Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh huyện Quỳnh Lưu - tỉnh Nghệ An với công tác tham gia xây dựng Đảng
Trang 17 Phương pháp nghiên cứu
Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn
1.1 Hệ thống khái niệm
1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về Đảng Cộng sản, vai trò của Đoàn
Thanh niên trong công tác xây dựng Đảng
1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai
trò của Đoàn Thanh niên tham gia xây dựng Đảng
1.4 Cơ sở thực tiễn
Chương 2 Thực trạng của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với
công tác tham gia xây dựng Đảng trên địa bàn Huyện Quỳnh Lưu
2.1 Vị trí địa lý, tình hình kinh tế chính trị, văn hoá - xã hội của huyện Quỳnh
Lưu - tỉnh Nghệ An
2.2 Tình hình thanh niên ở huyện Qùynh Lưu
2.3 Thực trạng tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
2.4 Nguyên nhân thành công và bài học kinh nghiệm
Chương 3 Một số giải pháp và khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng
công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng ở huyện Quỳnh Lưu trong thời gian
tới
3.1 Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng công tác đoàn tham gia
xây dựng Đảng ở huyện Quỳnh Lưu
Trang 23.2 Đề xuất, khuyến nghị
Kết luận
Tài liệu tham khảo
LỜI CẢM ƠN
Được sự giúp đỡ, hướng dẫn, chỉ bảo của các giảng viên Học viện Thanh
thiếu niên Việt Nam về nội dung nghiên cứu khoa học và phương pháp nghiên
cứu Đặc biệt là Th.S Phan Nguyên Thái, người đã tận tình hướng dẫn, chỉ đạo
khoa học giúp tôi hoàn thành chuyên đề với đề tài: "Đoàn Thanh niên cộng sản
Hồ Chí Minh huyện Quỳnh Lưu - tỉnh Nghệ An với công tác tham gia xây
dựng Đảng"
Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn trân trọng nhất đến BGĐ học
viện, các phòng, các khoa và Trung tâm Thông tin Tư liệu cùng các thầy cô giáo
của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam đã giảng dạy, truyền thụ những kiến
thức cơ bản và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và làm
chuyên đề tốt nghiệp
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn BTV Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện
Quỳnh Lưu và cac ban ngành của huyện, các bạn bè đồng nghiệp cùng gia đình
đã tạo những điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp
này
Với khả năng nhất định, chắc chắn chuyên đề còn có những hạn chế, thiếu
sót Tôi rất mong nhận được cac ý kiến đóng góp để tôi hoàn thiện và nâng cao
chất lượng của chuyên đề
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn chuyên đề:
Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và
rèn luyện Trong Cương lĩnh chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1991
đã chỉ rõ: "Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân
Việt Nam, đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao
động và của cả dân tộc" "Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, mục đích của đảng là
xây dựng đất nước Việt Nam độc lập, dân chủ, dân giàu, xã hội công bằng, văn
minh, thực hiện thành công chủ nghĩa xã hội và cũng là chủ nghĩa Cộng sản"
Từ khi thành lập cho đên nay, trải qua hơn 77 năm đấu tranh phấn đấu, rèn
luyện và trưởng thành, Đảng đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, lãnh đạo nhân dân làm
cách mạng, giải phóng dân tộc thống nhất đất nước, Dưới sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản Việt Nam, Cách mạng Việt nam đã đi từ thắng lợi này đến thắng lợi
khác, khẳng định đươcngf lối đúng đắn và vai trò hạt nhân lãnh đạo của Đảng
trong hệ thống chính trị xã hội của nước ta
Trong công cuộc đổi mới thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá
hiện nay, Đảng lãnh đạo đất nước thu được nhiều thanh tựu trên nhiều lĩnh vực,
tình hình chính trị ổn định, kinh tế phát triển, đời sống nhân dân được nâng cao
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng công tác xây dựng Đảng, coi đây là
nhiệm vụ then chốt, để không ngừng đổi mới toàn diện nâng cao năng lực lãnh
đạo của Đảng trong thời kì đổi mới để đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ cách mạng
Việt Nam Đại hội VI và VII của Đảng đã đề ra nhiệm vụ toàn Đảng, toàn dân,
toàn quân tăg cường đoàn kết nhất trí trong Đảng, nâng cao năng lực và sức
chiến đấu của Đảng, đổi mới tư duy nâng cao nâng cao sức chiến đấu của tổ
chức Đoàn, cơ sở Đảng, đề ra nhiệm vụ cụ thể tự chỉnh đốn thể hiện đúng vai trò
lãnh đạo của Đảng
Trang 4Đại hội khoá IX và X của Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định và
đưa ra sự nghiệp đổi mới đất nước tiến lên con đường chủ nghĩa vì mục tiêu dân
giàu nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, tiến tới mục tiêu năm 2020 Việt
Nam cơ bản là một nước công nghiệp Mục tiêu Đại hội X là "Nâng cao năng
lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy
mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát
triển" Đảng ta xác định lãnh đạo kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng
là nhiệm vụ then chốt
Bác Hồ đã khẳng định: "Nước nhà thịnh hay suy, mạnh hay yếu, một phần
là do các thanh niên" Trong Di chúc thiêng liêng để lại, Người căn dặn: "Bồi
dưỡng thế hệ trẻ cách mạng cho đời sau là nhiệm vụ rất quan trọng và cần thiết''
Do vậy muốn giáo dục chăm sóc bồi dưỡng thế hệ trẻ phải làm tốt công tác đoàn
kết tập hợp, giáo dục rèn luyện thanh niên Xây dựng Đảng phải bắt nguồn từ
làm tốt công tác đoàn kết tập hợp, giáo dục rèn luyện nhiều đảnh viên trẻ cho
Đảng thì phải tích cực bồi dưỡng Đoàn viên và thanh niên ưu tú đó là nhiệm vụ
chính trị có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai của dân tộc, vận mệnh của đất
nước
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội của
thanh niên Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội của
thanh niên Việt Nam do Đảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh
sáng lập lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn
đấu vì mục tiêu lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã
hội, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Đoàn là đội dự
bị tin cậy của Đảng thường xuyên bổ sung lực lượng Đảng viên trẻ cho Đảng, kế
tục sự nghiệp vẻ vang của Đảng, của Bác Hồ Đoàn động viên tập hợp tuổi trẻ
Việt Nam phát huy tài năng và trí tuệ tình nguyện đi đầu trong sự nghiệp cách
mạng của Đảng Với chức năng, vai trò nhiệm vụ của tổ chức Đoàn Thanh niên
cộng sản Hồ Chí Minh thì xây dựng Đảng là nhiệm vụ, là nghĩa vụ quan trọng
của tổ chức Đoàn đối với Đảng, xây dựng Đoàn cũng là xây dựng Đảng để bổ
sung nguồn lực Đảng viên trẻ là nhiệm vụ to lớn thường xuyên của tổ chức
Trang 5Đoàn nói chung và mỗi đoàn viên thanh niên nói riêng Đây là môi trường để
Đoàn thanh niên phấn đấu rèn luyện và trưởng thành
Trong tình hình hiện nay, đất nước ta đang đứng những thời cơ thuận lợi và
những khó khăn thách thức mới Bối cảnh thế giới diễn biến phức tạp sau sự sụp
đổ của Liên Xô và sự tan rã của hệ thống xã hội chũ nghĩa ở Đông Âu, điều dó
ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình Cách mạng Việt Nam Các thế lực thù địch
thường xuyên chống phá quá trình xây dựng Chủ nghĩa xã hội của chúng ta với
âm mưu ''diễn biến hoà bình'' Ngoài ra còn ảnh hưởng của mật trái nền kinh tế
thị trường đã tác động không nhỏ đến tư tưởng, tình cảm, suy nghĩ và hành động
của một bộ phạn cán bộ đảng viên và đoàn thanh niên Một bộ phận cán bộ
Đảng viên có chức quyền thì tham ô, tham nhũng, sống xa hoa hưởng lạc, xa rời
quần chúng Đoàn viên thanh niên bị ảnh hưởng từ luồng gió độc bên ngoài như:
Văn hoá phẩm đồi truỵ, lối sống thực dụng theo đồng tiền lãng quên truyền
thống Thanh niên không muốn vào Đoàn, ngại sinh hoạt Đoàn, Đoàn viên
không muốn phấn đấu vào Đảng, giảm sút ý chí phấn đấu, không có lý tưởng
hoài bão Nhưng vấn đề trên đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của Đảng,
niềm tin cậy quần chúng, nhất là lớp trẻ đối với Đảng
Chính vì vậy công tác xây dựng Đảng hiện nay không những là nhiệm vụ
mang tính '' thời sự' của tổ chức Đảng mà còn là nhiệm vụ cấp bách có ý nghĩa
sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của tổ chức Đoàn
Lựu chọn vấn đề nghiên cứu này là vấn đề không mới, song trên địa bà
huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An chưa có một nghiên cứu nào mang tính chất hệ
thống, đề cập toàn diện đến vấn đề nghiên cứu Do vậy, tôi lựa chọn chuyên đề
''Đoàn TNCS Hồ Chí Minh với công tác tham gia xây Đảng ở huyện Quỳnh lưu,
tỉnh Nghệ An'' làm chuyên đề tốt nghiêp cho hệ trung cấp lý luận chính trị và
nghiệp vụ Đoàn, Đội tại Hoc viên Thanh thiếu niên Việt Nam
Vì vậy việc tổ chức Đoàn tham gia xây dựng Đảng phải được coi là một
nhiệm vụ cao cả Đây là môi trường để Đoàn viên phấn đấu rèn luyện và trưởng
thành trong sự nghiệp đổi mới và kiến thiết nước nhà theo định hướng xã hội
chủ nghĩa
Trang 6Hội nhập kinh tế quốc tế, đất nước đang đứng trước rất nhiều những thuận
lợi và khó khăn để chúng ta lựa chọn và giải quyết, khắc phục Kinh tế thị
trường đã tác động vào tất cả mọi góc độ của xã hội, và đặc biệt là thanh niên,
thiếu niên họ đang đứng trước rất nhiều sự lựa chọn khác nhau, và hàng rào
ngăn cản để họ nhận ra đâu là “Lý tưởng sống”, của mình rất mỏng Đồng tiền
đang làm cho thế hệ trẻ có cách nghĩ nông cạn bên cạnh đó bối cảnh thế giới
diễn ra rất phức tạp sau sự sụp đổ của Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa ở
Đông Âu, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình cách mạng Việt Nam
Các thế lực thù địch thường xuyên chông phá thành quả cách mạng của nước ta
với âm mưu “Diễn biến hoà bình” Vì vậy, việc Đoàn thanh niên tham gia xây
dựng Đảng là một việc làm cần thiết để đưa những Đoàn viên có đủ phẩm chất
năng lực vào hàng ngũ của Đảng cũng như giáo dục, trang bị cho Đoàn viên
thanh niên lý tưởng sống và niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng
Từ ngày thành lập cho đến nay, tổ chức đoàn có vai trò trách nhiệm to lớn
là “Cánh tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức và giáo dục thế hệ thanh niên
và nhi đồng thành những chiến sỹ trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”
Qua đó tôi muốn đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào công
tác xây dựng Đảng, việc xây dựng Đảng chính là bổ sung đội ngũ Đảng viên trẻ,
đó là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng và cần thiết của từng đơn vị, từng địa
phương, từng cơ sở, vì vậy tôi quyết định chọn chuyên đề “Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh huyện Đoàn Quỳnh Lưu với công tác tham gia xây
nhìn nhận được một số vấn đề liên quan đến xây dựng Đảng trong Đoàn Thanh
niên và đây cũng là chuyên đề tốt nghiệp chương trình trung cấp lý luận chính
trị và nghiệp vụ Đoàn - Hội - Đội tại Học viện Thanh - Thiếu niên Việt Nam
2 Mục đích của chuyên đề
Khảo sát đánh giá thực trạng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trên
địa bàn huyện Quỳnh Lưu với công tác tham gia xây dựng Đảng Qua đó đề xuất
các giải pháp mang tính khả thi và đưa ra một số đề xuất, kiến nghị với tổ chức
Trang 7Đảng, chính quyền và Đoàn cấp trên nhằm giúp công tác Đoàn tham gia xây
dựng Đảng trên địa bàn mạng lại hiệu quả cao hơn
3 Nhiệm vụ của chuyên đề
3.1 Khảo sát lấy thông tin, lấy số liệu liên quan
3.2 Đánh giá, xử lý các thông tin, số liệu để đánh giá thực trạng của vấn
đề nghiên cứu
3.3 Tìm hiểu các nguyên nhân khách quan, chủ quan dẫn đến tình trạng
yếu kém và những kết quả đạt được
3.4 Đề xuất các giải pháp từ việc nghiên cứu thực trạng
3.5 Đưa ra các khuyến nghị với Đảng, Nhà nước và Đoàn cấp trên
4 Phạm vi của chuyên đề
5 Đối tượng ngiên cứu
Những hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu
- Phương pháp quan sát và xây dựng mô hình
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp xử lý, phân tích tài liệu
Trang 8CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THANH NIÊN VÀ ĐOÀN
THANH NIÊN THAM GIA CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG
1.1 Hệ thống các khái niệm
a) Khái niệm Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội của
thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng
lập lãnh đạo và rèn luyện Đoàn lấy mục tiêu phấn đấu của Đảng làm mục tiêu
phấn đấu của mình
b) Khái niệm Đảng
Đảng là một phạm trù lịch sử để chỉ tổ chức chính trị ra đời từ cuộc đấu
tranh giai cấp với tư cách là lãnh tụ chính trị, lãnh đạo cuộc đấu tranh của giai
cấp đó và chủ yếu bảo vệ lợi ích giai cấp
Hay nói cách khác: Đảng là một tổ chức chính trị của một giai cấp, là sản
phẩm lịch sử tự nhiên của cuộc đấu tranh chính trị của giai cấp, là đại diện
quyền lợi của một giai cấp nhất định, là đại diện quyền lợi của một giai cấp nhất
định, là đội ngũ có tổ chức của những người có chung mục đích và lý tưởng
c) Khái niệm Đảng Cộng sản Việt Nam
Đảng cộng sảnViệt Nam ra đời là sản phẩm của sự kết hợp của 3 yếu tố:
Chủ nghĩa Mác - Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước
Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam là đại biểu của trí tuệ
và lương tri của dân tộc Việt Nam
1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê Nin về Đảng Cộng sản, vai trò của
Đoàn thanh niên trong công tác xây dựng Đảng
a) Quan điểm của Mác - Ănghen
Các Mác sinh năm 1818 và mất năm 1883 là bậc thầy của chủ nghĩa xã hội
khoa học Một trong những phát hiện vĩ đại nhất của Mác là học thuyết về sứ
mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp vô sản cách mạng, giai cấp đại biểu cho
lực sản xuất tiên tiến và cùng phát triển với cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật
Trang 9Ông là người đầu tiên nêu lên được những tư tưởng cơ bản về Đảng cộng sản,
những tư tưởng đó còn được rút ra từ phân tích một cách biện chứng những điều
cụ thể trong quá trình phát triển của xã hội loài người nói chung và phát triển
thành một giai cấp khi nó ý thức được địa vị và tương lai của nó: “Những công
nhân tiên tiến nhất hiểu rõ rằng, tương lai của giai cấp và do đó tương lai của cả
loài người hoàn toàn phụ thuộc vào việc giai cấp công nhân nuôi dạy con em họ
lớn như thế nào”
Đó là một tư tưởng hết sức quan trọng của nhân loại tiến bộ và Mác là
người đầu tiên phát hiện ra vai trò và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
phải vươn lên tự khẳng định và tiến hành cuộc cách mạng đánh đổ chủ nghĩa tư
bản, giải phóng mình và giải phóng nhân loại, xây dựng một xã hội văn minh,
công bằng, no ấm và hạnh phúc Thực hiện sứ mệnh đó không phải là một sớm
một chiều mà là công việc của nhiều năm, nhiều thế hệ công nhân, thế hệ sau kế
tiếp thế hệ trước, như vậy những người tuổi trẻ là những người tiếp tục đưa sự
nghiệp cách mạng của cha ông đi đích cuối cùng và chỉ có giáo dục đào tạo họ
thật tốt mới cho đủ bản lĩnh làm tốt công việc được giao
Chính Mác đã gọi thanh niên là cội nguồn sự sống của mọi dân tộc còn giai
cấp công nhân là bộ xương của mỗi cơ thể dân tộc
Ănghen sinh năm 1820 mất năm 1895 là người đề xuất tư tưởng thanh niên
không thể đứng ngoài chính trị Chính hiện thực cuộc sống đã và đang cuốn hút
tuổi trẻ vào đời sống chính trị Với niềm tin vô hạn vào tiềm năng của thế hệ trẻ
Ănghen đã nhấn mạnh: “Thanh niên không bao giờ thoả mãn với những lý
tưởng trước đây, họ muốn được tự do hơn trong hoạt, họ muốn khát khao lập
chiến công, họ sẵn sàng đổi mới và họ sẵn sàng hiến dâng cả máu và cuộc đời
mình” Mác và Ănghen luôn gắn thanh niên với giai cấp và đội tiên phong chiến
đấu của nó
Chính Ănghen là người đầu tiên đưa ra các quan niệm như: “Đội quân xung
kích quyết định của đạo quân vô sản quốc tế”, “Đội hậu bị của Đảng” để nói về
thanh niên Vào năm 1852, khi Đảng của Mác đã khẳng định được vị trí của
mình trên vũ đài lịch sử trong cuộc đấu tranh chống lại những đạo luật của
Trang 10Bixmac”, Ănghen viết: “Chính thế hệ trẻ là nguồn bổ sung lực lượng dồi dào
nhất cho Đảng”
b) Quan điểm của LêNin:
V.I Lênin sinh năm 1870 mất năm 1924 là người kế tục sự nghiệp vĩ dại
của Mác và Ănghen trong điều kiện lịch sử mới chủ nghĩa tư bản chuyển sang
giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Với những cống hiến lớn lao của mình, Lênin đã
phát triển sáng tạo những luận điểm của Mác - Ănghen
Lênin chính là người đã chỉ rõ sự cần thiết phải lập thành một chính Đảng
kiểu mới ở nước Nga - một Đảng khác cơ bản về chất so với các Đảng cơ hội
chủ nghĩa Quốc tế II Người đã sớm nhìn thấy sức mạnh của một tổ chức Đảng
đối với quá trình cách mạng Lênin đưa ra quan điểm nổi tiếng: “Hãy cho tôi
một tổ chức của những người cộng sản tôi sẽ làm đảo lộn nước Nga” Lênin đã
coi thanh niên là nguồn sinh lực chiến đấu của cách mạng
Lênin đánh giá rất cao tiềm năng sáng tạo của tuổi trẻ và luôn tin tưởng ở
thanh niên Người cho rằng: “Chúng ta là Đảng của những người cách tân,
chúng ta là Đảng của sự chiến đấu quên mình với những gì đã mục nát, đã cũ kỹ
mà thanh niên bao giờ cũng đi tiên phong trong cuộc đấu tranh quên mình ấy”
Và Lênin đi đến kết luận: “Chúng ta là Đảng của thanh niên, của giai cấp tiên
phong” Có thể nói rằng, nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội cà chủ nghĩa cộng
sản chính thanh niên phải đảm nhận lấy
Thời kỳ Lênin đang sống là thời kỳ cách mạng sôi động, chính Lênin là
người làm cho tư tưởng về chủ nghĩa cộng sản chủ nghĩa Mác trở thành hiện
thực sau cuộc cách mạng tháng mười Nga Con đường xây dựng chủ nghĩa xã
hội và chủ nghĩa cộng sản là một quá trình lâu dài, gian khổ, chỉ có thanh niên là
người mới có đủ thời gian và điều kiện để đảm bảo cho con đường đó từ ý tưởng
Trang 11a) Tư tưởng Hồ Chí Minh
Kế thừa những di sản tư tưởng quý báu của Các Mác - Ănghen, V.I.Lêmin,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát triển một cách sáng tạo các luận điểm Mác xít về
vai trò, vị trí của thanh niên trong xã hội, về nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ, về
Đoàn TNCS trong những điều kiện lịch sử cụ thể của cách mạng Việt Nam
Nếu như tác giả kinh điển của Mác - Lênin luôn luôn gắn thanh niên với
giai cấp công nhân và với Đảng tiên phong của nó thì Hồ Chí Minh đã nêu lên
một luận điểm nổi tiếng: “Muốn hồi sinh dân tộc thì trước hết phải hồi sinh
thanh niên” Trong “Bản án chế độ thực dân Pháp”, phần phụ lục “Gửi thanh
niên Việt Nam”, Người đã thiết tha kêu gọi: “Hỡi Đông Dương đáng thương hại,
người sẽ chết mất nếu đám thanh niên sớm già nua của người sớm hồi sinh”
“Thanh niên không những gắn chặt với giai cấp công nhân mà còn gắn chặt
với dân tộc” Cả cuộc đời Hồ Chí Minh dồn tâm sức cho sự nghiệp Cách mạng
của Đảng, của dân tộc Người luôn xác định Đảng ta là Đảng của giai cấp công
nhận Việt Nam và không ngừng đấu tranh nâng cao tính giai cấp của Đảng,
Người luôn coi chủ nghĩa Mác - LêNin là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho
mọi hành động
Bác nói: “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm nòng cốt cho Đảng,
ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy: Đảng mà không có chủ nghĩa
thì cũng như người không có trí khôn, tàu không có chỉ nam”
“Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính
nhất, chắc chắn nhất là chủ nghĩa Mác - Lênin” Hồ Chí Minh quán triệt nguyên
tắc xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân và vạch rõ phương châm cơ
bản trong công tác xây dựng Đảng Đó là tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản
nhất của Đảng, phải có sự thống nhất về đường lối chính trị, về chủ trương chính
sách, phải liên hệ mật thiết với quần chúng nhân dân để àm tốt công tác xây
dựng Đảng, đó là nguồn sức mạnh của Đảng
Hơn nửa thế kỷ hoạt động, Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến thế hệ trẻ và
luôn đánh giá to lớn về tiềm năng, vị trí, vai trò của thanh niên trong sự nghiệp
Trang 12cách mạng Vì vậy, Người đã dành nhiều thời gian, dồn tâm lực để gieo mầm
cách mạng cho lớp người trẻ tuổi Việt Nam Ngay từ năm 1924, tấm gương hoạt
động cách mạng và những bài báo của Người đã có sức hấp dẫn to lớn đối với
thanh niên cách mạng đồng chí hội) để chuẩn bị cho việc thành lập Đảng Cộng
sản Việt Nam và sáng lập tờ báo mang tên “Thanh niên” đã chứng tỏ Hồ Chí
Minh có tầm nhìn xa trông rộng, tầm nhìn chiến lược, khi Người viết rằng: “Chỉ
có thanh niên mới có thể nắm vai trò là người châm ngòi nổ đầu tiên cho cách
mạng nước ta”
Trong toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh luôn coi thanh
niên là động lực chủ yếu của cách mạng Từ năm 1921, Người sớm nhận rõ vai
trò ấy: “ Đằng sau sự phục tùng tiêu cực của người Đông Dương đang dấu
một cái gì đó đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê ghớm khi
thời gian đến” Thanh niên là người tiếp sức cho cách mạng, các thế hệ thanh
niên cha anh, đồng thời là người dìu dắt thiếu niên nhi đồng Thanh niên luôn là
lực lượng đi đầu trong các lĩnh vực kinh tế, nhi đồng Thanh niên luôn là lực
lượng đi đầu trong các lĩnh vực kinh tế, văn hoá Thanh niên là lực lượng đi đầu
trong các lĩnh vực kinh tế, văn hoá Thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội,
công an, dân quân tự vệ và trong mọi công việc luôn thực hiện khẩu hiệu hành
động “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”
Hồ Chí Minh cũng đã tổng kết: Dân tộc bị nô lệ thì thanh niên cũng bị nô
lệ, dân tộc được giải phóng thì thanh niên cũng được tự do Vì vậy, thanh niên
phải hăng hái tham gia vào cuộc đấu tranh của dân tộc Mặt khác, gắn thanh niên
với vận mệnh của dân tộc, Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vài trò, vị trí của
thanh niên Người viết: “Thanh niên là người chủ tương lai của nhà nước Nước
nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh phần lớn là do các thanh niên” Trong Di chúc
thiêng liêng của mình, Người còn dặn rằng: Đoàn viên và thanh niên ta nói
chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có trí tiến
thủ Đảng cần chăm lo giáo dục đạo đức tư tưởng cách mạng, đào tạo trở thành
chiến sỹ cách mạng vừa hồng vừa chuyên Việc quan tâm bồi dưỡng phát triển
Trang 13thanh niên vào Đảng hiện nay chính là Đảng ta thực hiện lời căn dặn của Bác
Hồ, Người sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam
b) Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhìn lại chặng đường hơn 77 năm xây dựng phấn đấu và trưởng thành, Đảng
Cộng sản Việt Nam đã khẳng định vị trí vai trò lãnh đạo Đảng của mình trong sự
nghiệp cách mạng, với những thắng lợi to lớn Thực tế đã cho thấy rằng: Từ khi
Đảng ra đời đến nay cũng thấy rõ Đảng ta là Đảng của giai cấp công nhân mà thanh
niên là lực lượng đông đảo, xung kích đi đầu trong giai cấp ấy Từ khi ra đời, đa số
những thanh niên công nhân trẻ tuổi là những người sớm giác ngộ theo lý tưởng
của giai cấp và nhân dân lao động đấu tranh vì độc lập tự do của Tổ quốc
Quan điểm của Đảng về công tác quần chúng nói chung trong đó công tác vận
động thanh niên nói riêng là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng của
Đảng trong công tác xây dựng Đảng Trong thực tiễn khách quan và quy luật tiến
hoá chung của lịch sử, thanh niên là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong xã hội,
trong sự kế thừa và phát triển những thành tựu của thế hệ đi trước Thanh niên là
lớp người đặc trưng của xã hội, hình thành từ tầng lớp nhân dân Họ là những
người có đặc thù riêng về tâm sinh lý, về trí tuệ, có khát vọng trong cuộc sống Họ
luôn có nhu cầu về học tập, có khả năng cá nhân trong tập thể và khao khát muốn
được thể hiện mình, có tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng và xã hội
Vậy công tác thanh niên là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng
của Đảng, làm tốt công tác thanh niên là đảm bảo cho sự kế tục và phát triển
không ngừng của chế độ ta, đảm bảo hiện tại cũng như tương lai tươi sáng của
dân tộc Việt Nam Sự nghiệp đổi mới của Đảng cộng sản Việt Nam và trong
công cuộc đổi mới của đất nước ta bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng
trong cộng đồng thế giới Cách mạng Việt Nam vững bước đi theo con đường
XHCN là có sự đóng góp to lớn của tuổi trẻ Việt Nam
Trong tình hình cách mạng hiện nay, muốn nắm được thanh niên trước hết
và chủ yếu phải nắm chắc lực lượng tiên tiến giác ngộ trong thanh niên, đó là
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có vị trí quan trọng và đặc
biệt trong công tác phát triển Đảng (vị trí đó được ghi trong Điều lệ Đảng)
Trang 14Muốn trẻ hoá đội ngũ cán bộ, Đảng viên, muốn tăng thêm nguồn sinh lực mới
cho Đảng phải quan tâm đúng vai trò của thanh niên Cục diện chính trị của thế
giới hiện nay có sự biến đổi sâu sắc và hết sữc phức tạp, các thế lực thù địch bên
ngoài kết hợp với bọn phản động bên trong thực hiện âm mưu “Diễn biến hoà
bình” nhằm kích động đa nguyên chính trị, đa Đảng đối lập mà thực chất là
chúng xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Chính vì vậy việc
bảo vệ, giáo dục thế hệ trẻ hôm nay trở nên quan trọng hơn bao giờ hết vì sự
nghiệp dựng nước và giữ nước có phần quan trọng và chủ yếu là thanh niên
Đảng ta coi việc xây dựng lực lượng chính trị trong thanh niên là sự bảo
đảm tăng cường nguồn sinh lực mới cho Đảng và sự kế tục trung thành sự
nghiệp cách mạng của Đảng, xây dựng củng cố tổ chức Đảng vững mạnh về mọi
mặt
Trải qua mấy thập kỷ, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến tác thanh
niên Nhiều chủ trương chính sách về công tác thanh niên được ban hành “chính
sách đoàn kết, tập hợp, xây dựng phong trào của tổ chức thanh niên”, “chính
sách giải quyết các vấn đề cấp bách đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của thanh
niên” Ngay từ khi nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã nói: “Kiến thiết cần có nhân tài, trong điều kiện cách mạng, ngân sách
quốc gia vô cùng hạn hẹp nhưng Nhà nước cho mở tất cả các trường Tiểu học,
trung học nhằm nâng cao dân trí, bình dân học vụ để nhằm mục đích xoá mù
chữ Bác nói: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”
Đảng và nhà nước ta luôn coi trọng vấn đề đào tạo bồi dưỡng khuyến khích
tài năng trẻ Nghị quyết/CP của Chính phủ đã nêu ra yêu cầu “Hình thành một
lớp thanh niên nam, nữ ưu tú, vững vàng về chính trị, kiên định con đường xã
hội chủ nghĩa, tiêu biểu cho thế hệ trẻ, đã hình thành những nhà lãnh đạo, quản
lý, kinh doanh giỏi, những chuyên gia xuất sắc trong mọi lĩnh vực của khoa học,
những nghệ sỹ tài năng, những người thợ giỏi”
Ở bất kỳ xã hội nào thì thanh niên luôn chiếm ưu thế, họ là nguồn lực chủ
yếu, là nguyên khí quốc gia, là lực lượng chính trị trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ
quốc, giữ gìn an ninh trật tự an toàn xã hội Thanh niên là lực lượng kế thừa và
Trang 15tiếp bước cha anh để nâng lên một tầm cao mới trong thời kỳ công nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước Ngày nay thanh niên có vị trí quan trọng hơn bao giờ hết
Trong Hội nghị lần thứ IV Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VII đã nêu rõ:
Thanh niên ta ngày nay có mặt mạnh chủ yếu, cơ bản là trình độ học vấn cao
hơn thế hệ thanh niên đi trước Khát vọng đưa đất nước mau chóng vượt qua
nghèo nàn, thực hiện thành công mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh
Phát huy vai trò to lớn của thế hệ trẻ là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn
dân ta Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là hạt nhân chính trị quan trọng của thế hệ trẻ
Việt Nam Nghị quyết Đại hội IX trong phần xây dựng chỉnh đốn Đảng, nâng
cao năng lực, sức chiến đấu của Đảng đã dành một đoạn quan trọng đề cập đến
Đoàn thanh niên Phát huy vai trò của Đoàn là đội quân xung kích, là đội dự bị,
kế tục sự nghiập cách mạng của Đảng
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đánh giá đúng vị trí, vai trò to lớn của thanh
niên và công tác thanh niên trong sự nghiệp Cách mạng của Đảng và đân tộc
Đảng luôn nhận thức sâu sắc về vai trò của thanh niên, coi thanh niên là lớp
người được thừa hưởng thành quả cách mạng, vừa là lực lượng chính làm ra kết
quả đó Đảng ta luôn khẳng định thanh niên là lực lượng xung kích của cách
mạng Trong giai đoạn cách mạng mới, Đảng chỉ rõ cần phát huy vai trò làm chủ
tiềm năng to lớn của thanh niên để thanh niên thực hiện sứ mệnh lịch sử đi đầu
trong cuộc đấu tranh chống nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng đất nước giàu mạnh,
xã hội văn minh, nhân dân no ấm, tự do và hạnh phúc Đảng luôn đặt niềm tin
vào bản chất tốt đẹp và truyền thống cách mạng của thanh niên nước ta, phát
huy vai trò làm chủ và tiềm năng to lớn của thanh niên để thanh niên thực hiện
được vai trò to lớn của mình
Tóm lại, Đảng Cộng sản Việt Nam và nhân dân Việt Nam luôn đặt niềm tin
to lớn ở thanh niên là trụ cột của nước nhà, là lực lượng đông đảo có phẩm chất,
năng lực, trí tuệ là đội dự bị tin cậy của Đảng thường xuyên học tập và góp ý
phê bình vào các văn kiện của Đảng với mong muốn tột cùng là làm cho Đảng
ngày càng trong sạch vững mạnh
Trang 161.4 Công tác tham gia xây dựng Đảng trong giai đoạn cách mạng hiện nay là
một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
a) Yêu cầu của công tác xây dựng Đảng
Trong giai đoạn cách mạng mới hiện nay, Đảng và nhân dân ta đang đứng
trước nhiều thời cơ và thách thức mới; Nghị quyết trung ương Đảng khoá IX đã
chỉ rõ chiến lược phát triển kinh tế 10 năm đầu thế kỷ XXI Đẩy mạnh sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đưa
đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, làm nền tảng vững chắc đến năm 2010
nước ta cơ bản thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại Đây chính là
cơ hội ngàn vàng cho tuổi trẻ Việt Nam phấn đấu và cống hiến, tự khẳng định
mình là người chủ tương lai của đất nước và đây cũng là thách thức to lớn của tổ
chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát huy vai trò xung kích của
mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Một trong những nhiệm vụ của Đoàn là tham gia xây dựng Đảng, đó là cung cấp
nguồn cán bộ Đảng viên trẻ cho Đảng Trong Di chúc Bác viết: “Đoàn Thanh
niên ta nói chung tiến thủ, Đảng cần phải chăm lo, giáo dục đạo đức cách mạng
cho họ, đào tạo họ thành những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa
hồng vừa chuyên” Do vậy, muốn giáo dục bồi dưỡng chăm sóc thế hệ trẻ phải
làm tốt công tác thanh niên và công tác phát triển Đảng Mà thực tế muốn xây
dựng Đảng phải bắt nguồn từ xây dựng Đoàn Muốn cung cấp nhiều Đảng viên
trẻ cho Đảng thì phải tích cực bồi dưỡng Đoàn viên thanh niên ưu tú, đó là
nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai của dân tộc
b) Mặt mạnh và mặt yếu hiện nay trong công tác xây dựng Đảng
Đại đội Đảng toàn quốc lần thứ VI của Đảng tháng 12/1986 tiến hành đổi
mới toàn diện nền kinh tế đất nước Sau 20 năm nền kinh tế nước ta phát triển
vượt bậc, văn hoá xã hội ngày càng phát triển vững chắc, đời sống nhân dân
được nâng lên rõ rệt, vị thế của Việt Nam trên trường Quốc tế ngày càng được
nâng cao Có được thành tích ấy là do sự lãnh đạo tài tình và sáng suốt của
Đảng, biết nắm bắt thời cơ, kịp đổi mới, tân dụng nguồn nhân lực nhất là biết
đoàn kết tận dụng sức mạnh của toàn dân tộc vào công cuộc mới đất nước
Trang 17Bên cạnh đó đất nước ta cũng đang đứng trước nguy cơ và thách thức lớn
được nêu rõ trong các kỳ Đại hội, hiện nay đất nước ta đang đứng trước 4 nguy
cơ lớn sau: Nguy cơ chệnh hướng xã hội chủ nghĩa; tụt hậu xa hơn của nền kinh
tế; nạn tham nhũng lan tràn và âm mưu diễn biến hoà bình của các thế lực thù
địch và còn rất nhiều khó khăn trước mắt cũng như lâu dài
Điều đáng lưu tâm nhất hiện nay đó là một bộ phận cán bộ Đảng viên thoái
hoá, biến chất tự đánh mất mình, chạy theo bọn cơ hội chủ nghĩa quay lại trách
cứ tấn công Đảng, sa ngã trước những cám dỗ của nền kinh tế thị trường làm
cho lòng tin của nhân dân đối với Đảng bị suy giảm
Công tác xây dựng Đảng được thực hiện nhất quán từ trung ương đến địa
phương, từ chi bộ đến xã, phường nhưng thực tế vẫn còn nhiều bất cập Một số
chi bộ, Đảng bộ sinh hoạt còn qua loa qua, nội dung nghèo nàn, không dán nêu ý
kiến, đi họp chỉ mang tính bắt buộc đến họp xong rồi về, không dám đấu tranh
trước những sai phạm vì sợ bị trù dập, sợ bị ảnh hưởng
Một số tổ chức Đảng ở các cấp chưa chỉnh đốn, dân chủ bị vi phạm, kỷ luật
kỷ cương còn lỏng lẻo, nội bộ không đoàn kết, chất lượng sinh hoạt Đảng giảm
sút, công tác tư tưởng, lý luận cách mạng kém, công tác cán bộ còn trì trệ, bảo
thủ, tổ chức chỉ đạo thực hiện các chủ trương, Nghị quyết của Đảng còn chậm,
nạn tham nhũng chưa được đẩy lùi
Nguyên nhân của sự yếu kém trên là do nhiều cấp uỷ Đảng từ Trung ương
đến địa phương chưa chỉ đạo tập trung và kiên quyết trong công tác xây dựng và
chỉnh đốn Đảng, chủ trương biện pháp thiếu đồng bộ chưa chỉ đạo kết hợp, tiến
hành phê bình và phê bình, kiện toàn tổ chức Việc đổi mới phương thức lãnh
đạo của Đảng còn lúng túng chưa đi sâu làm rõ đặc điểm và yêu cầu về sự lãnh
đạo của Đảng trong điều kiện Đảng cầm quyền, chưa phát huy đầy đủ hiệu quả
quản lý của các cơ quan Nhà nước, tính tích cực của đoàn thể và quyền làm chủ
của quần chúng nhân dân Trên thực tế ở một số đơn vị cấp uỷ Đảng vẫn chưa
quan tâm đến tổ chức Đoàn, coi Đoàn là một tổ chức quần chúng đơn thuần và
chưa nhìn thấy tầm quan trọng của tổ chức Đoàn đối với địa phương, đối với sự
phát triển về mọi mặt của đoàn viên thanh niên
Trang 18c) Sự đòi hỏi cấp thiết của công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng
nhằm củng cố và phát triển tổ chức Đảng
Để cán bộ Đảng viên thực sự là người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành
của nhân dân thì toàn Đảng, toàn dân ta phải tăng cường công tác giáo dục chính
trị tư tưởng, rèn luyện đạo đức cách mạng chống lại chủ nghĩa cá nhân và toàn
Đảng phải nghiêm túc thực hiện vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác
Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, thực hiện nề nếp phê bình và tự phê bình trong
các cấp uỷ và tổ chức Đảng từ Trung ương đến địa cơ sở, đẩy mạnh cuộc đấu
tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, nạn tham nhũng, quan liêu
làm cho chất lượng Đảng viên tốt hơn
Ngoài những biểu hiện tiêu cực trên, Đảng ta cũng chỉ rõ bốn nguy cơ đó
là: tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới,
chệch hướng xã hội chủ nghĩa, nạn tham nhũng và tệ quan liêu, âm mưu “Diễn
biến hoà bình, bạo loạn lật đổ” của các thế lực thù địch chống phá cách mạng
nước ta
Nắm bắt cơ hội vượt qua thử thách phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ mới
nhằm đẩy lùi các tệ nạn làm vẩn đục toàn bộ xã hội vì vậy và Đảng ta cần phải
tiếp tục chú trọng và đẩy mạnh công tác cán bộ theo như lời dạy của Bác Hồ: “
Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, cán bộ tốt công việc tốt, cán bộ xấu công
việc kém” Đảng phải đánh giá sử dụng cán bộ dựa trên cơ sở lấy uy tín và công
việc với nhân dân làm thước đo chủ yếu
Phải thường xuyên xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, kiện toàn tổ chức, đỏi
mới phương thức lãnh đạo của Đảng, giữ vững sự đoàn kết nhất trí trong Đảng
Đảng phải tăng cường sự thống nhất trong Đảng về nhận thức, ý chí và
hành động kiên trì đấu tranh đẩy lùi bốn nguy cơ của Đảng, Đảng viên phải nói
và làm theo đung theo Nghị quyết, thực hịên đúng Cương lĩnh, Điều lệ Đảng và
pháp luật của Nhà nước, kiên định về những vấn đề về quan điểm có tính
nguyên tắc “Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”, chủ nghĩa Mác
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng vững chắc, là kim chỉ nam
cho mọi hành động Cách mạng Việt Nam, không chấp nhận đa nguyên đa đảng
Trang 19Xây dựng và chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ của Đảng, của Đoàn thanh niên
và của toàn xã hội Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy
của Đảng, đoàn tham gia xây dựng Đảng là chức năng nhiệm vụ của đoàn Để
xứng đáng với vị trí vai trò của mình Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
phải mở rộng hơn nữa mặt trận tập hợp đoàn kết thanh niên theo đường lối chủ
trương của Đảng, đẩy mạnh công tác giáo dục nhận thức về Đảng cho đoàn viên
thanh niên, giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng, góp ý kiến cho tổ chức Đảng và
cán bộ Đảng viên, góp phần cùng toàn Đảng toàn dân thực hiện tốt công cuộc
xây dựng và chỉnh đốn Đảng
Trang 20CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH VỚI
CÔNG TÁC THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
QUỲNH LƯU - TỈNH NGHỆ AN TRONG THỜI GIAN QUA (2004 - 2006)
2.1 Một số nét về tình hình vị trí địa lý, kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội ở huyện Quỳnh Lưu - tỉnh Nghệ An:
a) Vị trí địa lý
" Đường vô xứ Nghệ quanh quanh
Non xanh n ước biếc như tranh hoạ đồ"
"Vô xứ Nghệ" phải đi qua Quỳnh Lưu, bởi Quỳnh Lưu là huyện địa đầu
của xứ Nghệ, Là hình ảnh thu nhỏ của tỉnh Nghên An Người dân Quỳnh Lưu là
chủ nhân của nền văn minh nông nghiệp, sớm phát triển ở Đông Nam Á; mang
đặc trưng nổi bật của nền văn minh Sông Hồng và văn hoá Đại Việt Trải qua
mấy nghìn năm dựng, giữ nước và chế ngự thiên nhiên, người dân Quỳnh Lưu
đã hun đúc và thể hiện được những phẩm chất đáng quý: Thuỷ chung, chất phác,
thật thà, hay lam hay làm, sáng tạo và năng động để xây dựng quê hương đất
nước, nâng cao chất lượng cuộc sống
Từ khi Cách mạng tháng Tám thành công, nhà nước công nông ra đời cho
đến nay, huyện Quỳnh Lưu được chia thành 41 xã và 2 thị trấn, bao gồm 534
xóm, bản và khối phố Quỳnh lưu là hình ảnh thu nhỏ của tỉnh Nghệ An Huyện
có đủ các vùng: Trung du miền núi, đồng bằng và ven bỉên với các khu công
nghiệp, thị trấn sầm uất Kinh tế huyện sớm hình thành cơ cấu nông - lâm - ngư
- công nghiệp, thương mại và dịch vụ với những cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn
Quỳnh lưu có đường ranh giới dài 122km, trong đó ranh giới đất liền là 88km và
đường biển là 34km Phía Bắc giáp các huyện Tỉnh Gia, Như Xuân và Như
Trang 21Thanh (tỉnh Thanh Hoá); phía Tây giáp huyện Nghĩa Đàn, Tân Kỳ, Yên Thành;
phía Nam giáp huyện Diễn Châu; phía Đông giáp biển Đông
Quỳnh lưu có diện tích tự nhiên 586,4km2, dân số là 357.000 người (tính
đến 01/10/2005), với mật độ 680/1km2 Qua hàng ngàn vạn năm vận động, biến
đổi của vỏ trái đất đã kiến tạo nên địa hình đa dạng phong phú của huyện Quỳnh
Lưu Địa hình tổng thể của huyện thấp dần từ Tây xuống Đông và có độ
nghiêng từ phía Bắc và phía Nam huyện Quỳnh Lưu có đường quốc lộ 1A chạy
qua với chiều dài 26km; đường sắt Bắc - Nam 27km Vì vậy giao thông của
huyện vừa là tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan môi trường, vừa là điều kiện hết
sức quan trọng đối với nền kinh tế và quân sự của huyện ở mọi thời kì
b) Về kinh tế văn hoá xã hội
* Về kinh tế:
Kinh tế huyện Quỳnh Lưu phát triển một cách toàn diện, tốc độ cao và
chuyển dịch đúng hướng Tổng giá trị sản xuất trên địa bàn năm 2006 là 3.602
tỷ đồng trong đó giá trị nội huyện đạt 2.292 tỷ đồng Tốc độ tăng trưởng kinh tế
bình quân trong 5 năm qua là 14,2% Cơ cấu kinh tế bao gồm: Nông nghiệp
chiếm 41%; công nghiệp - xây dựng chiếm 21%; thương mại - dịch vụ chiếm
38% Cơ cấu các thành phần kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng nhanh các đơn
vị và giá trị khối lượng hàng hoá kinh tế ngoài quốc doanh như: Công ty TNHH,
HTX, tổ hợp Cơ cấu lao động cũng được chuyển dịch nhanh theo hướng giảm
lao động trong nông nghiệp; tăng lao động công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và
dịch vụ - du lịch Năm 2006 thu nhập đầu người đạt 5,360 triệu/năm
Trong sản xuất nông nghiệp, mấy năm vừa qua đã thực hiện tốt việc dồn
điền đổi thửa, từ thửa nhỏ thành thửa lớn, gắn với làm thuỷ lợi giao thông, cải
tạo đồng ruộng Đây thực sự là một cuộc cách mạng mới trong nông nghiệp, tạo
điều kiện cho quy hoạch vùng sản xuất tập trung thâm canh, vùng sản xuất hàng
hoá và đưa điện - cơ khí hoá vào sản xuất Diện tích, sản lượng 4 cây trồng
chính luôn đạt khá, năm 2006 giống lúa mới chiếm 8.000 ha, năng suất bình
quân đạt 54,1 tạ/ha; diện tích ngô 6.148 ha, năng suất đạt bình quân 39 tạ/ha;
Trang 22diện tích lạc chiếm 2.600 ha, năng suất đạt bình quân đạt 18,8 tạ/ha; diện tích
dứa trồng chiếm 1.840 ha, năng suất đạt bình quân đạt 330 tạ/ha
Chăn nuôi gia súc tiếp tục phát triển, các ngành dịch vụ nông nghiệp có
nhiều tiến bộ trong việc hướng dẫn kỷ thuật, phòng trừ dịch bệnh và bảo đảm
nguồn giống vật tư cho sản xuất
Trong lâm nghiệp, đã hoàn thành chỉ tiêu giao đất giao rừng, hầu hết đất
rừng đã có chủ Tiếp tục trồng mới kết hợp với khoanh nuôi bảo vệ Trong 5
năm qua đã trồng mới 1.470 ha rừng tập trung và trồng 8,2 triệu cây phân tán
Đã đẩy mạnh phát triển kinh tế trang trại nông - lâm kết hợp, tính đến cuối năm
2006 đã có 103 trang trại trong đó có nhiều trang trại thu nhập đạt hàng trăm
triệu đồng/năm
Nghề khai thác thuỷ sản có những chuyển biến tích cực Đã tăng cường
đầu tư chuyển đổi nghề, mua sắm ngư cụ, thuyền lưới Sản lượng khai thác thuỷ
sản hàng năm đạt 25.600 tấn
Ngành công nghiệp - xây dựng luôn đạt mức tăng trưởng nhanh nhất trong
toàn bộ nền kinh tế, phù hợp với xu thế phát triển chung Ngành tiểu thủ công
nghiệp đã được quan tâm đầu tư kỹ thuật du nhập các ngành nghề mới, khôi
phục các nghề truyền thống như: Mây tre đan, mây xâu, đồ mộc cao cấp, chế
biến hải sản
Trong 3 năm qua, thu ngân sách của huyện và các xã luôn đạt khá Bình
quân tăng 33%/năm Chi ngân sách luôn được quản lý chặt chẽ và sử dụng hiểu
quả, ưu tiên cho chi đầu tư giáo dục và phát triển Hoạt động của ngân hàng tín
dụng ngày càng hiệu quả, tốc độ tăng trưởng nhanh đạt 21,2%
Thương mại - dịch vụ - du lịch phát triển nhanh và khá sôi động Khu trung
tâm dịc vụ thương mại ở thị trấn phát triển mạnh, hình thành các hoạt động dịch
vụ ở các cơ sở trong toàn huyện Từ đó tạo nên bức tranh kinh tế sôi động của
huyện Quỳnh lưu
* Về văn hoá xã hội:
Sự nghiệp giáo dục - đào tạo luôn được quan tâm đúng mức, và đạt được
nhiều thành tựu quan trọng về cả quy mô phát triển và chất lượng Công tác
Trang 23chuẩn hoá đội ngũ giáo viên, luân chuyển cán bộ quản lý được thực hiện có hiệu
quả Chất lượng giáo dục có nhiều chuyển biến tích cực; kỷ cương nề nếp được
tăng cường; số lượng học sinh giỏi các cấp và học sinh thi đậu vào các trường
đại học, cao đẳng tăng từng năm Tính đến năm 2005 đã hoàn thành phổ cập
trung học cơ sở, đã có 37 trường đạt chuẩn quốc gia Ngành giáo dục qua các
năm học đều đạt danh hiệu tiên tiến xuất sắc của tỉnh
Ngành y tế đã tạo được những chuyển biến tích cực trên một số lĩnh vực
quan trọng, cơ sở vật chất cho việc khám bệnh và điều trị ở các trung tâm ngày
càng được tăng cường và đổi mới Chuyên môn nghiệp vụ và y đức của người
thầy thuốc được nâng lên Công tác phòng và điều trị bệnh cho nhân dân có tiến
bộ rõ nét, thực hiện tốt các chương trình Y tế quốc gia, trên địa bàn không để
xẩy ra dịch bệnh Công tác DS-GĐ và trẻ em được quan tâm đúng mức, huyện
luôn tập trung chỉ đạo với những giải pháp toàn diện, đặt biệt chú trọng đến
những vùng, xã dân số phát triển cao như vùng giáo, vùng biển
Toàn huyện luôn tích cực thực hiện cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây
dựng đời sống văn hoá" cả về bề rộng và chiều sâu Phong trào văn hoá, văn
nghệ, TDTT, công tác thông tin tuyên truyền phát triển mạnh mẽ và đồng đều
Các đội văn nghệ quần chúng, các câu lạc bộ thơ nhạc lần lượt ra đời ở hầu hết
các xã và thị trấn trong toàn huyện Tổ chức tốt các hội diễn, hội thi văn nghệ,
TDTT, phủ sóng đài phát thanh trong toàn huyện, xây dựng các thiết chế văn
hoá đồng bộ ở cơ sở
c) Quốc phòng an ninh
Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong mấy năm qua luôn
được giữ vững một cách vững chắc Nhất là sau khi thực hiện NQ TW 8 của Bộ
chính trị về chiến lược an ninh quốc gia và Nghị quyết 8 của BCH TW về chiến
lược bảo vệ tổ quốc, nhận thức của cán bộ và nhân dân trong huyện được nâng
lên, luôn nêu cao tinh thầnh cảnh giác cách mạng, thực hiện tốt các nhiệm vụ
quốc phòng - an ninh Khu vực phòng thủ, cơ sở, cụm tuyến an toàn làm chủ và
sẵn sàng chiến đấu được cũng cố; phong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc
được phát huy