bài 37 - Các đặc trưng cơ bản của quần thể sinh vật

Tập hợp nào không phải quần thể?Tập hợp các cá thể Quần thể Không phải quần thể 1.. Tỉ lệ giới tính Các nhân tố ảnh hưởng tới tỉ lệ giới tính - Ngỗng và vịt có tỉ lệ giới tính là 40/60

1/Cho biết tập hợp nào sau đây là quần thể? Tập hợp nào không phải quần thể?

Tập hợp các cá thể Quần thể Không phải

quần thể

1 Cá trắm cỏ trong ao

2 Bèo trên mặt ao

3 Voi ở khu bảo tồn Jokđôn

4 Chim ở lũy tre làng

5 Đàn bò sữa ở nông trường Ba Vì

6 Cá rô phi đơn tính trong hồ

7 Sen trong đầm

8 ốc bươu vàng ở ruộng lúa

9 Đồi cò ở suối Hai, Ba Vì, Hà Nội

10 Tập hợp những cây cỏ gấu trong

vườn nhà em

x

x x

x x

x x

x x

x

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2: Trong các biểu hiện sau đây của các cá thể trong quần thể :

1 Các cây thông liền rễ nhau.

2 Cá mập con khi mới nở sử dụng các trứng chưa nở làm thức ăn.

3 Chó rừng cùng kiếm ăn chung trong đàn.

4 Hai cá đực nhỏ kí sinh trên cá cái.

5 Sư tử cùng nhau tiêu diệt trâu rừng.

6 Bồ nông kiếm được nhiều cá khi đi chung với nhau.

7 Hiện tượng tự tỉa thưa ở thực vật.

8 Vào mùa sinh sản, các con đực đánh nhau giành con cái.

a Biểu hiện nào là của quan hệ hỗ trợ ?

b Biểu hiện nào là của quan hệ cạnh tranh ?

1,3,5,6

2,4,7,8

CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ

SINH VẬT

Tiết 40 – bài 37

I TỈ LỆ GIỚI TÍNH

Tỉ lệ giới tính Các nhân tố ảnh hưởng

tới tỉ lệ giới tính

- Ngỗng và vịt có tỉ lệ giới tính là 40/60

- Trước mùa sinh sản, nhiều loài thằn lằn, rắn có

số lượng cá thể cái nhiều hơn đực Sau mùa đẻ

trứng, số lượng cá thể đực và cái gần bằng nhau

Với loài kiến nâu, nếu đẻ trứng ở nhiệt độ thấp

hơn 20 o C thì trứng nở ra toàn là cá thể cái, trên

20 o C thì trứng nở ra hầu hết là cá thể đực

Gà, hươu, nai có số lượng cá thể cái nhiều hơn

cá thể đực gấp 2 hoặc 3, đôi khi tới 10 lần

Muỗi đực sống tập trung ở một nơi riêng với số

lượng nhiều hơn muỗi cái

Ở cây thiên nam tinh, rễ củ loại lớn có nhiều

chất dinh dưỡng nảy chồi sẽ cho ra cây chỉ có

hoa cái, còn rễ củ loại nhỏ nảy chồi cho ra cây

chỉ có hoa đực

Do tỉ lệ tử vong không đồng đều giữa cá thể đực

và cái

Đặc điểm sinh sản và tập tính đa thê

Điều kiện môi trường sống (nhiệt độ) khác nhau

Sự khác nhau về đặc điểm sinh lí và tập tính Chất dinh dưỡng

tích lũy trong cơ thể

Chăn nuôi

II NHÓM TUỔI : + Màu xanh: nhóm tuổi trước sinh sản.

+ Màu xanh lá: nhóm tuổi sinh sản.

+ Màu vàng: nhóm tuổi sau sinh sản.

Quan sát hình 37.2 và cho biết mức độ đánh bắt cá ở các quần thể A, B, C:

ặc trưng thành phần nhóm tuổi của

Đ quần thể người m t s qu c gia ở ộ ố ố

80 75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5

90 85 80 75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5

90 85 80 75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5

Tháp dân số Ấn Độ Tháp dân số Thụy Điển

Tháp dân số Việt Nam

III SỰ PHÂN BỐ CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ:

Em hãy cho biết các kiểu phân bố cá thể?

Các cá thể

…………

chống lại điều kiện bất lợi của môi trường

Nhóm cây bụi mọc hoang dại, đàn trâu rừng,…

Phân

bố

đồng

đều

Thường gặp khi điều kiện sống…….

……… trong môi trường và khi

có sự ……… giữa các cá thể trong quần thể

Cây thông trong rừng thông,

chim hảiâu làmtổ

…… trong môi trường

Các loài sâu trên lá cây, sò ở phù sa vùng triều

tập trung theo từng nhóm

phân bố không đồng đều

mức độ cạnh tranh

có sự cạnh tranh gay gắt

Thường gặp khi điều kiện sống ……

………… trong môi trường và khi giữa các cá thể trong quần thể ……

IV MẬT ĐỘ CÁ THỂ :

Cá chép: 1.500 - 2.000 con/100m 2 cây thông : 1000 cây/ha

Điều gì sẽ xảy ra với quần thể cá diêu hồng nuôi trong ao khi mật độ cá thể tăng quá cao?

Hai hiện tượng trên dẫn đến điều gì?

QUẦN THỂ ĐIỀU CHỈNH MẬT ĐỘ CÁ THỂ

- Các cá thể cạnh tranh nhau thức ăn,

nhiều cá thể bé và yếu thiếu thức ăn sẽ

chậm lớn và có thể bị chết.

- Các con non mới nở ra rất dễ bị cá lớn

ăn thịt, nhiều khi cá bố mẹ ăn thịt chính

con của chúng.

Chăn nuôi, trồng trọt

Chóng cã mèi quan hÖ g×?

Là dạng tháp tuổi mà nhóm tuổi trước sinh sản

chiếm tỉ lệ nhỏ hơn nhóm tuổi sinh sản.

G I A M S U T

sinh vật trên một đơn vị diện tích

M Â T Đ Ô

Là một dạng tháp tuổi mà tỉ lệ nhóm tuổi trước sinh sản

và sinh sản ngang nhau

Ô N Đ I N H

5 Có 9 chữ cái:

Là một dạng tháp tuổi có nhóm tuổi

trước sinh sản cao nhất.

P H A T T R I Ê N

P H A T T R I £ N

6 Cã 9 ch÷ c¸i:

sinh vËt trong tù nhiªn cã mèi quan hÖ nµy.

C A N H T R A N H

P H A T T R I Ê N

C A N H T R A N H

7 Có 12 chữ cái:

Đặc trưng này giúp ta đánh giá được tiềm năng

sinh sản của quần thể.

T I L Ê G I Ơ I T I N H

P H A T T R I £ N

C A N H T R A N H

T I L £ G I ¥ I T I N H

Q U Ç N T H Ó