Slide môn phương pháp nghiên cứu khoa học: Chương 4: Đề tài khoa học và quy trình thực hiện 1 đề tài khoa học

Trang 1 Chương 4Chương 4ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ QUYĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ QUYTRÌNH THỰC HIỆN MỘT ĐỀ TÀI TRÌNH THỰC HIỆN MỘT ĐỀ TÀI Trang 2 I-ĐỀ TÀI KHOA HỌCI-ĐỀ TÀI KHOA HỌC1-Khái niệm đề tài k

Chương 4

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ QUY

TRÌNH THỰC HIỆN MỘT ĐỀ TÀI

KHOA HỌC

I-ĐỀ TÀI KHOA HỌC1-Khái niệm đề tài khoa học.

Là một hoặc nhiều vấn đề mà con người chưa biết hoặc biết chưa đầy đủ,nhưng đã xuất hiện các tiền đề và khả năng để có thể biết,nhằm giải đáp vấn đề đặt ra trong nhận thức hoặc

+Vì sao phải hội đủ 2 đ/k ?-NCKH phải đem lại cái mới(không lặp lại,mô tả

thông tin,thuyết trình )

-Có đủ đ/k,khả năng để giải quyết

2-Một số loại đề tài KH

-Chương trình KH-CN (N/C thăm dò) -Đề tài KH các cấp:Nhà nước,Cấp bộ, Cấp

cơ sở

-Luận án,luận văn,tiểu luận

-Bài báo KH

3-Cơ sở hình thành đề tài KH.

+Từ nhu cầu nhận thức:

-Những vấn đề KH n/c cơ bản chưa giải quyết xong hoặc cần tiếp tục n/c ứng dụng,triển khai.-Những kiến nghị từ các công trình n/c lý thuyết

-Sáng chế vật liệu mới, công nghệ kỹ thuật mới.-ứng dụng những công nghệ kỹ thuật mới vào sx

(tài liệu n/c, đ/k v/c th/gian )

-Mình có thích không ?

-Có khả năng hợp tác với ai?

+Đề tài được giao:

-Từ cơ quan cấp trên giao

-Từ hợp đồng n/c với các đ/vị,các t/c

k/tế,xh

Y/cầu của loại đ/tài này khi nhận n/c:

.Hiểu rõ mục đích, n/vụ n/c được giao

.Thời gian hoàn thành

.Tổng kinh phí của đ/tài.Hợp đồng trách nhiệm trong n/c

5-Đặt tên đề tài tự chọn.

Y/cầu: +Tên đề tài phải ngắn gọn,cô đọng,khúc

chiết -không đặt dưới dạng câu hỏi

-không đặt tên với những cụm từ có độ

bất định cao (về 1vài suy nghĩ về góp

phần bước đầu tìm hiểu vấn đề ) -Hạn chế các cụm từ chỉ mục đích (góp

phần thử bàn về nhằm nâng cao ) +Phải phản ảnh tập trung mục đich,n/vụ

n/cứu

II-QUY TRÌNH THỰC HIỆN MỘT ĐỀ TÀI N/C.

1-Xây dựng đề cương và kế hoạch n/c

1.1.Xây dựng đề cương n/c

+Lý do lựa chọn đề tài (đ/tài tự chọn)

Cần làm rõ 3 nội dung sau:

-Tình hình nghiên cứu của các tác giả trong và

ngoài nước liên quan đến đề tài

-Xác định vấn đề mà đề tài đặt ra để n/c (cái mới

của đề tài n/c)

-Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, về tính cấp

thiết của đ/tài

+Mục tiêu (đối tượng) n/cứu.

-chỉ rõ điều cần làm trong n/c

-cái đích của nội dung n/c

+Mục đích n/c ; Trả lời câu hỏi:

-nhằm vào việc gì ? -để phục vụ cho cái gì ?+Nhiệm vụ n/c; Trả lời câu hỏi:

-cần phải làm gì?

-nghiên cứu như thế nào?

+Phạm vi n/cứu của đ/tài.(Phạm vi,quy mô,t/gian,kh/gian của s/v,h/tg mà đ/tài n/c)

+Cơ sở lý luận,phương pháp luận và phương

pháp n/cứu

-Cơ sở lý luận, pp luận:

Dựa vào bản chất quy luật nào?

+Nguồn thông tin,tư liệu.

-Tìm tài liệu đọc: ở thư mục của thư viện

+Ghi chép tài liệu.

-T/liệu dùng làm luận chứng,luận cứ

(học thuyết,nghị quyết,chính sách,pháp luật )Loại tài liệu này phải ghi chép chính xác: tên tài

liệu,năm x/bản ,nơi x/bản ,nội dung trích

-Các cơ quan cần phối hợp để t/hiện đ/tài.

.Các cơ quan quản lý,nghiên cứu

(Bộ,vụ,viện,trung tâm,trường học )

.Các cơ quan hoạt động thực tiễn

(Nhà máy, công xưởng ).Các cơ quan thực nghiệm

-Các cá nhân bao gồm:

Các nhà khoa học chuyên sâu về đ/tài n/cứu

Các cán bộ lãnh đạo,chỉ đạo liên quan đ/tài

Các cán bộ điều tra, khảo sát, các cá nhân trực

tiếp làm việc có liên quan đ/tài

+Xác định tiến độ thực hiện

-Thời gian bắt đầu và kết thúc của từng công việc

cũng như thời gian hoàn thành của cả đề tài?

Để xác định được KH thời gian,phải căn cứ vào

tổng th/gian thực hiện của đề tài để tính thời gian phải hoàn thành của từng bước công việc

+Dự toán kinh phí.

-Đối với đ/tài trên giao hoặc hiệp đồng n/cứu.Dựa vào tổng kinh phí để phân bổ cụ thể cho

từng bước công việc

-Đối với đề tài tự lựa chọn để n/cứu

Trên cơ sở tính toán kinh phí cho từng công việc

để xác định tổng chi phí của cả đ/tàiThông thường đ/tài bao gồm những chi phí sau:

.chi phí cho điều tra khảo sát(ăn ở đi lại )

.Chi phí hội thảo KH

.Chi phi cho cộng tác viên

.Chi phí văn phòng: giấy, bút, mực, in ấn t/liệu

Các chi phí khác

Tổng chi phí của cả đ/tài

2.Nghiên cứu và viết báo cáo KH

2.1 Nghiên cứu KH

+Thu thập và xử lý thông tin

-Lập danh mục tư liệu

-Chọn và sắp xếp các thông tin tư liệu theo nội

dung n/cứu, theo biểu,bảng,sơ đồ

-Xử lý thông tin tư liệu:tôn trọng tính khách quan

của tư liệu,xác định giá trị của từng tư liệu để

ưu tiên khi sử dụng

-Tổng hơp tài liệu Bổ sung những tài liệu còn thiếu hoặc sai lệch.

.Chọn tài liệu gốc để xây dựng luận cứ

.Tái hiện nội dung n/cứu

+Hội thảo KH

-Xác định đề cương báo cáo KH

Đối với những chương trình,những công trình nghiên cứu lớn có thể thực hiện việc xác định

đề cương như sau:

Quyển thứ I,II, Viết số La mãTập I,II, Viết số La mã.

Phần thứ nhất,hai, Viết thứ tự,nhất,hai,

Chương I,II, Viết số La mã

I Mục lớn viết số La mã

1. Mục viết số Arập (1) Mục nhỏ trong ngoặc

a) Ý lớn

+(hoặc-) ý nhỏ

Đối với đề tài là một công trình độc lập,có thể xác

lâp đề cương như sau:

Chương I I

1.1 1.1.1 1.1.2

1.2 1.2.1 1.2.2

II

2.1

Yêu cầu : đề cương phải cân đối, phản ảnh được đầy đủ nội dung n/cứu,có kết cấu bố cục hợp lýLàm nổi bật được những kết luận mới của đ/tài+Hội thảo lấy ý kiến đóng góp của các chuyên gia

các nhà KH,các cơ quan nghiên cứu

-Chuẩn bị trước những nội dung cần lấy ý kiến

(về nội dung NC,về đề cương)-Kết luận của chuyên gia qua hội thảo (những

vấn đề nhất trí và chưa nhất trí)

2.2.Viết báo cáo kết quả NC

+Phần khai tập:phần bìa,thủ tục(trang ghi ơn,lời giới thiệu,lời nói đầu),hướng dẫn đọc(đề cương

Chi tiết,lời cam đoan,những chữ viết tắt).

+Phần chính: Dẫn nhập,nội dung NC,kết

luận,danh mục tài liệu tham khảo

-Dẫn nhập (phần mở đầu):

.Tính cấp thiết của đề tài

.Tình hình n/cứu của đề tài

.Mục đích, n/vụ của đề tài

.Giới hạn và phạm vi NC Cơ sở lý luận và pp luận NC

.Những đóng góp mới của đ/tài

ý nghĩa lý luận và TT của đ/tài

.Kết cấu của đ/tài (ngoài phần MĐ, KL thì có bao nhiêu chương )

-Nội dung NC(Nội dung đề tài).

Trình bày lần lượt theo đề cương báo cáo KH đã

ghi ở “đề cương chi tiết” trang đầu

Phần kết luận và kiến nghị là phần cuối của phần

chính Phần này thường bao gồm :.xác định những vấn đề đã được giải quyết

.những vấn đề đặt ra mà đ/tài chưa giải quyết.Kiến nghị đ/kiện để thực hiện đ/tài hoặc tiếp tục

nghiên cứu những vấn đề chưa được giải

quýêt ở trong đề tài

+Phần phụ lục

-Danh mục tài liệu tham khảo

-Bảng chỉ dẫn hoặc cước chú.

-Các bảng số liệu(mẫu đ/tra)-Mục lục chi tiết.(phần đ/tra)

Phần “Danh mục tài liệu tham khảo” cần chú ý:

Sắp xếp tài liệu tham khảo theo vần :

A,B,C Tên của tác giả hoặc tác phẩm,theo thứ tự:Họ và tên tác giả (hoặc tác phẩm),năm xuất bản,tên tác phẩm (hoặc bài viết), NXB,nơi xuất bản.(tên tác phẩm ,bài viết được viết nghiêng)

Ví dụ: 1.Nguyễn văn An,2006,Phương pháp

nghiên cứu khoa

nghiên cứu khoa học NXB Đại học Kinh tế

Quốc dân,Hà nội

2 Đảng cộng sản Việt nam,20062 Đảng cộng sản Việt ,Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X NXB Chính trị

Quốc gia,Hà nội

-Cách trích dẫn tài liệu tham khảo:

Ví dụ: [1,tr.15]

[2,tr.27-28]

3.Nghiệm thu và công bố kết quả N/C

3.1.Tổ chức nghiệm thu

Việc tổ chức nghiệm thu do cơ quan quản lý đề

tài chủ trì.Nếu là luận văn,luận án thì do hội

đồng của cơ quan chủ quản chấm

Để thực hiện nghiệm thu,cần phải chuẩn bị tốt

các công việc sau:

+Viết bản tóm tắt kết quả N/C

- Trình bày khái quát toàn bộ nội dung chính về kết quả N/C của đề tài trong khoảng thời gian từ 20-

30phút Cần lưu ý là không phải mọi thành viên

trong hội đồng nghiệm thu đều có đ/k đọc toàn bộ đề tài mà chỉ đọc tóm tắt nghe báo cáo tóm tắt,do đó tóm tắt vừa là thủ tục vừa là một nội dung rất quan trọng trong nghiệm thu nói riêng

và nghiên cứu KH nói chung

-Bản tóm tắt thường chia làm 3 phần:

.Phần đầu (tính cấp thiết của đề tài)

Phần này được trình bày như bản chính

.Phần kết quả N/C chính của đề tài

Phải làm rõ được nhiệm vụ của từng chương,từng phần ;mối quan hệ giữa các

chương, các phần và kết quả N/C chủ yếu đã

đạt được của đề tài(cái mới của đề tài)

.Phần kết luận và kiến nghị Nêu rõ những vấn đề đã được giải quyết, điều kiện để thực hiện của đề tài ; những vấn đề liên quan với đề tài cần phải được tiếp tục NC

YÊU CẦU KHI VIẾT BẢN TÓM TẮT:

.Phải trung thành với nội dung bản chính của đề tài.

.Làm rõ được kết quả nghiên cứu của đề tài

.Kết hợp với sơ đồ,biểu bảng(nếu có) và chế bản để

trình chiếu bằng máy khi bảo vệ đề tài.

+Chuẩn bị tranh, ảnh,sơ đồ,biểu bảng,vật mẫu

Phần này được trích từ bản chính,phục vụ trưng bày để

thuyết trình khi bảo vệ.

Ngày nay với sự trợ giúp máy trình chiếu nên việc

chuẩn bị cũng trở nên dễ dàng hơn.

3.2 Công bố kết quả NC.

+Các hình thức công bố k/quả NC

-Bảo vệ trước hội đồng nghiệm thu đề tài

(Đối với luận văn,luận án có hội đồng khoa học

do cơ quan chủ quản thành lập để đánh giá).-Đăng tải trên các phương tiện thông tin như :

sách,báo, tạp chí, website

-Xuất bản thành sách,tài liệu KH

-Trình cán bộ cơ quan lãnh đạo, quản lý về kết

quả NC

+Ý nghĩa của việc công bố k/quả NC

-Thông báo cho xã hội, đặc biệt là các cơ quan NC,các nhà KH trong và ngoài nước biết về kết quả NC, để các công trình NC khác không lặp

lại (giữ bản quyền) và có thể kế thừa nó

-Xã hội (các cơ quan NC,các nhà KH) đánh giá

kết quả NC của đ/tài

(Thừa nhận hay bác bỏ,tạo nên uy tín,là cơ sở để

xác định học hàm, học vị của người NC )-Đặt ra những vấn đề mới cho các công trình NC

khoa học tiếp theo

BAI TAP THEO NHOM (3-5 NGUOI).

Hãy xác định tên một đề tài khoa học, từ đó xác định:

1 Vi sao vấn đề đó trở thành đề tài khoa học?

2 Cái mới của đề tài sẽ là gi ?

3 Loại hinh nghiên cứu của đề tài ?

4 Ph ơng pháp nghiên cứu chính của đề tài ?

( ppnc chung và ppnc riêng đ ợc áp dụng)

5 Kết cấu, bố cục của đề tài ?

-Có thể chia thành mấy ch ơng?

-Nội dung các ch ơng ?

-Mối quan hệ gi a các phần, các ch ơng ?