Nhận thức được tầm quan trọng của việc chuyển trục công trình lên cao đối với thi công các công trình nhà cao tầng nên khi được giao đồ án tốt nghiệp em đã chọn đề tài: “ Khảo sát phương pháp chuyển trục lên cao trong thi công xây dựng nhà cao tầng”Nội dung của đồ án bao gồm ba chương:Chương 1: Tổng quan về công tác trắc địa trong xây dựng nhà cao tầng.Chương 2: Các phương pháp chuyển trục công trình lên cao.Chương 3: Chuyển trục công trình lên cao bằng công nghệ GPS.Do trình độ còn hạn chế nên đồ án không thể tránh khỏi những thiếu xót. Em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các Thầy, Cô cùng các bạn để đồ án được hoàn thiện hơn.
Trang 1mục lục
Trang
Mục lục 1
Lời nói đầu 3
Chơng 1 - Tổng quan về công tác trắc địa trong xây dựng nhà cao tầng 5
1.1 Thành lập lới khống chế trên khu vực xây dựng công trình 5
1.1.1 Cấu trúc hệ thống lới thi công nhà cao tầng 5
1.1.2 Thành lập lới khống chế mặt bằng 7
1.1.3 Thành lập lới khống chế độ cao 11
1.2 Công tác trắc địa phục vụ xây dựng phần móng công trình 12
1.2.1 Bố trí chi tiết hố móng 12
1.2.2 Bố trí chi tiết khi xây móng 15
1.3 Công tác trắc địa phục vụ xây dựng phần thân công trình 17
1.3.1 Chuyển các trục bố trí vào bên trong công trình 17
1.3.2 Định vị các cột, các kết cấu và các chi tiết khác 18
1.3.3 Truyền toạ độ từ mặt bằng cơ sở lên các tầng 18
1.3.4 Truyền độ cao từ mặt bằng cơ sở lên các tầng 20
1.4 Công tác trắc địa phục vụ quan trắc chuyển dịch công trình 21
1.4.1 Quan trắc lún công trình 21
1.4.2 Quan trắc chuyển dịch ngang công trình 23
1.4.3 Quan trắc độ nghiêng công trình 24
Chơng 2 - Các phƯơng pháp chuyển trục công trình lên cao 26
2.1 Yêu cầu độ chính xác chuyển toạ độ, độ cao 26
2.2 Phơng pháp dọi cơ học 26
2.2.1 Nội dung phơng pháp 26
2.2.2 Độ chính xác 27
2.2.3 Ưu - nhợc điểm 27
2.3 Phơng pháp sử dụng máy kinh vĩ 27
2.3.1 Nội dung phơng pháp 27
2.3.2 Độ chính xác 29
2.3.3 Ưu - nhợc điểm 29
2.4 Phơng pháp sử dụng máy toàn đạc điện tử 30
2.4.1 Nội dung phơng pháp 30
2.4.2 Độ chính xác 32
Trang 22.4.3 Ưu - nhợc điểm 33
2.5 Phơng pháp chiếu đứng 33
2.5.1 Nội dung phơng pháp 33
2.5.2 Độ chính xác 35
2.5.3 Ưu - nhợc điểm 36
Chơng 3 - Chuyển trục công trình lên cao bằng Công Nghệ gps 37
3.1 Hệ thống định vị toàn cầu GPS và một số ứng dụng của nó 37
3.1.1 Cấu tạo của hệ thống định vị toàn cầu GPS 37
3.1.2 Một số ứng dụng của hệ thống định vị toàn cầu GPS 50
3.2 Chuyển trục công trình lên cao bằng công nghệ GPS 52
3.2.1 Nội dung phơng pháp 53
3.2.2 Độ chính xác 55
3.2.3 Ưu - nhợc điểm 56
3.3 Tính toán thực nghiệm 56
kết luận 62
phụ lục 64
Tài liệu tham khảo 68
Lời nói đầu Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh
tế, ngày càng có nhiều công trình nhà cao tầng đã và đang đợc dựng lên Để thi công xây dựng đợc các công trình này thì công tác trắc địa là rất quan trọng Nhiêm vụ chính của công tác trắc địa trong thi công nhà cao tầng là
đảm bảo cho nó đợc xây dựng đúng vị trí thiết kế, đúng kích thớc hình học và
điều quan trọng nhất của công tác trắc địa đối với thi công nhà cao tầng là
đảm bảo độ thẳng đứng của nó
Để đảm bảo độ thẳng đứng của tòa nhà trên suất chiều cao cần xây dựng theo đúng thiết kế, các trục chính của công trình tại tất cả các tâng xây dựng
đều phải đợc định vị sao cho cùng nằm trong một mặt phẳng thẳng đứng đi qua các trục tơng ứng trên mặt bằng gốc
Trang 3Ngày nay, với việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, việc chuyểntrục công trình lên cao đã đạt đợc độ chính xác cao hơn rất nhiều Nhng docác công trình nhà cao tầng ngày càng cao hơn nên cần thiết phải tìm ra phơng
án chuyển trục công trình lên cao vừa khả thi lại đạt độ chính xác cao hơn
Điều này cực kỳ quan trọng trong thi công nhà cao tầng
Nhận thức đợc tầm quan trọng của việc chuyển trục công trình lên cao
đối với thi công các công trình nhà cao tầng nên khi đợc giao đồ án tốt nghiệp
em đã chọn đề tài: Khảo sát ph“ Khảo sát ph ơng pháp chuyển trục lên cao trong thi công xây dựng nhà cao tầng”
Nội dung của đồ án bao gồm ba chơng:
Chơng 1: Tổng quan về công tác trắc địa trong xây dựng nhà cao tầng.Chơng 2: Các phơng pháp chuyển trục công trình lên cao
Chơng 3: Chuyển trục công trình lên cao bằng công nghệ GPS
Do trình độ còn hạn chế nên đồ án không thể tránh khỏi những thiếu xót Em rất mong nhận đợc những ý kiến đóng góp của các Thầy, Cô cùng cácbạn để đồ án đợc hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các Thầy, Cô trong khoa
Trắc Địa cùng các bạn, đặc biệt là Thầy giáo TS Nguyễn Quang Phúc đã chỉ
bảo tận tình tao điều kiện cho em hoàn thành đồ án này
Hà Nội, tháng 6 năm 2010 Sinh viên thực hiện
Nguyễn Văn Đãng
Trang 4Chơng 1
Tổng quan về công tác Trắc địa Trong xây dựng nhà cao tầng
1.1 thành lập lới khống chế trên khu vực xây dựng công trình
1.1.1 Cấu trúc hệ thống lới thi công nhà cao tầng
Lới khống chế thi công nhà cao tầng là hệ thống các điểm khống chế mặtbằng và độ cao đợc lu giữ trên khu vực xây dựng bằng những dấu mốc trắc địatrong suất quá trình thi công, sử dụng công trình Thờng thì lới khống chế đợcthành lập theo phơng pháp sau: lới tam giác, lới đa giác, lới GPS hoặc lới ôvuông xây dựng, bao gồm các điểm bố trí trên khu vực xây dựng, trong đó cócác điểm bố trí ngoài công trình và cả các điểm bên trong công trình Để tránhcông việc tính toán phức tạp với hệ toạ độ nhà nớc nên lới khống chế thi côngthờng là lới độc lập trong hệ toạ độ quy ớc thờng có các trục toạ độ OX, OYsong song với các trục chính của công trình
Do đặc điểm thi công nhà cao tầng nên lới khống chế thi công bao gồm 3cấp sau:
- Lới khống chế thi công gồm các điểm nằm ngoài công trình, có chiềudài cạnh tuỳ thuộc vào diện tích xây dựng nhà, thờng là 50, 100, hoặc 200m
Trang 5Trong một số trờng hợp đơn giản, lới tạo thành khung hình chữ nhật (hoặchình vuông) bao quanh và có các cạnh song song với các trục chính của toànhà Các mốc đợc bố trí ở nơi ổn định cách công trình một khoảng cách antoàn để không bị dịch chuyển hoặc phá huỷ do tác động của quá trình thicông Các mốc này phục vụ cho thi công phần dới mặt đất của ngôi nhà, dùng
để định vị các trục của toà nhà và là cở sở để chuyển toạ độ vào bên trongcông trình Mạng lới khống chế này đợc định vị dựa vào vị trí các điểm khốngchế đợc địa chính cấp khi phân đất Mạng lới này gọi là mạng lới khống chếcơ sở trên mặt bằng xây dựng
- Do các điểm bên ngoài dần mất tác dụng khi công trình bắt đầu xâydựng lên cao, nên phải lập lới khống chế thi công gồm các điểm bố trí bêntrong công trình Chiều dài cạnh thờng từ 20-50m Các cạnh của lới thờngsong song với các trục chính của toà nhà do đó lới thờng là hình chữ nhật hoặchình vuông có thể đo thêm đờng chéo Các điểm này phục vụ cho việc bố trícác trục chính và trục chi tiết của toà nhà tại sàn tầng 1 và là cơ sở của lới trêncác tầng tiếp theo Lới này đợc định vị dựa vào các dấu trục đợc gửi bên ngoài(trên tờng bao, trên khung định vị) Lới này đợc gọi là lới khống chế trên mặtbằng móng
- Các điểm của lới khống chế trên mặt bằng tầng 1 đợc chuyển lên cácsàn thi công theo phơng thẳng đứng bằng phơng pháp chiếu đứng quang họchoặc bằng phơng pháp toạ độ nhờ các máy toàn đạc điện tử hoặc GPS Trớc
đây khi thi công nhà thì việc thành lập lới này cha đợc quan tâm theo đúngtầm quan trọng của nó, và việc đảm bảo độ thẳng đứng của công trình chỉ đợcthực hiện bằng công tác chiếu điểm từ tầng dới lên tầng trên, sau đó sử dụngphơng pháp đo góc và cạnh kiểm tra trên các tầng đợc chiếu mà không cầnxác định toạ độ chính xác của các điểm đợc chiếu lên nhng với việc xây dựngnhà cao tầng ngày càng nhiều và số tầng ngày càng lớn thì nhất thiết cần phảiquan tâm tới công tác này, điều quan trọng nhất là phải bảo đảm đợc độ thẳng
đứng của nó Trên thực tế để đảm bảo độ thẳng đứng hoàn toàn của một toànhà là không thể mà bao giờ nó cũng bị nghiêng đi một lợng nhất định Do đó
đối với một toà nhà cao tầng giá trị độ nghiêng cho phép là một giá trị cực kỳquan trọng mà bất cứ một đơn vị nào tham gia xây dựng một toà nhà cao tầng
đều phải lu ý và tuân thủ Vì vậy nhất thiết phải coi việc chuyển trục chínhcông trình lên trên các sàn thi công là một bậc lới độc lập và việc xây dựng lớinày cũng cần tuân thủ đầy đủ các bớc cơ bản của xây dựng lới khống chế Chonên trên mỗi sàn thi công cần xây dựng một hệ thống lới trục Các trục này đ-
Trang 6ợc xây dựng trong một hệ toạ độ thống nhất Khi chiếu tất cả các lới trục trêntất cả các tầng thi công xuống sàn tầng gốc thì đều trùng khít lên nhau vàcùng trùng khít với lới khống chế trên mặt bằng móng, thì có nghĩa là toà nhà
đợc xây dựng thẳng đứng, còn sự không trùng khít của các lới trục khi chiếuxuống sẽ đặc trng cho độ nghiêng của công trình và độ nghiêng này phải tuânthủ theo các tiêu chuẩn của Bộ xây dựng Lới đợc thành lập trên các tầng thicông gọi là lới trục công trình
1.1.2 Thành lập lới khống chế mặt bằng
1.1.2.1 Những vấn đề chung về lới khống chế mặt bằng
Để xác định toạ độ của một hoặc nhiều điểm trên mặt bằng xây dựngcông trình tối thiểu chúng ta phải có hai điểm đã biết tr ớc toạ độ Nh vậy,ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,các điểm đã biết tr ớc toạ độ đóng một vai trò vô cùng quan trọng vì dựa vàoước toạ độ Như vậy,
nó ng ời ta mới bố trí đ ợc các trục của nhà cao tầng ra thực địa vì vậy cácước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
điểm này đ ợc gọi là các điểm khống chế mặt bằng Trong TCXDVNước toạ độ Như vậy,309:2004 “ Khảo sát phCông tác trắc địa trong xây dựng công trình dân dụng và côngnghiệp” có quy định rõ: Đối với công trình công nghiệp mật độ các điểmkhống chế mặt bằng từ 2-3ha/1điểm nh ng không ít hơn 4 điểm Nh vậyước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
đối với mỗi nhà cao tầng đều phải xây dựng một l ới khống chế mặt bằng sốước toạ độ Như vậy,
l ợng điểm khống chế nhiều hay ít phụ thuộc vào diện tích xây dựng và tínhước toạ độ Như vậy,phức tạp của công trình nh ng không đ ợc ít hơn 4 điểm.ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
Thông th ờng, hình dạng của l ới khống chế mặt bằng phụ thuộc chủước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,yếu vào hình dạng của toà nhà Nếu toà nhà có dạng hình vuông hoặc hìnhchữ nhật thì l ới khống chế cũng có dạng hình vuông hoặc hình chữ nhật nếuước toạ độ Như vậy,toà nhà có dạng hình tròn thì l ới khống chế sẽ đ ợc thành lập d ới dạngước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,một đa giác trung tâm Nói chung l ới khống chế sẽ đ ợc thành lập d ớiước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,một dạng nào đó sao cho nó đ ợc sử dụng một cách thuận tiện nhất cho quáước toạ độ Như vậy,trình thi công xây dựng công trình
Trang 7Hình 1.1 Lới khống chế mặt bằng phục vụ xây dựng nhà cao tầng
a, Nhà hình chữ nhật b, Nhà hình tròn
Tr ớc đây các máy toàn đạc điện tử còn ch a đ ợc thông dụng nhước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,hiện nay thì ng ời ta phải xây dựng l ới khống chế sao cho cạnh của nóước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,song song (hoặc vuông góc) với trục chính của công trình, điều này làm choviệc bố trí các trục của công trình đ ợc thuận tiện và chính xác nh ng cũngước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,gây rất nhiều phiền phức trong việc bố trí chọn điểm và nhất là vấn đề bảo vệcác mốc khống chế trong quá trình thi công xây dựng Ngày nay, với sự xuấthiện của các máy toàn đạc điện tử trên các công trình xây dựng nhà cao tầngviệc chọn các điểm sao cho các cạnh của l ới khống chế song song với trụcước toạ độ Như vậy,chính của công trình không còn là yêu cầu bắt buộc vì vậy chúng ta luôn luôn
có thể chọn các điểm khống chế ở các vị trí an toàn không bị phá huỷ trongsuốt quá trình xây dựng Các điểm khống chế phải đ ợc đánh dấu bằng cácước toạ độ Như vậy,mốc kiên cố
Trang 8
Hình 1.2 Mốc khống chế mặt bằng và độ cao
1.1.2.2 Quy trình thành lập lới khống chế mặt bằng
Quy trình thành lập l ới khống chế mặt bằng gồm các b ớc sau:ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
B ớc1ước toạ độ Như vậy, : Thiết kế sơ bộ
Để làm đ ợc việc này, tr ớc hết cần phải có bản vẽ mặt bằng tổng thểước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,của công trình cùng với tất cả các mốc cấp đất, ranh giới thửa đất do sở địachính cung cấp, dựa vào các tài liệu trên sẽ vạch ra vài ph ơng án thiết kếước toạ độ Như vậy,
l ới cho phù hợp với quy mô và tính chất của công trình xây dựng.ước toạ độ Như vậy,
B ớc2ước toạ độ Như vậy, : Đánh giá ph ơng án thiết kế và chọn ph ơng án có lợi nhất.ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
Đây là một khâu cực kỳ quan trọng và cũng là khâu khó khăn nhất vì nó
đòi hỏi phải thực hiện một khối l ợng công tác tính toán rất lớn Việc đánhước toạ độ Như vậy,giá ph ơng án thiết kế đ ợc thực hiện theo trình tự sau đây:ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
- Dựa vào năng lực thiết bị của đơn vị để chọn máy móc và thiết bị đogóc và đo chiều dài
- Dự kiến các đại l ợng đo trực tiếp trong l ới (góc và cạnh đo).ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
- Đánh giá độ chính xác của l ới theo các dữ liệu đã có.ước toạ độ Như vậy,
Sau khi đánh giá, nếu thấy độ chính xác của l ới quá thấp so với yêuước toạ độ Như vậy,cầu của quy phạm (l ới không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật) thì phải tăng c ờngước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,các đại l ợng đo hoặc sử dụng các thiết bị có độ chính xác cao hơn cho đếnước toạ độ Như vậy,khi đạt yêu cầu kỹ thuật Ng ợc lại, nếu kết quả đánh giá cho độ chính xácước toạ độ Như vậy,của l ới quá cao thì có thể giảm bớt các đại l ợng đo trong l ới để giảm bớtước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
Trang 9chi phí xây dựng l ới Tóm lại, việc đánh giá ph ơng án thiết kế nhằm mụcước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
đích chọn ra một ph ơng án tối u đáp ứng các yêu cầu kinh tế và kỹ thuật.ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
B ớc 3ước toạ độ Như vậy, : Khảo sát hiện tr ờng.ước toạ độ Như vậy,
Sau khi đã sơ bộ thiết kế l ới trên bản vẽ cần tiến hành khảo sát thực tếước toạ độ Như vậy,trên hiện tr ờng để kịp thời phát hiện những v ớng mắc để chỉnh sửa Trongước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
b ớc này cần l u ý xem xét tính ổn định của các vị trí chôn mốc đã chọnước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,trên bản vẽ, tầm nhìn thông giữa các điểm và điều kiện thực hiện việc đo đạc.Nếu phát hiện những vấn đề bất hợp lý cần phải chỉnh sửa lại cho phù hợp
B ớc 4ước toạ độ Như vậy, : Xây dựng các mốc ngoài hiện tr ờng.ước toạ độ Như vậy,
Sau khi đã chọn đ ợc ph ơng án xây dựng l ới thích hợp thì tiến hànhước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,xây dựng các mốc khống chế ngoài hiện tr ờng Việc xây dựng các mốc cầnước toạ độ Như vậy,phải đ ợc giám sát một cách chặt chẽ sau khi xây dựng xong các mốc cầnước toạ độ Như vậy,phải đ ợc rào lại và ghi số liệu điểm cùng với biển cảnh báo để mọi ng ờiước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
có ý thức giữ gìn
B ớc 5ước toạ độ Như vậy, : Đo đạc các yếu tố trong l ới.ước toạ độ Như vậy,
Các yếu tố trong l ới khống chế sẽ đ ợc đo bằng các thiết bị và cácước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
ph ơng pháp đo nêu trong ph ơng án đã đ ợc duyệt Việc đo đạc phải doước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,những ng ời có chuyên môn thực hiện và phải tuân thủ các quy định ghiước toạ độ Như vậy,trong các tiêu chuẩn chuyên ngành
B ớc 6ước toạ độ Như vậy, : Xử lý số liệu đo đạc
Việc xử lý các số liệu đo đạc đ ợc thực hiện theo các b ớc sau đây:ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
- Kiểm tra số liệu đo đạc hiện tr ờng: Tất cả các số liệu đo đạc hiệnước toạ độ Như vậy,
tr ờng phải đ ợc kiểm tra để phát hiện các sai số thô Việc kiểm tra phải doước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,hai ng ời thực hiện độc lập với nhau Nếu phát hiện các sai lầm thì phải tìmước toạ độ Như vậy,nguyên nhân sửa chữa, nếu có phép đo không đạt yêu cầu thì phải đo lại
- Xử lý toán học các số liệu đo: Sau khi kiểm tra các số liệu đo nếukhông có sai số thô và tất cả các phép đo đều đạt các chỉ tiêu kỹ thuật thì tiếnhành xử lý toán học các kết quả đo Đây là b ớc cần phải thực hiện tính toánước toạ độ Như vậy,các yếu tố trong l ới, xác định toạ độ của các điểm, đánh giá độ chính xácước toạ độ Như vậy,thực tế của các điểm trong l ới ước toạ độ Như vậy,
B ớc 7ước toạ độ Như vậy, : Lập hồ sơ báo cáo
Sau khi hoàn thành các công đoạn xây dựng l ới khống chế cần hoànước toạ độ Như vậy,chỉnh hồ sơ, lập báo cáo kỹ thuật theo quy định
Trang 101.1.3 Thành lập lới khống chế độ cao
1.1.3.1 Các loại độ cao sử dụng trong xây dựng nhà cao tầng
1 Độ cao tuyệt đối
Độ cao tuyệt đối là độ cao của các điểm so với mực n ớc biển trungước toạ độ Như vậy,bình đ ợc quy ớc trong hệ độ cao quốc gia L ới độ cao quốc gia của Việtước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,Nam đ ợc tính theo mức độ cao chuẩn Hòn Dấu - Đồ Sơn - Hải Phòng vàước toạ độ Như vậy,
đ ợc dùng thống nhất trong phạm vi toàn quốc.ước toạ độ Như vậy,
Độ cao từ mốc quốc gia lần l ợt đ ợc dẫn lan toả ra khắp n ớc bằngước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,các đ ờng truyền thuỷ chuẩn hạng I, II, III và IV trong l ới độ cao quốc giaước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,với mật độ các mốc độ cao đủ để thực hiện các công tác đo vẽ bản đồ, quyhoạch và xây dựng trong phạm vi toàn quốc
2 Độ cao t ơng đốiước toạ độ Như vậy,
Độ cao t ơng đối là độ cao của các điểm so với một điểm chuẩn quyước toạ độ Như vậy,
ớc nào đó Trong xây dựng công trình ng ời ta hay quy ớc lấy mặt sàn
ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
tầng 1 có cao độ là ±0,0 (gọi là cốt 0) và độ cao của các điểm đ ợc tính theoước toạ độ Như vậy,cốt 0 Cốt 0 đ ợc chọn để phù hợp với quy hoạch cấp thoát n ớc tổng thểước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,của thành phố Nh vậy, tr ớc khi triển khai xây dựng nhà cao tầng phảiước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,nghiên cứu kỹ hồ sơ thiết kế xem cốt 0 ứng với cao độ quốc gia là bao nhiêu
và chuyển vào công trình
1.1.3.2 Thành lập lới khống chế độ cao phục vụ xây dựng nhà cao tầng
T ơng tự nh vai trò của l ới khống chế mặt bằng, l ới khống chế độước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,cao có nhiệm vụ đảm bảo cho việc xây dựng nhà cao tầng đúng cao độ thiết
kế trong quy hoạch chung của đô thị Thông th ờng với các nhà cao tầngước toạ độ Như vậy,trong thành phố l ới khống chế độ cao đ ợc xây dựng có độ chính xácước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
t ơng đ ơng với thuỷ chuẩn Nhà n ớc hạng IV là đủ Ng ời ta cũng khôngước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,xây dựng các mốc độ cao riêng mà th ờng dẫn độ cao từ mốc độ cao quốcước toạ độ Như vậy,gia vào tất cả các mốc của l ới khống chế mặt bằng Ngoài ra, để tiện sửước toạ độ Như vậy,dụng ng ời ta th ờng vạch các mốc độ cao ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ±0,0 (cốt 0) trên các vật kiếntrúc kiên cố Việc dẫn độ cao đ ợc thực hiện bằng các máy móc chuyên dụngước toạ độ Như vậy,
và tuân theo các hạn sai của quy phạm hoặc tiêu chuẩn chuyên ngành
1.2 Công tác trắc địa phục vụ xây dựng phần móng công trình
Trang 12chân móng, các mép bậc móng…) với độ chính xác đến mm, đánh dấu chúng) với độ chính xác đến mm, đánh dấu chúngbằng các đinh nhỏ có ghi chú bên cạnh số hiệu của trục.
Sau khi nối liền các điểm cùng tên trên khung định vị bằng các dây thépnhỏ ta sẽ xác định đợc đờng viền từng bộ phận của móng
Để đánh dấu ranh giới của hố móng trên thực địa, tại giao điểm của cácsợi dây thép nối các dấu trục tơng ứng trên khung định vị, dùng dây dọi chiếu
điểm giao nhau đó xuống mặt đất và cố định bằng các cọc nhỏ
1.2.1.2 Truyền độ cao tới hố móng
Khi hố móng đã đợc đào sơ bộ thì cần truyền độ cao từ mốc thuỷ chuẩngần đó xuống đáy hố móng để đảm bảo đa độ cao đáy móng đến đúng mức độcao thiết kế Nếu hố móng có mái nghiêng (vách thoải) thì việc truyền độ cao
đợc tiến hành bằng thuỷ chuẩn hình học tuần tự qua 2 hoặc 3 bậc Trờng hợpmái dốc dựng đứng và khó đặt máy thuỷ chuẩn trên đó thì có thể truyền độcao bằng cách dùng 2 máy thuỷ chuẩn và một thớc thép cuộn thả treo xuống
hố móng nh hình 1-4
Hình 1-4 Truyền độ cao xuống đáy hố móng
Trên mép hố móng đặt một giá đỡ và treo vào đó một thớc thép cuộn,
đầu thớc có vạch “ Khảo sát ph0” đợc thả xuống hố móng và đợc treo một quả nặng cótrọng lợng bằng trọng lợng khi kiểm nghiệm thớc Máy thuỷ chuẩn thứ nhất
đặt trên mặt đất ở khoảng giữa thớc treo và mia (đặt tại mốc độ cao gần nhất).Còn máy thuỷ chuẩn thứ hai đặt dới đáy hố móng ở điểm giữa thớc thép và
điểm cần truyền độ cao tới
Đọc số trên 2 mia đặt tại mốc thuỷ chuẩn A trên mặt đất và đặt tại điểm
M trong hố móng Sau đó cả 2 ngời đo đều quay máy về phía thớc treo và
Trang 13Trong đó:
HA là độ cao của mốc thuỷ chuẩn A
a và b là số đọc trên mia tơng ứng đặt tại mốc A và điểm M
d = n2 - n1 là hiệu số đọc trên thớc thép cuộn
Độ cao điểm M ở đáy hố móng sẽ là cơ sở để xác định độ cao các điểmchi tiết khác dới hố móng và hoàn thiện việc đào hố móng đúng độ cao thiếtkế
1.2.1.3 Đo chi tiết móng
Việc đo vẽ hoàn công hố móng đợc tiến hành sau khi hố móng đã đợchoàn thiện Căn cứ vào các trục dọc và ngang đã đợc chuyển vào hố móng, ng-
ời ta đo khoảng cách đến mép hố móng và đo thuỷ chuẩn hoàn công đáy hốtheo mạng lới 5-10m Các số liệu đo đạc nhận đợc dùng để lập bản vẽ hoàncông hố móng Sai lệch độ cao của các điểm chi tiết so với độ cao thiết kếkhông đợc vợt quá 2-3cm Độ sai lệch cho phép của các kích th± ớc hố móng
so với giá trị thiết kế là 5cm.±
1.2.2 Bố trí chi tiết khi xây móng
1.2.2.1 Lắp đặt ván khuôn
Sau khi kết thúc việc đào hố móng, rải bê tông hoặc đá dăm xong, tiếnhành lắp đặt ván khuôn để chuẩn bị đổ bê tông Ván khuôn đợc lắp đặt theo
đúng vị trí, kích thớc và hình dạng đã thiết kế của công trình Các cốt sắt vàcác bộ phận ngầm trong móng đợc lắp đặt đầy đủ bên trong ván khuôn trớckhi đổ bê tông
Để lắp đặt ván khuôn vào đúng vị trí mặt bằng thiết kế, ngời ta sử dụngcác trục đã đợc đánh dấu trên khung định vị bao quanh móng Vị trí các trụccủa móng đợc xác định bằng cách nối liền các điểm cùng tên đã đợc đánh dấutrên các cạnh đối diện của khung định vị bằng một sợi dây thép nhỏ Dùngdây dọi chiếu các trục này xuống phía dới để xác định vị trí của ván khuôn vàcác bộ phận khác đợc lắp đặt ở trong ván khuôn
Độ cao thiết kế các bộ phận của ván khuôn đợc dẫn từ mốc độ cao gầnnhất bằng thuỷ chuẩn hình học và đợc đánh dấu trên ván khuôn bằng một nétvạch mảnh có ghi rõ độ cao thiết kế Sai số truyền độ cao so với mốc thuỷchuẩn thi công không đợc vợt quá ±3-5mm
1.2.2.2 Lắp đặt các kết cấu neo giữ trong móng
Trang 14Các kết cấu neo giữ đợc lắp đặt vào trong móng trớc khi đổ bê tông, điểnhình là các bulông nền mà sau này sẽ đợc dùng để gắn kết chặt chẽ các kếtcấu xây dựng và các thiết bị kỹ thuật đợc đặt trên móng Việc đặt các bulôngnền loại này đòi hỏi phải đợc tiến hành thật cẩn thận và chính xác với sai sốtrung phơng lệch tâm của các chốt bulông so với vị trí thiết kế không đợc vợtquá ±2mm Sai số bố trí trục của các dãy bulông nền so với trục chính củacông trình không đợc vợt quá ±4mm.
Để đảm bảo độ chính xác theo yêu cầu trên cần có phơng pháp bố trí vàlắp đặt riêng Cơ sở mặt bằng để bố trí hệ thống các bulông nền (hoặc cácthiết bị neo giữ khác) là các trục chính của móng mà các trục này đã đợcchuyển lên phía mặt trên của ván khuôn và đánh dấu ở đó Việc đặt độ cao
đầu các bulông đợc tiến hành theo 2 bớc: Đầu tiên đặt gần đúng về độ caobằng cách đặt những khoảng cách tơng ứng đo từ mặt phẳng phía trên củakhuôn dẫn, sau đó đặt chính xác vào độ cao thiết kế bằng máy thuỷ chuẩn vfmia Khi đó mỗi đầu bulông nền sẽ đợc nâng lên hoặc hạ xuống từ từ cùng vớimia đặt trên nó cho đến khi số đọc trên mia trung với số đọc đã đợc tính toántrớc với sai số không lớn hơn 2mm
Sau khi điều chỉnh xong vị trí mặt bằng và độ cao, các chốt bulông sẽ
đ-ợc gắn chặt vào khuôn dẫn, phần đuôi của chốt bulông đđ-ợc hàn vào khung giá
đỡ hay cốt sắt để khi đổ bê tông thì vị trí của chúng không bị xê dịch
1.2.2.3 Kiểm tra việc lắp đặt các bộ phận trong móng
Việc lắp đặt các kết cấu neo giữ và các bộ phận khác trong móng là mộtviệc rất quan trọng, ảnh hởng rất lớn đến chất lợng của công tác lắp ráp Dovậy trớc khi đổ bê tông móng cần phải kiểm tra về mặt bằng và độ cao vị trí đ-
ợc lắp đặt của các bộ phận này Trong quá trình đổ bê tông móng cần chú ý
đặt vào móng một số mốc trắc địa mặt bằng và độ cao cần cho công tác quantrắc biến dạng công trình
1.2.2.4 Đo vẽ hoàn công móng sau khi đổ bê tông
Trong quá trình đổ bê tông, dới tác động của đầm rung, các bộ phận đợc
đặt trong móng cũng nh các ván khuôn có thể bị xê dịch đi một chút Ngoài ra
do sự co ngót của bê tông cũng làm cho bề mặt bê tông bị giảm độ cao Vì vậy
để biết rõ vị trí thực tế của các bộ phận đợc đặt cũng nh xác định các kích thớc
và độ cao các phần của móng, sau khi tháo dỡ các ván khuôn cần phải đo vẽhoàn công móng
Trang 15Độ chính xác đo vẽ hoàn công móng đợc quy định nh sau: Khoảng cách
đo từ trục đến các bộ phận đợc đặt trong móng và độ cao của chúng đợc xác
định với độ chính xác ±1mm, kích thớc của các phần bê tông đợc đo đến
±1cm
Kết quả đo vẽ hoàn công là bản vẽ hoàn công móng và bảng kê các sốliệu đo vẽ hoàn công các bộ phận neo giữ Tài liệu hoàn công này sẽ là cơ sởcho việc nghiệm thu móng
1.3 Công tác trắc địa phục vụ xây dựng phần thân công trình
1.3.1 Chuyển các trục bố trí vào bên trong công trình
Hệ thống các trục bố trí đã đợc đánh dấu trên khung định vị và đợc cố
định bằng các mốc chôn ở bên ngoài công trình sẽ dần bị mất tác dụng do bứctờng đợc xây cao dần Để tiếp tục các công tác bố trí về sau cần phải chuyểncác trục bố trí từ ngoài vào bên trong công trình
Việc chuyển các trục bố trí này cần phải đợc tiến hành ngay từ lúc còn
có thể ngắm thông suốt giữa các điểm đối diện của trục, nghĩa là lúc chiều caocủa các bức tờng bao đợc xây cha quá 1m
Việc chuyển trục đợc tiến hành theo cách dóng hớng các điểm cùng têntrên các cạnh đối diện của khung định vị ở phía ngoài và đánh dấu lại trên cácmốc trắc địa ở phía trong toà nhà
1.3.2 Định vị các cột, các kết cấu và các chi tiết khác
Hiện nay trong xây dựng công nghiệp, kỹ thuật lắp ráp đang đợc áp dụngrộng rãi Do vậy công tác trắc địa trong xây dựng, ngoài nhiệm vụ bố trí côngtrình còn phải phục vụ việc lắp ráp các kết cấu công trình vào đúng vị trí thiếtkế
Trớc khi dựng cột cần phải kiểm tra móng cột Dùng máy kinh vĩ kiểmtra các dấu trục ở mép trong móng, có thể dùng thớc đo khoảng cách giữa cáctrục móng hoặc dùng dây chăng giữa các điểm dóng hai đầu trục tơng ứngtrên khung định vị Dùng máy thuỷ chuẩn kiểm tra độ cao đáy móng
Sau khi đã kiểm tra móng cột ta tiến hành dựng cột Muốn đảm bảo chocột thẳng đứng phải dùng hai máy kinh vĩ đặt ở hai hớng vuông góc với nhau
để kiểm tra ỏ hai mặt cột Khi kiểm tra độ thẳng đứng của dãy cột ở một phía
Trang 16nào đó, ngời ta đặt máy kinh vĩ cách dãy cột một đoạn, đọc số trên mia nganggắn vào cột sẽ phát hiện ra cột bị nghiêng Dùng máy thuỷ chuẩn để kiểm tra
độ cao cột theo phơng pháp bố trí độ cao
1.3.3 Truyền toạ độ từ mặt bằng cơ sở lên các tầng
Truyền toạ độ và độ cao là công việc phải đ ợc thực hiện th ờng xuyênước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,trong quá trình xây dựng phần thân nhà cao tầng Để đảm bảo độ thẳng đứngcủa toà nhà trên suốt chiều cao, các trục công trình tại tất cả các tầng xâydựng đều phải đ ợc định vị sao cho cùng nằm trong một mặt phẳng thẳngước toạ độ Như vậy,
đứng đi qua các trục t ơng ứng trên mặt bằng gốc Tức là các điểm toạ độước toạ độ Như vậy,của l ới bố trí cơ sở đã lập trên mặt bằng gốc sẽ đ ợc chuyển lên mặt sàn thiước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,công xây dựng của các tầng theo một đ ờng thẳng đứng Để đảm bảo điềuước toạ độ Như vậy,kiện này cần thiết phải truyền toạ độ từ mặt bằng cơ sở lên tất cả các tầng cònlại của toà nhà Quá trình truyền toạ độ từ mặt bằng cơ sở lên các mặt bằngxây dựng là một dạng công việc rất quan trọng khi xây dựng công trình cóchiều cao lớn Công việc này sẽ đ ợc thực hiện bằng nhiều ph ơng án và cóước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,thể lựa chọn bằng một trong các ph ơng án sau:ước toạ độ Như vậy,
1.3.3.1 Truyền toạ độ bằng máy kinh vĩ
Thực chất của việc truyền toạ độ từ mặt bằng cơ sở lên các tầng bằngmáy kinh vĩ là ph ơng pháp sử dụng mặt phẳng đứng của máy kinh vĩ Đây làước toạ độ Như vậy,
ph ơng pháp chiếu điểm bằng tia ngắm nghiêng, có thể thực hiện ở nhữngước toạ độ Như vậy,nơi điều kiện xây dựng rộng rãi, công trình xây dựng có số tầng ít hơn 4 Hoàntoàn không phù hợp cho những nhà có số tầng cao hơn và những nhà xây chenmặt bằng xung quanh chật hẹp
1.3.3.2 Truyền toạ độ bằng máy toàn đạc điện tử
Đối với các công trình nhà cao tầng xây dựng trên mặt bằng t ơng đốiước toạ độ Như vậy,rộng rãi, chiều cao công trình không v ợt quá 10 tầng, có thể xử dụng máyước toạ độ Như vậy,toàn đạc điện tử để chuyển vị trí các điểm l ới cơ sở lên mặt sàn Thực chất làước toạ độ Như vậy,chuyển toạ độ từ điểm đã đánh dấu ở mặt bằng gốc lên sàn thi công Các máy
điện tử đ ợc sử dụng để chuyển điểm lên cao phải có sai số đo cạnh <ước toạ độ Như vậy,
±5mm, sai số đo góc < ±5"
1.3.3.3 Truyền toạ độ bằng máy chiếu đứng
Do điều kiện các nhà cao tầng đ ợc xây dựng trong các thành phố chủước toạ độ Như vậy,yếu là xây chen, điều kiện thi công là chật hẹp Mặt khác do quỹ đất có hạn vìvậy nhà cao tầng ngày càng phải xây cao hơn, nhiều tầng hơn, phục vụ nhiềumục đích sử dụng hơn Do đo các ph ơng pháp trắc địa phục vụ thi công nhàước toạ độ Như vậy,
Trang 17cao tầng cụ thể là đ a các điểm l ới lên các tầng đòi hỏi độ chính xác caoước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,hơn Ph ơng pháp chiếu trục bằng tia ngắm nghiêng của máy kinh vĩ, chuyểnước toạ độ Như vậy,toạ độ lên cao theo ph ơng pháp đo toạ độ của máy toàn đạc điện tử đều gặpước toạ độ Như vậy,khó khăn không thể áp dụng đ ợc Giải pháp thông dụng và chắc chắn nhất làước toạ độ Như vậy,
sử dụng các máy chiếu đứng để chuyển toạ độ lên cao theo ph ơng phápước toạ độ Như vậy,thẳng đứng Hiện nay có hai loại máy chiếu đứng đang đ ợc sử dụng trongước toạ độ Như vậy,các công tác trắc địa công trình: Đó là loại máy tạo ra đ ờng thẳng đứngước toạ độ Như vậy,bằng tia laze và loại máy tạo ra đ ờng thẳng đứng bằng tia ngắm quang học.ước toạ độ Như vậy,Trong hai loại máy này thì loại máy chiếu đứng bằng quang học có độ chínhxác cao hơn và th ờng đ ợc áp dụng vào công việc chiếu chuyển các tâmước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,toạ độ lên các tầng có độ cao lớn với độ chính xác cao
1.3.4 Truyền độ cao từ mặt bằng cơ sở lên các tầng
Để truyền độ cao lên các tầng thi công ng ời ta có thể dùng 2 cách:ước toạ độ Như vậy,Dùng máy thuỷ chuẩn và mia theo đ ờng cầu thang hoặc có thể truyền độước toạ độ Như vậy,cao lên tầng bằng thuỷ chuẩn hình học kết hợp với th ớc thép treo thẳngước toạ độ Như vậy,
đứng Trong xây dựng nhà cao tầng hiện nay, biện pháp thông dụng nhất vàchắc chắn nhất là thuỷ chuẩn hình học kết hợp với th ớc thép treo thẳngước toạ độ Như vậy,
đứng
Trang 18Hình 1.3 : Truyền độ cao lên mặt xây dựng
Cần sử dụng 2 máy thuỷ chuẩn đặt tại mặt bằng gốc (hoặc mức sàn nào
đó) và đặt tại sàn tầng thứ i cần phải chuyển độ cao lên Th ớc thép đ ợcước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,treo thẳng đứng và kéo căng, đồng thời để hạn chế sự rung động của th ớcước toạ độ Như vậy,thép do tác động của gió, có thể chọn vị trí khuất gió phía trong của công trình
để thả th ớc thép treo Máy thuỷ chuẩn tại mặt sàn gốc đọc số trên mia dựngước toạ độ Như vậy,tại điểm mốc độ cao R là a1 và trên th ớc thép treo là bước toạ độ Như vậy, 1 Máy thuỷ chuẩn cònlại đọc số trên th ớc thép treo là bước toạ độ Như vậy, 2 và trên mia dựng tại điểm cần chuyển độcao M trên tầng thứ i là a2 Vậy độ cao HM của tầng thứ i sẽ đ ợc xác địnhước toạ độ Như vậy,theo công thức:
1.4 Công tác trắc địa phục vụ quan trắc chuyển dịch công trình
1.4.1 Quan trắc lún công trình
Trang 191.4.1.1 Quan trắc hiện t ợng trồi lún của hố móng ượng trồi lún của hố móng
Khi xây dựng phần móng của các nh cao tầng ng ời ta phải lấy mộtμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,khối l ợng rất lớn đất đá ở d ới hố móng đi Khi đó do không còn áp lực bềước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,mặt nên nền hố móng sẽ bị trồi lên Trong giai đoạn xây dựng phần móng khitải trọng của to nh dần dần tăng lên thì sự trồi của nền hố móng cũng dầnμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtdần giảm đi Để phân tích quá trình lún của các to nh cao tầng cần thiếtμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtphải theo dõi đánh giá hiện t ợng trồi lên của nền móng từ khi mở móng choước toạ độ Như vậy,tới khi nó bị dập tắt ho n to n.μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
Sau khi lấy ho n to n đất đá ở d ới móng đi ng ời ta bắt đầu thi côngμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,phần móng v các tầng ngầm Trong giai đoạn n y, do tải trọng của côngμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộttrình tăng dần nên mặt hố móng lại dần dần lún xuống, vì vậy phải th ờngước toạ độ Như vậy,xuyên kiểm tra độ cao của mốc quan trắc Hiện t ợng trồi lún của mặt hốước toạ độ Như vậy,móng đ ợc coi l tắt ho n to n khi độ cao của mốc quan trắc trở lại giá trịước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtban đầu v chỉ sau giai đoạn n y mới bắt đầu gắn mốc v quan trắc độ lúnμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtcủa công trình
1.4.1.2 Quan trắc độ lún của nhà cao tầng trong giai đoạn thi công
1 Xây dựng hệ thống mốc chuẩn v mốc đo lúnμ cao tầng người ta phải lấy một
Sau khi thi công xong phần móng cần phải xây dựng các mốc chuẩn vμ cao tầng người ta phải lấy mộtgắn các mốc đo lún v o các vị trí chịu lực của công trình theo đúng thiết kế μ cao tầng người ta phải lấy mộtMốc chuẩn l hệ thống các mốc cố định, có độ cao không thay đổi theoμ cao tầng người ta phải lấy mộtthời gian Thông th ờng các mốc chuẩn đ ợc đặt v o lớp đất ổn định bằngước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy mộtcách khoan sâu v o lòng đất đến tầng đá gốc v cách chân móng của to nhμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtmột khoảng > 1.5 lần chiều cao của to nh Xây dựng mốc chuẩn th nhμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộttừng cụm mỗi cụm 3 mốc, số l ợng cụm mốc tuỳ theo diện tích của to nhước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
m xây dựng một cách hợp lý.μ cao tầng người ta phải lấy một
Các mốc đo lún đ ợc xây dựng với số l ợng mốc tuỳ theo kết cấu củaước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
to nh Với nh kết cấu không có khung chịu lực chịu lực bởi t ờng gạchμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,
v móng băng, các mốc đ ợc chôn cách nhau 10m đến 15m Với nh khungμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy mộtchịu lực mốc đo lún đ ợc đặt tại các vị trí cột chịu lực của công trình, phânước toạ độ Như vậy,
bố theo trục ngang, dọc của công trình Với các nh vách cứng đ ợc đặt theoμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,chu vi công trình với khoảng cách từ 15m đến 20m có một mốc
2 Quá trình đo lún, chu kỳ đo và xử lý số liệu đo lún
Tiến h nh đo lún chu kỳ đầu tiên bằng ph ơng pháp thuỷ chuẩn hìnhμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,học sử dụng các máy có độ chính xác trên bộ đo cực nhỏ từ 0.05mm đến
Trang 200.1mm, độ phóng đại từ 35X đến 40X, ống thuỷ d i có giá trị vạch khắc nhỏμ cao tầng người ta phải lấy mộthơn 12"/2mm Các mia đ ợc xử dụng l mia inva có chiều d i từ 1m đến 3mước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtvạch chia từ 5mm đến 10mm Tất cả đã đ ợc kiểm nghiệm v hiệu chỉnh Đoước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy mộttheo ph ơng pháp thuỷ chuẩn hình học với vòng đo khép kín sai số cho phépước toạ độ Như vậy,không đ ợc v ợt quá fước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, h = 0.5± n với n l số trạm máy.μ cao tầng người ta phải lấy một
Các chu kỳ tiếp theo đ ợc tiến h nh khi công trình xây dựng đạt 25%,ước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một50%, 75% và 100% tải trọng của bản thân nó Các chu kỳ n y cần kiểm traμ cao tầng người ta phải lấy một
độ ổn định của mốc chuẩn, lựa chọn những mốc ổn định để l m cơ sở choμ cao tầng người ta phải lấy mộtviệc tính lún Khôi phục các mốc bị mất, h hỏng do quá trình thi công.ước toạ độ Như vậy,
Kết quả đo lún của mỗi chu kỳ cần đ ợc so sánh với chu kỳ đầu tiên để tìmước toạ độ Như vậy,
ra độ trồi lún của mỗi mốc, tốc độ lún, độ lún t ơng đối, độ lún tổng cộng, độước toạ độ Như vậy,lún trung bình để có biện pháp xử lý theo dõi
1.4.1.3 Quan trắc độ lún của nhà cao tầng trong giai đoạn sử dụng
Việc quan trắc độ lún của công trình trong giai đoạn sử dụng l sự kế tụcμ cao tầng người ta phải lấy mộtquá trình n y trong giai đoạn thi công vì vậy về ph ơng pháp đo, yêu cầu độμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,chính xác v ph ơng pháp xử lý số liệu không có gì khác biệt so với giaiμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,
đoạn thi công
Quá trình quan trắc lún đ ợc tiến h nh trong nhiều năm v chỉ dừng khi tốcước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
độ lún đã ổn định v ho n to n tắt lún Nh vậy quá trình đo lún sau khiμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,
ho n thiện công trình cần đ ợc phân định rõ hai giai đoạn đó l giai đoạnμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy mộtlún giảm dần, giai đoạn ổn định v tắt lún Giai đoạn lún giảm dần từ 1 đến 2μ cao tầng người ta phải lấy mộtnăm, chu kỳ đầu tiên của giai đoạn n y từ 3 đến 6 tháng sau khi công trìnhμ cao tầng người ta phải lấy một
ho n thiện, chu kỳ tiếp theo mỗi tháng một lần tuỳ theo tốc độ lún của côngμ cao tầng người ta phải lấy mộttrình m quyết định Giai đoạn ổn định v tắt lún đ ợc đo theo chu kỳ từ 1μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,
đến 2 năm cho đến khi giá trị lún ho n to n nằm trong giới hạn ổn định.μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
1.4.2 Quan trắc chuyển dịch ngang công trình.
Khi xây dựng các nh cao tầng hoặc các công trình khác nhất l trongμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtcác th nh phố lớn, để bảo vệ các công trình xung quanh ng ời ta th ờng xâyμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,dựng các bờ cừ bao quanh công trình đang xây dựng
Khi ch a lấy đất đá từ hố móng đi áp lực đất đá lên cọc cừ theo mọiước toạ độ Như vậy,
ph ơng l cân bằng Sau khi lấy đất đá đi sự cân bằng sẽ bị phá với l m choước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtcác cọc cừ có xu h ớng bị di chuyển v nghiêng về phía trong của hố móng.ước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy mộtGiá của độ dịch chuyển n y có thể đạt tới 10cm hoặc lớn hơn Vì vậy trongμ cao tầng người ta phải lấy một
Trang 21quá trình đ o hố móng, bộ phận trắc địa phải tiến h nh quan trắc dịch chuyểnμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtngang của bờ cừ để kịp thời có các biện pháp xử lý đảm bảo an to n cho côngμ cao tầng người ta phải lấy mộttrình đang xây dựng cũng nh công trình lân cận.ước toạ độ Như vậy,
- Quan trắc độ nghiêng thực tế của hệ khung
1 Quan trắc vị trí thực tế của các trục chi tiết v các kết cấu độ nghiêng củaμ cao tầng người ta phải lấy mộtcông trình
Trong giai đoạn thi công, độ nghiêng của một công trình xuất hiện docác sai số của ng ời thi công gây nên vì vậy việc quan trắc độ nghiêng thựcước toạ độ Như vậy,
tế l xác định vị trí của các trục v các kết cấu so với vị trí của chúng ở mặtμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtbằng cơ sở Việc quan trắc đ ợc thực hiện bằng các thiết bị đo thông th ờngước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
nh th ớc thép đã kiểm định, máy to n đạc điện tử.ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một
2 Quan trắc độ nghiêng thực tế của hệ khung
Sau khi kiểm tra vị trí các trục v các cấu kiện cần tiến h nh quan trắcμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
độ nghiêng thực tế của hệ khung của to nh Việc n y tốt nhất nên sử dụngμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtcác máy to n đạc điện tử có chế độ đo trực tiếp không cần g ơng Vị trí đoμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,
th ờng l các góc nh v các điểm đặc tr ng của to nh ước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
1.4.3.2 Quan trắc độ nghiêng của nhà cao tầng trong giai đoạn sử dụng
Khi đo độ nghiêng của nhà cao tầng trong giai đoạn sử dụng cần phải
đánh dấu các điểm đặt máy cố định v các điểm đo tại các vị trí đ ợc xemμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,xét cẩn thận Các điểm đặt máy đ ợc cố định bằng mốc bê tông kiên cố trênước toạ độ Như vậy,mặt đất cách công trình một khoảng phù hợp để đo ngắm một cách thuận lợi
v đảm bảo độ chính xác Nếu điều kiện cho phép thì nên chọn khoảng cáchμ cao tầng người ta phải lấy một
từ máy tới chân công trình xấp xỉ bằng chiều cao của nó
Tuỳ theo điều kiện cụ thể của khu vực, chiều cao của công trình và độ chính xác cần thiết để lựa chọn các phơng pháp đo độ nghiêng sau đây:
- Phơng pháp tọa độ
- Phơng pháp đo góc ngang
Trang 22- Phơng pháp đo góc nhỏ.
- Phơng pháp chiếu đứng
- Phơng pháp đo khoảng thiên đỉnh nhỏ
Trang 23Chơng 2
chuyển trục công trình lên cao trong xây dựng nhà cao tầng
2.1 Yêu cầu độ chính xác chuyển trục công trình lên cao
Trong thi công xây dựng nhà cao tầng, công tác trắc địa đợc thực hiệnnhằm mục đích xác định vị trí mặt bằng và độ cao của các kết cấu, thiết bị vàcác bộ phận trên công trình đúng nh thiết kế Khi bố trí cần nghiên cứu kỹ cácchỉ tiêu kỹ thuật để chọn các loại máy đo và thiết bị sử dụng cũng nh phơngpháp đo cho phù hợp với yêu cầu Dới đây là chỉ tiêu kỹ thuật trong công tácchuyển trục công trình lên cao theo tiêu chuẩn xây dựng của Bộ xây dựng(Bảng 2-1) [1]
Bảng 2-1
Sai số Chiều cao của mặt bằng thi công xây dựng (m)
Sai số trung phơng chuyển
các điểm, các trục theo
Giả sử có điểm A đã đợc thành lập ở mặt sàn tầng 1 Thông qua ô chiếu
điểm trên trần ngăn, tiến hành thả một quả dọi có đủ độ chính xác đợc treotrên giá và chỉnh cho đỉnh quả dọi trùng với điểm A Dùng một thanh thớc cố
định vào hố chiếu và tiếp xúc vào dây dọi sẽ đánh dấu đợc các vị trí a và btrên mặt hố chiếu Xoay thớc đi 90o, lại cho thớc tiếp xúc với dây dọi tơng tự
ta sẽ đánh dấu đợc điểm c và d Giao của các đờng ab và cd chính là hìnhchiếu điểm trục A lên trần ngăn
Trang 24Hình 2-1 Chuyển trục công trình theo phơng pháp dây dọi
ơng pháp này để kiểm tra độ thẳng đứng của các kết xây dựng trong phạm vitừng tầng
2.3 Phơng pháp sử dụng máy kinh vĩ
2.3.1 Nội dung phơng pháp
Phơng pháp này thờng đợc gọi là phơng pháp chiếu thẳng đứng bằng tiangắm nghiêng của máy kinh vĩ Để truyền toạ độ bằng máy kinh vĩ lên cáctầng việc đầu tiên l phải gửi các điểm đầu trục ra ngo i Khoảng cách từμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
điểm gửi đến chân công trình tốt nhất nên chọn xấp xỉ bằng chiều cao của nó,
để góc đứng < 45o Quá trình gửi điểm đ ợc tiến h nh bằng máy kinh vĩ vước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
th ớc thép dựa v o các điểm l ới khống chế bên trong Các điểm gửi đ ợcước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
đánh dấu cẩn thận đổ bê tông v gắn dấu mốc để bảo quản cho quá trình sửμ cao tầng người ta phải lấy mộtdụng sau n y Thông th ờng các điểm trục th ờng đ ợc gửi lệch so với trụcμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,một khoảng từ 50cm đến 80cm để tiện cho quá trình thực hiện v thi công.μ cao tầng người ta phải lấy mộtSau khi đã gửi các điểm đầu trục ra ngo i ta tiến hành truyền toạ độ.μ cao tầng người ta phải lấy mộtMáy kinh vĩ đợc đặt tại các điểm gửi và đợc định tâm, cân bằng cẩn thận Sau
Trang 25đó dùng chỉ đứng giữa ngắm vào điểm dấu trục ở tờng bao rồi cố định trụcquay máy, nâng ống kính lên đánh dấu trục vào chân tờng tầng 1 Tiếp tụcnâng ống kính lên đánh dấu trục lên tờng ở mặt sàn cần chuyển lới ở phía trênbằng hai vị trí bàn độ Sau khi thực hiện việc chiếu điểm theo hai phơng vuônggóc với nhau ở mặt bằng tầng 1 đi qua điểm đã có là sẽ chuyển đợc điểm trụclên tầng theo phơng thẳng đứng.
Hình 2.2: Chuyển trục công trình bằng máy kinh vĩ
Sau khi đã đánh dấu các điểm trục chính trên mặt s n tầng cần bố trí, taμ cao tầng người ta phải lấy mộtphải đo đạc kiểm tra tr ớc khi sử dụng các điểm n y để bố trí các điểm trụcước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy mộtchi tiết bên trong của mặt s n Công việc n y bao gồm các công đoạn nhμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,sau:
- Kiểm tra các góc: Đặt máy tại các điểm trục đã đánh dấu, định tâm vàcân bằng máy cẩn thận, sau đó đo kiểm tra các góc có đúng 90o hay không.Sai lệch cho phép không v ợt quá ước toạ độ Như vậy, ± 20"
- Kiểm tra các cạnh có đúng với thiết kế hay không, quá trình n y đ ợcμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,thực hiện bằng th ớc thép, theo h ớng ngắm của máy kinh vĩ Sai lệch choước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,phép không v ợt quá ước toạ độ Như vậy, ± 7mm
Tr ờng hợp bị sai lệch quá phạm vi cho phép cần phải ho n nguyên cácước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một
điểm n y về đúng vị trí thiết kế.μ cao tầng người ta phải lấy một
2.3.2 Độ chính xác
Trang 26Các nguồn sai số chủ yếu trong phơng pháp chuyển trục công trình lêncao bằng máy kinh vĩ là:
- Độ nghiêng của trục quay máy kinh vĩ (mngh)
- Sai số ngắm chuẩn (mv)
- Sai số do máy kinh vĩ không nằm đúng trên hớng trục (ml)
- Sai số đánh dấu điểm trục (mđd)
- Sai số chiết quang do không khí (mr)
Nh vậy sai số tổng hợp của việc chuyển trục công trình theo phơng thẳng
đứng bằng tia ngắm nghiêng của máy kinh vĩ sẽ là:
Trong các nguồn sai số trên, sai số do độ nghiêng trục quay máy kinh vĩ
là một trong những sai số chủ yếu và độ lớn của nó tăng lên khi độ nghiêngcủa tia ngắm tăng Trong thực tế, nếu các máy móc đợc kiểm nghiệm cẩn thậnthì độ chính xác chuyển trục có thể đạt 1-2mm
2.3.3 Ưu - nhợc điểm
Phơng pháp này đợc ứng dụng khá rộng rãi để thi công các công trìnhnhà cao tầng Tuy nhiên nếu địa bàn xây dựng chật hẹp và toà nhà cần xâydựng có nhiều tầng thì khả năng ứng dụng của phơng pháp này là rất hạn chế
2.4 Phơng pháp sử dụng máy toàn đạc điện tử
2.4.1 Nội dung phơng pháp
Để thực hiện ph ơng pháp chuyển trục công trình lên cao bằng máyước toạ độ Như vậy,toàn đạc điện tử cần phải đảm bảo điều kiện thông h ớng giữa các điểmước toạ độ Như vậy,khống chế trên mặt đất v các điểm trên mặt s n của công trình.μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
Việc chuyển trục công trình lên cao bằng máy toàn đạc điện tử đợc tiếnhành theo phơng pháp giao hội nghịch từ 3 điểm khống chế toạ độ trên mặt
đất (Free Station) Máy toàn đạc điện tử lần lợt đặt tại G1, G2 là hai điểm nằmgần vị trí của trục công trình trên sàn thi công và đợc định tâm, cân bằng cẩnthận Gơng có bộ phận định tâm, cân bằng chính xác đợc đặt tại các điểmkhống chế A, B, C trên mặt đất
Trang 27Hình 2.3: Chuyển truc tọa độ bằng máy toàn đạc điện tử
Trớc khi tiến hành giao hội ta phải thiết lập trạm Công việc này bao gồmnhập tên trạm máy (Stn) và nhập chiều cao máy (hi)
Sau khi thiết lập trạm ta tiến hành giao hội Việc giao hội đợc thực hiện
từ 3 điểm khống chế trên mặt đất Đầu tiên ta phải nhập toạ độ điểm khốngchế thứ nhất (PtID) Nếu điểm đó không tìm thấy trong bộ nhớ, hệ thống sẽ tự
mở màn hình đối thoại nhập toạ độ bằng tay Sau đó ta nhập chiều cao gơng
đặt tại điểm này (hr) rồi bắt đầu đo khoảng cách (SD), góc bằng (Hz), góc
đứng (V) tại điểm này Các điểm tiếp theo làm tơng tự nh trên
FREE STATION(Station Setup)Stn : A001
<EXIT> <OK>
Trang 28Khi quá trình giao hội kết thúc màn hình máy toàn đạc điện tử sẽ hiển thịkết quả cuối cùng của toạ độ và độ cao trạm máy.
Sau khi có đợc toạ độ của điểm G1, G2, ta tiến hành tính toán để hoànnguyên các điểm này về vị trí điểm thuộc trục công trình
2.4.2 Độ chính xác của ph ơng pháp −ợng trồi lún của hố móng
Sai số của phơng pháp này:
2 đd 2
2 m m m
m là sai số của điểm trục sau khi đợc chiếu lên sàn thi công
mgh là sai số xác định vị trí điểm gần đúng bằng phơng pháp giao hội
mhng là sai số hoàn nguyên các điểm gần đúng về vị trí trục công trình
mđd là sai số đánh dấu vị trí điểm hoàn nguyên
Độ chính xác của phơng pháp chuyển trục công trình lên cao bằng máytoàn đạc điện tử phụ thuộc chủ yếu vào khả năng của máy toàn đạc điện tử tức
là độ chính xác xác định toạ độ của máy Tuy nhiên độ chính xác xác định toạ
độ của máy lại giảm khi độ nghiêng của tia ngắm tăng, vì khi đó độ chính xác
FREE STATIONPtID : 1
<EXIT> <CALC> <OK>
FREE STATION RESULTPtID : A001
Trang 29của hớng đo giảm đi Thông thờng sai số xác định điểm G1, G2 có thể đạt đợcgiá trị ≤ 5mm.±
2.4.3 Ưu - nhợc điểm
Phơng pháp chuyển trục công trình bằng máy toàn đạc điện tử có u điểm
là thực hiện khá đơn giản, thờng đợc áp dụng đối với các công trình nh caoμ cao tầng người ta phải lấy mộttầng xây dựng trên mặt bằng rộng rãi, chiều cao công trình không v ợt quáước toạ độ Như vậy,
10 tầng Tuy nhiên ph ơng pháp này cần có không gian t ơng đối rộng, doước toạ độ Như vậy, ước toạ độ Như vậy,
đó nhiều khi không phù hợp với các nh xây chen tại các th nh phố Mặtμ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy mộtkhác độ chính xác của ph ơng pháp n y phụ thuộc vào độ nghiêng của tiaước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy mộtngắm nên khi toà nhà có số tầng lớn thì rất khó để thực hiện phơng pháp nàyvới độ chính xác thoả mãn yêu cầu trong quy phạm
2.5 Phơng pháp chiếu đứng
Hiện nay có hai loại máy chiếu đứng đang đợc sử dụng trong các côngtác trắc địa công trình: Đó là loại máy tạo ra đờng thẳng đứng bằng tia laze vàloại máy tạo ra đờng thẳng đứng bằng tia ngắm quang học Trong hai loại máynày thì loại máy chiếu đứng bằng quang học có độ chính xác cao hơn và thờng
đợc áp dụng vào công tác bố trí lới trục khi thi công những công trình caotầng
Máy chiếu thông dụng PZL có độ chính xác đặt đờng thẳng đứng quanghọc khi chiều cao đến 100m theo lý lịch máy là 1.2mm.±
- Đầu tiên phải đánh dấu t ơng đối chính xác các vị trí lỗ hổng trên mặtước toạ độ Như vậy,
s n tầng thi công, để theo đó ng ời ta sẽ cắt ván khuôn s n v lắp đặt v oμ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một
đó các hộp khuôn bằng gỗ có kích th ớc (20x20)cm Mục đích chừa các lỗước toạ độ Như vậy,hổng là để sử dụng cho việc chiếu các điểm sau khi đổ bê tông sàn
Trang 30- Đặt máy chiếu đứng tại hai điểm cần chiếu trên mặt bằng cơ sở chiếukiểm tra vị trí đặt lỗ chiếu Đồng thời đánh dấu vị trí hai điểm chiếu đ ợc lênước toạ độ Như vậy,trên l ới chiếu Điểm n y sẽ đ ợc dùng để định tâm máy kinh vĩ phục vụước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,cho việc bố trí sơ bộ các trục, đo khoảng cách thiết kế để định dạng mép trongcủa ván khuôn, đ ờng biên của mặt s n tầng thi công v đ ờng biên củaước toạ độ Như vậy, μ cao tầng người ta phải lấy một μ cao tầng người ta phải lấy một ước toạ độ Như vậy,các vị trí khác
Sau khi quá trình đặt lỗ chiếu và đổ bê tông mặt sàn hoàn thiện ta tiếnhành chiếu điểm Định tâm dụng cụ chiếu đứng trên điểm gốc, cân bằng dụng
cụ để đa đờng ngắm về vị trí thẳng đứng Trên mặt bằng cần chuyển toạ độlên, ngời ta đặt vào các lỗ hổng chừa ra trên mặt sàn một tấm lới chiếu (tấmpaletka) Tấm lới này đợc làm bằng mêca có kích thớc (150x150x3)mm, trên
đó có kẻ một lới ô vuông khắc vạch đến mm Dựa theo mạng lới ô vuông này
có thể xác định vị trí chính xác của đờng thẳng đứng đợc chiếu lên Để kiểmtra và nâng cao độ chính xác việc đọc số trên lới ô vuông cần phải chiếu điểm
ở 4 vị trí của thị kính (0o, 90o, 180o, 270o) và đánh dấu vị trí trung bình của các
điểm trên
Sau khi chiếu các trục của lới cơ sở trên mặt bằng móng lên các tầng xâydựng, tiến hành đo kiểm tra các yếu tố của lới tạo bởi các điểm chiếu (lới trụccông trình) Rồi tiến hành tính toán và bình sai, nếu sai lệch vợt giá trị chophép thì tiến hành chiếu điểm lại