Nghĩa biểu trưng của nhóm danh từ chỉ động vật trong biểu thức khen chê

luận văn về Nghĩa biểu trưng của nhóm danh từ chỉ động vật trong biểu thức khen chê

Nghĩa biểu trưng của nhóm danh từ chỉ động vật trong biểu thức khen chê

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người, là một hệthống tín hiệu đặc biệt được rất nhiều nhà khoa học quan tâm và lấy đó làm đốitượng khảo sát Tìm hiểu và khảo sát các khía cạnh của ngôn ngữ cũng chính là đisâu tìm hiểu về phương tiện giao tiếp con người vẫn sử dụng hàng ngày mà có thểkhông biết hết tính linh hoạt, đa dụng của ngôn ngữ Tuy nhiên chức năng của ngônngữ thường chỉ nhận diện khi nó được đặt trong một ngữ cảnh cụ thể Một vàinghiên cứu đã chỉ ra rằng: có những cấu trúc tách khỏi ngữ cảnh mà vẫn biểu đạtđược nội dung ý nghĩa mà cấu trúc này hướng tới

Biểu thức là từ thường xuất hiện trong các chuyên ngành của khoa học tựnhiên Trong đề tài nghiên cứu này, biểu thức xuất hiện với tư cách là một đơn vị từvựng không phải ngôn ngữ nào cũng có: “biểu thức khen chê” Do đó, nó trở thànhđối tượng, thành đề tài của rất nhiều những nhà nghiên cứu, đặc biệt đối với chuyênngành ngôn ngữ học Nó còn hấp dẫn bởi cấu tạo phức tạp về mặt cấu trúc cũngnhư về ngữ nghĩa Không những thế, nó còn liên quan đến văn hóa và cách nói cótính chất ví von của từng dân tộc hay nói cách khác là: tư duy dân tộc được phảnchiếu rỗ nét trong những biểu thức khen chê khiến cho ngôn ngữ dân tộc càng đamàu sắc Với đề tài này, tôi hy vọng sẽ đi vào một khía cạnh mới có những đónggóp trong phạm vi có liên quan của ngôn ngữ Hơn nữa, chúng ta đang trong xuthế hội nhập mạnh mẽ thì giữ gìn và phát triêng ngôn ngữ dân tộc là một điều cầnthiết Tìm hiểu sâu hơn về một khía cạnh của ngôn ngữ cũng chính là góp phần tạo

sự phát triển, khám phá thêm những điều thú vị trong ngôn ngữ Việt

2 Đối tượng và phạm vi của đề tài

Nhằm khảo sát các biểu thức đánh giá tích cực (khen) hay tiêu cực (chê)

trong giao tiếp tiếng Việt và tương ứng với nó là những cấu trúc được trình bàydưới dạng biểu thức Tiêu đề của đề tài cho thấy chỉ có những bểu thức có thành tốchỉ động vật (nhóm danh từ chỉ động vật) mới được mang ra khảo sát Qua đâynhằm tìm hiểu trong giao tiếp tiếng Việt, những cấu trúc ngôn ngữ dưới dạng biểuthức hóa có thể hiện được thật rõ nội dung nhằm hướng tới khi tách nó ra khỏi ngữcảnh hay không Qua đó nhấn mạnh tính linh hoạt, đa dụng của ngôn ngữ

3 Mục đích và nội dung nghiên cứu

Khai thác cấu trúc của các biểu thức khen chê có yếu tố chỉ loài vật (nhómdanh từ chỉ động vật), phân tích nghĩa biểu trưng của nhóm danh từ chỉ động vậttrong biểu thức khen chê trong giao tiếng Việt và một so sánh đối chiếu nhỏ vớitiếng Anh và tiếng Hán Từ đó ta có thấy được những đặc trưng văn hóa tư duyngười Việt Tôi đí sâu khai thác triệt để những khía cạnh ngữ nghĩa của biểu thứcvới mục đích giúp cho người sử dụng biểu thức khen chê có yếu tố chỉ tên loài vậtmột cách hiệu quả trong giao tiếp, hiểu đúng nghĩa của từng biểu thức khen chêtrên văn bản, nhận thức được sự phong phú về cả mặt hình thức cũng như ngữnghĩa của tiếng Việt Qua đó, thấy được tầm quan trọng trong phát triển tiếng Viêt

4 Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên các phương pháp thường được sử dụng trong nghiên cứu ngôn ngữhọc như: Thống kê định lượng, miêu tả, phân tích cấu trúc và ngữ nghĩa của cácbiểu thức khen chê có yếu tố chỉ tên loài vật

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Tuy không mới nhưng hy vọng đề tài sẽ là một bước tiến sâu hơn vào cấutrúc cũng như ngữ nghĩa của biểu thức khen chê mang các yếu tố chỉ têm loài vật

Từ đó chỉ ra được tư duy dân tộc, quan điểm thẩm mỹ tạo nên bản chất của ngônngữ và văn hóa

Sử dụng những biểu thức nay một cách phù hợp, đúng lúc tạo nên ưu thếtrong giao tiếp và giữ gìn được sự phong phú của tiếng Việt

(Những thế giới nghệ thuật ca dao_ Phạm Thu Yến)

Ẩn dụ là lối so sánh dựa trên sự tương đồng của hai hiện tượng về hình dáng,màu sắc, tính chất, phẩm chất hoặc chức năng Hai hiện tượng này được đồn nhấtvới nhau trên nguyên tắc cái này được thể hiện qua cái khác mà bản thân cái đượcnói đến thì ngầm ẩn một cách kín đáo; hay nói cách khác, với ẩn dụ người ta khôngnói đến cái chủ thể được đem ra so sán mà chỉ nói đến chủ thể được đem ra sosánh

(Tạp chí văn hóa_ “Thiên nhiên với thế giới nghệ thuật ẩn dụ và biểu tượngtrong ca dao dân ca”_Ths Đặng Diệu Trang)

“Khái niềm ẩn dụ thường được dùng để thể hiện bản chất nội tâm của conngười bằng những ý tưởng hoặc hình ảnh lấy trong thiên nhiên”

(Từ điển bách khoa văn hóa học)

1.2 Phân loại

X.G.Laduchin đã chia ra 6 dạng cơ bản của ẩn dụ thường được sử dụng phổbiến

+) Sự vật được đối chiếu trên cơ sở sự giống nhau bên ngoài của chúng

+) Sự vật được đối chiếu theo ánh sáng

+) Sự vật được xích lại gần trên cơ sở các dấu hiệu cấu trúc bên trong củachúng

+) Sự vật được so sánh đối chiếu theo chức năng của chúng

+) Sự vật được so sánh theo chức năng chuyển động của chúng theo hướngtương quan chuyển động hay bất động

+) Sự vật hiện tượng và hình tượng có thể xích gần lại trên cơ sở một vài nét

và dấu hiệu xử thế giống nhau của chúng

1.3 Ý nghĩa của ẩn dụ

Ý nghĩa nhận thức

Ý nghĩa thẩm mỹ

Ý nghĩa biểu cảm

2 Các vấn đề liên quan đến vấn đề biểu tượng

2.1 Một số khái niệm gần nghĩa với biểu tượng

+) Ẩn dụ

Ẩn dụ là lối so sánh dựa trên sự tương đồng của hai hiện tượng về hình dáng,màu sắc, tính chất, phẩm chất hoặc chức năng Hai hiện tượng này được đồn nhấtvới nhau trên nguyên tắc cái này được thể hiện qua cái khác mà bản thân cái đượcnói đến thì ngầm ẩn một cách kín đáo; hay nói cách khác, với ẩn dụ người ta khôngnói đến cái chủ thể được đem ra so sán mà chỉ nói đến chủ thể được đem ra sosánh

+) Biểu tượng

Biểu tượng là sự vật mang tính chất thông điệp được dùng để chỉ ra một cái

ở bên ngoài nó, theo một quan hệ ước lệ giữa sự vật trong thông điệp và sự vật ởbên ngoài Nói khác đi, biểu tượng chính là cái nhìn thấy được mang một kí hiệudẫn ta đến cái không nhìn thấy được Biểu tượng là "vật môi giới giúp ta tri giác cáibất khả tri giác" (Đoàn Văn Chúc: "Văn hóa học", Viện văn hóa, NXB Văn hóathông tin, 1997)

2.2 Định nghĩa biểu trưng

Biểu trưng (Symbol): Một dấu hiệu (tín hiệu, kí hiệu) mang tính quy ướchàm chỉ một dặc trưng, một phẩm chất, một sáng tạo hay hẹp hơn là: có khả năng

gợi ra một đối tượng khác, một sự vật khác ngoài sự thể hiện cụ thể của dấu hiệu đó

và được cộng đồng chấp nhận

Có những biểu tượng thuộc về phong tục tập quán, lễ nghi,… thuộc các biểutượng văn hóa; có những biểu tượng thuộc về nghệ thuật, văn học, ngôn ngữ học…làm thành những biểu tượng trong đời sống của cộng đồng (Từ điển tu từ - phongcách – thi pháp học, NXBGD, 5/2006, tr.21, 22)

- “Biểu trưng là lấy một sự vật, hiện tượng nào đó để biểu hiện một cáchtượng trưng, ước lệ một cái gì đó có tính chất khái quát, trừu tượng”, tiếng Việt vàdạy tiếng Việt cho người nước ngoài, NXB Văn hóa thông tin, H/1997, tr56)

II DẠNG CẤU TRÚC THÔNG THƯỜNG VÀ MỘT SỐ DẠNG ĐẶC BIỆT CỦA BIỂU THỨC KHEN CHÊ

1 Dạng cấu trúc thông thường của biểu thức khen chê (BTKC)

BTKC = Tính từ + như + Danh từ chỉ động vật (DTCĐV)

Đắt như tôm tươi

Đông như kiến

Gầy như con mắm

Gầy như hạc

Gầy như sếu

Hôi như chồn

Hôi như cúKhỏe như hùmKhỏe như trâuLấm lét như rắn mồng 5

Lờ đờ như chuột phải khóiLôi thôi như cá trôi xổ ruộtLúng túng như gà mắc tócNgang như cua

Ngây ngô như con gà gôNgơ ngác như bò đội nónNgu như bò

Ngu như chóNgu như lợnNhanh như sócNhát như cáyNhũn như con chi chiYếu như sên

Một vài dẫn chứng thể hiện thái độ khen chê rõ ràng trong nhóm các danh từ chỉ động vật trong những biểu thức khen chê

- “Các bạn thường chế giễu nhau: béo như lợn Bạn nữ nào có vóc dáng, số

đo kinh khủng như tôi luôn cảm thấy xấu hổ” (“Người đại biểu nhân dân”_HuỳnhCường 17/2/2008)

“chế ngự tính nóng của chồng”

http://www.phimhoa.us/forum/index.php?showtopic=3717

Tiểu kết: Khi nhắc đến lợn trong các biểu thức đã trình bày được lấy từ ngônngữ đời sống và văn chương như trên, chúng ta thấy danh từ này được xuất hiệntrong biểu thức mang ý nghĩa chê khi nói đến trí tuệ của con người, còn khi để sosánh về hình thức bề ngoài của một loài vật thì nó (Lợn) lại có thể được xuất hiệntrong biểu thức khen

- “Thật không công bằng nếu con người còn xem chó là giống vật tượngtrưng cho những tính cách xấu xa ngu dốt, đại loại ngu như chó, bẩn như chó, hỗnnhư chó, hùa như chó, nịnh như chó Vì chó là giống vật rất tinh khôn, rất dũngcảm, rất có nghĩa Lúc trà dư tửu hậu trong mấy ngày cuối năm, nhàn đàm đôi dòng

về chó để đón năm Tuất đang tới, âu cũng là một chuyện vui.”

“Cuối năm gà nói chuyện…chó”_Trần Quang Lộc

http://www.quangduc.com/xuan/xuan2006/chuyencho.html

- “Vợ của nhà thơ Nguyên Sa Trần Bích Lan là cô giáo Trịnh Thúy Nga hiệutrưởng trường Văn Học, trường chuyên dạy các lớp Đệ Nhất, thi tú tài II Lúc đó tôiđang học tại đây Thầy Bích Lan dạy môn triết học cho chúng tôi đã sáng tác bàithơ tặng phu nhân:

Hôm nay Nga buồn như chó ốm

Như con mèo ngái ngủ trên tay anh”

“Năm tuất nói chuyện chó” Bài đăng trên Dân Chúa úc Châu

(http://namlo.conggiao.net/ctv/bai0.htm)

Tiểu kết: Khi nhắc đến chó trong các thành ngữ, các biểu thức khen chê củatiếng Việt phần lớn mang ý nghĩa chê Ngược lại, “dân Tây Phương họ nuôi chónhư một người bạn thân trong nhà hay là món đồ chơi rất quý, có khi họ cho chó ănchung một đĩa và ngủ chung một giường với chủ.” (nguồn: Như trên)

- “Phu nhân tổng thống Mỹ Eleanor Roosevelt từng bị tật mắc cỡ hoành hành

và cả vật lý gia Albert Einstein cũng từng bị nó tấn công lúc còn bé Tại sao chúng

ta bị mắc cỡ? Cơ chế nào tiềm ẩn trong cơ thế khiến người ta bỗng nhiên mặt đỏnhư gấc và mồm câm như hến? Có thể nào chống lại tật mắc cỡ?”

(Hôm nay tại Quốc hội: Bộ trưởng Bộ GD-ĐT trả lời chất vấn đầu tiên_Báo

điện tử Sài Gòn Giải Phóng)

http://www.nguoihoa.hochiminhcity.gov.vn/vietnamese/xemtin.asp?

idcha=4449&cap=2&id=4786

Tiểu kết: Biểu thức so sánh này biểu hiện ý nghĩa của “Cua gạch” trong ngônngữ Việt cụ thể trong biểu thức khen chê là khen một việc diễn ra có lý luận rõ ràng

và lập luận chặt chẽ mà không ai có thể bắt bẻ được

- “Hình ảnh các công trình quảng cáo đồ sộ đè lên các ngôi nhà căn phố,đường cáp điện và điện thoại chằng chịt như mạng nhện, các nhà phố manh mún trêncác đường lớn đã góp phần là không gian công cộng bị mất dần vẻ đẹp của nó.”

(Không gian công cộng đang hẹp dần _Ts Võ Kim Cương):

trích Báo điện tử Viện kinh tế TPHCM

QL 32 đoạn Nhổn - Sơn Tây dài gần 30 km, với tổng số vốn đầu tư hơn 360 tỷđồng được Bộ GTVT phê duyệt vào cuối năm 2004 Đến tháng 8/2005, Ban Quản

lý dự án giao thông 2 thuộc Sở GTVT tỉnh Hà Tây - đại diện chủ đầu tư tiến hành

tổ chức thi công Nhưng đã hơn 2 năm trôi qua, dự án triển khai quá chậm gây ônhiễm môi trường, giảm hiệu quả nguồn đầu tư, mất trật tự an toàn giao thông, vànhất là bức xúc trong dư luận nhân dân.”

- “Hãy tưởng tượng, trong ba triệu năm liền, con người không tràn ngập trêntrái đất! Dân số loài người tất nhiên có tăng lên, với sự di cư từ châu lục này sangchâu lục khác, nhưng chỉ với một tốc độ chậm như sên Người ta đã ước tính dân sốthế giới ở đầu thời kỳ đồ đá mới (Neolithic) là mười triệu người.”

CEL (2): Nguồn lương thực và sự phát triển dân số

- “Nếu Bụt nổi tiếng bởi sự hiền từ của mình (hiền như Bụt), thì con Cọpcũng nổi tiếng bởi sự dữ tợn của nó (dữ như cọp).”

Thành ngữ - Tục Ngữ theo vần ABC - Bài 4: Vần CH

Luận Ngữ Tân thư_ Phạm Lưu Vũ)

http://www.vannghesongcuulong.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=2803&LOAIID=21&TGID=348

Tiểu kết: Khi nhắc đến cọp người ta thường nghĩ ngay đến một sức mạnhghê gớm, sức mạnh đó luôn dung để uy hiếp những kẻ yếu Như vậy, cọp là mộtdanh từ người ta thường nhắc đến với ý chê bai những kẻ mạnh luôn đi dùng sức để

uy hiếp kẻ yếu

- Giấy… đắt như tôm tươi

05:13' AM - Thứ năm, 22/11/2007 Theo Thương Mại

http://www.dddn.com.vn/Desktop.aspx/Tin-DN/Phanhoi-Tt/

Giay_dat_nhu_tom_tuoi/

Tiểu kết: “Đắt như tôm tươi” thường được dùng với nghĩa là khen trong cacbiểu thức khen chê Tuy vây, có những trường hợp nó được dùng với một dụng ýnghệ thuật rất đắt, trong trường hợp này là nói về tình trạng “giá giấy sản xuất hiệnnay ở Việt Nam tăng do: Thứ nhất, do tình hình giá giấy thế giới tăng cao bởi việccác nước đều thắt chặt nạn phá rừng và thực trạng diện tích các khu rừng nguyênliệu càng ngày càng bị thu nhỏ Thậm chí, tại một số quốc gia, các tổ chức bảo vệmôi trường và luật môi trường còn quy định cụ thể bắt buộc các DN lớn khi muabao bì phải có nguồn gốc từ giấy tái chế Thứ hai, theo các DN trong nước thì việcxuất khẩu tăng mạnh của các DN Việt Nam sang châu Âu và Mỹ sau khi Việt Namgia nhập WTO cũng là tác động đáng kể.”

(Theo Thương Mại)

- Người đông như kiến (Trích Từ điển mở Wiktionary)

- gầy như con mắm.

(Trích Từ điển mở Wiktionary)

http://vi.wiktionary.org/wiki/m%E1%BA%AFm

Cá mắm có đặc trưng là khô, quắt và xấu Do đó khi đã so sánh với cá mắmđặc biệt là nhắc đến trong các biểu thức khen chê thì thường mang nghĩa chê

“Giáo sư Mortimer đã hỏi giáo Kavir, và ông này cho biết có quen một đạo sĩ

tu hành tên Akila Bakhtir vốn thường qua lại nhiều trong dãy Tuyết Sơn và có kiếnthức rộng về những hiền triết ẩn tu nơi đây Phái đoàn bèn tìm đến đạo sĩ này, đó làmột ông lão “gầy như hạc”, vẻ mặt lúc nào cũng tươi cười.”

Dr Blair T Spalding Nguyên Phong dịchChương 8 Đời sống siêu nhân loại

http://www.wattpad.com/69389

Tiểu kết: Gầy như hạck tùy từng trường hợp nó mang những nét nghĩa khácnhau Để nói về một người không tốt thì đó là biểu thức chê, Nhưng để nói vềtướng mạo của một người tốt hay tài giỏi tjif đó lại không mang nghĩa chê bai

- “Nhiều hợp chất hữu cơ của lưu huỳnh với mùi khó ngửi như các êtyl vàmêtyl mecaptan được dùng làm chất tạo mùi cho khí đốt nhằm dễ dàng phát hiện rò

rỉ Mùi của tỏi và "mùi hôi như chồn " cũng do các hợp chất hữu cơ chứa lưu huỳnhgây ra.”

(Trích bách khoa toàn thư mở Wikipedia)

http://vi.wikipedia.org/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh

Tiểu kết: Chồn là một loài vật có đặc trưng là hôi Do đó khi sử dụng nó làmột biểu tượng so sánh cụ thể là trong biểu thức khen chê thì cụm từ: “Hôi nhưchồn” thường mang nghĩa chê bai

- “Trời vẫn còn lạnh cóng Một anh tù tự giác (lao dộng hình sự sắp mãn án)xách vào cho tôi một thùng nước ấm để tắm, một quần kaki loại công nhân màuxanh và một áo sơ mi trắng Tôi không biết lý do tại sao hôm nay được Ưu đãi thế,nhưng thấy có nước ấm là cứ tắm cho người bớt hôi như cú và sạch ghẻ

Trích bài: Gặp bộ trưởng nội vụ Phạm Hùng

http://thongtin.brinkster.net/tammauden/gapbotruongphamhung.htm

Tiểu kết: Tính từ “Hôi” là chỉ một mùi không được thơm tho, dễ chịu hayđược mọi người ưa thích, do đó nghĩa của DTC ĐV đi kèm theo phía sau của biểuthức hiển nhiên mang nghĩa chê bai

- Vợ bảo chồng:

- Mọi hôm anh khỏe như trâu ấy, mà nay về nhà cứ nằm dài thườn thượt, bảolàm gì cũng không chịu là thế nào? (Truyện cười)

http://music.vietfun.com/trview.php?ID=2964&cat=12

- “Cái chứng khó thở vì thiếu ôxy của tôi thật không thể nào chấp nhận được

do càng ngày nó càng tích cực viếng thăm tôi hơn Tôi đang khỏe mạnh là thế, cảtuần đi học từ sáng đến tối, thứ bẩy đá bóng ba bốn tiếng với bọn sinh viên nướcngoài to khỏe như trâu mà tôi có sao đâu”

(Trích: Trái tim Việt Nam)

http://www9.ttvnol.com/forum/Duhoc/163396/trang-60.ttvn

Tiểu kết: Trâu là biểu tượng đẹp của Việt Nam_ một đất nước nông nghiệp,

dô đó hình ảnh của nó trong biểu thức khen chê là mang ý nghĩa khen

- Quy hoạch đô thị: Hoặc nhanh như sóc, hoặc chậm như sên!

(Theo Vietnamnet)

Lão an ninh không cho vào tiệm, bắt chúng về nhà mặc quần Chúng khôngchịu về, cứ lảng vảng trước lối ra vào Tức mình, lão gom hết bọn chúng lại, tốngcổ chúng ra khỏi tiệm Một thằng nhóc trong bọn, thừa lúc lão security không để ý,nhanh như sóc , nó chui qua cái lỗ để xe chợ vào tiệm

- Bản chất anh ấy đâu có tham nhũng Đấy chỉ là hiện tượng nhất thời Ngàyanh ấy còn ngồi trên ghế nhân viên chỉ có ham mà không tham Chỉ có nhũn nhưcon chi chi đâu dám nhũng nhiễu ai (Nỗi lòng chiếc ghế trống_ Lê Qúy)

Ăn như gấu ăn trăng

Ăn như hà bá đánh vực

Ăn như hùm đổ đó

Ăn như rồng cuốn

Ăn như tằm ăn rỗi

Cắn nhau như chó với mèo

Chạy như vịt

Học như vẹtKêu như bò rốngKêu như vạcLàm như cà cuống lội nướcLàm như mèo mửa

Lao như thiêu thân

- Ăn như gấu ăn trăng: ăn nhiều, ăn nhanh giống như mặt trăng vào ngàynguyệt thực, đang đầy đặn sáng tỏ, bỗng dưng trong giây lát bị trái đât che lấp toàn

bộ hoặc một phần khiến cho trời đất tối sầm lại (dân gian quen gọi là gấu ăn trăng)

- Ăn như hà bá đánh vực: ăn rất khỏe, rất nhanh, quá mức thường thấy (hàbá: thần sông)

- Ăn như hùm đổ đó: ăn rất khỏe và rất nhiều, y như hổ ăn cá tôm ở trong đó

- Ăn như rồng cuốn: ăn nhiều, ăn nhanh, ăn đến đâu hết đến đó

- Làm như mèo mửa: làm không ra gì

- Làm như cà cuống lội nước: làm việc uể oải lười biếng

- Ăn như tằm ăn rỗi: ăn khỏe, ăn nhiều và nhanh hết

Tiểu kết: Trong giao tiếp sử dụng ngôn ngữ Việt, những con vật mang đượcnhắc đến trong biểu thức trên đây trong nhiều trường hợp là mang ý nghĩa khen(nếu như nói về một đứa trẻ) và đôi khi mang nghĩa mang nghĩa chê bai (khi nói vềmột người lười biếng: Ăn nhiều, ăn khỏe nhưng làm việc uể oải, không ra gì)

- Mão ngạc nhiên “Nó tên là Tuất, chẳng là chó thì là gì hả chú!” “Thế anhcũng biết nó cầm tinh con chó à?” “Vâng!” “Tiên sư anh! Biết sao còn đâm mặtvào? Không nghe người ta bảo cắn nhau như chó với mèo à?” (mồ côi, PhùngPhương Qúy), theo Tiền Phong

- Noi gương thằng Truyền Hơn chục năm thằng Truyền với thằng Lực chửinhau, cắn nhau như chó với mèo, chỉ cần thằng Truyền ra tín hiệu vuốt ve là thằngLực phập ngay, thằng Lực xối ân huệ lên đầu thằng Truyền, nào là cho đi Pháp đi

Mỹ, nào là cho giải thưởng khoa học, nào là cho lên chức (truyện dài: Vết sẹo vàcái đầu hói, chương 28, Võ Văn Trực)

Tiểu kết: Biểu thức trên đây hàm ý chê bai những mối quan hệ không hòathuận giữa con người với nhau

- "Nguyên nhân thì do đây là địa bàn phức tạp, vừa là Ngã tư đầu mối, vừa

có bến xe buýt lại nằm cạnh chợ với một khoảng trống phía trước, khu vực này lâu

nay lại thường là nơi tụ tập bán hàng trên xe thồ, gần đây lại xuất hiện thêm nhữngdây, sạp quần áo rất rẻ, với giá bảy tám nghìn đồng một chiếc, do đó lại càng tạođiều kiện để bọn trộm cắp hành nghề

Nhiều khi cứ thấy xe đến là họ chạy như vịt, nhưng cứ đi một lúc lại kéo về",ông Hưng nói (Móc túi “đại náo” Ngã Tư Sở, theo báo điện tử vietnamnet,28/4/2004)

- Đi trên các đường phố của họ không có cảnh từng đám người đi bộ chạynhư vịt băng qua đường làm cho xe cộ phải thắng gấp đụng nhau giúi giụi.(Giaothông: cá bé nuốt cá lớn…,Tô Thùy Anh, theo_báo điện tử Thế Giới)

- Có đến 80% học sinh đến học ở trường đều không theo đúng phương phápcủa việc học tập Phần lớn học lấy có, học từ chương, học như vẹt Thầy cô cho bàinào học bài đó, có khi không học nữa, vì thế qua một năm học kiến thức thu vàochẳng có là bao (Chống đình công, Nguyễn Thành Quang)

- Tôi và các bạn tôi vẫn không thể sống yên mà không ê a học như vẹt,những con vẹt ẩn mình chờ “chết”, nhìn thấy rõ “cái chết” trước mắt nhưng vẫnphải xông vào “bụi mận gai” (tiếng vẹt hót trong bụi mận gai, Thùy Trang)theo_báo điện tử Hoa Học Trò

- Trên bộ chúng bị đánh liên tục do bộ đội địa phương và dân quân du kích,gây cho chúng thiệt hại phải tiến rẽ dặt Địch mò vào các làng Tiên Du, Tràng São

bị bẫy đập vào mặt vào ống chân kêu như bò rống không hiểu vũ khí gì nên mãiđến ngày 17-10, chúng mới tới được thị xã Tuyên Quang.(Chiến thắng Sông Lô

năm 1947 làm thất bại chiến lược đánh nhanh, thắng nhanh của thực dân Pháp –

(ký sự: Thuốc lá,máu và nước mắt, Lê Xuân Quang)

http://www.vantuyen.net/index.php?view=story&subjectid=8695&chapter=3

- Có những cơ quan, trường học, trong bản tổng kết cuối năm nào cũngkhông quên thống kê số lượng tiến sĩ, thạc sĩ, như một tiêu chí quan trọng để "tínhđiểm thi đua" Và để có "điểm", buổi họp nào thủ trưởng cơ quan cũng kêu như vạc

đề nghị nhân viên đi học (Tiến sĩ Vệt Nam_”đi học cho vui”???,1/12/2006)

http://dongdu.org/cgi-bin/index.cgi?

action=forum&board=tl_ktxh&op=printpage&num=2069

- Năm này sang năm khác, tất cả cứ lặp đi lặp lại như thế, thậm chí vẫn trênnhững cung đoạn giao thông ấy… Mọi chuyện cứ ngang nhiên hơn cả cướp ngày…Báo chí và dân tình quanh năm cứ mặc sức kêu như vạc Sao có thể như vậy được?(Chuyện không nhỏ nữa rồi, Nguyễn Trung, 23/9/2007)

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?

ArticleID=221115&ChannelID=3

- Hay tương tự như câu "chạm rồng, trổ phượng" chỉ việc ưa tô điểm rườm

rà Câu "ăn như rồng cuộn, làm như cà cuống lội nước " ngụ ý chế giễu người ănnhiều, ăn tham nhưng khi làm việc thì lại lười biếng Ðể khuyên ta khi đắc thế phảinghĩ đến khi thất thế, câu "sa cơ, rồng cũng như giun khác nào" thường được nhắctới Câu "trứng rồng lại nở ra rồng, liu điu lại nở ra dòng liu điu" ý nói con nhàdòng dõi thì giỏi giang như cha mẹ, con nhà dân thì phải chịu thấp hèn (Tản mạn về

họ nhà Rồng – Tứ Diễm)

http://www.nonsong.org/archive/dsx00/honharong.html

- Có lẽ vì phải thức đêm bắt chuột, mà suốt ngày mèo nằm ngủ li bì Với sựnằm ngủ li bì như thế, mèo bị mang tiếng là lười biếng, lười đến độ chảy thây chảyxác, đồng thời tượng trưng cho những kẻ chểnh mảng, bôi bác, qua loa, đại khái,bởi vì họ làm như mèo mửa hay mèo rửa mặt (Mèo – gã Siêu)

http://www.vantuyen.net/index.php?view=story&subjectid=20816

- Và thế là, hàng chục “con xe” lao như thiêu thân cùng tại một thời điểmnên nếu có một "chú" phơi xác thì "cơm 4 bữa một ngày (thêm 1 bữa trên nóc tủ)"cũng là chuyện thường ngày ở ngõ huyện (Cạm bẫy từ blog)_theo An ninh thếgiới.

http://ngoisao.net/News/Choi-blog/2006/12/3B9BB8C2/

b) BTKC = Danh từ (DT) + như + Danh từ chỉ động vật (DTCĐV)

Cổ ngẳng như cổ cò

Mặt đỏ như gà chọi

- Đầu họ trở nên quá to và nặng đè lên trên những cái cổ ngẳng như cổ còđang bị quá tải Một trong số họ bỗng chệnh choạng, làm cho chiếc xe cút kítnghiêng đi và một thùng rác bị rớt xuống Rác rưởi và những thứ bẩn thỉu đổ tràn ramặt đất (Quân đội trong bóng đêm – Joseph Kesel)_Truyện tiếng Việt online

- Chàng hầu như không nhận ra chị ta Mới có mấy hôm mà chị ta đã già sọmhẳn đi Cặp mắt thô lố như muốn lòi ra khỏi hốc mắt Trên cái cổ ngẳng như cổ cò,nổi rõ một đường gân xanh đang đập mạnh Những nỗi lo sợ thầm kín đã làm chochị ta tiều tụy đến mức ghê gớm như vậy (VH cổ điển nước ngoài, bác sĩ Zhivago,dịch giả Lê Khánh Trường)

http://www.vnthuquan.net/truyen/truyentext.aspx?

tid=2qtqv3m3237n4n3ntnmn31n343tq83a3q3m3237n3nnn - 47k –

- Cắt nửa tháng lương vì nhập dữ liệu vào máy thiếu chính xác Ông trưởngphòng kế hoạch, mặt đỏ như gà chọi, tay xốc xốc cái cà vạt, gầm gừ: (truyện ngắn:Tái sinh, Phong Điệp)

http://www.newvietart.com/index3.896.html

- Bên trong quán, đám nhậu đã đến hồi cao trào, mấy gã trai cởi trần trùngtrục, mặt đỏ như gà chọi đang bắt đầu lớn tiếng (Truyện ngắn: Tửu địa, Phạm LưuVũ)

http://vannghesongcuulong.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?

c) BTKC = (Khuyết) + như + Danh từ chỉ động vật (DTCĐV)

Như chim vào lồng như cá cắn câu”

Khi đã có gia đình, người con gái sống trọn nghĩa với đạo lý phươngĐông Hình ảnh cá cắn câu, chim vào lồng là lối ví von dễ hiểu thường gặptrong ca dao tục ngữ Tác giả đã vận dụng ngôn từ một cách khéo léo để làm câuchuyện vừa dễ hiểu vừa sâu sắc Người con gái sang ngang ấy như muốn đọc lênbản tuyên ngôn của hôn nhân Khi đã có gia đình, chúng ta không nên tâm tưởng

về nhau dù ta đã để ý nhau từ độ thiếu thời (Đọc bài ca dao “Trèo lên cây bưởi hái hoa” trong thời đại số hóa, Nguyễn Vui)

http://www.baobinhthuan.com.vn/web/tintuc/default_opennew.aspx?news_id=9688

- (…) Lúc này những cơ sở cách mạng rất hoang mang, sợ cô dao động.Người chiến sĩ cách mạng dù vững vàng, khi bị bắt thì cũng như cá trên thớt,bọn chúng dùng đủ mọi thủ đoạn để khai thác Chúng khép cô vào tội làm giaoliên cho dù cô không nhận (Tự hào là nữ pháo binh, Tâm Hảo)

http://www.baoanhdatmui.vn/vcms/html/news_detail.php?nid=4489

- Chính mô hình trồng nấm của ông bài bản, đạt hiệu quả cao nên HộiNông dân nhiều tỉnh, thành mời ông về dạy trong các lớp tập huấn sản xuất nôngnghiệp “Là một nông dân “chính hiệu” như tôi biết dạy cái gì, biết nói sao cho

bà con dễ hiểu? Ban đầu đứng trên bục giảng tôi run như cá trên thớt, không biếttrình bày thế nào” - Ông Minh tâm sự (Nông dân viết sách dạy làm giàu)

Tài liệu được tải từ website http://reportshop.com.vn 22

“ - Ôi dào, những đứa sống bẩn đến chó cũng chê thời nào chả có, ở đâuchẳng có Nhưng nhân nào quả nấy Như lão Truy đấy Từ ngày đi tù về giốngnửa người nửa ngợm, gặp ai cũng cum cúp như chó cụp đuôi Trời Phật có mắt

cả (Truyện ngắn: Gió đồng se sắt, Đỗ Tiến Thụy)”

http://dotienthuy.vnweblogs.com/mobile.php?

op=ViewArticle&blogId=1912&articleId=36537&page=2

Một chị khăn nhung đen, mặc hàng bom-bay màu hạt cau, ngoài khoácmột cái áo bông cộc, đứng ở trên một cái bàn, vẻ quan trọng của một ngườiđương cuộc, nói giọng đanh đanh, xoe xoé như đang cãi nhau với khách hàng:

- Nó không trả cũng không được với mình kia mà Bãi thị cho nó mộtbuổi là nó nháo lên rồi kia mà Cái giống thực dân không ăn một ngày là tiunghỉu như chó cụp đuôi ngay ạ Xà lách, cà chua, cà rốt, thịt lợn, thịt gà, là ởmình cả, mình không bán cho nó thì nó lấy đâu ra mà ăn, lại không cào bụng ra

mà chết à Ta không cần đánh chúng nó bằng súng đạn Không cần đào hầm đào

hố gì cả Ta chỉ cần đánh nó bằng rau thôi Ngần ấy thằng chết giẫm một ngàykhông có rau thì chỉ giỏ rãi ra chứ đánh chác gì Cứ để cho chúng tôi bãi thị vàihôm là nó chết hết Chúng nó hèn, chúng nó báo thù, chúng nó định phá chợ.Nhưng chúng nó dọa được ai Bắn cứ bắn Bãi thị cứ bãi thị Chúng tôi khôngbán được rau cũng vẫn vui lòng Nó các vàng chị em chúng tôi cũng không thèmđem ra cho nó Dân ta không có rau không chết Thằng Pháp không có rau thìthằng Pháp chết

(Sống mãi với thủ đô (Chương 13)http://hanoi.vnn.vn/vanhoc/truyen.asp?id=TR3080633358&chude=A1&page=4

- Hạ viện Mỹ :" Nghị quyết 2833 của Hạ Nghị viện nhằm cổ võ phát triển

Hà Nội :" Nội dung dự luật là sự can thiệp trắng trợn vào công việc nội bộ của

Hoa Thịnh Đốn.- Chỉ bốn ngày sau khi Việt Nam hồ hởi kỷ niệm độc lập(2-9),

Tài liệu được tải từ website http://reportshop.com.vn 23

văn Nghị quyết H.R 2833 (House Resolution ) về Nhân quyền Việt Nam Nghịquyết này được đính kèm với Hiệp định Thương mại giữa Hoa Kỳ và Việt Namđược Hạ viện chấp thuận cùng ngày.

- Nhưng Nghị quyết này có nội dung ra sao mà chỉ trong vòng 24 tiếng, Hà Nội

đã đồng loạt giẫy lên như đỉa phải vôi ?

Hà Nội có dám bãi bỏ Hiệp định Thương mại vì luật nhân quyền của Hạnghị viện Mỹ không? Đảng CSVN có khả năng vận động Thượng viện Hoa Kỳbác bỏ ý kiến của Hạ viện không? Và liệu hành pháp của Tổng thống Bush códám chống lại quyết định của Quốc hội không ?

Nếu Hà Nội trả lời được những câu hỏi này thì những lời lẽ phản ứng đao

to búa lớn mới có hiệu lực còn cứ giẫy nẩy lên như đỉa phải vôi thì chả ăn thua

gì (Phạm Trần, Việt Nam: Giẫy Như Đỉa Phải Vôi Việt Báo ThứNăm, 9/13/2001, 12:00:00 AM)

http://www.vietbaoonline.com/?ppid=12&pid=12&nid=8248

- Do vậy, khi các nhà văn chúng ta ra nước ngoài (nhất là khi đi dự cáchội thảo văn học lớn, các hội chợ sách) cứ ngơ ngác như “gà mắc tóc” vì khôngnắm bắt được các thông tin cần thiết, bản thân nhà văn chúng ta cũng khôngđược chuẩn bị về mặt ngoại ngữ nên không giao tiếp được (Ra nước ngoài, nhàvăn ngơ ngác như “gà mắc tóc”, Nguyễn Viết Chiến) Việt báo(theo_Tien_Phong)

toc/70040098/181/

http://vietbao.vn/Van-hoa/Ra-nuoc-ngoai-nha-van-ngo-ngac-nhu-ga-mac “Hậu xe tự chế 3 – 4 bánh” ở Đồng bằng sông Cửu Long vẫn rối như

“gà mắc tóc” (Lê Như Giang)