DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ1.1 Chu trình thực hiện quản lý dự án XD công trình 15 1.2 Quản lý chất lượng theo các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng công trình 2.4 Quy trình quản lý chất lượng
Trang 1CHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐƯỜNG ÔTÔ VÀ ĐƯỜNG THÀNH
PHỐ
LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT
Trang 2
PHẠM HỮU HUY
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BẮC NINH
CHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐƯỜNG ÔTÔ VÀ ĐƯỜNG THÀNH PHỐ
MÃ SỐ: 60.31.08
LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS BÙI NGỌC TOÀN
Trang 3Sau thời gian học tập, nghiên cứu, với sự giúp đỡ của các thày cô Trường Đại học Giao thông Vận tải Hà Nội, tôi đã hoàn thành luận văn Thạc sỹ Khoa học Kỹ thuật “Hoàn thiện công tác quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình trên địa bàn thành phố Bắc Ninh”;
Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ lòng cám ơn đến Ban giám hiệu, Phòng đào tạo sau đại học, Khoa công trình - Trường đại học Giao thông vận tải Hà Nội, các cán bộ quản lý và toàn thể quý thầy cô tham gia giảng dạy lớp Cao học đường ô tô và đường thành phố A – K19 đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này;
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS Bùi Ngọc
Toàn đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi nghiên cứu đề tài, hiệu chỉnh và hoàn
thiện luận văn;
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Quản lý đô thị Thành phố Bắc Ninh, Ban quản lý dự án xây dựng Thành phố Bắc Ninh, các đồng nghiệp
và gia đình đã tạo mọi điều kiện, động viên và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua.
Hà Nội, ngày 16 tháng 12 năm 2012
Tác giả
Phạm Hữu Huy
Trang 4MỞ ĐẦU 8
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 11
1.1 Khái niệm, vị trí, vai trò của quản lý chất lượng công trình xây dựng 11
1.1.1 Khái niệm về dự án xây dựng công trình và quản lý dự án xây dựng công trình 11
1.1.2 Quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình 15
1.2 Một số nội dung cơ bản của quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình 19
1.2.1 Hoạt động quản lý chất lượng trong gian đoạn khảo sát 19
1.2.2 Hoạt động quản lý chất lượng trong giai đoạn thiết kế 21
1.2.3 Hoạt động quản lý chất lượng trong giai đoạn thi công xây dựng 21
1.2.4 Hoạt động quản lý chất lượng trong giai đoạn bảo hành 24
1.2.5 Hoạt động quản lý chất lượng công trình sau khi đưa vào sử dụng 25
1.3 Đặc điểm của các dự án xây dựng công trình ảnh hưởng tới vấn đề quản lý chất lượng 25
1.3.1 Đặc điểm của sản phẩm dự án xây dựng ảnh hưởng đến vấn đề chất lượng 25
1.3.2 Đặc điểm của thi công xây dựng công trình ảnh hưởng đến vấn đề chất lượng 27
1.4 Sự cần thiết phải hoàn thiện quản lý chất lượng 28
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DỰ ÁN TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN TP BẮC NINH 30
2.1 Giới thiệu Ban quản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh 30
2.1.1 Lịch sử phát triển 30
2.1.2 Cơ cấu tổ chức 32
2.1.3 Một số hoạt động chủ yếu 33
2.2 Phân tích thực trạng công tác quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án thành phố Bắc Ninh – tỉnh Bắc Ninh 35
2.2.1 Kế hoạch xây dựng cơ bản hàng năm 35
2.2.2 Quản lý chất lượng trong giai đoạn lập dự án 36
Trang 52.2.4 Quản lý chất lượng trong giai đoạn thi công 55
2.3 Các hạn chế cần khắc phục và nguyên nhân 58
2.3.1 Bộ máy tổ chức: 58
2.3.2 Vốn đầu tư: 58
2.3.3 Giai đoạn lập dự án đầu tư 59
2.3.4 Giai đoạn khảo sát 59
2.3.5 Giai đoạn thiết kế 60
2.3.6 Giai đoạn đấu thầu 60
2.3.7 Giai đoạn thi công 60
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BẮC NINH 61
3.1 Định hướng phát triển kinh tế xã hội và chiến lược phát triển thành phố Bắc Ninh 62
3.1.1 Phương hướng chung giai đoạn 2011-2015 62
3.1.2 Các mục tiêu chủ yếu giai đoạn 2011-2015 62
3.1.3 Phương hướng, nhiệm vụ phát triển một số ngành, lĩnh vực 64
3.2 Các nguyên tắc hoàn thiện công tác quản lý chất lượng 74
3.2.1 Bảo đảm sự quản lý thống nhất của nhà nước về chất lượng công trình 74
3.2.2 Chấp hành các luật pháp liên quan và tiêu chuẩn kỹ thuật 75
3.2.3 Chịu trách nhiệm về quản lý chất lượng và chất lượng công trình 75
3.2.4 Thanh tra, kiểm tra, giám định chất lượng xây lắp công trình của các ngành, cơ quan quản lý nhà nước về chất lượng 77
3.3 Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh 77
3.3.1 Giải pháp về cơ cấu tổ chức 78
3.3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng tư vấn lập dự án: 79
3.3.3 Các giải pháp liên quan đến lập dự án 80
3.3.4 Các giải pháp liên quan tới công tác khảo sát, thiết kế 83
3.3.5 Các giải pháp liên quan tới công tác giám sát 86
3.3.6 Các giải pháp liên quan tới công tác đấu thầu 89
3.3.7 Các giải pháp liên quan đến thi công xây dựng công trình 91
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 97
Trang 6DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 7DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
1.1 Chu trình thực hiện quản lý dự án XD
công trình
15
1.2 Quản lý chất lượng theo các giai đoạn
của dự án đầu tư xây dựng công trình
2.4 Quy trình quản lý chất lượng trong giai
đoạn đấu thầu
54
2.5 Quy trình quản lý chất lượng trong giai
3.1 Trình tự lựa chọn đơn vị tư vấn lập dự
Trang 81 Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu và sự cần thiết của đề tài
Cùng với tốc độ đô thị hoá của cả nước, Thành phố Bắc Ninh cũng đang
có những bước tiến tích cực về tốc độ đô thị hoá Hàng loạt các dự án lớn củathành phố đang được triển khai nhanh, mạnh mẽ, công tác giải phóng mặt bằngđược tập trung cao, cho thấy quyết tâm của Thành phố trong quá trình đô thị hoá
và phát triển kinh tế
Với tốc độ đô thị hoá mạnh mẽ như vậy, các công trình được xây dựnghàng loạt Thêm vào đó, nhiều công trình sau một thời gian đưa vào khai thác sửdụng đã xuống cấp, đòi hỏi phải sửa chữa, nâng cấp Thậm chí một số công trình
có nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng
Trước tình hình này, vấn đề quản lý chất lượng công trình xây dựng càngđược đặt ra một cách cấp bách hơn bao giờ hết
Từ đó, đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh” được tác giả lựa
chọn làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình
2 Mục tiêu nghiên cứu:
Trên cơ sở phân tích đánh giá các kết quả đạt được và chưa đạt đượctrong quá trình quản lý các dự án trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh từ đó đề xuấtcác giải pháp nâng cao chất lượng các công trình xây dựng
3 Đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu, đánh giá các dự án xây dựng đã và đang triển khai trên địabàn Thành phố Bắc Ninh
- Nghiên cứu một số các công trình xây dựng đã triển khai ở một số cơ sởtrên địa bàn thành phố
4 Phương pháp nghiên cứu:
Kết hợp:
- Nghiên cứu tài liệu, tham khảo các kinh nghiệm quản lý dự án củacác địa phương
Trang 9- Tổng hợp, phân tích các dự án đã và đang triển khai trên cơ sở đóđánh giá mặt đạt được và chưa đạt được; từ đó, đề xuất các giải pháp nâng caochất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Ban QLDA thành phố Bắc Ninhnói riêng và dự án xây dựng cơ bản nói chung ở cấp cơ sở.
5 Đề cương nghiên cứu:
Nội dung nghiên cứu của luận án sẽ được thể hiện trong các chương sau:
Mở đầu
Chương 1: Cơ sở lý luận chung về quản lý chất lượng xây dựng công trình.
1.1 Khái niệm, vị trí, vai trò của quản lý chất lượng công trình xây dựng
1.1.1 Khái niệm về dự án xây dựng công trình và quản lý dự án xây dựng công trình.
1.1.2 Quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình.
1.2 Một số nội dung cơ bản của quản lý chất lượng trong các dự án xâydựng công trình
1.3 Sự cần thiết phải hoàn thiện quản lý chất lượng
Chương 2: Thực trạng quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh.
2.1 Giới thiệu về Ban quản lý dự án.
- Lịch sử phát triển
- Cơ cấu tổ chức
- Một số kết quả hoạt động chủ yếu
2.2 Phân tích thực trạng công tác quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh.
2.2.1 Kế hoạch vốn hàng năm.
2.2.2 Quản lý chất lượng trong giai đoạn hình thành dự án.
2.2.3 Quản lý chất lượng trong giai đoạn chuẩn bị thực hiện dự án
Trang 102.2.4 Quản lý chất lượng trong giai đoạn thi công.
3.3.1 Giải pháp về cơ cấu tổ chức.
3.3.2 Giải pháp về vốn đầu tư.
3.3.3 Các giải pháp liên quan tới lập dự án.
3.3.4 Các giải pháp liên quan tới công tác khảo sát thiết kế.
3.3.5 Các giải pháp liên quan tới công tác giám sát.
3.3.6 Các giải pháp liên quan tới công tác đấu thầu.
3.3.7 Các giải pháp liên quan đến thi công xây dựng công trinh.
Kết luận và kiến nghị
Trang 111.1.1.1 Dự án xây dựng công trình.
a Khái niệm dự án xây dựng công trình.
Dự án đầu tư xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đếnviệc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựngnhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sảnphẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định
b Các đặc trưng cơ bản của dự án xây dựng công trình.
- Dự án xây dựng công trình giao thông có mục đích, mục tiêu rõ ràng.Mỗi dự án là một tập hợp nhiệm vụ cần được thực hiện để đạt tới một kết quảxác định như
- Dự án xây dựng công trình có thời gian thực hiện xác định, có thời điểmbắt đầu và kết thúc Một dự án có thể được thực hiện qua nhiều giai đoạn khácnhau, tuy nhiên mỗi giai đoạn đều có thời gian cụ thể của nó
- Sản phẩm của dự án xây dựng công trình mang tính đơn chiếc, độc đáo
- Dự án bị hạn chế bởi nguồn lực: tài chính, thiết bị, con người
d Phân loại dự án xây dựng công trình (được quy định tại Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 10 tháng 02 năm 2009 của Chính Phủ)
- Phân loại theo quy mô và tính chất dự án:
Trang 12Dự án quan trọng quốc gia
Theo Nghị Quyết
số 66/2006/QH11của Quốc Hội
Dự án sử dụng vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp Nhà nước;
Dự án sử dụng vốn khác bao gồm cả vốn tư nhân hoặc sử dụng hỗnhợp nhiều nguồn vốn
1.1.1.2 Quản lý dự án xây dựng công trình.
a Khái niệm quản lý dự án xây dựng công trình: Quản lý dự án xây dựng
là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trìnhphát triển của dự án nhằm đảm bảo cho công trình dự án hoàn thành đúng thờihạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt, đạt được các yêu cầu đã định về kýthuật, chất lượng, đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh môi trường bằng nhữngphương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép
b Nội dung quản lý dự án xây dựng công trình.
Quản lý dự án xây dựng công trình gồm 3 nội dung chủ yếu là lập kếhoạch, tổ chức thực hiện và giám sát trong quá trình thực hiện
- Lập kế hoạch: là khâu dự báo các quá trình thực hiện dự án về mọi mặtliên quan, thông thường phải lập các kế hoạch cơ bản sau đây:
Kế hoạch tổng thể các việc phải thực hiện từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự
án, giai đoạn thực hiện dự án và giai đoạn kết thúc xây dựng, đưa dự ánvào khai thác, sử dụng Bản kế hoạch này được lập trên cơ sở khống chế
Trang 13về nguồn vốn, nhân lực, thời gian thực hiện và các mục tiêu đã xác địnhcủa dự án;
Kế hoạch tiến độ - thời gian là bản kế hoạch chi tiết cho sự phối hợp cácđơn vị cùng thực hiện dự án, cho các việc phải tiến hành cho từng đơn vịthành phần tham gia thực hiện dự án, kế hoạch phân bổ các dạng tàinguyên chi phí, nhân lực và thời điểm với các khống chế chi tiết;
Kế hoạch tài chính: là bản kế hoạch chi tiết về cung ứng và luân chuyểnnguồn tiền đảm bảo mức độ và thời gian mà nguồn tiền phải đáp ứng để mọihoạt động thực hiện dự án được thuận lợi Bản kế hoạch này cho biết sự luânchuyển dòng tiền tệ hợp lý, hợp lý và tuân thủ nghiêm ngặt những quy định vềquản lý tài chính
- Tổ chức thực hiện là khâu triển khai thực hiện các bước theo các kếhoạch đã được lập Tổ chức thực hiện dự án bao gồm các giai đoạn cơ bản là:
Giai đoạn chuẩn bị đầu tư: giai đoạn này thực hiện việc lựa chọn đơn vị tưvấn lập dự án đầu tư; tổ chức thẩm định dự án đầu tư; trình duyệt dự ánđầu tư, kết quả của giai đoạn này là chủ đầu tư có quyết định phê duyệt dự
án đầu tư;
Giai đoạn thực hiện đầu tư: giai đoạn này thực hiện việc lựa chọn nhàthầu lập thiết kế kỹ thuật, lập kế hoạch đấu thầu, tổ chức lựa chọn nhàthầu tư vấn giám sát, lựa chọn nhà thầu xây lắp; mua bảo hiểm xây dựngcông trình, tiến hành xây lắp…
Giai đoạn kết thúc xây dựng, bàn giao đưa công trình vào khai thác sửdụng: giai đoạn này thực hiện việc hoàn công công trình, tổ chức kiểm định, thửtải và bàn giao công trình; kiểm toán, quyết toán công trình; báo cáo hoàn thànhcông trình…
- Giám sát trong quá trình thực hiện dự án: là quá trình theo dõi, kiểm tra,giám sát từng giai đoạn (chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và kết thúc xây dựng,đưa dự án vào khai thác, sử dụng) trong tiến trình thực hiện dự án về cả 3 mặt
Trang 14chất lượng, chi phí và thời gian, phân tích tình hình, giải quyết những vấn đềliên quan và thực hiện báo cáo hiện trạng.
c Chu trình thực hiện quản lý dự án xây dựng công trình:
Hình 1.1 Chu trình thực hiện quản lý dự án XD công trình
GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐẦU TƯ
Lựa chọn đơn vị
Tư vấn lập
dự án ĐTXD CT
Nghiệm thu, hoàn công công trình
Bàn giao công trình đưa vào
sử dụng
Báo cáo, quyết toán, kiểm toán, bảo hành CT
Tiến hành xây lắp
Chuẩn bị
quá trình XL
Lựa chọn Tư vấn TKKT
Quản lý các hợp đồng XL
Lập, trình duyệt KHĐT
Quản lý chi phí xây dựng
Triển khai công tác GPMB
Quản lý chất lượng
Lựa chọn
Tư vấn giám sát Quản lý tiến độ
Lựa chọn nhà thầu xây lắp
Quản lý an toàn lao động
Mua bảo hiểm công trình XD
Quản lý môi trường XD
Trang 15d Các hình thức quản lý dự án: quản lý dự án được lựa chọn theo hai
hình thức, tuỳ thuộc vào năng lực của tổ chức, cá nhân và yêu cầu của dự ánphải thực hiện Người quyết định đầu tư xây dựng công trình là người quyếtđịnh hình thức quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
- Hình thức thuê tư vấn quản lý dự án khi chủ đầu tư xây dựng công trìnhkhông đủ điều kiện năng lực quản lý dự án;
- Hình thức trực tiếp quản lý dự án khi chủ đầu tư có đủ điều kiện năng lực
về quản lý dự án
1.1.2 Quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình.
1.1.2.1 Quan niệm hiện đại về chất lượng.
Thông thường xét từ góc độ bản thân sản phẩm xây dựng, chất lượngcông trình được đánh giá bởi các đặc tính cơ bản như: công năng, độ tiện dụng;tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, độ bền vững, tin cậy, tính thẩm mỹ, an toàntrong khai thác sử dụng, tính kinh tế và đặc biệt đảm bảo về tính thời gian (thờigian phục vụ của công trình)
Rộng hơn, chất lượng công trình xây dựng còn có thể và cần được hiểukhông chỉ từ góc độ bản thân sản phẩm xây dựng và người hưởng thụ sản phẩmxây dựng mà còn cả trong quá trình hình thành sản phẩm xây dựng đó với cácvấn đề liên quan khác Một số vấn đề cơ bản đó là:
Chất lượng công trình xây dựng cần được quan tâm ngay từ khi hìnhthành ý tưởng về xây dựng công trình, từ khâu quy hoạch, lập dự án, đến khảosát thiết kế, thi công… cho đến giai đoạn khai thác, sử dụng và dỡ bỏ công trìnhsau khi đã hết thời hạn phục vụ Chất lượng công trình xây dựng thể thiện ở chấtlượng quy hoạch xây dựng, chất lượng dự án đầu tư xây dựng công trình, chấtlượng khảo sát, chất lượng các bản vẽ thiết kế…
Chất lượng công trình tổng thể phải được hình thành từ chất lượng củanguyên vật liệu, cấu kiện, chất lượng của công việc xây dựng riêng lẻ, của các
bộ phận, hạng mục công trình
Trang 16Các tiêu chuẩn kỹ thuật không chỉ thể hiện ở các kết quả thí nghiệm, kiểmđịnh nguyên vật liệu, cấu kiện, máy móc thiết bị mà còn ở quá trình hình thành
và thực hiện các bước công nghệ thi công, chất lượng các công việc của đội ngũcông nhân, kỹ sư lao động trong quá trình thực hiện các hoạt động xây dựng
Vấn đề an toàn không chỉ là trong khâu khai thác sử dụng đối với ngườithụ hưởng công trình mà còn cả trong giai đoạn thi công xây dựng đối với độingũ công nhân kỹ sư xây dựng
Tính thời gian không chỉ thể hiện ở thời hạn công trình đã xây dựng cóthể phục vụ mà còn ở thời hạn phải xây dựng và hoàn thành, đưa công trình vàokhai thác sử dụng
Tính kinh tế không chỉ thể hiện ở số tiền quyết toán công trình chủ đầu tưphải chi trả mà còn thể hiện ở góc độ đảm bảo lợi nhuận cho các nhà đầu tư thựchiện các hoạt động và dịch vụ xây dựng như lập dự án, khảo sát thiết kế, thicông xây dựng…
Vấn đề môi trường cần chú ý ở đây không chỉ từ góc độ tác động của dự
án tới các yếu tố môi trường mà cả tác động theo chiều ngược lại, tức là tácđộng của các yếu tố môi trường tới quá trình hiìn thành dự án
1.1.2.2 Quản lý chất lượng công trình xây dựng.
a Thực chất quản lý chất lượng công trình xây dựng.
Quản lý chất lượng công trình xây dựng là tập hợp các hoạt động từ đó đề
ra các yêu cầu, quy định và thực hiện các yêu cầu và quy định đó bằng các biệnpháp như kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng, cải tiến chất lượng trongkhuôn khổ một hệ thống Hoạt động quản lý chất lượng công trình xây dựng chủyếu là công tác giám sát và tự giám sát của chủ đầu tư và các chủ thể khác
b Vai trò của quản lý chất lượng công trình xây dựng.
Công tác quản lý chất lượng các công trình xây dựng có vai trò to lớn đốivới nhà thầu, chủ đầu tư và các doanh nghiệp xây dựng nói chung, vai trò đóđược thể hiện cụ thể là:
Trang 17Đối với nhà thầu, việc đảm bảo và nâng cao chất lượng công trình xâydựng sẽ tiết kiệm nguyên vật liệu, nhân công, máy móc thiết bị, tăng năng suấtlao động Nâng cao chất lượng công trình xây dựng là tư liệu sản xuất có ý nghĩaquan trọng tới năng suất lao động, thực hiện tiến bộ khoa học công nghệ đối vớinhà thầu.
Đối với chủ đầu tư, đảm bảo và nâng cao chất lượng sẽ thoả mãn đượccác yêu cầu của chủ đầu tư, tiết kiệm được vốn và góp phần nâng cao chất lượngcuộc sống Đảm bảo và nâng cao chất lượng tạo lòng tin, sự ủng hộ của chủ đầu
tư với nhà thầu, góp phần phát triển mối quan hệ hợp tác lâu dài
Quản lý chất lượng công trình xây dựng là yếu tố quan trọng, quyết địnhsức cạnh tranh của các doanh nghiệp xây dựng
Hàng năm, vốn đầu tư dành cho xây dựng rất lớn, chiếm từ 20-25%GDP
Vì vậy, quản lý chất lượng công trình xây dựng rất cần được quan tâm Thờigian qua, còn có những công trình chất lượng kém, bị bớt xén, rút ruột khiến dưluận bất bình Do vậy, vấn đề cần thiết đặt ra đó là làm sao để công tác quản lýchất lượng công trình xây dựng có hiệu quả
c Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng, quản lý chất lượng công trình.
Cũng như các lĩnh vực khác của sản xuất kinh doanh và dịch vụ, chấtlượng và công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng có nhiều nhân tố ảnhhưởng Có thể phân loại các nhân tố theo nhiều tiêu chí khác nhau Nhưng ở đâychỉ đề cập tới việc phân loại các yếu tố ảnh hưởng theo tiêu chí chủ quan vàkhách quan
Theo chủ quan (là những yếu tố doanh nghiệp có thể kiểm soát được vàchung xuất phát từ phía bản thân doanh nghiệp):
Đơn vị thi công: đơn vị này thi công xây dựng trên công trường, là ngườibiến sản phẩm xây dựng từ trên bản vẽ thiết kế thành sản phẩm hiện thực Dovậy, đơn vị thi công đóng vai trò khá quan trọng, ảnh hưởng tới chất lượng côngtrình cũng như công tác quản lý chất lượng Do vậy, bên cạnh những kỹ năng
Trang 18nghề nghiệp mà mỗi cá nhân đơn vị có được (kỹ năng chuyên môn), mỗi cánhân cũng như toàn đội đều phải bồi dưỡng, đào tạo nhận thức về chất lượng vàtầm quan trọng của công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng để họ ýthức thực hiện nghiêm chỉnh Đồng thời hướng mọi hoạt động mà họ thực hiệnđều phải vì mục tiêu chất lượng.
Chất lượng nguyên vật liệu:
Nguyên vật liệu là một bộ phận quan trọng, một phần hình thành nên côngtrình, có thể ví như phần da và thịt, xương của công trình, nguyên vật liệu là yếu
tố rất quan trọng ảnh hưởng tới chất lượng công trình Vậy nguyên vật liệu cóchất lượng như thế nào thì được coi là đảm bảo?
Với trình trạng nguyên vật liệu như hiện nay, chẳng hạn như: xi măng,cát, đá, ngoài loại tốt, luôn luôn có một lượng hàng giả, hàng nhái với chấtlượng không đảm bảo hay nói đúng hơn là kém chất lượng, nếu có sử dụng loạinày sẽ gây ảnh hưởng tới tính mạng con người (khi công trình đã hoàn công vàđược đưa vào sử dụng) Do vậy, trong quá trình thi công công trình, nếu khôngđược phát hiện kịp thời, sẽ bị một số công nhân ý thức kém, vì mục đích trục lợitrộn lẫn vào quá trình thi công Cũng vậy, đối với sắt, thép (phần khung côngtrình), bên cạnh những hàng tốt, chất lượng cao, có thương hiệu nổi tiếng, còntrôi nổi, tràn ngập trên thị trường không ít hàng nhái kém chất lượng
Và một thực trạng nữa, các mẫu thí nghiệm đưa vào công trình, thường làđơn vị thi công giao cho một bộ phận làm, nhưng họ không thí nghiệm màchứng nhận luôn, do đó không đảm bảo Chẳng hạn như nước trộn trong bê tôngcốt thép không đảm bảo ảnh hưởng đến công tác trộn bê tông không đảm bảo
Ý thức của công nhân trong công tác xây dựng:
Như đã được đề cập ở phần trên, ý thức công nhân trong công tác xâydựng rất quan trọng Ví dụ như: công nhân không có ý thức, chuyên môn kém,trộn tỷ lệ kết phối không đúng tỷ lệ xây dựng sẽ dẫn đến những hậu quả khônglường Sập vữa trần do xi măng không đủ nên không kết dính được
Trang 19Biện pháp kỹ thuật thi công:
Các quy trình phải tuân thủ quy phạm thi công, nếu không sẽ ảnh hưởngtới chất lượng công trình, các cấu kiện chịu lực sẽ không được đảm bảo Ví dụnhư các cấu kiện thi công công trình đặc biệt đúng trình tự, nếu thi công khác đi,các cấu kiện sẽ không được đảm bảo dẫn đến công trình có một vài phần chịulực kém so với thiết kế
Những yếu tố khách quan:
Thời tiết: khắc nghiệt, mưa dài ảnh hưởng chất lượng, tiến độ công trình,công nhân phải làm việc đôi khi đốt cháy giai đoạn, các khoảng dừng kỹ thuậtkhông được như ý muốn (cốp pha cần bao nhiêu ngày, đổ trần bao nhiêu ngày)ảnh hưởng tới chất lượng
Địa chất công trình: nếu như địa chất phức tạp, ảnh hưởng tới công táckhảo sát dẫn đến nhà thầu, chủ đầu tư, thiết kế phải bàn bạc lại, mất thời gian dothay đổi, xử lý các phương án nền móng công trình ảnh hưởng đến tiến độ chungcủa công trình Đối với các công trình yêu cầu tiến độ thì đây là một điều bất lợi,bởi lẽ công việc xử lý nền móng phải tốn một thời gian dài
1.2 Một số nội dung cơ bản của quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình.
Quản lý chất lượng công trình xây dựng là nhiệm vụ của tất cả các chủ thểtham gia vào quá trình hình thành nên sản phẩm xây dựng bao gồm: chủ đầu tư,nhà thầu, các tổ chức và cá nhân có liên quan trong công tác khảo sát, thiết kế,thi công xây dựng, bảo hành và bảo trì, quản lý và sử dụng công trình xây dựng.Theo Nghị định số 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ vềquản lý chất lượng công trình xây dựng, hoạt động quản lý chất lượng công trìnhxây dựng xuyên suốt các giai đoạn từ khảo sát, thiết kế đến thi công và khai tháccông trình
Trang 201.2.1 Hoạt động quản lý chất lượng trong gian đoạn khảo sát.
Nhà thầu khảo sát xây dựng phải có bộ phận chuyên trách tự giám sát côngtác khảo sát xây dựng
Chủ đầu tư thực hiện giám sát công tác khảo sát xây dựng thường xuyên, có
hệ thống từ khi bắt đầu khảo sát đến khi hoàn thành công việc Trường hợpkhông có đủ điều kiện năng lực thì chủ đầu tư phải thuê tư vấn giám sát công táckhảo sát xây dựng
Nội dung tự giám sát công tác khảo sát xây dựng của nhà thầu khảo sát xâydựng:
a Theo dõi, kiểm tra việc thực hiện phương án kỹ thuật khảo sát xây dựng đãđược chủ đầu tư phê duyệt;
b Ghi chép kết quả theo dõi, kiểm tra vào nhật ký khảo sát xây dựng
Nội dung giám sát công tác khảo sát xây dựng của chủ đầu tư:
a Kiểm tra điều kiện năng lực hoạt động xây dựng của các nhà thầu khảo sátxây dựng so với hồ sơ dự thầu về nhân lực, thiết bị máy móc phục vụ khảo sát,phòng thí nghiệm được nhà thầu khảo sát xây dựng sử dụng;
Hình 1.2 Quản lý chất lượng theo các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng công trình
Hoạt động xây dựng Hoạt động quản lý chất lượng
Khảo sát
Thiết kế
Thi công xây dựng
Khai thác công trình
- tự giám sát của nhà thầu khảo sát
- giám sát của chủ đầu tư
- tự giám sát của nhà thiết kế
- thẩm tra thiết kế của chủ đầu tư
- tự giám sát của nhà thầu xây dựng
- giám sát và nghiệm thu của chủ đầu tư
Trang 21b Theo dõi, kiểm tra vị trí khảo sát, khối lượng khảo sát và việc thực hiệnquy trình khảo sát theo phương án kỹ thuật đã được phê duyệt Kết quả theo dõi,kiểm tra phải được ghi chép vào nhật ký khảo sát xây dựng;
c Theo dõi và yêu cầu nhà thầu khảo sát xây dựng thực hiện bảo vệ môitrường và các công trình xây dựng trong khu vực khảo sát
1.2.2 Hoạt động quản lý chất lượng trong giai đoạn thiết kế.
Sản phẩm thiết kế trước khi đưa ra thi công phải được chủ đầu tư nghiệm thu
và xác nhận Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm về các bản vẽ thiết kế giao chonhà thi công xây dựng
Tuỳ theo tính chất, quy mô và yêu cầu của công trình xây dựng, chủ đầu tưđược thuê tư vấn có đủ điều kiện năng lực phù hợp với loại, cấp công trình đểthực hiện thẩm tra thiết kế và phải chịu trách nhiệm về kết quả kiểm tra Trườnghợp thiết kế không bảo đảm yêu cầu theo hợp đồng thì nhà thầu thiết kế phảithiết kế lại và chịu mọi chi phí, kể cả chi phí thẩm tra thiết kế
Nhà thầu thiết kế xây dựng công trình chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư vàpháp luật về chất lượng thiết kế xây dựng công trình và phải bồi thường thiệt hạikhi sử dụng thông tin, tài liệu, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng, giải pháp kỹthuật, công nghệ không phù hợp gây ảnh hưởng đến chất lượng công trình xâydựng và các hành vi vi phạm khác gây ra thiệt hại
1.2.3 Hoạt động quản lý chất lượng trong giai đoạn thi công xây dựng.
Quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình bao gồm các hoạt động quản
lý chất lượng của nhà thầu thi công xây dựng; giám sát thi công xây dựng côngtrình và nghiệm thu công trình xây dựng của chủ đầu tư; giám sát tác giả của nhàthầu thiết kế xây dựng công trình
Trường hợp chủ đầu tư không có tổ chức tư vấn giám sát đủ điều kiện nănglực thì phải thuê tổ chức tư vấn giám sát thi công xây dựng có đủ điều kiện nănglực hoạt động xây dựng thực hiện
Trang 22a Nội dung quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình của nhà thầu:
- Lập hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với yêu cầu, tính chất, quy môcông trình xây dựng, trong đó quy định trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phậnthi công xây dựng công trình trong việc quản lý chất lượng công triìn xây dựng;
- Thực hiện các thí nghiệm kiểm tra vật liệu, cấu kiện, vật tư, thiết bị côngtrình, thiết bị công nghệ trước khi xây dựng và lắp đặt vào công trình xây dựngtheo tiêu chuẩn và yêu cầu thiết kế;
- Lập và kiểm tra thực hiện biện pháp thi công, tiến độ thi công;
- Lập và ghi nhật ký thi công xây dựng công trình theo quy định;
- Kiểm tra an toàn lao động, vệ sinh môi trường bên trong và bên ngoài côngtrường;
- Nghiệm thu nội bộ và lập bản vẽ hoàn công cho bộ phận công trình xâydựng, hạng mục công trình xây dựng và công trình xây dựng hoàn thành;
- Báo cáo chủ đầu tư về tiến độ, chất lượng, khối lượng, an toàn lao động và
vệ sinh môi trường thi công xây dựng theo yêu cầu của chủ đầu tư;
- Chuẩn bị tài liệu làm căn cứ nghiệm thu theo quy định và lập phiếu yêu cầuchủ đầu tư tổ chức nghiệm thu
Nhà thầu thi công xây dựng công trình phải chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư
và pháp luật về chất lượng công việc do mình đảm nhận; bồi thường thiệt hại khi
vi phạm hợp đồng, sử dụng vật liệu không đúng chủng loại, thi công không đảmbảo chất lượng hoặc gây hư hỏng, gây ô nhiễm môi trường và các hành vi khácgây ra thiệt hại
b Nội dung giám sát chất lượng thi công xây dựng công trình của chủ đầu tư:
- Kiểm tra các điều kiện khởi công công trình xây dựng:
- Kiểm tra sự phù hợp năng lực của nhà thầu thi công xây dựng công trìnhđưa vào thi công trường;
Trang 23+ Kiểm tra về nhân lực, thiết bị thi công của nhà thầu thi công xây dựng côngtrình đưa vào công trường;
+ Kiểm tra hệ thống quản lý chất lượng của nhà thầu thi công xây dựng côngtrình;
+ Kiểm tra giấy phép sử dụng các máy móc, thiết bị, vật tư có yêu cầu an toànphục vụ thi công xây dựng công trình;
+ Kiểm tra phòng thí nghiệm và các cơ sở sản xuất vật liệu, cấu kiện, sảnphẩm xây dựng phục vụ thi công xây dựng của nhà thầu thi công xây dựng côngtrình
- Kiểm tra và giám sát chất lượng vật tư, vật liệu và thiết bị lắp đặt vào côngtrình do nhà thầu thi công xây dựng công trình cung cấp theo yêu cầu của thiết
kế, bao gồm:
+ Kiểm tra giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất, kết quả thí nghiệmcủa các phòng thí nghiệm hợp chuẩn và kết quả kiểm định chất lượng thiết bịcủa các tổ chức được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công nhận đối với vậtliệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình trước khi đưavào xây dựng công trình;
+ Khi nghi ngờ các kết quả kiểm tra chất lượng vật liệu, thiết bị lắp đặt vàocông trình do nhà thầu thi công xây dựng cung cấp thì chủ đầu tư thực hiện kiểmtra trực tiếp vật tư, vật liệu và thiết bị lắp đặt vào công trình xây dựng
- Kiểm tra và giám sát trong quá trình thi công xây dựng công trình, bao gồm:+ Kiểm tra biện pháp thi công của nhà thầu thi công xây dựng công trình;+ Kiểm tra và giám sát thường xuyên có hệ thống quá trình nhà thầu thi côngxây dựng công trình triển khai các công việc tại hiện trường Kết quả kiểm trađều phải ghi nhật ký giám sát của chủ đầu tư hoặc biên bản kiểm tra theo quyđịnh;
+ Xác nhận bản vẽ hoàn công;
+ Tổ chức nghiệm thu công trình xây dựng theo quy định;
Trang 24+ Tập hợp, kiểm tra tài liệu phục vụ nghiệm thu công việc xây dựng, bộ phậncông trình, giai đoạn thi công xây dựng, nghiệm thu thiết bị, nghiệm thu hoànthành từng hạng mục công trình xây dựng và hoàn thành công trình xây dựng;+ Phát hiện sai xót, bất hợp lý về thiết kế để điều chỉnh hoặc yêu cầu nhà thầuthiết kế điều chỉnh;
+ Tổ chức kiểm định lại chất lượng bộ phận công trình, hạng mục công trình
và công trình xây dựng khi có nghi ngờ về chất lượng;
+ Chủ trì, phối hợp với các bên liên quan giải quyết những vướng mắc, phátsinh trong thi công xây dựng công trình
c Giám sát tác giả của nhà thầu thiết kế xây dựng công trình:
- Nhà thầu thiết kế xây dựng công trình cử người đủ năng lực để thực hiệngiám sát tác giả theo quy định trong quá trình thi công xây dựng
- Khi giám sát thi công sai với thiết kế, người giám sát tác giả phải ghi nhật
ký giám sát của chủ đầu tư yêu cầu thực hiện đúng thiết kế Trong trường hợpkhông khắc phục, nhà thầu thiết kế xây dựng công trình phải có văn bản thôngbáo cho chủ đầu tư Việc thay đổi thiết kế trong quá trình thi công phải tuân thủquy định
- Nhà thầu thiết kế xây dựng công trình có trách nhiệm tham gia nghiệm thucông trình xây dựng khi có yêu cầu của chủ đầu tư Qua giám sát, nếu phát hiệnhạng mục công trình, công trình xây dựng không đủ điều kiện nghiệm thu thìnhà thầu thiết kế xây dựng công trình phải có văn bản gửi chủ đầu tư nêu rõ lý
do từ chối nghiệm thu
1.2.4 Hoạt động quản lý chất lượng trong giai đoạn bảo hành.
Chủ đầu tư, chủ sở hữu hoặc chủ quản lý sử dụng công trình có trách nhiệmkiểm tra tình trạng công trình xây dựng, phát hiện hư hỏng để yêu cầu nhà thầuthi công xây dựng công trình, nhà thầu cung ứng thiết bị công trình sửa chữa,thay thế; giám sát và nghiệm thu công việc khắc phục, sửa chữa của nhà thi côngxây dựng và nhà thầu cung ứng thiết bị công trình xây dựng; xác nhận hoàn
Trang 25thành bảo hành công trình xây dựng cho nhà thầu thi công xây dựng công trình
và nhà thầu cung ứng thiết bị công trình
Nhà thầu thi công xây dựng công trình và nhà thầu cung ứng thiết bị côngtrình có trách nhiệm tổ chức khắc phục ngay sau khi có yêu cầu của chủ đầu tư,chủ sở hữu hoặc chủ quản lý sử dụng công trình và phải chịu mọi phí tổn khắcphục, được từ chối bảo hành công trình xây dựng và thiết bị công trình trong cáctrường hợp:
- Công trình xây dựng và thiết bị công trình hư hỏng không phải do lỗi củanhà thầu gây ra;
- Chủ đầu tư vi phạm pháp luật về xây dựng bị cơ quan nhà nước có thẩmquyền buộc tháo dỡ;
- Sử dụng thiết bị, công trình xây dựng sai quy trình vận hành
1.2.5 Hoạt động quản lý chất lượng công trình sau khi đưa vào sử dụng.
Sau khi đã đưa vào sử dụng, các công trình xây dựng phải được bảo trì để vậnhành, khai thác lâu dài Công tác bảo trì bao gồm các cấp độ: duy tu, bảo dưỡng;sửa chữa nhỏ; sửa chữa vừa và sửa chữa lớn
Nhà thầu khảo sát xây dựng, nhà thầu thiết kế xây dựng công trình, nhà thầuthi công xây dựng công trình, nhà thầu giám sát thi công xây dựng công trìnhphải bồi thường thiệt hại do lỗi của mình gây ra hư hỏng công trình xây dựng, sự
cố công trình xây dựng kể cả sau thời gian bảo hành
1.3 Đặc điểm của các dự án xây dựng công trình ảnh hưởng tới vấn đề quản lý chất lượng.
1.3.1 Đặc điểm của sản phẩm dự án xây dựng ảnh hưởng đến vấn đề chất lượng.
1.3.1.1 Được xây dựng và sử dụng tại chỗ.
Các dự án xây dựng công trình có thể có các sản phẩm là các công trìnhlớn được xây dựng và sử dụng tại chỗ Vốn đầu tư xây dựng lớn (lên tới hàngtrăm tỷ, nghìn tỷ/1dự án), thời gian xây dựng cũng như thời gian sử dụng lâu
Trang 26dài Với tính chất như vậy nên khi tiến hành xây dựng phải chú ý ngay từ khâuquy hoạch, lập dự án, chọn địa điểm xây dựng, khảo sát thiết kế và tổ chức thicông xây lắp công trình sao cho hợp lý, tránh phá đi làm lại hoặc sửa chữakhông đảm bảo về thời hạn hoàn thaành công trình, gây thiệt hại vốn đầu tư củachủ đầu tư, vốn của các nhà thầu và giảm tuổi thọ công trình.
1.3.1.2 Kích thước và trọng lượng lớn, cấu tạo phức tạp.
Các sản phẩm của các dự án công trình có thể có kích thước lớn (chiều dàituyến, chiều rộng mặt đường lớn), trọng lượng lớn Số lượng vật tư, thiết bị máythi công và hao phí lao động cho mỗi công trình cũng rất khác nhau (tuỳ thuộcvào quy mô dự án, yêu cầu kỹ thuật, tiến độ công trình vv ) Do vậy dẫn đếncông tác giám sát chất lượng nguyên liệu, cấu kiện, máy móc thi công gặp nhiềukhó khăn Giá thành xây dựng rất phức tạp thường xuyên thay đổi theo từng khuvực, từng thời kỳ gây khó khăn cho công tác khống chế giá thành công trình xâydựng
1.3.1.3 Liên quan đến nhiều ngành, đến môi trường tự nhiên và cộng đồng dân cư.
Sản phẩm các dự án xây dựng công trình liên quan đến nhiều ngành cả vềphương diện cung cấp các yếu tố đầu vào, thiết kế và chế tạo sản phẩm và cả vềphương diện sử dụng công trình
Các công trình ảnh hưởng đến cảnh quan và môi trường tự nhiên Do đóliên quan nhiều đến lợi ích cộng đồng nhất là đối với dân cư địa phương nơi đặtcông trình Vì vậy vấn đề vệ sinh và bảo vệ môi trường được đặc biệt quan tâmtrong các dự án xây dựng công trình
1.3.1.4 Thể hiện trình độ phát triển kinh tế - văn hoá – xã hội từng thời kỳ.
Các sản phẩm của dự án xây dựng công trình mang tính tổng hợp về kỹthuật, kinh tế, văn hoá, xã hội và quốc phòng Các sản phẩm này chịu nhiều ảnhhưởng của nhân tố thượng tầng kiến trúc, mang bản sắc văn hoá dân tộc, thóiquen tập quán sinh hoạt của dân cư
Trang 271.3.1.5 Vốn đầu tư lớn.
Các sản phẩm dự án xây dựng công trình thường có vốn đầu tư lớn, mặtkhác do tính chất kinh doanh của nhà thầu nên nguồn tài chính thường không tậptrung cho toàn bộ dự án mà thường quay vòng dự án nên cũng dẫn đến chấtlượng công trình không đảm bảo
1.3.2 Đặc điểm của thi công xây dựng công trình ảnh hưởng đến vấn đề chất lượng.
1.3.2.1 Thời gian thi công công trình dài, chi phí xây dựng lớn.
- Vốn đầu tư xây dựng của chủ đầu tư và vốn sản xuất của các doanhnghiệp xây dựng thường bị ứ đọng lâu trong công trình
- Doanh nghiệp xây dựng dễ gặp phải các rủi ro ngẫu nhiên theo thời giannhư rủi ro về điều kiện tự nhiên, khí hậu, thời tiết; các rủi ro thanh toán, biếnđộng giá cả; các rủi ro về an ninh, an toàn vv
1.3.2.2 Tổ chức quản lý thi công phức tạp.
Quá trình thi công các công trình mang tính tổng hợp, các công việc xen
kẽ và có ảnh hưởng lẫn nhau, có thể có nhiều đơn vị cùng tham gia thi côngcông trình Do đó công tác tổ chức quản lý thi công trên công trường rất phứctạp, biến động, gặp nhiều khó khăn Đặc biệt khi phải phối hợp các mũi thi côngkhác nhau trên cùng một diện công tác
1.3.2.3 Thi công theo yêu cầu của chủ đầu tư.
Thi công theo yêu cầu của chủ đầu tư và thường các sản phẩm của dự ánxây dựng công trình là các sản phẩm được xây dựng đơn chiếc Đặc điểm nàydẫn đến:
- Thi công xây dựng các công trình của các doanh nghiệp xây dựngthường có tính bị động và rủi ro do phụ thuộc vào kết quả đấu thầu
- Giá cả của các sản phẩm xây dựng không thống nhất và phải được xácđịnh khi công trình hoàn thành (theo phương pháp dự toán) trong hợp đồng giaonhận thầu hoặc đấu thầu Doanh nghiệp xây dựng phải coi trọng công tác ký kết
Trang 28hợp đồng, tìm hiểu kỹ đặc điểm và yêu cầu kỹ thuật, đặc điểm kinh tế - xã hộicủa địa phương để có các biện pháp thi công thích hợp, quản lý hợp lý nhằmđảm bảo chất lượng, thời hạn và hiệu quả kinh tế.
1.4 Sự cần thiết phải hoàn thiện quản lý chất lượng.
Trong những năm vừa qua, các nguồn lực dành cho đầu tư xây dựng côngtrình không ngừng tăng cao Các công trình xây dựng đưa vào sử dụng đã pháthuy hiệu quả, đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội, an ninh quốcphòng của đất nước Nhìn chung chất lượng công trình tại các dự án đầu tư khiđưa vào khai thác đã đáp ứng được yêu cầu về chất lượng công trình xây dựng.Tuy nhiên, tại một số dự án vẫn còn tồn tại về công tác quản lý chất lượng, trongquá trình xây dựng hoặc khi đưa vào sử dụng đã xuất hiện một số hư hỏng cục
bộ ở một số hạng mục hoặc bộ phận công trình, làm hạn chế khả năng khai thác
sử dụng, tuổi thọ công trình và hiệu quả đầu tư
Quản lý chất lượng công trình là yếu tố hàng đầu trong hoạt động đầu tưxây dựng công trình nói chung và xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông nói riêng.Công tác quản lý chất lượng công trình bao gồm nhiều khâu, nhiều giaiđoạn: Lập, thẩm định dự án; khảo sát thiết kế; thi công xây dựng; giám sát xâydựng; quản lý khai thác và bảo trì vv…Nếu công tác quản lý chất lượng của cáckhâu này không được vận hành một cách trơn tru, chỉ cần một mắt xích bị hỏng,gặp vấn đề sẽ dẫn đến sản phẩm làm ra không hoàn hảo (có thể về mặt kỹ thuật,
có thể về mặt kinh tế vv…)
a Đối với khâu lập dự án: bắt đầu hình thành ý tưởng đến việc xin chủ
trương đầu tư, lập báo cáo đầu tư, hoặc báo cáo kinh tế kỹ thuật Nếu trong quátrình này dự đoán không chính xác mức độ khai thác, nhu cầu khai thác của dự
án sau khi đưa vào khai thác, sử dụng và mức độ đáp ứng của các công trìnhgiao thông liên quan thì sẽ dẫn đến việc tăng tổng mức đầu tư
b Đối với công tác khảo sát thiết kế:
Trang 29- Nếu công tác này không tốt thì dẫn đến việc lãng phí vốn đầu tư, ảnhhưởng đến giai đoạn thiết kế
- Chất lượng thiết kế không tốt có ảnh hưởng lớn đến chất lượng công trìnhtốt hay không tốt, an toàn hay không an toàn, tiết kiệm hay lãng phí, điều kiệnthi công thuận lợi hay khó khăn, tiến độ thi công nhanh hay chậm, tuổi thọ côngtrình có đảm bảo yêu cầu đề ra hay không?
c Đối với công tác thi công:
- Việc kiểm tra, xác định năng lực nhà thầu không đúng sẽ dẫn đến việcchất lượng thi công kém khi lựa chọn vào nhà thầu không đủ năng lực về tàichính, đội ngũ kỹ thuật, máy móc;
- Biện pháp thi công không phù hợp thì dẫn đến việc thi công kéo dài, gâylãng phí thời gian;
- Việc kiểm soát vật liệu đưa vào công trình không chặt chẽ dẫn đến sảnphẩm tạo ra không an toàn, tuổi thọ công trình không đảm bảo yêu cầu
d Đối với công tác giám sát:
- Việc chọn đơn vị tư vấn giám sát yếu dẫn đến chất lượng công trìnhkhông đảm bảo do không nắm bắt được các quy phạm hiện hành và tiêu chuẩncủa dự án
đ Đối với công tác bảo trì, vận hành khai thác:
Khi bàn giao công trình đưa vào sử dụng mà không có sự quản lý tốt dễ dẫntới công trình xuống cấp nhanh, tuổi thọ công trình giảm
Do đó trong quá trình thực thi, các khâu này được vận hành tốt sẽ thì sảnphẩm tạo ra sẽ là tốt nhất, tuổi thọ cao nhất theo yêu cầu quy định
Trang 30CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC
DỰ ÁN TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN TP BẮC NINH
2.1 Giới thiệu Ban quản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh.
2.1.1 Lịch sử phát triển.
- Tên gọi: Ban quản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh
- Tên viết tắt: Ban QLDA
- Địa chỉ: Số 364 Ngô Gia Tự, phường Tiền An, thành phố Bắc Ninh, tỉnhBắc Ninh
- Điện thoại: 0241.3820 148 /fax 0241.3820 148
Ban Quản lý dự án thành phố Bắc Ninh được thành lập theo Quyết định số169/QĐ-UB ngày 30 tháng 10 năm 1996 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Bắc Ninhvới tên gọi là Ban quản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh
Ban Quản lý dự án là đơn vị sự nghiệp kinh tế, chịu sự quản lý trực tiếp của
Uỷ ban nhân dân thành phố Bắc Ninh và chỉ đạo chuyên môn của Sở Xây dựng,
có con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước thành phố Bắc Ninhtheo quy định của nhà nước
Thực hiện chức năng giúp việc chủ đầu tư hoặc trực tiếp làm chủ đầu tư các
dự án, được Uỷ ban nhân dân Thành phố giao các nhiệm vụ như:
Trang 31- Thẩm định, nghiệm thu hồ sơ dự án;
- Ký hợp đồng với các đơn vị chuyên ngành hoặc trực tiếp thực hiện công táckiểm kê, lập phương án đền bù giải phóng mặt bằng, lập kế hoạch xin giao đất;
- Lập hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu theo Luật Xây dựng, LuậtĐấu thầu;
- Ký hợp đồng thi công xây lắp với các nhà thầu thi công xây dựng, lắp đặtthiết bị, phòng chống cháy nổ, rà phá bom mìn, vật liệu nổ và các nhà thầu khác
để thực hiện các gói thầu trong dự án đầu tư;
- Quản lý vốn đầu tư xây dựng, bảo đảm chi đúng, chi đủ, không thất thoát,lãng phí;
- Quản lý về khối lượng, chất lượng thi công các công trình trong dự án đầu
tư xây dựng;
- Quản lý tiến độ thi công các công trình xây dựng trong dự án đầu tư;
- Quản lý vệ sinh, môi trường, an toàn về người và thiết bị trong thi công xâylắp công trình;
- Nghiệm thu, thanh quyết toán công trình, trình cấp có thẩm quyền phêduyệt, nghiệm thu bàn giao công trình;
- Lập báo cáo thực hiện vốn đầu tư xây dựng hàng năm, báo cáo quyết toán,
dự án hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng;
- Quản lý lưu giữ hồ sơ dự án theo quy định
Phát huy quyền làm chủ, chủ động sáng tạo của cán bộ viên chức, nhân viên.Đến nay qua nhiều lần cải tiến tổ chức, thay đổi bộ máy lãnh đạo, Ban quản lý
dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh đã có cơ sở vật chất và đội ngũ cán bộ cơbản đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ được giao
Từ năm 1996 đến nay, Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng Thành phốluôn Uỷ ban nhân dân Tỉnh tặng bằng khen là đơn vị trong sạch, vững mạnh.Năm 2011, có 01 đồng chí được tặng danh hiệu chiến sỹ thi đua cấp tỉnh vàBan quản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh được tỉnh tặng cờ thi đua về
Trang 32thành tích chủ động, sáng tạo trong công tác quản lý, hoàn thành suất sắc nhiệm
Giám đốc Phó giám đốc
Bộ phận cán bộ
Bộ phận
kế Hành chính
Trang 33toán Bộ phận cán bộ kỹ thuật: 08 người: Tham mưu cho lãnh đạo ban, chịu tráchnhiệm về mặt kỹ thuật, thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư, GPMB, giám sát kỹthuật thi công, cùng các tổ khác để quản lý chất lượng, tiến độ, giá thành dự án
do Ban làm đại diện chủ đầu tư
Thực hiện nhiệm vụ: tham gia về mặt kỹ thuật bước lập báo cáo nghiên cứukhả thi, soát xét đề cương khảo sát thiết kế, phối hợp nghiệm thu khối lượngkhảo sát; soát và trình duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công, thiết kế tổchức thi công; kiểm tra hồ sơ giải phóng mặt bằng và bàn giao cọc; thực hiệnnhiệm vụ quản lý chất lượng thi công xây lắp của chủ đầu tư theo các quy địnhhiện hành trong suốt quá trình thi công, chỉ đạo, đôn đốc tiến độ, xử lý các vấn
đề thay đổi, phát sinh tại hiện trường trong quá trình thi công theo quy định,chịu trách nhiệm công tác hoàn công công trình
- Bộ phận cán bộ GPMB: 03 người: Tham mưu cho lãnh đạo, chủ trì phốihợp với các cơ quan của Tỉnh, các phòng ban của Thành phố trong công tác đền
bù giải phóng mặt bằng, kiểm tra, rà soát phương án đền bù, lưu trữ hồ sơ thuhồi đất theo quy định
- Bộ phận kế toán - hành chính: 03 người: Lên phương án thanh toán cho nhàthầu, chi trả tiền các khoản kinh phí, thanh quyết toán vốn cho các dự án từ khâulập dự án đến khâu kết thúc dự án, lên kế hoạch thu chi cho chi phí bộ máy hoạtđộng của Ban Chịu trách nhiệm rà soát hợp đồng kinh tế trước khi trình duyệt
Mở sổ sách kế toán và lưu trữ theo quy định của Pháp luật
Trình độ chuyên môn:
05 kỹ sư xây dựng cầu đường chính quy;
10 kỹ sư xây dựng dân dụng chính quy;
01 kỹ sư cấp thoát nước chính quy;
02 kỹ sư điện dân dụng chinh quy;
03 cử nhân kế toán
Trang 342.1.3 Một số hoạt động chủ yếu
Từ khi thành lập đến nay, Ban quản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh đãđược sự chỉ đạo sát sao của Thành uỷ, Uỷ ban nhân dân thành phố trong hoạtđộng thường xuyên hàng năm Là ban thành lập trong bộ máy tổ chức của Uỷban nhân dân thành phố Bắc Ninh, với đội ngũ lãnh đạo, nhân viên còn trẻ chưa
có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý dự án Nhưng với sự cố gắng, nỗlực của từng thành viên trong ban nên Ban quản lý dự án xây dựng thành phốBắc Ninh cũng đã được Uỷ ban nhân dân Thành phố tin tưởng giao làm chủ đầu
tư nhiều dự án quan trọng trên địa bàn Tính đến nay, Ban quản lý dự án xâydựng thành phố Bắc Ninh đã triển khai thực hiện, hoàn thành được rất nhiều,tiêu biểu như sau:
- Dự án xây dựng Khu công viên, tượng đài Hoàng Quốc Việt, Tp Bắc Ninh
- Dự án xây dựng HTKT Khu nhà ở Khả Lễ I, Phường Võ Cường
- Dự án xây dựng HTKT Khu nhà ở Vũ Ninh – Kinh Bắc
- Dự án xây dựng HTKT Khu nhà ở Hồ Ngọc Lân I, Phường Kinh Bắc
- Dự án xây dựng HTKT Khu nhà ở Hồ Ngọc Lân II, Phường Kinh Bắc
- Dự án xây dựng HTKT Khu nhà ở Hồ Ngọc Lân III, Phường Kinh Bắc
- Dự án xây dựng đường Nguyễn Đăng Đạo (đoạn từ Ngã 6 đến QL1)
- Dự án xây dựng đường Bình Than, Tp Bắc Ninh
- Dự án xây dựng đường Trần Lựu kéo dài, Tp Bắc Ninh
- Dự án xây dựng đường vào khu Khả Lễ, Phường Võ Cường, Tp Bắc Ninh
- Dự án xây dựng HTKT khu nhà ở Sáo Sậu, Phường Đại Phúc
- Dự án xây dựng HTKT khu nhà ở K9, Phường Ninh Xá
- Dự án xây dựng HTKT khu nhà ở Hòa Long – Kinh Bắc I
- Dự án xây dựng HTKT khu nhà ở Hòa Long – Kinh Bắc II…
Và hiện nay, Ban quản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh đang tiếp tụctriển khai các dự án trọng điểm khác như:
Trang 35- Dự án xây dựng đường Nguyễn Đăng Đạo kéo dài đi Hòa Long, Tp BắcNinh.
- Dự án xây dựng HTKT Khu nhà ở Hồ Ngọc Lân 4, tp Bắc Ninh
- Dự án xây dựng Khu dân cư dịch vụ Phường Kinh Bắc, Tp Bắc Ninh
- Dự án xây dựng HTKT Khu nhà ở Phường Hạp Lĩnh, Tp Bắc Ninh
- Dự án xây dựng Đường Hạp Lĩnh-Khắc Niệm, Tp Bắc Ninh
- Dự án xây dựng đường Cống Bựu – Cống Nguyễn đoạn qua Tp Bắc Ninh
- Dự án xây dựng Trung tâm văn hóa – thể thao thành phố Bắc Ninh
- Dự án xây dựng Đài tưởng niệm các anh hùng, liệt sỹ tỉnh Bắc Ninh
- Dự án xây dựng Trường tiểu học Phường Suối Hoa, Tp Bắc Ninh…
2.2 Phân tích thực trạng công tác quản lý chất lượng trong các dự án xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án thành phố Bắc Ninh - tỉnh Bắc Ninh.
Trên địa bàn thành phố Bắc Ninh có nhiều dự án được triển khai, trong đó
có các dự án do thành phố làm chủ đầu tư và có dự án do tỉnh làm chủ đầu tư
Để từng bước thực hiện theo quy hoạch được Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt,
Uỷ ban nhân dân Thành phố cũng đã báo cáo, xin chủ trương của tỉnh để Thànhphố làm chủ đầu tư thực hiện các dự án hạ tầng trong các tuyến đường nội thịkết nối với các trục đường chính của thành phố để hoàn thiện dần mạng lướigiao thông trong thành phố
Qua đó, để đánh giá thực trạng công tác quản lý chất lượng trong các dự
án xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án thành phố Bắc Ninh Tôi xin trìnhbày công tác quản lý chất lượng trong giai đoạn hình thành dự án, giai đoạnchuẩn bị thực hiện dự án, giai đoạn thi công qua một số dự án đường bộ do Banquản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh làm đại điện chủ đầu tư như sau:
2.2.1 Kế hoạch xây dựng cơ bản hàng năm.
Hàng năm, tỉnh có thông báo kế hoạch phân bổ ngân sách cho công tác xâydựng cơ bản cho các huyện, thị xã, thành phố Trong đó có nhiều nguồn vốnkhác nhau Cụ thể kế hoạch vốn năm 2012 như sau:
Trang 36(Nguồn: Sở Tài chính tỉnh Bắc Ninh)
Trên cơ sở kế hoạch vốn được giao Uỷ ban nhân dân thành phố Bắc Ninh đãgiao nhiệm vụ cho các phòng ban, Uỷ ban nhân dân các phường, các trường, cácđơn vị tổ chức đoàn thể tự khảo sát sơ bộ, có báo cáo cụ thể về các hạng mụcđầu tư Trên cở sở đó, căn cứ vào nguồn vốn, tình hình thực tế tại các cơ sở, Uỷban nhân dân Thành phố lên danh sách các hạng mục đầu tư, các ưu tiên đầu tưcho các công trình cấp bách theo thứ tự từ trên xuống dưới Do vậy bước đầu,
Uỷ ban nhân dân Thành phố đã kiểm soát hiệu quả chất lượng đầu tư ngay trongquá trình hình thành dự án
2.2.2 Quản lý chất lượng trong giai đoạn lập dự án
2.2.2.1 Dự án đầu tư xây dựng đường Hạp Lĩnh – Khắc Niệm, thành phố Bắc Ninh.
Để thực hiện được dự án này, thì ngay trong giai đoạn đầu, qua nắm bắt tìnhhình thực tế của địa phương Hạp lĩnh, Khắc niệm là 2 xã phía nam của TP BắcNinh, vừa được sát nhập về từ huyện Tiên Du Nơi có QL38 nối Bắc Ninh với
TP Hải Dương qua QL5 ra cảng Hải Phòng Đây là thuận lợi lớn để thu hút vốnđầu tư, cũng như đẩy mạnh kinh tế dịch vụ của khu vực
Việc xây dựng tuyến đường Hạp Lĩnh - Khắc Niệm - TP.Bắc Ninh là bướcđầu hoàn thiện hạ tầng giao thông, nhằm thúc đẩy mạnh mẽ phát triển kinh tếtheo hướng dịch vụ và công nghiệp Từng bước nâng cao đời sống nhân dân hai
Trang 37xã Hạp Lĩnh, Khắc Niệm nói riêng và TP Bắc Ninh nói chung Điều đó khẳngđịnh việc đầu tư xây dựng con đường là đúng và hết sức cần thiết.
Dự án sau khi xây dựng xong sẽ mang lại lợi ích rất lớn cho nhân dân khuvực tuyến đi qua và nhân dân các khu vực lân cận đồng thời góp phần hoànthiện bộ mặt giao thông của Thành phố Bắc Ninh theo xu hướng đổi mới hoànthiện Trước thực tế đó, Uỷ ban nhân dân Thành phố đã giao Ban quản lý dự ánxây dựng thành phố Bắc Ninh khảo sát sơ bộ hiện trạng công trình như sau:
+ Từ điểm đầu tuyến D1(km0+0) đến cọc 18 (Km0+547.46): phải tuyến
là khu vực dân cư , trái tuyến là khu dân cư xen lẫn các khu đất quy hoạch dân
+ Từ cọc P23 (Km1+374.78) đến cọc P27 (Km 1+810.97): trái, phải tuyến
là ruộng đất canh tác xen kẽ ao chuôm
+ Từ cọc P27(K1+810.97) đến cọc 80 (Km2+048.42) trái phải tuyến làkhu vực dân cư xen lẫn ao và ruộng
+ Từ cọc 80 (Km2+048.42) đến cọc 109 (K2+729.46) trái phải tuyến làthùng ao và ruộng
+ Từ cọc 109 (K2+729.46) đến cọc 138 (Km3+364.29) trái tuyến làmương cứng và ruộng, phải tuyến là mương và ruộng
+ Từ cọc 138 (Km3+364.29) đến cọc 180 (Km4+002.93) trái phải tuyến
là khu vực dân cư
Trang 38+ Từ cọc 180 (Km4+002.93) đến cuối tuyến cọc D46 (Km5+816.81),tuyến chạy qua khu ruộng, mương nội đồng và đấu vào QL38 theo quy hoạch
Trên cơ sở đó, Uỷ ban nhân dân thành phố đã có Công văn số UBND ngày 09/7/2009 giao Ban Quản lý dự án xây dựng Thành phố làm đạidiện chủ đầu tư tiến hành lập Dự án đầu tư: Xây dựng đường Hạp Lĩnh - KhắcNiệm, thành phố Bắc Ninh
788/CV-* Ban quản lý dự án xây dựng thành phố Bắc Ninh đã tiến hành lựa chọnđơn vị tư vấn khảo sát, lập Dự án xây dựng công trình đường Hạp Lĩnh – KhắcNiệm tuân thủ theo Luật đấu thầu
* Bộ phận theo dõi trực tiếp trong quá trình lập dự án, thẩm định dự ántrình duyệt là bộ phận kỹ thuật
* Đơn vị khảo sát, lập Dự án đầu tư là: Công ty Cổ phần tư vấn ĐTXDgiao thông Bắc Ninh
* Sau khi hoàn thiện dự án, trình các cấp thẩm định, ngày 06/01/2010UBND tỉnh Bắc Ninh đã có quyết định số 09/QĐ-UBND phê duyệt dự án đầu tưxây dựng đường Hạp Lĩnh – Khắc Niệm
* Sơ lược về quy mô dự án:
- Chiều dài tuyến lập dự án L =5.816,81m
- Điểm đầu: Tại QL 38 rẽ vào xã Hạp Lĩnh (Km5+750)
- Điểm cuối: Tại QL38 (Km3+290), đấu nối theo quy hoạch
- Đoạn đầu từ cọc D1 đến cọc 169 Tuyến đi theo hiện trạng tuyến cũ, mépngoài hè đoạn qua khu dân cư cơ bản bám sát nhà dân cư hai bên tuyến, đoạncòn lại hai bên là ruộng và ao mương
- Đoạn đầu từ cọc 169 đến cuối tuyến, cọc D46 tuyến đi theo đường quyhoạch chủ yếu tuyến đi qua ruộng và các mương nhỏ nội đồng
- Trên tuyến có 46 đỉnh, bố trí cắm cong các đỉnh có góc chuyển hướng
>=50
Trang 39- Tuyến đường được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đô thịTCXDVN104-2007 và đường cấp IV đồng bằng (đoạn qua khu cánh đồng).
- Cấp kỹ thuật 40
- Ey/c = 150Mpa
- Tải trọng thiết kế H30-XB80
- Trắc dọc có i=0.00% -:- 1.37%, vuốt vào đường hiện trạng của QL38
- Độ dốc ngang mặt đường i = 2%, vỉa hè i = 1.5% , lề đường i = 3%
- Kết cấu mặt đường: Mặt đường thiết kế là mặt đường mềm cấp cao AI,
có môđun đàn hồi yêu cầu tối thiểu Ey/c>=150 Mpa Tải trọng tính toán là xe tiểuchuẩn Kết quả tính toán kết cầu áo đường như sau:
Trang 40+ Kết cấu mặt đường làm mới và mở rộng đoạn tuyến chưa thi công mặtđường BTXM gồm:
- 5cm bê tông nhựa hạt mịn
- Tưới nhựa dính bám lượng nhựa tiêu chuẩn 0.5kg/cm2
- 5cm bê tông nhựa hạt thô
- Tưới nhựa dính bám tiêu chuẩn 1.0kg/cm2
- CPĐD lớp trên loại 1 dầy 20cm
- CPĐD lớp dưới loại 2 dầy 25cm
- CPĐD loại 2 chuyển tiếp dầy 10cm
- Cát đen lu lèn K98 dầy 30cm
+ Kết cấu mặt đường nâng cấp trên mặt đường cũ là BTXM:
- 5cm bê tông nhựa hạt mịn
- Tưới nhựa dính bám lượng nhựa tiêu chuẩn 0.5kg/m2
- Lớp dưới BTN hạt thô dày 5cm
- Tưới nhựa dính bám lượng nhựa tiêu chuẩn 1.0kg/m2
- Bù phụ BTXM M200 đá 1x2cm dầy trung bình 7cm
+ Kết cấu mặt đường mở rộng cho các đoạn tuyến đã thi công mặt đườngBTXM:
- 5cm bê tông nhựa hạt mịn
- Tưới nhựa dính bám lượng nhựa tiêu chuẩn 0.5kg/m2
- Lớp dưới BTN hạt thô dày 5cm
- Tưới nhựa dính bám lượng nhựa tiêu chuẩn 1.0kg/m2
- Bù phụ BTXM M200 đá 2x4cm dầy trung bình 20cm
- Kết cấu nền đường: Để đảm bảo được cường độ mặt đường, trước khiđắp nền bóc bỏ đất hữu cơ, túi bùn dưới đáy nền Nền đường mở rộng và làmmới đắp bằng cát đen đầm chặt K95, lớp trên cùng 30cm đầm K98
- Kết cấu hè đường: