Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên với công tác tham gia xây dựng Đảng
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 3 tháng 2 năm 1930.Đây là kết quả
của quá trình vận động hợp quy luật, của sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ba yếu
tố: chủ nghĩa Mác – Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt
Nam Đảng ra đời xuất phát từ yêu cầu khách quan của lịch sử, mở ra một bước
ngoặt lớn cho cách mạng Việt Nam Với cương lĩnh đúng đắn, Đảng ra đời là sự
chuẩn bị tất yếu đầu tiên cho mọi thắng lợi của cách mạng nước ta Từ khi được
thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam luôn thể hiện tốt vai trò lãnh đạo của mình,
đã và đang từng bước đưa đất nước ta đi từ những thắng lợi này đến thắng lợi
khác Nhận thức rõ được vấn đề này mỗi tổ chức chính trị – xã hội, mỗi người
dân Việt Nam cần phải có ý thức, trách nhiệm bảo vệ và xây dựng Đảng Với
nhu cầu thực tế của đất nước trong thời kỳ đổi mới hiện nay em cảm thấy rằng
công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng là một vấn đề cần thiết, ở bất kỳ một tổ
chức cơ sở Đoàn nào Sau 2 năm học tập và nghiên cứu tại Học viện thanh thiếu
niên Việt Nam, qua quá trình thực tập tại huyện Đồng Hỷ tôi đã nghiên cứu
chuyên sâu chuyên đề “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Huyện
Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên với công tác tham gia xây dựng Đảng” tôi cảm
thấy rằng tại các cơ sở Đoàn trong toàn huyện vấn đề này đã trở thành một mắt
xích quan trọng trong việc củng cố và kiện toàn tổ chức
Do thời gian nghiên cứu ngắn, kinh nghiệm thực tế và trình độ lý luận còn
hạn chế, nội dung chuyên đề khá rộng nên chắc chắn còn nhiều thiếu sót Rất
mong các thầy cô giáo, đồng chí và các bạn đóng góp ý kiến để chuyên đề được
tốt hơn, hoàn thiện hơn
Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo
Học viện TTN Việt Nam đặc biệt là thầy giáo người đã tận tình hướng dẫn em
hoàn thành chuyên đề này
Xin cảm ơn các đồng chí cán bộ Huyện đoàn, các đồng chí cán bộ Đảng
viên, cán bộ Đoàn và toàn thể các bạn đã cổ vũ động viên và giúp đỡ tôi
Trang 2Xin chân thành cảm ơn!
Trang 31 Lý do chọn chuyên đề
Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập lãnh đạo và
rèn luyện, là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, là đại biểu trung
thành hoạt động vì lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả
dân tộc Đảng ta là một Đảng của giai cấp vô sản, lấy chủ nghĩa Mác – Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam cho mọi hành động cách mạng Trong
hoàn cảnh thế giới không ngừng biến đổi, đặc biệt là cách mạng nước ta đang
chuyển sang một giai đoạn mới, giai đoạn xây dựng và bảo vệ tổ quốc, mà
nhiệm vụ trọng tâm đã được Đảng Cộng sản Việt Nam vạch ra đó là xây dựng
một nước Việt Nam vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ
văn minh, phấn đấu đến năm 2020 đưa Việt Nam ta cơ bản trở thành nước công
nghiệp
Nhìn lại lịch sử chúng ta có thể thấy rằng Đảng ta đã trải qua hơn 77 năm
đấu tranh, phấn đấu rèn luyện và trưởng thành Đảng luôn vận dụng sáng tạo chủ
nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng Việt Nam
Đảng đã lãnh đạo giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn dân tộc hoàn
thành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, dưới sự lãnh đạo
của Đảng, cách mạng Việt Nam đã đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, gặt
hái được rất nhiều thành công trên mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội Điều đó
một lần nữa đã khẳng định vai trò của tổ chức Đảng cùng với đường lối lãnh đạo
đúng đắn của nó đối với hệ thống chính trị nước ta
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng công tác xây dựng Đảng, đây
chính là nhiệm vụ then chốt Nhận thức được sự vận động không ngừng của xã
hội, Đảng ta cũng không ngừng đổi mới toàn diện, nâng cao năng lực lãnh đạo
cho đội ngũ cán bộ Đảng chủ chốt để đáp ứng nhu cầu, nhiệm vụ của cách mạng
nước ta trong giai đoạn hiện nay Trong 2 kỳ Đại hội Đảng (Đại hội VI và VII)
cũng đã đề ra nhiệm vụ: “Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân phải tăng cường
đoàn kết nhất trí trong Đảng, nâng cao năng lực và sức chiến đấu cho Đảng, đổi
mới tư duy, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng của cán bộ Đảng viên, phát
huy sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng, đề ra nhiệm vụ cụ thể tự chỉnh đốn,
Trang 4thể hiện đúng vai trò lãnh đạo, đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng luôn ngang tầm
với nhiệm vụ cách mạng
Đại hội VIII, IX, X của Đảng tiếp tục khẳng định và đưa ra sự nghiệp đổi
mới đất nước, tiến lên con đường xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu “Dân giàu nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Thực hiện công nghiệp hoá, hiện
đại hóa đất nước phấn đấu để đạt mục tiêu năm 2020 nước ta cơ bản là một nước
công nghiệp Công tác xây dựng Đảng được xác định “lãnh đạo kinh tế là nhiệm
vụ trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt” Chính vì vậy lúc sinh thời
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn nhấn mạnh: Việc: Củng cố và phát triển Đảng là
nhiệm vụ phải tiến hành thường xuyên “phát triển đi đôi với củng cố”, quá trình
xây dựng Đảng phải gắn liền với việc củng cố các tổ chức đoàn thể trong hệ
thống chính trị nhất là tổ chức Đoàn
Đây là một tổ chức chính trị – xã hội của thanh niên Việt Nam
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị – xã hội của thanh niên
Việt Nam do Đảng và Bác Hồ sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm
những thanh niên tiên tiến nhất tự nguyện phấn đấu vì mục tiêu lý tưởng của
Đảng, xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân
chủ văn minh theo định hướng XHCN
Thanh niên là một nhóm nhân khẩu đặc thù, có độ tuổi từ 15 đến 30, gắn
với mọi tầng lớp và có mặt trên mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội
Nhìn vào thanh niên với các tiêu chí như trí tuệ, thể lực, văn hoá, lý tưởng, lối
sống, hành vi và đạo đức chúng ta có thể đánh giá được sự phát triển của xã
hội hiện tại và trong tương lai, chính vì vậy lúc sinh thời trong thư Bác Hồ gửi
thanh niên và nhi đồng toàn quốc tháng 1/1946 có câu:
“Một năm khởi đầu từ mùa xuân
Một năm khởi đầu từ tuổi trẻ
Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”
Hay “Thanh niên là chủ tương lai của đất nước”
Thật vậy, nước nhà mạnh hay yếu, thịnh hay suy phần lớn là do thanh
Trang 5trẻ Việt Nam là tấm gương sáng của Lý Tự Trọng với lời tuyên bố đanh thép
“Con đường của thanh niên chỉ có con đường làm cách mạng chứ không còn con
đường nào khác” đã được lớp đoàn viên sau anh coi đó là lời tuyên ngôn của thế
hệ mình Chính lòng trung thành đó là nguồn sức mạnh kỳ diệu là niềm tin vào
lý tưởng sự nghiệp cách mạng, giúp đoàn viên thanh niên lập nên những chiến
công vang dội, những chiến tích anh hùng
Với chức năng là đội dự bị tin cậy của Đảng Đoàn TNCSH Hồ Chí Minh
có vị trí quan trọng trong công tác xây dựng Đảng Là tổ chức cung cấp, bổ sung
cho Đảng những lực lượng trẻ, có tri thức, được rèn luyện trong thực tiễn của
các phong trào quần chúng, góp phần tăng thêm sức trẻ nguồn sinh lực mới cho
Đảng, giúp Đảng trẻ hoá đội ngũ nâng cao chất lượng lãnh đạo và sức chiến đấu
của Đảng góp phần làm cho Đảng vững mạnh
Hiện nay cách mạng nước ta đang chuyển sang một giai đoạn mới, giai
đoạn xây dựng và bảo vệ tổ quốc mà nhiệm vụ trọng tâm là thúc đẩy sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước Ngay lúc này đây tổ chức Đoàn cần
phải thể hiện vai trò của mình, thế hệ trẻ không chỉ biết tòng quân giết giặc,
xông pha nơi trận địa mà còn cần có giấc mơ, hoài bão quyết tâm chiến thắng
giặc nghèo nàn lạc hậu Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng mà mỗi thanh niên, mỗi tổ
chức chính trị – xã hội đặc biệt là đối với tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là
phải quan tâm đặc biệt tới công tác xây dựng Đảng
Nhận thức rõ được tầm quan trọng của vấn đề, tôi, với tư cách là một cán
bộ đoàn viên trẻ tuổi, tôi rất tự hào về truyền thống của Đảng, luôn phấn đấu vì
mục tiêu Lý tưởng của Đảng cố gắng phát huy hết khả năng, năng lực của mình
với công tác xây dựng Đảng.Vì vậy trên cơ sở khảo sát đánh giá tình hình, thực
trạng trên địa bàn huyện, tôi quyết định chọn đề tài “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên với công tác tham gia xây dựng Đảng” để làm
chuyên đề tốt nghiệp của mình
Qua chuyên đề này em muốn làm rõ mối quan hệ giữa Đảng Cộng sản và
Đoàn thanh niên, nắm bắt được tình hình phát triển Đảng viên trẻ, từ đó đề xuất
Trang 6những giải pháp khả thi để tổ chức Đoàn ở huyện Đồng Hỷ chúng em làm tốt
công tác phát triển Đảng trong những năm tới
2 Mục đích của chuyên đề
Trên cơ sở nghiên cứu, khảo sát thực trạng công tác tham gia xây dựng
Đảng của tổ chức Đoàn huyện Đồng Hỷ, từ đó nêu ra những giải pháp kiến nghị
có tính khả thi để góp phần nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng trên
địa bàn huyện Đồng Hỷ, nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Đoàn cơ sở
3 Nhiệm vụ của chuyên đề
Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến vấn đề cần nghiên cứu nhằm làm
sáng tỏ cơ sở lý luận, thực tiễn của vấn đề Khảo sát đánh giá thực trạng tình
hình, tìm ra những thuận lợi, khó khăn, mặt mạnh, mặt yếu của các hoạt động
tham gia xây dựng Đảng của Đoàn thanh niên huyện Tìm ra nguyên nhân (chủ
quan, khách quan) của thực trạng, rút ra bài học kinh nghiệm để đề ra các giải
pháp khả thi đề xuất, kiến nghị của Đảng, chính quyền các ban ngành có liên
quan một cách hợp lý
4 Đối tượng nghiên cứu khoa học
Công tác tham gia xây dựng Đảng của tổ chức Đoàn thanh niên trên địa
bàn huyện Đồng Hỷ
5 Phạm vi nghiên cứu khoa học
- Không gian: tại huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên
- Thời gian: Từ 2005 – 2007
6 Khách thể nghiên cứu
- Tổ chức cơ sở Đảng, chính quyền
- Đoàn viên, thanh niên, hội viên, cán bộ Đoàn, hội, đội cán bộ Đảng
chính quyền cac ban ngành đoàn thể ở các đơn vị cơ sở
7 Phương pháp nghiên cứu khoa học
- Phương pháp đọc sách và các tài liệu tham khảo
- Phương pháp quan sát
- Vận dụng những quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ
Trang 7- Sử dụng phương pháp khảo sát, phân tích tài liệu, tổng hợp số liệu
- Nghiên cứu các văn bản của Đảng, Đoàn, nghị quyết của Đảng bộ và tổ
chức Đoàn qua các kỳ đại hội
- Phương pháp điều tra xã hội học: Dùng phiếu để điều tra vấn đề cần tìm
hiểu
8 Dự kiến chuyên đề
Ngoài phần mở đầu, mục lục, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì
chuyên đề được kết cấu bởi 3 chương
Trang 8CHƯƠNG 1: MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ
THỰC TIỄN VỀ THANH NIÊN VÀ ĐOÀN THANH NIÊN THAM GIA
CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG
I HỆ THỐNG KHÁI NIỆM
1 Khái niệm về Đảng Cộng sản Việt Nam
Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng
thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu
trung thành, lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân
tộc
2 Khái niệm Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị – xã hội của
Thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập,
lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì
mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội,
dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh
3 Khái niệm Đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam
Đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam là chiến sĩ cách mạng trong đội tiên
phong của giai cấp công nhân Việt Nam, suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý
tưởng của Đảng, đặt lợi ích của Tổ quốc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao
động lên trên lợi ích cá nhân, chấp hành nghiêm chỉnh cương lĩnh chính trị, Điều
lệ Đảng, các nghị quyết của Đảng và pháp luật của nhà nước Có lao động, hoàn
thành tốt nhiệm vụ được giao, có đạo đức và lối sống lành mạnh, gắn bó mật
thiết với nhân dân, phục tùng tổ chức, kỷ luật của Đảng, giữ đoàn kết thống nhất
trong Đảng
4 Khái niệm đoàn viên Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Đoàn viên Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thanh niên Việt
Trang 9Hồ Chí Minh có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, có lối sống lành mạnh,
cần kiệm, trung thực, gương mẫu trong học tập lao động, hoạt động xã hội và
bảo vệ tổ quốc, gắn bó mật thiết với thanh niên, chấp hành nghiêm chỉnh pháp
luật của nhà nước, quy ước của cộng đồng và Điều lệ Đoàn
5 Khái niệm chi bộ
Chi bộ trực thuộc Đảng uỷ cơ sở được tổ chức theo nơi làm việc hoặc nơi
ở của Đảng viên, mỗi chi bộ có ít nhất 03 đảng viên chính thức Chi bộ Đảng
viên có thể chia thành nhiều tổ Đảng, tổ Đảng bầu tổ trưởng, nếu cần thiết bầu tổ
phó, tổ Đảng hoạt động dưới sự chỉ đạo của chi uỷ
Chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị, giáo dục, quản lý
và phân công công tác cho đảng viên, làm công tác vận động quần chúng và
công tác phát triển Đảng viên, kiểm tra, thi hành kỷ luật Đảng viên, thu , nộp
đảng phí, Chi uỷ, chi bộ họp thường kỳ mỗi tháng một lần
6 Khái niệm về chi đoàn
Chi đoàn là tổ chức tế bào của Đoàn, là hạt nhân nòng cốt kết hợp thanh
thiếu nhi
Đơn vị có ít nhất 03 đoàn viên trở lên được thành lập Chi đoàn Nếu chưa
đủ 03 đoàn viên thì đoàn cấp trên giới thiệu đến sinh hoạt ở một tổ chức cơ sở
Đoàn thích hợp Chi đoàn sinh hoạt định kỳ mỗi tháng một lần
Đoàn cơ sở là cấp trên trực tiếp của chi đoàn Đơn vị có từ 02 chi đoàn trở
lên và có ít nhất 30 đoàn viên thì thành lập đoàn cơ sở
Trong một địa bàn, lĩnh vực hoạt động có nhiều Chi đoàn có nhu cầu liên
kết phối hợp thì có thể hình thành liên chi đoàn
7.Khái niệm về tổ chức cơ sở Đảng:
Tổ chức cơ sở Đảng (chi bộ cơ sở, Đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng,
là hạt nhân chính trị ở cơ sở
Ở xã, phường, thị trấn, cơ quan, HTX, doanh nghiệp, đơn vị cơ sở trong
Quân đội, Công an và các đơn vị cơ sở khác có từ 03 Đảng viên chính thức trở
lên lập tổ chức cơ sở đảng, nếu chưa đủ 03 Đảng viên chính thức thì cấp uỷ cấp
trên trực tiếp giới thiệu Đảng viên sinh hoạt ở tổ chức cơ sở Đảng thích hợp
Trang 10Tổ chức cơ sở Đảng dưới 30 Đảng viên, lập chi bộ cơ sở, có các tổ Đảng
trực thuộc
Tổ chức cơ sở Đảng có từ 30 Đảng viên trở lên, lập Đảng bộ cơ sở, có các
chi bội trực thuộc Đảng ủy
8 Khái niệm về tổ chức cơ sở Đoàn:
Tổ chức cơ sở Đoàn gồm: Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở, là nền tảng của
Đoàn được thành lập theo địa bàn dân cư, theo ngành nghề, theo đơn vị học tập,
công tác, lao động, nơi cư trú và đơn vị trong lực lượng vũ trang nhân dân
Tổ chức cơ sở Đoàn được thành lập trong doanh nghiệp Nhà nước, doanh
nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Tổ chức cơ sở Đoàn
có thể trực thuộc huyện Đoàn, tỉnh Đoàn hoặc đoàn khối, Đoàn ngành tuỳ thuộc
vào tính đặc thù của từng đơn vị theo hướng dẫn của ban thường vụ Trung ương
Đoàn
9.Khái niệm về cán bộ và cán bộ Đoàn
9.1 Khái niệm về cán bộ
Cán bộ chỉ những người có chức vụ, vai trò và giữ cương vị nòng cốt
trong một tổ chức, có tác động ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức đó và có
quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý về cán bộ điều hành
9.2 Khái niệm về cán bộ Đoàn:
Có quan điểm cho rằng: Cán bộ Đoàn là tổ chức chính trị, xã hội, có vai
trò quan trọng trong hệ thống các tổ chức của thanh niên Ta có thể quan niệm
về người cán bộ Đoàn theo nghề nghiệp như sau:
- Cán bộ Đoàn phải là người cán bộ chính trị xã hội, vừa hoạt động trong
môi trường xã hội, làm công tác xã hội nhưng đồng thời là cán bộ chính trị, là
nguồn lực lượng chính trị dự bị cho Đảng
- Cán bộ đoàn phải là những người trẻ tuổi, có “cái đầu trẻ”, phải là những
người hành động, có tính năng động, linh hoạt cao
10 Khái niệm về Đoàn tham gia xây dựng Đảng
Đoàn tham gia xây dựng Đảng bao gồm các nội dung sau:
Trang 1110.1 Xung kích đi đầu thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng,
chính sách pháp luật của Nhà nước
Đoàn là lực lượng chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu dân số, là lực lượng làm ra
nhiều của cải nhất trong xã hội Tổ chức Đoàn là lực lượng có uy tín trong
Thanh niên, luôn tạo ra các phong trào hành động để lôi cuốn thanh niên vào tổ
chức và tổ chức Thanh niên thực hiện những nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước giao
phó
Đoàn đảm bảo, bảo vệ quyền lợi chính đáng của thanh niên thông qua các
chương trình hành động Đoàn tạo môi trường tốt để Đoàn viên thanh niên phát
huy được hết những năng lực của mình
10.2 Đoàn tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Nghị quyết, đường lối
của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Tổ chức cho Đoàn viên thanh niên đóng góp ý kiến vào các văn bản dự
thảo đường lối, chiến lược, kế hoạch, dự luật của Đảng và Nhà nước Tuyên
truyền đường lối, chính sách, pháp luật thông qua các hoạt động nhằm thông qua
các phương tiện thông tin đại chúng Có trách nhiệm thông tin cho Đảng và Nhà
nước về thực trạng và hiệu quả trong việc áp dụng đường lối, chính sách vào
thực tiễn cuộc sống nhất là quyền lợi của thanh niên
10.3 Tham gia đóng góp ý kiến phê bình Đảng viên và tổ chức Đảng
Nêu cao tinh thần chiến đấu của tổ chức Đoàn, thường xuyên lấy ý kiến,
kiến nghị công tác lãnh đạo của Đảng đối với đoàn thanh niên ở mỗi cấp Duy trì
mời cấp ủy Đảng tham dự sinh hoạt với Đoàn thanh niên Tổ chức phát hiện
những Đảng viên vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức để có ý kiến góp ý hoặc
đưa ra pháp luật
10.4 Đoàn tham gia công tác phát triển Đảng viên mới
Duy trì đều đặn công tác bình, bầu Đoàn viên xuất sắc, đoàn viên ưu tú để
giới thiệu cho Đảng xem xét kết nạp Tổ chức tuyên truyền và học tập nghiên
cứu về Đảng cho Đoàn viên thanh niên Phát huy vai trò người đại diện, người
đảm bảo cho Đoàn viên vào Đảng Giúp đỡ Đảng viên dự bị trở thành đảng viên
chính thức
Trang 1210.5 Đoàn tham gia đào tạo cán bộ cho Đảng
Đoàn đào tạo nguồn cán bộ cho Đảng kể cả về lý luận, thực tiễn và
chuyên môn Đoàn phải có kế hoạch tuyển chọn cán bộ cho Đảng và Nhà nước,
đồng thời phải làm tốt công tác luân chuyển cán bộ
* Phong trào:
Là một cuộc vận động đông đảo quần chúng tham gia hưởng ứng vào một
mục tiêu nhất định như: chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội
* Phong trào hành động cách mạng:
Muốn có phong trào hành động cách mạng, vấn đề không phải là tạo ra
những hình thức bồng bôt nhất thời, tách rời quá trình đấu tranh và sản xuất của
quần chúng nhân dân mà là nắm bắt KHKT tổ chức quần chúng, tổ chức lãnh
đạo một cách có kế hoạch tạo ra phong trào cách mạng sâu rộng, liên tục, biến
nó thành phong trào sôi nổi và thường xuyên của quần chúng, thực hiện thắng
lợi nhiệm vụ cụ thể hàng ngày (trích văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ
4)
* Phong trào hành động cách mạng của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh:
Phong trào hành động cách mạng của đoàn thanh niên phải lấy các chủ
trương dự án, giải pháp của Đảng và nhà nước là linh hồn, sức sống cho phong
trào, không được thoát ly khỏi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp
luật của Nhà nước Đồng thời có tính khoa học, nghệ thuật
Phong trào phải có số đông thanh niên tự nguyện, tự giác, đồng loạt tham
gia trên một diện rộng, trong một khoảng thời gian nhất định.Trong đó đoàn
thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh là hạt nhân hoạt động và tổ chức Khi phát
động phong trào phải căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của thanh niên và phải có
tính lãng mạn cách mạng, lãng mạn nhưng phải phục vụ cách mạng
II QUAN ĐIỂM MÁC – LÊNIN, QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VÀ TƯ
TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐOÀN THANH NIÊN THAM GIA XÂY
DỰNG ĐẢNG
Trang 131 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về thanh niên và Đoàn
thanh niên tham gia công tác xây dựng Đảng
Thanh niên một lớp người trẻ tuổi trong cộng đồng, thanh niên không chỉ
là một vấn đề xã hội của một dân tộc, một quốc gia, mà nói rộng hơn còn là
vấn đề thời đại của cả nhân loại
Nhìn lại chặng đường phát triển của dân tộc chúng ta có thể khẳng định
vấn đề thanh niên bao giờ cũng được đánh giá là một trong những vấn đề quan
trọng nhất Bởi thanh niên là lực lượng xung kích là nhân tố quyết định sự thành
bại của cách mạng – thanh niên là ngày mai của đất nước, là lực lượng to lớn
của của xã hội là người kế thừa những tinh hoa truyền thống và thành quả cách
mạng của dân tộc Chính vì vậy trong kho tàng tri thức của loài người đã lưu giữ
lại những tư tưởng, quan điểm, các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học,
nhà sư phạm các danh nhân văn hoá về thanh niên
1.1.Quan điểm của Mác - Ăngghen
Trong kho tàng tri thức đó, chủ nghĩa Mác – Lênin với bản chất cách
mạng khoa học đã có những quan điểm lý luận mẫu mực về nhiều vấn đề của
thanh niên mà hiện nay chúng ta đã và đang vận dụng sáng tạo nó vào thực tiễn
của đất nước để xây dựng nước Việt Nam: “Vì độc lập dân tộc gắn liền với chủ
nghĩa xã hội với mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn
minh”
Một trong những phát huy vĩ đại nhất của Các Mác là học thuyết sứ mạng
lịch sử trên thế giới của giai cấp vô sản hiện đại, một giai cấp đại biểu cho lực
lượng sản xuất tiên tiến và luôn luôn phát triển cùng với cuộc cách mạng khoa
học kỹ thuật, theo Mác: “Giai cấp vô sản chỉ được hình thành với tư cách một
giai cấp khi nó ý thức được địa vị và thời gian là của nó”
“ Những công nhân tiên tiến hoàn toàn hiểu rõ rằng tương lai của giai cấp
công nhân và tương lai của nhân loại hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo dục thế
hệ công nhân đang lớn lên” Những bối cảnh của xã hội tư bản đương thời (Cuối
thế kỷ thứ XIX) Mác cho rằng: “Cần giải thoát cho thanh thiếu niên khỏi sự tác
động có tính chất phá hoại của hệ thống hiện đại”
Trang 14“Tương lai của giai cấp công nhân và tương lai của toàn nhân loại hoàn
toàn phụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ trẻ, thế hệ công nhân đang lớn lên, một
luận điểm nổi tiếng của C.Mác về định hướng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ
khi ông cho rằng thanh niên là cội nguồn sức sống của dân tộc, còn giai cấp
công nhân là bộ xương của mỗi cơ thể ấy” Chính vì vậy Ăngghen đã đề xuất
luận điểm: “Thanh niên không thể đứng ngoài chính trị, chính hiện thực của
cuộc sống đã, đang và sẽ cuốn hút tuổi trẻ vào đời sống chính trị với lòng hứng
khởi với niềm tin vô hạn vào tiềm năng của thế hệ mình” Ông nhấn mạnh “
Thanh niên không bao giờ thoả mãn với lý tưởng trước đây, họ muốn tự do hơn
trong hành động, họ khao khát lập chiến công và vì sự đổi mới họ sẵn sàng hiến
dâng cả máu và cuộc đời mình Thanh niên có đủ sức lực và tài năng để giải
quyết những mâu thuẫn đang nảy sinh trong đời sống đất nước” Mác -
Ăngghen luôn gắn thanh niên với giai cấp công nhân và đội tiên phong chiến
đấu của nó Ăngghen là người đầu tiên đưa ra các quan niệm như Thanh niên là
đạo quân xung kích cách mạng của giai cấp vô sản quốc tế, là đội hậu bị tin cậy
của Đảng, để nói về thanh niên Ăngghen đã viết “chính thanh niên là nguồn bổ
sung lực lượng dồi dào nhất cho Đảng”
1.2 Quan điểm Lênin
Phát triển sáng tạo những luận điểm của Mác - Ăngghen trong điều kiện
lịch sử mới của V.I.Lênin đã coi thanh niên là “Nguồn sinh lực chiến đấu cách
mạng” Ông đãnh giá rất cao tiềm năng sáng tạo của tuổi trẻ và đưa ra luận giải
về những nguyên nhân làm xuất hiện phong trào thanh niên và đã phát hiện
được những đặc điểm của nó vì thế xác định mối quan hệ, sự tác động qua lại
giữa các tổ chức thanh niên với Đảng Cộng sản Lênin không nghi ngờ về khả
năng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của cách mạng mà các thế hệ trước chưa kịp
hoàn thành Cuối thế kỷ XIX ông đã viết “Người ta quan sát thấy trong thanh
niên, công nhân một khát vọng nồng cháy không gì kìm hãm được tới lý tưởng
của dân chủ và chủ nghĩa xã hội và “Thanh niên sớm muộn cũng đến với chủ
nghĩa xã hội nhưng bằng những cách thức, con đường khác với cha anh họ”
Trang 15Thế hệ trẻ vươn tới lý tưởng cách mạng là xu thế khách quan trong phong
trào thanh niên Tư tưởng trên đây của Lênin là cơ sở phương pháp luận quan
trọng để các chủ thể xã hội tìm ra các hình thức, biện pháp thích hợp trong việc
giáo dục lý tưởng cách mạng chô thế hệ tương lai
Lênin đã sớm nhìn thấy vai trò cách mạng to lớn của học sinh, sính viên
Ông thường xuyên nhắc nhở những người bạn chiến đấu của mình rằng phải
kiên trì đấu tranh để hợp nhất phong trào học sinh, sinh viên thành một trào lưu
chung theo phong trào thanh niên chính là ở chỗ biết gắn liền nhận thức lý luận
của Mác, tri thức khoa học với sự tham gia trực tiếp của họ vào cuộc đấu tranh
chính trị của giai cấp vô sản Lênin đã coi “Thanh niên là nguồn sinh lực chiến
đấu của cách mạng” Ông thường khẳng định “Thanh niên là người cộng sản
tức là phải biết tổ chức và đoàn kết thế hệ thanh niên”
Lý tưởng của những người cộng sản chân chính và lý tưởng của thanh
niên là một Không phải ngẫu nhiên mà Lênin đã ghi nguyên văn đoạn nghị
luận sau đây của Ăngghen trong bài báo “Sự khủng hoảng của chủ nghĩa Men –
se – vich” công bố ngày 7/12/1906 phải chăng điều sau đây là không được tự
nhiên: “Chúng ta là Đảng của tương lai mà tương lai thuộc về thanh niên Chúng
ta là Đảng của những người cách tân mà thanh niên thì lại hào hứng đi theo
những người cách tân Chúng ta là Đảng của những người chiến đấu quên mình
với những gì mục nát, đã cũ kỹ, mà thanh niên bao giờ cũng đi tiên phong trong
cuộc đấu tranh quên mình ấy” Lênin đã đi đến kết luận: “Chúng ta là Đảng của
thanh niên, của giai cấp tiên phong” và “Chúng ta đang đấu tranh tốt hơn cha
ông chúng ta, con cháu chúng ta còn đấu tranh tốt hơn chúng ta nhiều và chúng
ta sẽ chiến thắng”
Nhận thức rõ về vai trò, vị trí của thanh niên như vậy không chỉ trong
hiện tại mà các ông còn chú ý đến việc phải bảo vệ thanh thiếu niên, việc đào
tạo giáo dục họ phát triển toàn diện, làm chủ xã hội Theo các tác giả kinh điển
về cơ bản và lâu dài lợi ích của giai cấp công nhân phù hợp với lợi ích của toàn
thể những người lao động, đặc biệt là thế hệ tư tưởng lớn lên Vì thế các ông đã
lưu ý đến những người cộng sản đấu tranh để bảo vệ quyền lợi của thế hệ trẻ
Trang 16Mác đề nghị “Quyền của thanh niên cần được bảo vệ Họ không thể tự bảo vệ
được mình Vì thế nhiệm vụ đó là của toàn xã hội” Lênin hiểu rất rõ “Những lợi
ích đặc thù” của tuổi trẻ Ông nhấn mạnh rằng phải tính đến những lợi ích nhỏ
nhất và tìm cách thoả mãn những nhu cầu hợp lý Những lợi ích chính đáng của
thanh niên.Không phải ngẫu nhiên Lênin coi vấn đề thanh niên là một bộ phận
tất yếu của cương lĩnh cải tạo xã hội, của Đảng Cộng sản và công nhân Thông
qua cương lĩnh đó thanh niên sẽ nhìn thấy những lợi ích của họ và sẽ tỏ thái độ
đồng tình hay phản đối Cũng xuất phát từ việc tính đến lợi ích chính đáng và
nhu cầu hợp lý của tuổi trẻ Lênin đã đề ra khẩu hiệu “Cần phải tập hợp thanh
niên lại thành các tổ chức độc lập và tự quản Các tổ chức đó sẽ hoạt động dưới
sự lãnh đạo của Đảng” Ông cũng khẳng định: “Lập trường của những người
cộng sản chân chính là cần phải giáo dục cho thế hệ trẻ và kết hợp việc giáo dục
ấy với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân Thanh niên phải học
chủ nghĩa cộng sản trong môi trường học riêng của mình đó là Đoàn thanh niên
cộng sản”
Đánh giá cao thanh niên với tư cách “Đội hậu bị của Đảng” các tác giả
kinh điển đã đưa ra những luận điểm, quan điểm cơ bản trong vấn đề giáo dục
thế hệ trẻ Sự kế thừa của các thế hệ, việc cuốn hút thanh niên vào phong trào
cách mạng không phải là quá trình tự phát Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối
với phong trào thanh niên, việc định hướng chính trị cho tuổi trẻ là điều kiện cần
thiết và là con đường ngắn nhất để biến những năng lực tiềm tàng của tuổi trẻ
thanh niên hiện thực
Vì vậy các thế hệ trước có trách nhiệm và tự giác truyền lại cho các thế hệ
sau các kinh nghiệm, nhất là kinh nghiệm về chính trị – xã hội Các thế hệ sau
có nhu cầu và tự giác tiếp nhận những kinh nghiệm ấy Vì thế vấn đề kế thừa các
thế hệ phải được coi là một bộ phận hữu cơ trong chính sách thế hệ trẻ của
Đảng Là phương hướng giáo dục quan trọng của tổ chức Đoàn và các tổ chức
khác của thanh niên Lênin đã phê phán gay gắt những Đảng viên bảo thủ không
đánh giá đúng vai trò của lực lượng trẻ trong cách mạng Coi thường thanh niên,
Trang 17chế diễu sự ngây thơ thiếu kinh nghiệm của họ Ông nhấn mạnh “Cần có thái độ
khoan dung độ lượng với lớp trẻ”
Sức mạnh của thanh niên là rất lớn, vai trò của thanh niên và tổ chức
Đoàn trong các cuộc cách mạng là rất quan trọng Làm sao để khai thác hết
được tiềm năng ở thế hệ trẻ Học thuyết Mác – Lênin khẳng định “phải tin cậy
vào lớp trẻ, phải đưa họ vào những công việc quan trọng và mang tính độc lập
Điều đó cho phép hình thành ở họ một bản lĩnh hoạt động độc lập của một nhà
hoạt động thực tiễn, cho phép họ khẳng định được tài năng và thực lực của
mình như những chuyên gia, những nhà tổ chức” và “cần phải đòi hỏi ở thanh
niên nhiều hơn nữa, cần phải phê phán một cách có nguyên tắc những khuyết
điểm của họ, cần phải giáo dục cho họ tinh thần trách nhiệm cao và nghĩa vụ của
họ đối với cách mạng ngay từ thuở thiếu thời và không bao giờ được nịnh hót,
tâng bốc thanh niên”
Từ những quan điểm và sự tin tưởng tuyệt đối vào thanh niên của học
thuyết Mác - Ăngghen – Lênin như vậy chúng ta hoàn toàn có thể khẳng định
“Nhiệm vụ xây dựng CNXH là chủ nghĩa cơ bản, chính thanh niên phải đảm
nhiệm lấy” Thời kỳ Lênin đang sống là thời kỳ cách mạng sôi động Chính ông
là người làm cho tư tưởng về CNXH, CNCS của Mác - Ăngghen trở thành hiện
thực bằng cuộc cách mạng Tháng 10 Nga vĩ đại Trong không khí sôi sục đó
khẳng định một cách xuất sắc về vai trò của thanh niên với Đảng với cách mạng
Con đường xây dựng CNXH – CNCS của Mác - Ăngghen là quá trình lâu dài
gian khổ và chỉ có thanh niên là người có đủ thời gian và điều kiện để đảm bảo
cho con đường đó trở thành hiện thực
Những di sản tư tưởng của Mác - Ăngghen, Lênin là hết sức quý giá
Song thế hệ trẻ chúng ta hôm nay không thể được xem đó là những tín điều hoặc
những đơn thuốc vạn năng Điều quan trọng là phải thấm nhuần tinh thần biện
chứng, sinh động, chủ nghĩa lạc quan cách mạng tính chiến đấu trong học thuyết
Mác – Lênin, vận dụng nó một cách thông minh, sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể,
chủ nghĩa Mác – Lênin sẽ là kim chỉ nam, là ngọn đuốc soi đường là vũ khí
Trang 18đáng tin cậy đối với những ai thực sự nắm vững và biết vận dụng sáng tạo nó
vào cuộc sống
2 Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam
về xây dựng Đảng, vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên
2.1 Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1969) - vị cha già kính yêu của dân tộc
Việt Nam, nhà lãnh đạo kiệt xuất, thiên tài, anh hùng giải phóng dân tộc, một
danh nhân văn hoá thế giới Người đã sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam,
lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, đưa dân
tộc Việt Nam từ thân phận nô lệ thấp hèn lên làm chủ dân tộc, làm chủ đất nước,
sánh vai các cường quốc năm châu Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng
Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn quan
tâm tới công tác thanh niên, coi nhiệm vụ “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời
sau là một việc làm rất cần thiết”
Luận điểm này đã làm cho tinh thần giáo dục tư tưởng cách mạng cho thế
hệ trẻ Việt Nam, thế hệ thanh niên tiếp tục kế thừa truyền thống cách mạng của
lớp cha anh Đó là một vấn đề hợp quy luật đặc biệt trong điều kiện cụ thể của
Việt Nam, gần như không có cách lựa chọn nào khác là phải tiến hành cách
mạng giải phóng dân tộc và tiến lên CNXH, giành độc lập, tự do, ấm no hạnh
phúc thực sự
Kế thừa những di sản tư tưởng quý báu của Các Mác - Ăngghen – Lênin,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát triển một cách sáng tạo các luận điểm Mác xít về
vai trò, vị trí của thanh niên trong xã hội về nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ, về
Đoàn thanh niên trong những điều kiện lịch sử cụ thể của cách mạng Việt Nam
Nếu như các tác giả kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin luôn gắn thanh niên
với giai cấp công nhân và với Đảng tiên phong của nó thì Hồ Chí Minh đã nêu
lên một luận điểm nổi tiếng
“Muốn hồi sinh dân tộc trước hết phải hồi sinh thanh niên Trong “Bản án
chế độ thực dân Pháp” phần phụ lục “Gửi thanh niên Việt Nam” Người đã tha
Trang 19thiết kêu gọi: “Hỡi Đông dương đáng thương hại kia Người sẽ chết mất nếu
đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh”
Hồi sinh thanh niên là điều kiện tiên quyết để hồi sinh một dân tộc, đó là
tư tưởng quan trọng chứng tỏ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo Chủ
nghĩa Mác – Lênin vào hoàn cảnh Việt Nam Vấn đề là phải biết cách vận dụng
biến tiềm năng ấy thành hiện thực Không ai khác Đảng Cộng sản phải làm điều
đó phải gieo mầm cách mạng vào thế hệ trẻ hết vào tầng lớp thanh niên tiến bộ
“Vì lợi ích trăm năm phải trồng người” Đây cũng là dụng ý của Hồ Chí
Minh Lợi ích trăm năm ở đây có nghĩa là mục tiêu độc lập dân tộc, dân giàu
nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ, văn minh tức là XHCN Muốn vậy phải
đào tạo một thế hệ con người lao động mới, con người có văn hoá có khả năng
gánh vác công việc trọng đại mà lịch sử giao phó là xây dựng thành công CNXH
ở Việt Nam đưa Việt Nam lên hàng các cường quốc thế giới
Con người XHCN mà Hồ Chí Minh đã nói đến là con người tập hợp
những năng lực cần thiết vừa có đức vừa có tài.”Vừa hồng vừa chuyên” “Có chí
khí cách mạng” vấn đề trau dồi đạo đức cách mạng được Hồ Chí Minh nêu trong
nhiều bài nói, bài viết khác nhau nhưng tựu trung lại là phục vụ dân tộc, phục vụ
nhân dân, phục vụ con người
Hơn một nửa thế kỷ hoạt động, Hồ Chủ tịch luôn quan tâm đến lớp trẻ của
dân tộc, luôn đánh giá cao tiềm năng to lớn, vai trò, vị trí trọng yếu của thanh
niên trong sự nghiệp cách mạng
Vì vậy Người đã giành nhiều thời gian để gieo mầm cách mạng lớp người
trẻ tuổi Việt Nam, không đào tạo bồi dưỡng hết thế hệ thanh niên knày đến thế
hệ thanh niên khác Ngay từ năm 1924 tấm gương hoạt động cách mạng và
những bài báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có sức hấp dẫn to lớn đối với thanh
niên, cổ vũ thanh niên đứng lên làm cách mạng Việc thành lập tổ chức “Thanh
niên cách mạng đồng chí hội” (với nhân cách là Cộng sản Đoàn) để chuẩn bị
cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và việc sáng lập tờ báo “thanh
niên” đã chứng tỏ Hồ Chí Minh có một tầm nhìn chiến lược khi Người biết rằng
Trang 20chỉ có thanh niên mới có thể “nắm vai trò là những người châm ngòi lửa đầu
tiên cho cách mạng nước ta”
Hồ Chí Minh luôn coi “thanh niên là động lực chủ yếu của cách mạng,
thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là
người dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai” “Với lực lượng đông đảo của mình
thanh niên đều giữ vai trò quan trọng đối với mọi mặt đời sống xã hội Trong
mọi công việc của mình thanh niên thi đua thực hiện khẩu lệnh: “Đâu cần thanh
niên có, việc gì khó có thanh niên làm” Và người đã đi đến kết luận “Thanh
niên là một bộ phận quan trọng của dân tộc Dân tộc bị nô lệ thì thanh niên cũng
bị nô lệ Dân tộc được giải phóng thì thanh niên cũng được tự do Vì vậy thanh
niên phải hăng hái tham gia cuộc đấu tranh của dân tộc”
Gắn thanh niên với vận mệnh của dân tộc, Hồ Chủ Tịch trong nhiều bài
nói và vừa của mình đã luận giải một cách giản dị, thuyết phục rằng “thanh niên
là người chủ tương lai của nước nhà, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh
một phần là do các thanh niên Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng
đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm
việc chuẩn bị cho cái tương lai tươi sáng đó”
Trong giáo dục thanh niên, Người cho rằng giáo dục và sự phát triển toàn
diện nhân cách, giáo dục phải gắn liền với sự tự giáo dục hay giáo dục là sự kết
hợp của xây và chống giáo dục thiếu niên nhi đồng hay dân chủ hoá giáo dục
Người cho rằng: “Thanh niên phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? mình
phải làm thế nào để lợi ích nước nhà được nhiều hơn? mình đã vì lợi ích nước
nhà hy sinh phấn đấu chừng nào?” Người quan niệm rằng thanh niên thì phải
học nhưng học cái gì? học như thế nào? học để làm gì? Trước hết là học để biết
được cái đúng, cái sai học để biết được ai là bạn, ai là thù: “Đối với Người thì ai
làm cái gì có lợi cho tổ quốc, cho nhân dân thì là bạn, còn ai làm hại đến tổ quốc
đến nhân dân thì là thù” Người còn thường xuyên nhắc nhở thanh niên, tự tu
dưỡng rèn luyện mình thành những người vừa “có đức vừa có tài” “Vừa hồng
vừa chuyên”
Trang 21Theo Hồ Chí Minh phát triển toàn diện nhân cách là tạo môi trường cần
thiết để phát triển đầy đủ năng lực, sở trường của mỗi cá nhân để phục vụ xã hội
phục vụ nhân dân trong đó có bản thân mình
Người nhận thấy sức mạnh trong thanh niên là rất lớn, tất cả nguồn sinh
lực dồi dào của thế hệ trẻ còn nằm dưới dạng tiềm năng Để biến tiềm năng to
lớn đã thành hiện thực, cần có những điều kiện Điều kiện tiên quyết là sự định
hướng chính trị – tư tưởng của Đảng Cộng sản Vì thế sợi chỉ đỏ xuyên suốt
trong các tác phẩm của Người là vấn đề giáo dục lý tưởng cho thế hệ trẻ.Đó là
nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, của toàn xã hội trong việc “Bồi dưỡng thế hệ
cách mạng cho đời sau”, tiềm năng trong thanh niên là rất lớn để có thể phát huy
tối đa tiềm năng sức mạnh đó cần phải đưa thanh niên vào hoạt động trong một
tổ chức của Đoàn thanh niên dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Ngay từ khi mới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã lãnh đạo đảng ta tiến hành thành lập một tổ chức thanh niên cọng sản
đó là Đoàn thanh niên Cộng sản Đông Dương năm 1931 Qua nhiều lần đổi tên
để phù hợp với từng giai đoạn của cách mạng Việt Nam Nay là Đoàn thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh, là tổ chức chính trị xã hội của thanh niên Việt
Nam, bao gồm những thanh niên tiên tiến tự nguyện phấn đấu vì mục tiêu lý
tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu nước
mạnh, xã hội công bằng dân chủ, văn minh Mỗi bước trưởng thành của đoàn
đều gắn liền với sự chỉ đạo, định hướng đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam
Đối với Đảng:”Đoàn là cánh tay đắc lực, đội hậu bị tin cậy của Đảng”, là người
được Đảng và Bác Hồ trao cho trọng trách phụ trách dìu dắt đội thiếu niên tiền
phong Hồ Chí Minh
Người luôn khẳng định vị trí, vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên qua các
thời kỳ cách mạng “Đoàn phải là cánh tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức,
giáo dục thế hệ thiếu niên nhi đồng thành những người tuyệt đối trung thành với
sự nghiệp xây dựng CNXH và CNCS” Người nhấn mạnh “Muốn củng cố và
phát triển thì Đoàn phải liên hệ sâu rộng và chặt chẽ với các tầng lớp thanh niên,
phải tránh thành kiến hẹp hòi, cô độc, phải thật thà đoàn kết với anh chị em
Trang 22trong Hội liên hiệp thanh niên Việt Nam” Người luôn đặt ra trách nhiệm phải
xây dựng và củng cố tổ chức Đoàn vững manh cả về chính trị, tư tưởng và tổ
chức Trung ương và các cấp Đảng bộ địa phương phải chăm sóc hơn nữa đến
công tác Đoàn để phát huy tác dụng tiên phong của Đoàn về mọi mặt Với tổ
chức Đảng Người căn dặn: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền, mỗi đảng viên và
cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính,
chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng
Đảng thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo người đầy tớ thật
trung thành của nhân dân”
Đối với Đảng ta, một lãnh đạo cách mạng, một Đảng cầm quyền, cái quý
giá nhất trong sự tồn tại và hoạt động của mình là sự đoàn kết nhất trí trong
Đảng, Bác Hồ không phải là một lần mà nhiều lần căn dặn chúng ta “phải giữ
gìn sự đoàn kết thống nhất trong Đảng như giữ gìn con người của mắt mình” Có
như vậy mới phát huy được sức mạnh Việt Nam Phải không ngừng tăng cường
củng cố xây dựng Đảng, thường xuyên bổ sung nguồn sinh lực mới cho Đảng,
tăng cường sức mạnh cho Đảng về mọi mặt mà Đoàn thanh niên là lực lượng
nòng cốt, nguồn sinh lực dồi dào cho Đảng
Tóm lại: Những tư tưởng của Hồ Chí Minh về thanh niên, công tác thanh
niên, xây dựng Đảng và vai trò tổ chức Đoàn thanh niên trong công tác xây
dựng Đảng là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào hoàn cảnh cụ thể
Việt Nam Những quan điểm đó có ý nghĩa thiết thực trong sự nghiệp chăm sóc
thế hệ trẻ chúng ta hiện nay Người là tấm gương soi sáng cho lớp trẻ noi theo
về tinh thần lao động học tập chiến đấu không mệt mỏi vì sự nghiệp giải phóng
dân tộc, giai cấp đem lại độc lập tự do cho tổ quốc, cho nhân dân
2.2 Quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam
Đảng Cộng sản Việt Nam do đồng chí Hồ Chí Minh sáng lập và rèn
luyện, đã lãnh đạo nhân dân tiến hành cách mạng tháng Tám thành công, lập
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (nay là nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa
Việt Nam), đánh thắng các cuộc chiến tranh xâm lược, xoá bỏ chế độ thực dân
Trang 23hành công cuộc đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc nền
độc lập của Tổ quốc
Đảng Cộng sản Việt Nam là đội quân tiên phong của giai cấp công nhân
Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao
động và của cả dân tộc Đảng lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Minh làm nền tảng tư tưởng tập trung dân chủ với mục đích xây dựng Việt Nam
độc lập, dân chủ, giàu mạnh xã hội công bằng văn minh, thực hiện thành công
CNXH và cuối cùng là CNCS Trải qua 75 năm xây dựng chiến đấu và trưởng
thành Đảng đã lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi
khác, đưa nước ta từ một nước thuộc địa nửa phong kiến trở thành một quốc gia
độc lập, tự do phát triển theo con đường CNXH có quan hệ quốc tế rộng rãi, có
vị thế ngày càng quan trọng trong khu vực và trên thế giới Nhân dân ta từ thân
phận nô lệ đã trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội Đất nước ta từ
một nền kinh tế nghèo nàn lạc hậu đã bước vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện
đại hóa
Ngay từ khi mới thành lập cũng như trong quá trình lãnh đạo cách mạng,
Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến vai trò và sự phát triển của tổ chức
Đoàn Trong cương lĩnh và điều lệ Đảng đã khẳng định “Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, Đoàn có vai trò hết sức to lớn trong sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Các văn kiện và nghị quyết của Đảng từ
những năm 1930 đến những văn kiện Hội nghị ban chấp hành TW Đảng khoá
IX đều giành một phần lớn thời gian bàn về công tác thanh niên, Đảng luôn
chăm lo đến công tác thanh niên và xem đó là một nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến
lược của Đảng, của toàn dân của toàn xã hội
Chỉ 6 tháng sau ngày thành lập 10/1930 Hội nghị TW lần thứ nhất đã ra
“Án nghị quyết toàn thể đại hội về tình hình hiện tại ở Đông Dương và nhiệm vụ
cần kíp của Đảng T10/1930, trong đó chỉ rõ “Đảng phải thi hành ngay án nghị
quýêt của Quốc tế Cộng sản Phải một đồng chí trẻ tuổi phụ trách để tổ chức ra
thanh niên Cộng sản Đoàn và giúp cho Đoàn có tính chất độc lập” Lần đầu tiên
Đảng xác định vị trí của Đoàn thanh niên là một tổ chức độc lập do Đảng lãnh
Trang 24đạo Đảng coi việc Đoàn như việc của Đảng, mỗi cán bộ Đảng viên đều có
nhiệm vụ xây dựng Đoàn
Tại Hội nghị TW lần 2 từ ngày 20 đến ngày 26/3/1931 Hội nghị đã giành
một ngày để bàn về công tác thanh niên và ra án nghị quyết của Hội nghị TW
toàn thể đại hội lần thứ 2 tháng 3/1931 tức nghị quyết TW tháng 3/1930 Nghị
quyết nêu rõ “Cần kíp của Đảng tổ chức ra Cộng sản thanh niên Đoàn” , “lập tức
Đảng bộ các địa phương phải xây dựng cho được cơ sở Đoàn”, “Các chi bộ phải
chỉ đạo thanh niên công nông phát huy vai trò của thanh niên trong quần chúng
lao động”
Tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ 2 năm 1961 Đại hội đã quyết định lấy
ngày 26/3/1931 là ngày cuối của Hội nghị TW II 3/1931 là ngày thành lập Đoàn
thanh niên Cộng sản Việt Nam tức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ngày nay
Hội nghị quyết trên thể hiện sự quan tâm chăm sóc của Đảng đối với tổ
chức Đoàn và phong trào thanh niên ngay từ khi Đảng mới ra đời Đảng ta sớm
nhận ra được sức mạnh vô địch của quần chúng nhân dân đặc biệt là lớp trẻ có
khả năng đi đầu trong mọi hoạt động cách mạng, là lực lượng trẻ, khoẻ trong lao
động sản xuất và bảo vệ tổ quốc Vì như Lênin đã nói “Ai nắm được thanh niên
thì người đó làm chủ thế giới” Năm 1968 nghị quyết 181 của Ban bí thư TW
Đảng về công tác vận động thanh niên đã khẳng định “Thanh niên ta đã xứng
đáng là đội quân xung kích của cách mạng và là lực lượng hậu bị của Đảng”
“Đoàn thanh niên lao động Việt Nam là đội quân xung kích thực hiện mọi
nhiệm vụ, đường lối chính sách của Đảng, tham gia xây dựng Đảng, kiện toàn
lại bộ máy chính sách của Đảng, tham gia đóng góp ý kiến, phê bình cán bộ
đảng viên, đào tạo dự bị đội ngũ cán bộ trẻ, khỏe, có năng lực cho Đảng”
Nghị quyết cũng đã khẳng định vị trí, chức năng của Đoàn thanh niên, nêu
lên nhiệm vụ của công tác thanh niên và Đoàn thanh niên lao động trong tình
hình mới Nêu lên phương hướng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công
tác thanh niên Nghị quyết 181 của Đảng đã đi vào cuộc sống, phong trào thanh
niên đã phát huy cao độ vai trò của thanh niên trong sự nghiệp chống Mỹ cứu
Trang 25nước và xây dựng CNXH trong những năm 1968 – 1975 với phong trào “3 sẵn
sàng” của thanh niên và “3 đảm đang” của phụ nữ
Đất nước đã hoàn toàn độc lập, cả nước bắt tay vào xây dựng và kíên thiết
tổ quốc với những điều kiện và thách thức hơn Ngày 4/7/1985 Nghị quyết 26
của Bộ chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với công tác thanh niên
Nghị quyết 26 Bộ chính trị với tình trạng khủng hoảng kéo dài, lạm phát ở mức
3 con số đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn
Nhưng cùng với đường lối đổi mới do Đại hội VI đề ra 12/1986 đã dần
khắc phục những khó khăn, đến năm 1989 đã có những chuyển biến rõ rệt
Chính vì vậy tạo điều kiện thuận lợi cho nghị quyết 26 đi vào cuộc sống và đã
giải quyết một số vấn đề thiết thực cho công tác vận động thanh niên vào Đảng
Nghị quyết 25 của Bộ chính trị ra ngày 9/2/1991 khi đất nước đã có nhiều khởi
sắc sau 4 năm đổi mới, song vẫn còn nhiều khó khăn đặc biệt là sự tác động của
tình hình thế giới Hệ thống XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ đòi
hỏi Đảng phải tăng cường sự đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với
công tác thanh niên Nghị quyết 25 của Bộ chính trị nêu rõ quan điểm của Đảng
về công tác thanh niên trong sự nghiệp đổi mới Đảng, Nhà nước và toàn dân
phải hết lòng bồi dưỡng, phát huy tiềm năng và vai trò chủ động của thanh niên
trên mọi lĩnh vực của công tác đổi mới, coi đó là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến
lược con người, xây dựng môi trường xã hội thuận lợi để thanh niên phát triển
nhân cách và cống hiến nhiều nhất
Đoàn kết và tập hợp thanh niên vì mục tiêu dân giàu nước mạnh vì lợi ích
thiết thực của mọi người, mọi tầng lớp thanh niên theo con đường XHCN, dân
chủ và công bằng xã hội, vì cuộc sống văn minh và hạnh phúc của tuổi trẻ Các
tổ chức thanh niên phải đa dạng hoá nghề nghiệp, sở thích và các nhu cầu khác
của thanh niên, phối hợp chặt chẽ với các tổ chức của các tổ chức của hệ thống
chính trị xã hội giữa gia đình – nhà trường – xã hội Trong việc tổ chức các
phong trào hành động cách mạng của thanh niên, phải đi đôi với việc nhà nước
xây dựng và thực hiện chính sách đảm bảo các quyền lợi và nhiệm vụ của tuổi
trẻ
Trang 26Chăm sóc, giáo dục và bồi dưỡng thanh niên là trách nhiệm của các cấp
uỷ Đảng, chính quyền và của toàn xã hội Nghị quyết 04 của Ban chấp hành TW
Đảng khoá VII ra ngày 14/1/1993 tiếp tục đưa ra phương hướng công tác thanh
niên trong tình hình mới Nghị quyết chỉ rõ “Sự nghiệp đổi mới có thành công
hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng
thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước tiến theo con đường
XHCN hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc rèn
luyện thế hệ trẻ Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là những
nhân tố quyết định sự sống còn của sự nghiệp chúng ta”
Kể từ sau Đại hội VII, các kỳ đại hội VIII, IX đến đại hội X của Đảng tiếp
tục khẳng định vai trò của thanh niên và tổ chức Đoàn, thanh niên trong xây
dựng Đảng, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Đảng đã lãnh đạo hệ thống chính trị
thực hiện nhiệm vụ công tác thanh niên Nhà nước ban hành các chính sách việc
làm thu nhập, giáo dục, chăm sóc sức khoẻ và chính sách kinh tế – xã hội khác
tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển của thế hệ trẻ, xây dựng và ban hành
các văn bản pháp quy liên quan tới công tác thanh niên: “Chính sách đoàn kết
tập hợp, xây dựng phong trào của tổ chức Đoàn thanh niên”, “Chính sách giáo
dục và bồi dưỡng thanh niên”
Đảng coi việc xây dựng lực lượng chính trị trong thanh niên là sự đảm
bảo tăng cường sinh lực mới cho Đảng và kế tục sự nghiệp cách mạng của
Đảng, xây dựng củng cố tổ chức Đoàn mang về mọi mặt là điều kiện thiết yếu
để xây dựng Đảng, nhà nước luôn coi vấn đề đào tạo, bồi dưỡng và khuyến
khích tài năng trẻ Nghị quyết TW 4 của BCH Trung ương Đảng khoá VIII đã
yêu cầu: “Hình thành một lớp thanh niên nam nữ vững về chính trị, kiên định
con đường XHCN, tiêu biểu cho thế hệ trẻ đã hình thành những nhà lãnh đạo,
quản lý kinh doanh giỏi, những chuyên gia xuất sắc trên mọi lĩnh vực hoạt động
xã hội Những tri thức uyên bác chiếm hữu đỉnh cao khoa học, những nghệ sĩ có
tài năng, những người lao động có tay nghề cao
Chủ thể của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã chỉ rõ
Trang 27sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc đẩy mạnh toàn diện
công cuộc đổi mới đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển” Những năm
Đảng ta luôn vững vàng trước mọi thử thách, vừa kiên định những vấn đề có
tính nguyên tắc, vừa đổi mới cho phù hợp với thực tiễn Việt Nam Công tác xây
dựng Đảng được xác định là nhiệm vụ then chốt, được tích cực xây dựng, chỉnh
đốn Báo cáo chính trị trình đại hội X khẳng định “Công tác giáo dục chính trị,
tư tưởng, công tác tổ chức và cán bộ, xây dựng tổ chức cùng với xây dựng hệ
thống chính trị ở cơ sở, phát triển Đảng, công tác kiểm tra có những chuyển biến
mới Đa số cán bộ đảng viên đều có tinh thần vai trò tiên phong, năng động,
sáng tạo, giữ gìn phẩm chất đạo đức v.v ”
Tuy nhiên Đại hội X cũng nghiêm túc chỉ ra rằng công tác xây dựng Đảng
còn nhiều bất cập, các nguyên tắc tổ chức, hoạt động được thực hiện đầy đủ:
năng động lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng còn nhiều mặt chưa đáp ứng yêu
cầu của tình hình thực tế của hệ thống chính trị còn cồng kềnh, chồng chéo,
trách nhiệm không rõ, hiệu lực, hiệu quả thấp, nhiều khuyết điểm, yếu kém, tiến
bộ chậm Điều đáng lo ngại là sự suy thoái về tư tưởng chính trị đạo đức lối
sống, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân, tham nhũng lãng phí trong một bộ phận
cán bộ, đảng viên và nhân dân Không ít tổ chức cơ sở Đảng yếu kém, vừa
không đủ sức giải quyết những vấn đề phức tạp nảy sinh từ cơ sở, vừa buông
lỏng lãnh đạo, giáo dục, quản lý cán bộ, đảng viên, thậm chí có nơi bị tê liệt mất
sức quản lý gây bất bình trong xã hội
Trong thời kỳ đổi mới Đảng luôn coi công tác thanh niên là lực lượng
xung kích, đi đầu trong các phong trào Đảng, Nhà nước ta đặt nhiều cơ hội và
thách thức cho thanh niên tự khẳng định mình tự đứng vững bằng chính đôi
chân của mình, tự xác định vị trí của mình trong xã hội Đảng đặt ra nhiều niềm
tin vào thanh niên động viên tạo điều kiện cho họ phát huy tốt vai trò làm chủ để
thanh niên thực hiện vai trò sứ mệnh lịch sử của mình đi đầu trong công cuộc
đấu tranh xoá đói giảm nghèo, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, thực hiện mục tiêu
dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh theo định hướng
XHCN