Tiểu luận: VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở NÔNG THÔN Ở VIỆT NAM

Các nguồn chủ yếu gây ra hiện tượng ônhiễm môi trường ở nông thôn đầu tiên phải kể đến là việc lạm dụng và sử dụng khônghợp lý các loại hoá chất trong sản xuất nông nghiệp; việc xử lý ch

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ HỒNG BÀNG KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC VÀ MÔI TRƯỜNG

♣♣♣ - ♣♣♣

TÊN ĐỀ TÀI:

VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở NÔNG THÔN Ở VIỆT NAM

LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU: Tài nguyên và Môi Trường

CHUYÊN NGHÀNH: Môi Trường

Giáo Viên Hướng Dẫn : PGS.TS.Nguyễn Thị Ngọc Ẩn

Sinh Viên Thực Hiện: Lê Thị Thanh Thảo _ MSSV : 08093538

Lớp : Quản Lý Môi Trường

TP HỒ CHÍ MINH, Ngày 1 tháng 8 năm 2011

TÓM TẮT

Xã hội loài người đang tiến gần hơn đến sự phát triển bền vững Đó là việc vừaphát triển kinh tế hiện đại song song với bảo vệ môi trường sinh thái Tuy nhiên, tìnhtrạng ô nhiễm môi trường vẫn đang hoành hành ở khắp mọi nơi trên hành tinh xanh.Nông thôn Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi, kéo theo đó là sự phát sinh không

ít vấn đề mà đặc biệt là tình trạng ô nhiễm môi trường Người dân nông thôn vốn xưa naycòn phải quan tâm nhiều hơn đến cuộc sống mưu sinh Khi đời sống chưa thực sự đảmbảo thì việc bảo vệ môi trường chỉ là thứ yếu Các nguồn chủ yếu gây ra hiện tượng ônhiễm môi trường ở nông thôn đầu tiên phải kể đến là việc lạm dụng và sử dụng khônghợp lý các loại hoá chất trong sản xuất nông nghiệp; việc xử lý chất thải của các làngnghề thủ công truyền thống chưa triệt để; nhận thức, ý thức bảo vệ môi trường của ngườidân sinh sống ở nông thôn còn hạn chế Tiếp đó là sự quan tâm chưa đúng mức của cáccấp, các ngành Ô nhiễm môi trường đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng, tác động xấuđến hệ sinh thái nông nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ của người dân Vì vậy,bảo vệ môi trường nông thôn đang là một vấn đề cấp bách Qua đề tài này sẽ mang đếncho mọi người một cái nhìn khái quát về thực trạng ô nhiễm môi trường ở nông thôn,nguyên nhân, hậu quả và những giải pháp

MỤC LỤC

Trang

TÓM TẮT

MỤC LỤC

DANH MỤC

CHƯƠNG 1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.1 Sự cần thiết của đề tài 1

1.2 Lý do lựa chọn đề tài 1

1.3 Tổng quan tóm lược đề tài 1

1.3.1 Các khái niệm 1

1.3.2 Đặc Điểm Nông Thôn Việt Nam 2

1.3.3 Sơ Lược Nông Thôn Việt Nam 2

1.3.4 Vai trò của vùng nông thôn 2

1.4 Những giải pháp khoa học đã được giải quyết ở trong và ngoài nước 2

1.4.1 Nghiên cứu ở nước ngoài 2

1.4.2 Nghiên cứu ở trong nước 3

1.5 Những vấn đề tồn tại cần được tiếp tục nghiên cứu và phương án giải quyết 3

CHƯƠNG 2.MỤC TIÊU – PHƯƠNG ÁN 4

2.1 Mục tiêu công trình 4

2.2 Phương pháp nghiên cứu 4

CHƯƠNG 3.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 5

3.1 Thực trạng ô nhiễm môi trường nông thôn Việt Nam 5

3.2 Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nông thôn Việt Nam 7

3.2.1 Ảnh hưởng của hóa chất nông nghiệp 7

3.2.2 Ảnh hưởng của chất thải chăn nuôi 8

3.2.3 Ảnh hưởng của công nghiệp hóa 9

3.2.4 Ảnh hưởng do chất thải sinh hoạt 10

3.2.5 Ảnh hưởng do ý thức 11

3.3 Hậu quả do ô nhiễm môi trường nông thôn ở Việt Nam 11

3.4 Giải pháp đề xuất 11

CHƯƠNG 4 KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 13

4.1.Kết luận 13

4.2 Kiến nghị 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC BẢNG

Trang

Bảng 3.1: Tình hình phát sinh chất thải rắn 6

DANH MỤC HÌNH ẢNH Trang Hình 3.1 : Môi trường nông thôn ở nhiều nơi đang bị ô nhiễm nặng 5

Hình 3.2 : Thuốc bảo vệ thực vật vứt bừa bãi 7

Hình 3.3 : Ô nhiễm do chăn nuôi lợn 8

Hình 3.4 : Ô nhiễm do khí thải của nhà máy 9

Hình 3.5 : Rác thải sinh hoạt làm ô nhiễm môi trường 10

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

1.1 Sự cần thiết của đề tài

Nền kinh tế ở các nước ngày càng phát triển mạnh mẽ, sự phát triển dân số đô thịquá nhanh, hàng năm con người khai thác và sử dụng hàng tỉ tấn than đá, dầu mỏ, khíđốt, hàng loạt các nhà máy, khu công nghiệp đã đang và sẽ mọc lên đồng nghĩa với mộtlượng khổng lồ hoá chất, khí độc thải ra môi trường sống của con người Ô nhiễm môitrường không khí đang là một vấn đề bức xúc đối với chúng ta, ô nhiễm môi trườngkhông khí có tác động xấu đối với sức khoẻ con người (đặc biệt là gây ra các bệnh đường

hô hấp), ảnh hưởng đến các hệ sinh thái và biến đổi khí hậu (hiệu ứng "nhà kính", mưaaxít và suy giảm tầng ôzôn) Công nghiệp hoá càng mạnh, đô thị hoá càng phát triển thìnguồn thải gây ô nhiễm môi trường không khí càng nhiều, áp lực làm biến đổi chất lượngkhông khí theo chiều hướng xấu càng lớn Hiện nay nhiều gia đình ở nước ta vẫn dùngthan làm chất đốt Bếp than thải ra một lượng khí cacbonic khá lớn, nhưng dù dùng bếp

ga hoặc bếp dầu trong nhà cũng không tránh được việc thải ra khí cacbonic Ngoài ra,trong quá trình xào nấu thức ăn sẽ bốc ra các hạt chất dầu mỡ làm ô nhiễm không khítrong bếp Mặt khác, điều kiện sống hiện nay ở các thành phố còn chật chội, cơ thể conngười luôn toả ra khí cacbonic và mồ hôi, chưa kể những người hút thuốc lá thải ra mộtlượng lớn khói thuốc làm ô nhiễm không khí trong nhà ở Những nơi ồn ào hoặc giá rét,người ta lại thường đóng kín cửa sổ (để chống ồn và chống rét) khiến các loại khí độc hạikhông thoát ra ngoài được Những đồ dùng mới sử dụng trong các gia đình như thảmnilon, giấy dán tường, đồ nhựa, v.v cũng đem theo vào phòng ở các chất ô nhiễm nhưtoluen, metylbenzen, formalđehyt, Những hoá chất này đều rất có hại đối với sức khỏecon người Nếu trong nhà có nuôi chó, mèo sẽ làm tăng thêm lượng khí cacbonic và mùihôi trong phòng ở Bụi và các tạp chất khí kể trên luôn bay lơ lửng trong không khí kèmtheo các loại vi trùng, dĩ nhiên sẽ ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe con người

Yêu cầu phải có cuộc sống tốt hơn, và vấn đề sức khoẻ được đặt ra trong bối cảnhtình trạng ô nhiễm không khí đang trở thành mối lo ngại trên khắp hành tinh, yêu cầu bảo

vệ môi trường không khí càng quan trọng Buộc lòng chúng ta phải tìm hiểu, nghiên cứunhững phương pháp làm sạch môi trường sống một cách tốt nhất để đảm bảo vấn đề sứckhoẻ cho chúng ta Có rất nhiều phương pháp làm giảm thiểu sự ô nhiễm nhưng phươngpháp hiện nay được nhiều người chú trọng nhiều nhất là trồng cây xanh khái niệm "chấtlượng không khí trong nhà", gọi tắt là IAQ (Indoor Air Quality), là một chỉ số quan trọngcho ngôi nhà hiện nay

1.2 Lý do chọn đề tài

Trong khoảng 30 năm trở lại đây, người ta đã quan tâm nhiều hơn đến việc giảm ônhiễm trong nhà, nhưng chỉ gần đây cộng đồng khoa học quốc tế lo lắng về việc giảm ônhiễm không khí của những môi trường khép kín Các nghiên cứu của Mỹ và châu Âucho thấy, con người ở các nước công nghiệp dành hơn 90% thời gian của họ ở trong nhà

Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ nghiên cứu sự phơi nhiễm của con người đối với cácchất ô nhiễm trong không khí chỉ ra rằng, nồng độ trong nhà của các chất ô nhiễm có thểcao hơn 2-5 lần so với nồng độ ngoài trời Để cải thiện môi trường sinh hoạt hằng ngày,nhóm chúng tôi nghĩ đến một phương pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả: trồng thử

nghiệm cây Lục thảo trổ trong nhà Để có một văn phòng làm việc thoải mái hay một căn

phòng trong lành không có các chất độc do chính những dụng cụ trong nhà tạo ra, việclựa chọn một loại cây thích hợp đặt trong nhà là một điều hết sức đúng đắn, vừa có lợicho sức khoẻ, vừa trang trí cho căn phòng Nhưng một điều đặc biệt là giá thành rẽ vàtính thực tiễn cao

1.3 Tổng quan tóm lược đề tài

1.3.1 Ô nhiễm không khí xung quanh

"Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọngtrong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự toả mùi, cómùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa (do bụi)"

Có rất nhiều nguồn gây ô nhiễm không khí Có thể chia ra thành nguồn tự nhiên và nguồnnhân tạo

 Nguồn tự nhiên:

Do các hiện tượng tự nhiên gây ra:

 Núi lửa: Núi lửa phun ra những nham thạch nóng và nhiều khói bụi giàu sunfua,mêtan và những loại khí khác Không khí chứa bụi lan toả đi rất xa vì nó đượcphun lên rất cao

 Cháy rừng: Các đám cháy rừng và đồng cỏ bởi các quá trình tự nhiên xảy ra dosấm chớp, cọ sát giữa thảm thực vật khô như tre, cỏ Các đám cháy này thường lantruyền rộng, phát thải nhiều bụi và khí

 Bão bụi gây nên do gió mạnh và bão, mưa bào mòn đất sa mạc, đất trồng và gióthổi tung lên thành bụi Nước biển bốc hơi và cùng với sóng biển tung bọt mangtheo bụi muối lan truyền vào không khí

 Các quá trình phân huỷ, thối rữa xác động, thực vật tự nhiên cũng phát thải nhiềuchất khí, các phản ứng hoá học giữa những khí tự nhiên hình thành các khí sunfua,nitrit, các loại muối v.v Các loại bụi, khí này đều gây ô nhiễm không khí

Tổng hợp các yếu tố gây ô nhiễm có nguồn gốc tự nhiên rất lớn nhưng phân bố tươngđối đồng đều trên toàn thế giới, không tập trung trong một vùng Trong quá trình pháttriển, con người đã thích nghi với các nguồn này

 Nguồn nhân tạo:

Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo rất đa dạng, nhưng chủ yếu là do hoạt động công nghiệp,đốt cháy nhiên liệu hoá thạch và hoạt động của các phương tiện giao thông Đây là nguồngây ô nhiễm lớn nhất của con người Các quá trình gây ô nhiễm là quá trình đốt các nhiênliệu hóa thạch: than, dầu, khí đốt tạo ra: CO2, CO, SO2, NOx, các chất hữu cơ chưa cháyhết: muội than, bụi, quá trình thất thoát, rò rỉ trên dây truyền công nghệ, các quá trình vậnchuyển các hóa chất bay hơi, bụi

Đặc điểm: nguồn công nghiệp có nồng độ chất độc hại cao, thường tập trung trong mộtkhông gian nhỏ Tùy thuộc vào quy trình công nghệ, quy mô sản xuất và nhiên liệu sửdụng thì lượng chất độc hại và loại chất độc hại sẽ khác nhau.

Nguồn ô nhiễm công nghiệp do hai quá trình sản xuất gây ra:

 Quá trình đốt nhiên liệu thải ra rất nhiều khí độc đi qua các ống khói của các nhàmáy vào không khí

 Do bốc hơi, rò rỉ, thất thoát trên dây chuyền sản xuất sản phẩm và trên các đườngống dẫn tải Nguồn thải của quá trình sản xuất này cũng có thể được hút và thổi rangoài bằng hệ thống thông gió

Các ngành công nghiệp chủ yếu gây ô nhiễm không khí bao gồm: nhiệt điện; vật liệuxây dựng; hoá chất và phân bón; dệt và giấy; luyện kim; thực phẩm; Các xí nghiệp cơkhí; Các nhà máy thuộc ngành công nghiệp nhẹ; Giao thông vận tải; bên cạnh đó phải kểđến sinh hoạt của con người Là nguồn gây ô nhiễm tương đối nhỏ, chủ yếu là các hoạtđộng đun nấu sử dụng nhiên liệu nhưng đặc biệt gây ô nhiễm cục bộ trong một hộ giađình hoặc vài hộ xung quanh Tác nhân gây ô nhiễm chủ yếu: CO, bụi

1.3.2 Ô nhiễm không khí trong nhà

hệ sinh thái” (Bộ Môi trường Ý, 1991)

Ô nhiễm không khí trong nhà là do các yếu tố vật lý, hóa học, sinh học của không khí ởbên trong ngôi nhà cao hơn mức bình thường và có tác động bất lợi đến sức khỏe Ônhiễm không khí trong nhà là cụm từ nói chung về sự ô nhiễm trong nhà ở, phòng làmviệc, lớp học, nhà xưởng Ô nhiễm không khí trong nhà thường không được để ý và khónhận biết Điều này có thể do ngôi nhà được làm kín, ít thông thoáng nên các nhân tố gây

ô nhiễm tích tụ làm nồng độ ngày càng cao Con người ở trong môi trường đó đã quendần nên khó cảm nhận được những mối nguy hại đang gặp phải Sinh sống và làm việcthường xuyên trong bầu không khí ô nhiễm làm cho con người không thoải mái, mệt mỏi,sức khỏe dần giảm sút Ô nhiễm không khí trong nhà có thể gây tổn thương đến đường hôhấp, niêm mạc hoặc tích tụ trong cơ thể gây ra các bệnh đối với gan và các bộ phận khác.Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội và khoa học kỹ thuật, ô nhiễm không khí trongnhà được coi là mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe con người Người cao tuổi, trẻ em

và phụ nữ là nhóm người bị tổn thương nhiều nhất vì họ có nhiều thời gian ở trong nhàhơn Năm 1992, Ngân hàng Thế giới đã chỉ ra rằng ô nhiễm không khí trong nhà ở cácnước đang phát triển là một trong bốn vấn đề môi trường nghiêm trọng nhất toàn cầu.Trung bình mỗi ngày mức ô nhiễm phát ra từ trong nhà thường vượt hơn so với những sốliệu mà tổ chức WHO chỉ ra và đã được thừa nhận

1.3.2.2 Nguồn gây ô nhiễm không khí trong nhà

Trong khoảng 500 điều tra chất lượng không khí trong nhà trong thập kỷ qua, ViệnQuốc gia về an toàn lao động và Y tế (NIOSH) nhận thấy rằng các nguồn chính của vấn

đề chất lượng không khí trong nhà là:

Nhà là một khối không khí đóng, nhiều người cùng thở, toát ra hơi người và chia

sẻ bầu không khí nhỏ đó; nhiều đồ đạc chất trong khoảng không gian đó; nhiều hoạt độngdiễn ra trong bốn bức tường đó (nấu ăn, làm việc, bài tiết…); nhiều thiết bị hoạt động tại

đó (tivi, tủ lạnh, máy lạnh, máy vi tính, máy in, đèn chiếu sáng…) Mỗi căn nhà với vàichục mét vuông hoặc may mắn là hơn trăm mét vuông, nên chắc chắn, bầu không khí saubốn bức tường ấy, sẽ đặc hơn khoảng không lồng lộng bên ngoài!

Ngoài những chất gây ô nhiễm cổ điển ai cũng biết như: hút thuốc lá, các chấtnhiễm do đun nấu, sưởi, máy lạnh không sạch, khói xe, bụi từ bên ngoài, cống rãnh ròrỉ…; hiện người ta đang rất lưu ý đến những chất mới phát sinh từ nhu cầu sống hiện đại,

từ các vật liệu dùng trong nội thất: đó là các hợp chất hữu cơ không bền, gọi là VOC(Volatile Organic Compounds) có trong một số loại sơn, vẹc-ni, chất nhuộm, đánhbóng…; hoặc các formaldehyde có trong các sản phẩm gỗ nhân tạo, ván ép, bàn ghế, cácloại thảm sợi nhân tạo, các loại màn cửa…

Dĩ nhiên góp phần không nhỏ vào việc này phải kể đến các tác nhân ô nhiễm sinhhọc như các loại vi sinh, nấm, mốc, con mạt sống trong bụi, phân gián… Tất cả hìnhthành một loại "bụi nhà" (khác với bụi ngoài đường bay vào) mà chúng ta có thể hít vào

Khói thuốc lá

Thải ra môi trường là một hỗn hợp có hơn 6.000 chất ở dạng khí và hạt được phátthải Nhiều chất trong số các hợp chất này gây kích ứng mạnh và có ít nhất 40 hợp chấtđược biết có tác dụng gây ung thư ở người và động vật Các hạt bụi trong khói thuốc lácũng độc hại vì chúng có thể bị nuốt vào và có thể bị giữ lại trong phổi nhiều giờ sau khingưng hút thuốc

Ngoài những ảnh hưởng gây kích ứng đến mắt, mũi, và cổ họng, khói thuốc lá còntăng rủi ro về ung thư phổi và bệnh tim ở người không hút thuốc; tăng bệnh đường hôhấp ở trẻ em Phụ nữ không hút thuốc có rủi ro cao hơn về ung thư phổi nếu chồng họ hútthuốc

Hợp chất hữu cơ bay hơi

Môi trường trong nhà có khoảng 100 hợp chất hữu cơ bay hơi từ nhiều nguồn khácnhau như vật liệu xây dựng, đồ đạc, mỹ phẩm, chất tẩy rửa, thuốc trừ sâu Quần áo giặtkhô có thể còn chứa dư lượng dung môi.

Nhiều hợp chất hữu cơ bay hơi có thể gây nghiện và dẫn đến làm suy nhược hệthần kinh tự gây kích ứng cho mắt, mũi và họng, gây nhức đầu, choáng váng, rối loạn thịgiác và nhiều tổn hại khác Nhiều hợp chất hữu cơ bay hơi đo được trong nhà có khảnăng gây ung thư cho người và động vật

Là một khí cay không màu, phát thải chủ yếu là từ các sản phẩm ván ép làm từ hạtnhựa urê kết dính trong các vật liệu xây dựng, từ các thiết bị đốt như đồ gia dụng chạybằng gas, lò sưởi, những vật dụng trang trí nội thất như bông cách nhiệt, vải, thảm, và vậtliệu trải sàn nhà; sản phẩm giấy và mỹ phẩm

Formaldehyde nồng độ thấp trong không khí có thể gây kích ứng mắt, mũi vàhọng, có khả năng gây chảy nước mắt, hắt hơi và ho Ở nồng độ cao, nó có thể gây cảmgiác buồn nôn và khó thở Cơ quan quốc tế về Nghiên cứu Ung thư (IARC) phân loạiformaldehyde thuộc nhóm chất có thể gây ung thư

Ô nhiễm có bản chất sinh học

Việc nhà cung cấp dịch vụ bảo trì máy lạnh, dịch vụ dọn dẹp nhà cửa, dịch vụthông cống thoát nước… đến chậm hơn thời gian lịch hẹn, làm không sạch, có thể gâynên tình trạng ô nhiễm có bản chất sinh học từ vi khuẩn, nấm, virus và bụi

Điều này gây ra những dị ứng, dẫn đến viêm phổi, viêm mũi, và bệnh hen suyễn,biểu hiện ở hắt hơi, chảy nước mắt, ho, khó thở, chóng mặt, hôn mê sốt và rối loạn tiêuhoá Trẻ em, người có tuổi, và những người đã có vấn đề về hô hấp, dị ứng, và bệnh phổiđặc biệt bị ảnh hưởng nhiều hơn

Khí hiếm

Khí hiếm tự nhiên phát thải từ đất, đá hoặc từ các vật liệu xây dựng như bê tônglàm từ đá granit… Phơi nhiễm lâu dài với khí hiếm có thể tăng rủi ro về ung thư phổi

Các loại hóa chất tẩy rửa

Thực tế thì hầu hết các ngôi nhà đều chứa đầy những mối nguy hiểm tiềm tàng

Đó là lò vi sóng, bột giặt, nước lau sàn, sơn tường và cả thuốc trừ sâu Thậm chícác bức tranh nghệ thuật, các sản phẩm thủ công và cả các loại đồ dùng để chăm sóc sânvườn cũng ẩn chứa những nguy cơ

Rất nhiều đồ dùng trong nhà có thể gây hại cho trẻ nhỏ, vật nuôi và môi trườngnếu không sử dụng hoặc tích trữ Các chất độc trong các sản phẩm này sẽ gây hại nếunuốt, hít phải hoặc phơi nhiễm qua da Phản ứng của cơ thể đối với tình trạng nhiễm độcrất khác nhau Nếu nhiễm độc nhiều có thể gây ảnh hưởng tới sự sinh sản hoặc các bệnhtật nghiêm trọng khác, thậm chí là tử vong

Để tránh những rắc rối không đáng có này, cần để sản phẩm ở những vị trí thíchhợp, và tuân thủ theo đúng hướng dẫn sử dụng Cần tới cơ sở y tế ngay nếu hít, nuốt hoặc

để các loại hóa chất này tiếp xúc với da

Thuốc diệt côn trùng, cỏ dại…

Các loại thuốc này giúp bảo vệ con người khỏi các vi khuẩn, côn trùng gây hạinhưng chúng cũng ảnh hưởng xấu tới sức khỏe Nếu phải sử dụng các chất này, hãy tuânthủ tuyệt đối các hướng dẫn trên sản phẩm, đặc biệt cẩn thận khi trong nhà có trẻ nhỏ

Chất phóng xạ radon

Không thể nhìn, ngửi hay cảm nhận được sự có mặt của chất radon nhưng nó hoàntoàn có thể gây nguy hiểm cho ngôi nhà đang sống Radon sinh ra từ sự phân rã phân tửuranium ở trong đất, sỏi và nước Radon đứng thứ 2 trong số các nguyên nhân gây ra ungthư phổi ở Mỹ

Nồng độ chất radon ở ngoài trời thường thấp hơn trong nhà Radon có thể xâmnhập vào các ngôi nhà, căn hộ qua các vết nứt ở sàn, tường… Radon cũng có mặt ở trongnước, đặt biệt là nước ngọt Xét nghiệm là cách duy nhất cho biết nồng độ chất radontrong nhà

Cacbon monoxide

Cacbon monoxide (CO) là chất khí không màu, không mùi nhưng cực kỳ độc hại

Có thể gây bệnh và tử vong ngay lập tức, tùy nồng độ CO được tìm thấy trong quá khóithải từ ô tô, xe tải, đèn lồng, lò nướng, các loại thiết bị dùng gaz và hệ thống sưởi

Con người sẽ bị ngộ độc khi hít phải chúng với các biểu hiện: đau đầu, chóng mặt,yếu mệt, buồn nôn, nôn mửa, đau tức ngực, rố loạn nhận thức

Tuy nhiên, rất khó để nói rằng ai đó đang bị ngộ độc khí CO bởi vì các triệu chứngtrên thường bị nhầm lẫn với các bệnh khác Những người đang ngủ hay say rượu có thể

tử vong vì ngộ độc CO trước khi có các triệu chứng Một máy dò CO sẽ cảnh báo chobạn về mức độ C) trong nhà

Ami-ăng

A-mi-ăng dạng sợi nhỏ đến mức bạn có thể không nhìn thấy chúng Các a-mi-ăngsợi này có thể trôi nổi trong không khí và con người dễ dàng hít phải chúng Phần lớnlượng a-mi-ăng sẽ được thải ra nhưng một số sẽ mắc lại trong phổi Theo thời gian,chúng sẽ gây viêm và đe dọa chức năng của 2 lá phổi, gây ra các bệnh tật như bệnh phổi

do hít phải a-mi-ăng (gây khó thở); u trung biểu mô (1 dạng ung thư hiếm ảnh hưởng tớiphổi hay vùng bụng); ung thư phổi (diễn tiến của bệnh thường kéo dài trong nhiều năm

và hút thuốc làm tăng nguy cơ)

Nhiễm độc chì

Chì là một kim loại tồn tại trong vỏ cứng của trái đất nhưng con người cũng gópphần thải nó vào môi trường thông qua việc sử dụng sơn và dầu mỏ Chì cũng tìm thấytrong đất ô nhiễm, bụi nhà, nước uống, men gốm và một số nữ trang kim loại

Hít thở, uống ước, ăn các thực phẩm, tiếp xúc với các đồ vật chứa chì có thể gây ranhững ảnh hưởng nghiêm trọng đối với sức khỏe Ở người lớn, chì có thể làm tăng huyết

áp và gây vô sinh, rối loạn thần kinh, đau cơ khớp Nó cũng ảnh hưởng tới khả năng tậptrung và ghi nhớ

Chì đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ Một đứa trẻ nuốt phải lượng lớn chì có thể

bị bệnh tiếu máu, đau đầu dữ dội, yếu cơ và liệt não Nếu bị nhiễm 1 lượng chì nhỏ thì cóthể ảnh hưởng tới chỉ số IQ

1.3.2.3 Tác hại của ô nhiễm không khí trong nhà

Ô nhiễm không khí trong nhà sẽ gây ra các căn bệnh như sau:

 Hội chứng bệnh trong nhà (SBS) - Sick Building Syndrome - được biết đến từnhững năm 80, là loại hiện tượng mà người ta cảm thấy khó chịu hoặc cảm giácbệnh khi ở lâu trong nhà, các biểu hiện thường không rõ ràng là bệnh gì, có thể lànhức đầu, đỏ mắt, chảy nước mũi, đau họng, ho, ngứa ngáy…, và các triệu chứngthường giảm khi rời khỏi nhà

 Ngoài ra, các loại bệnh gây ra từ căn nhà (BRI) - Building-related Illness - như:Bệnh viêm phổi Legionnaire có liên quan đến loại vi khuẩn tìm thấy trong máyđiều hòa hay máy nước nóng Tiếp đó, là các loại vấn đề sức khỏe mãn tính liênquan đến không khí trong nhà như bệnh suyễn, dị ứng và thậm chí là ung thư

 Theo Hiệp hội Kỹ sư về sưởi và điều hòa không khí Mỹ ASHRAE (AmericanSociety For Heating, Refrigerating and Air-conditioning Engineers) thì một chấtlượng IAQ gọi là có thể chấp nhận được phải thể hiện ở hai yếu tố: Một bầukhông khí không tập trung cao các chất gây nhiễm và phải có hơn 80% số ngườicảm thấy dễ chịu khi sống bên trong đó

Phòng ngủ

Trong phòng ngủ của chúng ta chắc chắn có bàn trang điểm và trên đó bày không

ít đồ mỹ phẩm Nếu chúng có formaldehyde sẽ gây tổn thương cho mắt, nếu có hoạtthạch sẽ làm tăng nguy cơ ung thư

Trong tủ quần áo của chúng ta cũng có không ít quần áo chun bó, các loại quần áolàm từ vải có ni-lon Chất “nhựa” trong ni-lon sẽ được giải phóng khi được làm nóngbởi thân nhiệt Các chất làm mềm, keo dính và chất chống tĩnh điện đều gây nguy hạitiềm tàng cho cơ thể

Phòng đọc sách

Bút tẩy xóa, chất làm sạch mực, mực in… khi dùng thì rất thuận tiện nhưng chúngcũng hàm chứa các chất độc hại như benzene và thủy ngân, những chất này sẽ kích thíchhooc-môn tuyến thượng thận bài tiết quá độ, đồng thời nâng cao mức độ nhạy cảm củatuyến thượng thận đối với tim mạch, làm cho nhịp tim đập nhanh, không có quy luật,người có bệnh mãn tính có thể bị đột quỵ, thậm chí tử vong

Nhà bếp

Trong nhà bếp thường có không ít các chất tẩy rửa, nên thay nước rửa bát hoặc đigăng bởi trong nước tẩy rửa có chất tẩy và các chất phụ gia khác có thể phá hỏng tầngchất dầu bảo vệ trên bề mặt da, gây tổn thương và ăn mòn da Thành phần hóa học trongnước tẩy rửa gây nguy hại cho tóc và các bộ phận khác ở nhiều mức độ Nước rửa chénbát còn lưu lại trên bát, đĩa cũng là một mối đe dọa cho sức khỏe

Ngoài ra, các chất ô ô nhiễm độc hại như khí đốt gas, khí gas, hơi dầu chiên rán,hydrocarbons, halogen vv cũng là các nhân tố gây ra ung thư

Nhà vệ sinh

Trong nhà vệ sinh thường xuyên thuốc diệt côn trùng, nước tẩy rửa nhà vệ sinh vàchất thanh lọc không khí Nếu đặt các thuốc diệt côn trùng xong mà cảm thấy tinh thầnmệt mỏi, đau đầu, hoa mắt hoặc có triệu chứng tương tự như bị cảm thì hãy nghĩ đến khảnăng bạn đã bị trúng độc Nếu cảm thấy tức ngực, mất sức, mắt mũi đau nhức thì ngaylập tức lấy lọ thanh lọc không khí vứt đi, vì có thể nó chính là nguyên nhân

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh dịch Trung Quốc công bố một báo cáo về tácđộng của tình trạng ô nhiễm không khí trong nhà cho thấy mức độ ô nhiễm không khítrong nhà trên cả nước cao gấp 5-10 lần so với không khí ngoài trời.Có khoảng 2,2 triệungười Trung Quốc, trong đó gần một nửa dưới 5 tuổi, mất mạng mỗi năm do các vấn đềsức khỏe liên quan tới ô nhiễm không khí trong nhà

Theo nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ô nhiễm không khí trong nhàchủ yếu gây ra bởi việc đốt nhiên liệu rắn, được ước tính làm chết hơn 50.000 trẻ emhằng năm (dưới 4 tuổi) tại châu Âu

Ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài môi trường tại Việt Nam là rất cao, điềunày được lý giải bằng việc bệnh lý có liên quan đến ô nhiễm không khí ngày càng giatăng, đặc biệt là ở trẻ em Ô nhiễm không khí là kẻ giết người thầm lặng, ảnh hưởng đến

hô hấp, sự phát triển của thai nhi, làm chậm phát triển thần kinh, trí não, tâm thần vậnđộng ở trẻ em

1.3.2.4 Tình hình ô nhiễm không khí hiện nay

1.3.2.4.1Tình hình ô nhiễm không khí ở Việt Nam

Hoạt động giao thông vận tải, các ngành công nghiệp, thủ công nghiệp và hoạtđộng xây dựng là những nguồn chính gây ô nhiễm không khí ở các khu đô thị Theo đánhgiá của các chuyên gia, ô nhiễm không khí ở đô thị do giao thông gây ra chiếm tỷ lệkhoảng 70%

Xét các nguồn thải gây ra ô nhiễm không khí trên phạm vi toàn quốc (bao gồm cả

khu vực đô thị và khu vực khác), ước tính cho thấy, hoạt động giao thông đóng góp tới

gần 85% lượng khí CO, 95% lượng VOCs Trong khi đó, các hoạt động công nghiệp lànguồn đóng góp khoảng 70% khí SO2 Đối với NO2, hoạt động giao thông và hoạt độngsản xuất công nghiệp có tỷ lệ đóng góp xấp xỉ nhau

3 Sản xuất công nghiệp, dịch vụ, sinh hoạt 54,004 151,031 272,497 854

Nguồn: Cục BVMT, 2006

Bảng 1 Ước tính thải lượng các chất gây ô nhiễm từ các nguồn thải chính của Việt Nam năm 2005 (Đơn vị: tấn/năm)