Theo công su t lu#ng hành khách... a.Ô tô buýt.
Trang 1M c l c
L i m u 1
Ch ng 1: C S LÝ LU N V VTHKCC VÀ QUY HO CH TUY N VTHKCC TRONG THÀNH PH 3
1.1.Khái ni m và phân lo i tuy n VTHKCC .3
1.1.1.Khái ni m v tuy n VTHKCC 3
1.1.2.Phân lo i tuy n VTHKCC 3
1.2.T ng quan v VTHKCC trong thành ph 5
1.2.1.Khái ni m và c i m c a VTHKCC 5
1.2.2.Vai trò c a xe buýt trong h th ng VTHKCC c a ô th 7
1.2.3 c tính kinh t k thu t c a m t s lo i ph ng ti n VTHK trong thành ph 8
1.3.Các quan i m l a ch n VTHKCC cho ô th 11
1.3.1.Quan i m ch n h th ng ph ng ti n VTHKCC ô th 11
1.3.2.L a ch n ph ng ti n trên c s c ng dòng hành khách 12
1.3.3.L a ch n ph ng ti n trên c s quy mô c a ô th 12
1.3.4.L a ch n ph ng ti n trên c s c ng t n su t i l i 13
1.3.5.L a ch n ph ng ti n theo tiêu chu n kinh t 14
1.4 nh h ng phát tri n VTHKCC c a Hà N i t i n m 2020 15
1.4.1.M c tiêu phát tri n 15
1.4.2.Quan i m phát tri n 15
1.4.3 nh h ng chi n l c phát tri n VTHKCC Hà N i 16
1.5.Tìm hi u v ph ng th c v n chuy n nhanh b ng xe buýt BRT .17
1.5.1.Khái Ni m 17
1.5.2 c i m kinh t k thu t c a BRT 17
1.5.3 c i m v ph ng ti n 21
1.5.4 c i m v BDSC ph ng ti n 22
1.5.5 c i m v khai thác, v n hành 23
1.5.6 u và nh c i m c a BRT so v i các ph ng th c VTHKCC khác 25
1.5.7.Quy trình quy ho ch tuy n BRT 27
Trang 2Ch ng 2: PHÂN TÍCH HI N TR NG D BÁO NHU C U V N T I VÀ ÁNH GIÁ
CÁC Y U T K! THU T TRÊN TUY N HÀNH LANG LÁNG H - GI NG VÕ 30
2.1 L a ch n tuy n BRT 30
2.1.1.C s l a ch n tuy n 30
2.1.2.L a ch n i m u cu i, hành trình c a tuy n 30
2.2.Hi n tr ng v GTVT trên tuy n 32
2.2.1.Hi n tr ng v giao thông 32
2.2.2.Hi n tr ng v VTHKCC trên tuy n 33
2.2.3.Nh n xét v hi n tr ng v n chuy n HKCC trên tuy n 39
2.2.4.Ti m n ng chuy n sang s d ng BRT theo hành lang Láng H - Gi ng Võ 39
2.3.D báo nhu c"u i l i trên tuy n 41
2.3.1.S li u c a n m hi n t i 2004 41
2.3.2.S li u d báo n m 2010 45
3.3.3 S li u d báo n m 2020 48
Ch ng 3: NGHIÊN C#U XU$T QUY HO CH TUY N BRT TRÊN HÀNH LANG LÁNG H - GI NG VÕ 51
3.1 %ng dành riêng cho BRT 51
3.2.Quy ho ch i m "u cu i và các i m d&ng ' d c %ng 55
3.2.1.Ga u cu i và ga trung chuy n 55
3.2.2.Thi t k b n BRT 59
3.3.L a ch n ph ng ti n cho tuy n 61
3.4.Các ch( tiêu khai thác k) thu t c a tuy n 65
3.4.1.Nhóm ch! tiêu v c ly (quãng ng) 65
3.4.2.Nhóm ch! tiêu v th i gian 65
3.4.3.Nhóm ch! tiêu v t c .66
3.4.4.N ng suât c a ph ng ti n 67
3.4.5.Các ch! tiêu khai thác v n hành tuy n BRT 68
3.5.T ch c l i m ng l i tuy n buýt 70
3.5.1.Gi i thi u 70
3.5.2.T" ch c lai tuy n buýt trên hành lang Láng H - Gi ng Võ 70
3.6.Tính toán t ng m c "u t c a d án 72
Trang 33.6.1.Các c n c l p t"ng m c u t 72
3.6.2.T"ng h p kh i l ng công vi c c a d án 73
3.6.3.T"ng m c u t c a d án 74
3.7.K t lu n và ki n ngh 74
3.7.1.K t lu n 74
3.7.2.Ki n ngh 75
DANH M*C TÀI LI U THAM KH O 76
Trang 4DANH M*C CÁC T+ VI T T,T
GT T :Giao thông ô th GTVT :Giao thông v n t i
VTHKCC : V n t i hành khách công c ng
VCHKCC :V n chuy n hành khách công c ng
BRT : V n chuy n nhanh b ng xe buýt HKCC : Hành khách công c ng
Trang 5B n v 3.4: S b trí ga trung chuy n Nguy n Trãi
B n v 3.5: S b trí ga trung chuy n Khu t Duy Ti n
B ng 2.1: Các hành lang l a ch n xây d ng tuy n xe buýt nhanh
B ng 2.2: Các ch tiêu c a tuy n buýt ho t ng trên tuy n
B ng 2.3: S ph ng tiên tham gia v n doanh n"m 2005 trên tuy n
B ng 2.4: H s l$i d%ng tr ng t i c a các tuy n buýt n"m 2005 trên tuy n
B ng 2.5: Mô t tuy n xe buýt theo hành lang Gi ng Võ
Trang 6B ng 2.6: Nhu c u c a hành khách v# BRT trên hành lang Láng H - Gi ng Võ n"m
2004
B ng 2.7: Kho ng cách i l i c a hành khách trên tuy n n"m 2004
B ng 2.8: D báo nhu c u i l i c a tuy n BRT t i n"m 2010
B ng 2.9: C ly i l i c a hành khách trên tuy n n"m 2010
B ng 2.10: D báo nhu c u i l i c a tuy n BRT t i n"m 2020
B ng 2.11: C ly i l i c a hành khách trên tuy n n"m 2020
B ng 3.1: Di n tích t c n thi t cho các ga trung chuy n
B ng 3.2: Các b n & và ga trung chuy n BRT d ki n
B ng 3.3: Công su t lu ng hành khách
B ng 3.4: So sánh các c i m c a xe buýt sàn cao so v i xe buýt sàn th p
B ng 3.5: H th ng các ch tiêu cho các n"m trên tuy n BRT
B ng 3.6: T'ng h$p kh i l $ng công vi c c n th c hi n c a d án
B ng 3.7: T'ng m c u t c a tuy n BRT
Trang 7L i m u
1.1.S c"n thi t c a tài
Cùng v i s phát tri n c a n#n kinh t c n c nói chung và th ô Hà N i nói riêng là
s gia t"ng nhu c u i l i cu ng i dân gi i quy t nhu c u i l i này khi mà c s h
t ng giao thông ô th còn h n ch thì ph ng th c v n t i hành khách công c ng trong ô th
b ng các hình th c khác nhau nh : v n chuy n hành khách b ng xe buýt, t u i n trên cao, tàu i n ng m v.v là m t ph ng án u vi t nh t gi i quy t nhu c u i l i c a ng i dân,
th c ti n ó ã $c ch ng minh và nó $c h u h t các n c trên th gi i áp d%ng nh M , Anh, Pháp, Nh t… và nó mang l i hi u qu r t l n cho xã h i
VTHKCC òng vai trò h t s c quan tr ng trong quá trình phát tri n Kinh T - V"n Hóa – Xã H i c a th ô Hi n nay ph ng th c v n t i hành khách ch y u c a thành ph Hà
N i, ó là v n chuy n hành khách b ng xe buýt nh ng vi c quy ho ch m tuy n áp ng nhu c u i l i c a ng i dân trên a bàn ch a th c s hi u qu d(n t i vi c quy ho ch ch ng chéo gi!a các tuy n làm cho h s trùng l p tuy n trên các o n ng là r t cao cho nên nó gây ra h u qu n"ng l c v n chuy n còn d mà nhu c u i l i c a ng i dân không áp ng VTHKCC b ng xe buýt hi n nay ã áp ng $c trên 10% nhu c u i l i c a ng i dân m&i n"m Nh ng hi n nay v n chuy n HKCC b ng xe buýt trong gi cao i m c)ng ã bão hòa do n"ng l c v n chuy n c a toàn b h th ng ã không áp ng nhu c u i l i c a
ng i dân
Chính vì v y mà quy ho ch tuy n, l a ch n các ph ng th c v n t i trong ô th là h t
s c ph c t p và quan tr ng làm sao cho vi c quy h ach ó nó v*a ng b v i các ph ng
th c v n t i khác mà v(n áp ng nhu c u i l i c a ng i dân
L a ch n ph ng th c v n chuy n nào cho phù h$p v i s phát tri n c a hi n t i và áp
ng $c nhu c u trong t ng lai BRT là m t ph ng th c v n chuy n HKCC phù h$p v i tình hình hi n nay c a thành ph t* chi phí cho xây d ng 2 – 5 tri u USD/km t i v n chuy n hành khách trong gi cao i m lên t i 15.000HK/G/H d a trên n#n t ng c a xe buýt th ng 1.2 i t -ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u
i t $ng nghiên c u:
- Phân tích và ánh giá hi n tr ng m ng l i tuy n VTHKCC c a tuy n hành lang Háng H - Gi ng Võ ch rõ s thi u h%t v# kh n"ng v n chuy n c a tuy n
- D báo nhu c u i l i c a hành khách trên hành lang t i n"m 2020
- Xây d ng ph ng án quy ho ch tuy n trên hành lang c% th b ng các ph ng th c
v n chuy n nhanh BRT
Ph m vi nghiên c u
Trang 8- Nghiên c u v# không gian : Trên tuy n Hà ông – Láng H - Gi ng Võ – Kim Mã –
- Thu th p các thông tin s li u v# nhu c u i l i c a ng i dân trên tuy n
- D báo nhu c u i l i c a hành khách trên tuy n
Ch ng 1 : C s lý lu n v# quy ho ch tuy n VTHKCC trong thành ph
Ch ng 2 : Hi n tr ng v# GTVT và d báo nhu c u i l i c a hành khách trên hành lang Láng H - Gi ng Võ
Ch ng 3 : Nghiên c u # xu t quy ho ch tuy n BRT trên hành lang Láng H - Gi ng
Võ
Trang 9Ch ng 1: C S LÝ LU N V VTHKCC VÀ QUY HO CH TUY N
VTHKCC TRONG THÀNH PH 1.1.Khái ni m và phân lo i tuy n VTHKCC
1.1.1.Khái ni m v tuy n VTHKCC
Tuy n VTHKCC là ng i c a ph ng ti n th c hi n ch c n"ng vân chuy n xác
nh Tuy n VYHKCC là m t ph n c u m ng l i giao thông thành ph oc trang b các c
s v t ch t chuyên d%ng nh : Nhà ch , bi n báo… t' ch c các hành trình v n chuy n b ng
ph ng ti n VTHKCC th c hi n ch c n"ng v n chuy n hành khách trong thành ph , n các vùng ngo i vi và các trung tâm ô th v tinh n m trong quy ho ch t'ng th c a thành ph Tuy n v n t i HKCC mang tính 'n nh cao vì nó g n li#n v i c s h t ng k+ thu t
c a ô th còn hành trình ch y xe có th thay 'i m t cách linh ho t cho phù h$p v i s bi n
ng c a nhu c u i l i trong thành ph c theo th i gian và không gian v n tài
M&i tuy n VTHKCC th ng c nh v# i m u, i m cu i và các i m d*ng &, trung chuy n chính trên tuy n
1.1.2.Phân lo i tuy n VTHKCC
V n # phân lo i tuy n r t ph c t p và nó $c phân theo nhi#u tiêu th c khác nhau, ph%c v% chop các m%c ích khác nhau, tuy nhiên v# c b n có th phân theo các tiêu th c sau ây:
Trang 10N u ch xét t i hình d ng theo h ng i m t cách khái quát mà không xét n s bi n
d ng trên t*ng o n, tuy n xe buýt $c ohân thành các lo i sau:
- Tuy n n c l p ( Không trùng i m &, không t c t) lo i này g m nhi#u la i khác nhau: ng th,ng, g p khúc, hình cung
- Tuy n ng vòng khép kín ( i m u và i m cu i trùng nhau) Lo i này có các
d ng: a giác, các cung, g p khúc kêt h$p v i cung Th c ch t các lo i này là $c t o nên
b i các tuy n n ghép l i v i nhau
- Tuy n khép kín m t ph n: Th c ch t là t o b i tuy n ng vòng khép kín tuy n n
c l p
- Tuy n khép kín s 8: Th c ch t là t o b i 2 tuy n ng vòng khép kín
Theo v trí t ng i so v i trung tâm thành ph
Theo cách phân la i này các tuy n buýt bao g m:
- Tuy n h ng tâm ( Tuy n bán kính): Là tuy n h ng v# trung tâm thành ph Nó b t
u t* vùng ngo i ô và k t thúc trung tâm ho c trung tâm thành ph , lo i tuy n này ph%c vu nhu c u i l i c a hành khách t* ngo i thành vào thành ph và ng $c l i Nh $c i m c a
lo i tuy n này là hành khách mu n i qua trung tâm ph i chuy n tuy n, ông th i l i gây ra
l u l $ng hành khách l n trung tâm thành ph và khó kh"n cho vi c tìm b n u và b n
cu i(- trung tâm thành ph )
- Tuy n xuyên tâm (Tuyên ng kính): Là tuy n i xuyên qua trung tâm thành ph , có
b n và b n cu i n m ngoài trung tâm thành ph Tuy n này có u i m: Ph%c v% c hành khách n i và ngo i thành, hành khách thông qua thành ph không ph i chuy n tuy n , không gây ra l u l $ng hành khách l n t p trung trung tâm thành ph Vi c tìm ki m b trí i m
u cu i r ràng h n M&i tuy n xuyên tâm có h$p b i 2 tuy n h ng tâm nên phhù h$p v i
ng ph có c ng dòng hành khách l n và phân b khá #u trong ngày
- Tuy n ti p tuy n (Tuy n dây cung): Là tuy n không i qua trung tâm, thành ph Lo i này th ng $c s d%ng trong thành ph có dân c l n (Thông th ng thành ph có trên 25
v n dân m i xây d ng)
- Tuy n vành ai: Lo i tuy n này th ng là nh!ng tuy n d ng vòng ch y theo ng vành ai thành ph Lo i tuy n này phát huy tác d%ng khi dòng hành khách các h ng qua trung tâm thành ph M t khác nó ph%c v% nh!ng hành trình ch y ven thành ph và có tác d%ng n i li#n các tuy n h ng tâm, xuyên tâm và ti p tuy n v i nhau
- Tuy n h& tr$: Tuy n này v n chuy n hành khách tè m t vùng nào ó n m t vài tuy n chính trong thành ph (Tác d%ng thu gom hành khách )
Theo i t ng ph c v
Theo cách phân lo i này bao g m các lo i tuy n sau:
Trang 11- Tuy n c b n: Là nh!ng tuy n ph%c v% m i nhu c u i l i trên tuy n
- Tuy n vé tháng: Lo i tuy n này th ng ph%c v% cho nh!ng ng i i vé tháng ch y u
là nh!ng ng i i làm và i h c
- Tuy n ph% thêm: Là nh!ng tuy n ch ho t ng vào nh!ng gi cao i m ho c khi hành khách có nhu c u tham quan du l ch
Theo công su t lu#ng hành khách
- Tuy n c p 1: Tuy n có công suât lu ng hành khách l n(Th ng trên 5000HK/gi )
- Tuy n c p 2: Tuy n có công suât lu ng hành khách trung bình(Th ng t* 2.000 n 3.000 HK/gi )
- Tuy n câp 3: Tuy n có công suât lu ng hành khách th p(Th ng d i 2.000 HK/gi ) Theo ch t l ng ph c v
- Tuy n ch t l $ng cao: Tuy n xe buýt trên ó có b trí ph ng ti n ch t l $ng cao
VTHKCC: Là lo i hình v n chuy n trong ô th có th áp ng kh i l $ng l n nhu
c u c a m i t ng l p dân c m t cách th ng xuyên, liên t%c theo th i gian xác nh, theo
h ng tuy n 'n nh trong t*ng th i k0 nh t nh
- Vi t Nam theo quy nh t m th i v# VCHKCC trong các thành ph thì : VTHKCC
là t p h$p các ph ng th c, ph ng ti n v n chuy n hành khách i l i trong thành ph c ly
<50Km và có s c ch a >8 hành khách ( Không k lái xe)
VTHKCC b ng xe buýt: Là m t trong nh!ng lo i hình VTHKCC có thu ti#n c c theo giá quy nh, ho t ng theo m t bi u v n hành và hành trình quy nh ph%c v% nhu c u
i l i hàng ngày c a nhân dân trong các thành ph l n và khu ông dân c
c i m
- V# ph m vi ho t ng ( Theo không gian và th i gian)
Trang 12Không gian ho t ng: Các tuy n VTHKCC th ng có c ly trung bình và ng n trong
ph m vi thành ph , ph ng ti n ph i th ng xuyên d*ng & d c tuy n phù h$p v i nhu
Do ph ng ti n ch y trên tuy n ng ng n, qua nhi#u i m giao c t, d c tuy n có m t
ph ng ti n cao, ph ng ti n ph i t"ng gi m t c , d*ng & nhi#u l n nên òi h/i ph i có tính n"ng ng l c và gia t c cao
Do l u l $ng hành khách lên xu ng nhi#u, i trên kho ng cách ng n cho nên ph ng
ti n th ng b trí c ch& ng i và ch& ng Thông th ng ch& ng i không quá 40% s c ch a
ph ng ti n , ch& ng i ph i thu n ti n cho vi c i l i trên ph ng ti n C u t o c.a và s c.a,
b c lên xu ng và s b c lên xu ng cùng các thi t b ph% tr$ khác m b o cho hành khách lên
xu ng th ng xuyên, nhanh chóng, an toàn và gi m th i gian ph ng ti n d*ng t i m&i tr m
&
m b o an toàn và ph%c v% hành khách t t nh t, trong ph ng ti n th ng b trí các thi t b ki m tra vé t ng, bán t ng ho c c gi i, có h th ng thông tin hai chi#u (
- V# t' ch c v n hành
Yêu c u ho t ng r t cao, ph ng ti n ph i ch y v i t n su t l n, m t m t m b o chính xác v# th i gian và không gian, m t khác ph i m b o ch t l $ng ph%c v% hành khách, gi! gìn tr t t an toàn GT T B i v y qu n lý và i#u hành h th ng VTHKCC òi h/i
ph i có h th ng trang thi t b ng b và hi n i
- V# v n u t ban u và chi phí v n hành
V n u t ban u l n b i vì ngoài ti#n mua s m ph ng ti n òi h/i ph i có chi phí
u t trang thi t b ph%c v% VTHKCC khá l n ( Nhà ch , i m & , h th ng thông tin, b n bãi )
Trang 13Chi phí v n hành l n, c bi t là chi phí nhiên li u và các chi phí c nh khác
V# hi u qu tài chính
N"ng su t v n t i th p , do c ly ng n, ph ng ti n d*ng t i nhi#u i m, t c th p , nên giá thành v n chuy n cao Giá vé do nhà n c quy nh và giá vé này th ng th p
h n giá thành có th c nh tranh v i các lo i ph ng ti n c gi i cá nhân ng th i phù h$p
v i thu nh p bình quân c a ng i dân i#u này d(n n hi u qu tài chính tr c ti p c a các nhà u t vào VTHKCC th p, vì v y không h p d(n các nhà u t t nhân B i v y Nhà
n c th ng có chính sách tr$ giá cho VTHKCC các thành ph l n
1.2.2.Vai trò c a xe buýt trong h th ng VTHKCC c a ô th
V n t i xe buýt là lo i hình v n t i thông d%ng nh t trong h th ng VTHKCC Nó óng vai trò ch y u trong v n chuy n hành khách nh!ng vùng ang phát tri n c a thành ph , nh!ng khu v c trung tâm, c bi t là nh!ng thành ph c'
Vai trò c a xe buýt trong h th ng VTHKCC c a ô th $c th hi n nh!ng m t sau:
- Ngoài ch c n"ng v n chuy n c l p, nh tính n"ng c ng, xe buýt còn $c s d%ng
nh là m t ph ng ti n chuy n ti p và v n chuy n k t h$p v i các ph ng th c v n t i khác trong h th ng VTHKCC c)ng nh h th ng v n t i i ngo i c a ô th
- Trong các thành ph có quy mô v*a và nh/, ng xe buýt $c xây d ng góp ph n t o
d ng thói quen i l i b ng ph ng ti n VTHKCC cho ng i dân thành ph và t o ti#n # phát tri n các ph ng th c VTHKCC hi n i, nhanh, s c ch a l n trong t ng lai
- S d%ng xe buýt góp ph n ti t ki m chung chi phí cho toàn xã h i ( Chi phí u t
ph ng ti n, chi phí i#u hành qu n lý giao thông, chi phí th i gian lãng phí do t c ng ) Ngoài ra còn nhi#u nh!ng tác ng tích c c khác n m i m t c a xã h i
Kinh nghi m phát tri n giao thông c a các ô th trên th gi í cho th y các thành ph
có quy mô dân s nh/ và trung bình (d i 1 tri u dân) thì xe buýt là ph ng ti n VTHKCC
ch y u Nguyên nhân là do tính u vi t h n h,n c a xe buýt so v i PTVT cá nhân n u ng trên quan i m l$i ích c ng ng, th hi n:
- Di n tích chi m d%ng ng cho 1 chuy n i b ng xe búyt nh/ h n xe máy 7,5 l n và nh/ h n ô tô con 13 l n Di n tích giao thông t+nh cho m t chuy n i b ng xe buýt nh/ h n xe máy 2,5 l n và nh/ h n ô tô 7 l n
- T'ng v n u t cho m t chuy n i b ng xe buýt nh/ h n ô tô con 23 l n
- Chi phí xã h i cho m t chuy n i theo giá m b ng xe buýt ch b ng 45% so v i xe máy
và 7,7% so v i ô tô con
Do l$i ích cao nh v y nên Chính ph các n c coi VTHKCC là ho t ng phúc l$i chung cho toàn xã h i, b o v môi tr ng và u tiên u t phát tri n
Trang 141.2.3 c tính kinh t k thu t c a m t s lo i ph ng ti n VTHK trong thành ph
a.Ô tô buýt
Xe buýt là ph ng ti n v n t i hành khách ph' bi n nh t hi n nay.M t c a các tuy n
ô tô buýt trong ô th cao h n m t tuy n c a các ph ng ti n khác th ng t* 2 – 3 l n 0u i m n i b t c a v n t1i xe buýt là:
- Có tính c ng cao, không ph% thu c vào m ng dây d(n ho c ng ray, không c n tr
và d nh p vào h th ng giao thông ng b trong thành ph
- Khai thác, i#u hành n gi n, có th nhanh chóng i#u ch nh chuy n l $t trong th i gian ng n mà không nh h ng n ho t ng c a tuy n
- Ho t ng có hi u qu v i dòng hành khách có công su t nh/ và trung bình i v i các lu ng hành khách có h s bi n ng cao v# th i gian và không gian v n t i có th gi i quy t thông qua viêc l a ch n xe thích h$p và m t bi u v n hành h$p lý
- V n t i xe buýt cho phép phân chia nhu c u i l i ra các tuy n ( ng ph ) khác nhau trên c s m ng l i ng th c t i#u ti t m t i l i chung
- Chi phí u t t ng i th p so v i các ph ng ti n VTHKCC hi n i Cho phép t n d%ng m ng l i ng hi n t i c a thành ph Chi phí v n hành th p nhanh chóng em l i
- ng c t trong có c ng gây ô nhi m cao do : Khí xã, b%i, ho c nhiên li u và d u
nh n ch y ra, ngoài ra còn gây ti ng n và ch n ng
Tuy nhiên v n t i HKCC b ng xe buýt v(n là lo i hình v n t i thông d%ng nh t hi n nay trong h th ng VTHKCC Nó óng vai trò ch y u trong v n chuy n nh!ng vùng ang phát tri n c a thành ph Ô tô buýt s d%ng thích h$p nh!ng n i m i xây d ng, trong th i k0 xây
d ng $t u c a thành ph , khi s l $ng hành khách còn trong các thành ph c i t o dùng các ph ong ti n này c)ng r t phù h$p vì nó có th thay 'i h ng tuy n m t cách r ràng khi dòng hành khách thay 'i
Kinh nghi m phát tri n giao thông c a các ô th trên th gi i cho th y các thành ph quy mô dân s < 500.000 dân thì xe buýt là ph ng ti n i l i ch y u c a ng i dân
- các thành ph nh BangC c, Seoul, H ng Công, Cairo các chuy n i b ng xe buýt chi m t i 50 – 70% Th m chí i v i các thành ph hi n i nh Luân ôn, New York m c
Trang 15dù t1 l chuy n i b ng xe i n ng m r t l n(T i 72% New York) nh ng t1 l i b ng xe buýt v(n còn m c trên d i 20%
Trang 16B1ng 1.2.Tiêu chu5n thông s k) thu t c a xe buýt
i n Xe buýt i n có nh!ng c tính khai thác t t c a ng c i n nh : t c cao, v n hành
êm d u, không có ti ng n và khói th i và có tu'i th cao
Tuy nhiên, xe buýt lo i này v n hành òi h/i u t l n Chi phí duy trì h th ng ng dây i n là t ng i cao M t khác xe buýt i n v n hành ph% thu c vào m ng l i ng
ây i n, ngo i tr* m t s tuy n ng n xe buýt có th v n hành b ng c quy, ho c b ng m t
ng c x"ng/diesel ph% tr c khi nh p vào các tuy n có ng dây i n
c.T u i n ng m
ng t u i n ng m $c xây d ng các thành ph c c lôncs dân s trên m t tri u
ng i tr lên.T i n i có dòng hành khách l n t* 12.000 – 16.000 hành khách theo m t h ng (Gi cao i m)thì dùng t u i n ng m
Do v n và k thu t ph c t p, t u i n ng m ch a $c # c p phát tri n m ng l i giao thông c bi t, c% th là Hà N i và T.P H Chí Minh
Trang 17M t toa t u i n ng m có s c ch a kho ng 50 ch& ng i và 120 ch& ng.M t tàu 6 toa
c a ng t u i nv i ngo i ô thành ph , n i các sây bay v i nhau T u i n trên không là
lo i ph ng ti n giao thông ngoài m t ng ph , ch y trên các c u c n Theo quan h v trí
v i ray có hai cách t: t trên ray và t d i ray
T c t i a c a t u i n trên không t t i 100km/h, t c khai thác 60km/h S c
ch a có th t 4.000 hk khi kho ng cách gi!a các oàn t u là 90séc ng ray là các d m kim lo i ho c bê tông c t thép ng suât tr c
c.Monorail(T u i n 1 ray)
Là lo i ph ng ti n v n t i hi n i có t c cao bình quân t 60km/h và kh n"ng
v n chuy n l n g n 25.000 hk/h.Có u i m là di n tích chi m d%ng kho ng không ít, nó
th ng s d%ng v n chuy n hành khách t* v tinh vào trung tâm thành ph n i có lu ng hành khách l n
Trang 18Nh!ng ch tiêu trên có th tách bi t ho c c)ng có th liên h ch t ch v i nhau Ph ng
ti n v n t i hành khách ô th ph i m b o th i gian v n chuy n nhanh, gi m chi phí i l i
c a hành khách và ho t ng th ng xuyên, liên t%c, #u n
Vi c xác nh h th ng ph ng th c VTHKCC ô th là m t công vi c ph c t p và t m quan tr ng c a các y u t trên là r t khác nhau tu0 theo i#u ki n c a t*ng a ph ng, t*ng thành ph
Có nhi#u ph ng pháp ch n l a ph ng th c VTHKCC ô th khác nhau, tuy nhiên,
vi c áp d%ng ph ng th c nào và bao nhiêu ph ng th c cho m t ô th c% th thì không th
b ng m t ph ng pháp duy nh t có th gi i quy t m t cách hi u qu
1.3.2.L a ch n ph ng ti n trên c s c ng dòng hành khách
Khi bi t $c l u l $ng lu ng hành khách trên các tr%c ng ph , thì có th c"n c vào c ng dòng hành khách trên các tuy n tr%c xác nh lo i ph ng ti n c n s d%ng theo nh!ng nh m c chung sau:
(Ngu n: Bài gi ng Quy Ho ch GTVT ô Th )1.3.3.L a ch n ph ng ti n trên c s quy mô c a ô th
Vi c l a ch n ph ng ti n VTHKCC ô th trên quy mô thành ph $c xét theo hai
y u t : dân s và di n tích c a ô th
Trang 19Theo quy mô dân s :
B1ng 1.4 : nh m c l a ch n ph ng ti n theo dân s Quy mô dân s ( n v 1000 ng %i) Ph ng th c VTHKCC l a ch n
(Ngu n: Bài gi ng Quy Ho ch GTVT ô Th ) Theo di n tích :
Nh!ng thành ph nh/ ch nên s d%ng ô tô buýt, các thành ph trung bình ph i h$p c ô
tô buýt và trolley c ô tô buýt và xe i n bánh s t, thành ph có 3000 nghìn dân tr nên s d%ng X BS ho c ph i h$p ô tô buýt và trôlêi buýt
Di n tích thành ph không ph i là i#u ki n quy t nh ánh giá và l a ch n ph ng
ti n V n # ây còn liên quan n thành ph n dân c , nh t là t1 l ng i i làm, vì y u t này nh h ng n m c huy ng ph ng ti n v n t i và kho ng giãn cách các xe trong
gi cao i m
1.3.4.L a ch n ph ng ti n trên c s c ng t n su t i l i
M t c"n c khác l a ch n ph ng ti n là d a trên c s t n su t i l i c a m&i thành
ph - ó là s l $ng i l i bình quân cho m t ng i dân thành ph trong kho ng th i gian
nh t nh (ngày, tháng, n"m) Th c t t n su t i l i ph% thu c tr c ti p vào dân s , vì v y có
th nh ra s b lo i ph ng ti n trên c s này
Trang 20B1ng 1.5: nh m c l a ch n ph ng tiên theo t"n su/t i l i
Dân s ô th
(tri u ng i)
T"n su/t i l i (l $t/ng i/n"m)
(Ngu n: Bài gi ng Quy Ho ch GTVT ô Th )
T n su t i l i không ch ph% thu c dân s , nó quan h v i s phân b dân c ( c bi t
là s ng i i làm th ng xuyên) v i thành ph n dân c , m c s ng, giao l u n i ngo i thành
và vi c b trí m ng l i d ch v% th ng nghi p, v"n hoá, khu ngh mát du l ch
1.3.5.L a ch n ph ng ti n theo tiêu chu n kinh t
u t và hi u qu khai thác Riêng v# m c u t thì chi phí u t cho các lo i ph ng
ti n là khác nhau: cao nh t là ng s t ng m (metro), ti p n ng s t trên cao, tàu i n
m t t, X BH, ôtô buýt Vì v y khi l a ch n ph ng th c VTHKCC ph i m b o mang l i l$i ích kinh t cho ch u t
V phía ng i s d ng (hành khách):
Ph ng th c VTHKCC ph i phù h$p v i c ng dòng hành khách, ph i áp ng nhu
c u i l i c a hành khách m t cách t t nh t trên hai tiêu chí: ti t ki m (ti t ki m chi phí cho