đồ án kiến trúc xây dựng Đánh giá hiệu quả khai thác của VTHKCC tại Hà Nội

Nhóm nh ng ch tiêu bi u hi n hi u qu môi tr ng do VTHKCC gây ra.

M C L C

L I M U 1

CH NG 1: T NG QUAN V V N T I HÀNH KHÁCH CÔNG C NG VÀ HI U QU KHAI THÁC C A V N T I HÀNH KHÁCH CÔNG C NG 1.1 T ng quan v V n t i hành khách công c ng Hà N i 2

1.1.1 V n t i hành khách công c ng 2

1.1.2 V n t i hành khách công c ng b ng xe buýt 6

1.2 T ng quan v các ch tiêu khai thác VTHKCC 11

1.2.1 M t s khái ni m: 11

1.2.2 H th ng ch tiêu v m ng l i tuy n xe buýt 12

1.2.3 H th ng ch tiêu v qu n lý ho t ng c a ph ng ti n .13

1.2.4 H th ng ch tiêu v t c ph ng ti n: 15

1.2.5 Nhóm nh ng ch tiêu v khai thác k thu t ph ng ti n 16

1.2.6 H th ng ch tiêu v tài chính 18

1.2.7 Nhóm nh ng ch tiêu th hiên hi u qu kinh t - xã h i c a VTHKCC 19

1.2.8 Nhóm nh ng ch tiêu bi u hi n hi u qu môi tr ng do VTHKCC gây ra .20

1.2.9 Các ph ng th c tr giá cho VTHKCC b ng xe buýt ang áp d ng 21

CH NG 2: HI N TR NG KHAI THÁC TUY N XE BUÝT C A XÍ NGHI P XE BUÝT TH NG LONG 2.1 Hi n tr ng c a Xí nghi p xe buýt Th ng Long 21

2.1.1 Quá trình hình thành, phát tri n c a Xí nghi p xe buýt Th ng Long 21

2.1.2 K t qu ho t ng c a xí nghi p trong nh ng n m g n ây .26

2.2 Phân tích ánh giá th c tr ng c a hi u qu khai thác trên tuy n 27

2.2.1 Phân tích ánh giá chung v hi u qu khai thác trên các tuy n c a xí nghi p 27

2.2.2 Hi u qu khai thác trên tuy n 14: B H - C Nhu 29

2.2.3 Tính toán các ch tiêu cho tuy n trong 2 n m 2005 và 2006 35

CH NG 3: CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU KHAI THÁC TRÊN TUY N

V N T I HÀNH KHÁCH CÔNG C NG 3.1 M c ích, ý ngh a c a vi c !a ra các gi i pháp nâng cao hi u qu khai thác trên

tuy n 39

3.1.1 M c ích 39

3.1.2: Ý ngh a c a gi i pháp 39

3.2 Các c n c", c# s$ % !a ra các gi i pháp nâng cao hi u qu khai thác trên tuy n .40

3.2.1 M c tiêu, nh h ng phát tri n c a v n t i hành khách công c ng c a nhà n c 40

3.2.2 Chi n l c ng l i k ho ch phát tri n c a T ng công ty v n t i Hà N i 41

3.2.3 Th c tr ng c a tuy n 14 42

3.3 Gi i pháp nâng cao hi u qu khai thác tuy n VTHKCC 42

3.3.1 Tên gi i pháp: 42

3.3.2 Tính toán c th các ph ng án 46

3.3.3 Tính kh thi và hi u qu c a ph ng án: 58

K T LU N VÀ KI N NGH& 60

DANH M C CÁC B NG, BI)U, HÌNH V*

• Danh m c các b ng

B ng 2.1.K t qu ho t ng c a xí nghi p xe buýt Th ng Long……… …26

B ng 2.2.B ng t ng h p vi ph m c a ng i lao ng xí nghi p xe buýt Th ng Long……… 26

B ng 2.3 B ng t ng h p hình th c x! lý vi ph m c a xí nghi p xe buýt Th ng Long…… ….26

B ng 2.4 L t xe v n chuy n trên t"ng tuy n c a xí nghi p xe buýt Th ng Long…….….… 27

B ng 2.5 L ng hành khách v n chuy n c trên t"ng tuy n c a xí nghi p……… 28

B ng 2.6 Th i gian xu#t phát t i các i m u cu i… ……….….… 32

B ng 2.7 S l ng hành khách lên xu ng xe t i các i m d"ng $ theo chi u i……… … 33

B ng 2.8 S l ng hành khách lên xu ng xe t i các i m d"ng $ theo chi u v ……… ……34

B ng 2.9 B ng t ng h p các ch tiêu khai thác c a tuy n 14……….….….37

B ng 3.1 B ng chi phí xây d ng c s% h t ng……… …… 53

B ng 3.2 Th i gian xu#t phát t i i m u cu i c a tuy n 14A……… …….54

B ng 3.3 Th i gian xu#t phát t i i m u cu i c a tuy n 14B……….….….55

B ng 3.4 Th i gian bi u ch y xe c a tuy n 14A……….….56

B ng 3.5 Th i gian bi u ch y xe c a tuy n 14B……….…….57

• Danh m c hình v+ Hình 1 C c#u t ch c c a xí nghi p xe buýt Th ng Long……….…….25

Hình 2 M ng l i tuy n 14 c&……… ……43

Hình 3 S m ng l i tuy n 14A……… ……48

Hình 4 S m ng l i tuy n 14B……….….…51

L I M U

M t v#n làm au u các nhà quy ho ch giao thông trong th i i m hi n nay là vi c

ph ng ti n v n t i phát tri n quá nhanh so v i s phát tri n c a h th ng ng giao thông S

l ng ph ng ti n v n t i, 'c bi t là xe máy t ng lên vùn v t trong t"ng ngày, mà ch#t l ng

ng xá, b r ng ng giao thông, không thay i là bao nhiêu làm cho khi n cho ng xá luôn lâm vào tình tr ng quá t i (n n t)c ngh*n kéo dài Càng ngày thì s gi t)c ng càng

t ng lên gây h u qu nghiêm tr+ng n Môi tr ng và n n kinh t

kh)c ph c c tình tr ng t)c ng kéo dài trong nhi u gi , cách t t nh#t mà Vi t Nam có th làm c hi n nay chính là vi c h n ch v n t i cá nhân, nh#t là b ng xe máy,

h ng d(n cho ng i dân s! d ng xe buýt cho nh ng nhu c u i l i hàng ngày Vi c t o cho

ng i dân trong ô th có thói quen s! d ng VTHKCC là v#n r#t quan tr+ng, có ý ngh a cho

s phát tri n c a Th ô.Tuy nhiên, chúng ta g'p ph i m t s khó kh n trong quá trình a xe buýt n v i ng i dân ô th , ó là quãng ng i b quá xa, xe buýt r#t ông úc trong gi cao i m, m t s t n n t n t i nh móc túi, tr m c)p v't, chen l#n xô ,y thô b o… Nh ng v#n trên t n t i làm cho xe buýt ch a th c s là s l a ch+n c a ng i dân th ô Hà N i Trong th i i m hi n nay, khi #t n c ta ch a i u ki n xây d ng nh ng tuy n Metro, trambay hay trôllay bus thì xe buýt v(n ph i là ph ng ti n ch o c a VTHKCC trong

th ô Vì v y mu n cho m+i ng i dân s! d ng VTHKCC trong các chuy n i l i hàng ngày thì không gì khác chúng ta ph i nâng cao ch#t l ng d ch v xe buýt, t ng m ng l i ph sóng

c a xe buýt n t#t c nh ng n-o ng c a Hà N i ph n nào áp ng c nh ng nhu c u

i l i c a ng i dân trong ô th

tài t t nghi p này c p n tuy n 14 tr c thu c s qu n lý c a xí nghi p xe buýt

Th ng Long Hà N i, ho t ng t" B H n C Nhu , hi n t i tuy n này có hi u qu khai thác r#t th#p, không c ng i dân trong khu v c khai thác c a tuy n s! d ng làm ph ng

ti n i l i chính tài có a ra m t s th c tr ng c a tuy n khi n cho hi u qu khai thác c a tuy n th#p, và m t s ph ng án làm t ng hi u qu khai thác c a tuy n

tài g m 3 ph n chính:

- Ch ng 1: T ng quan v v n t i hành khách công c ng và hi u qu khai thác c a v n t i hành khách công c ng

- Ch ng 2: Hi n tr ng khai thác tuy n c a xí nghi p xe buýt Th ng Long Hà N i

- Ch ng 3: Các gi i pháp nâng cao hi u qu khai thác trên tuy n v n t i hành khách công

c ng

- V n t i hành khách công c ng: là lo i hình v n chuy n hành khách trong ô th , có th

áp ng kh i l ng l n nhu c u c a m+i t ng l p dân c m t cách th ng xuyênm liên t c trong th i gian xác nh theo h ng tuy n n nh trong 1 th i k nh#t nh

- Tuy n VTHKCC: là ng i c a ph ng ti n th c hi n ch c n ng v n chuy n xác

nh Tuy n VTHKCC là m t ph n c a m ng l i giao thông thành ph c trang b các c s% v t ch#t chuyên d ng nh : Nhà ch , bi n báo t ch c các hành trình v n chuy n b ng

ph ng ti n VTHKCC, th c hi n ch c n ng v n chuy n hành khách trong thành ph , n các vùng ngo i vi và các ô th v tinh n m trong quy ho ch t ng th c a thành ph

b, Vai trò c a v n t i hành khách công c ng

Cùng v i ô th hoá, vai trò c a h th ng VTHKCC ngày càng tr% nên quan tr+ng M t

h th ng VTHKCC ho t ng có hi u qu là ng l c thúc ,y quá trình ô th hoá Ng c l i

v i m t h th ng VTHKCC y u kém s* là l c c n i v i s phát tri n kinh t xã h i % các ô

th Vai trò c a VTHKCC c th hi n trên các ph ng di n ch y u sau :

- VTHKCC t o thu n l i cho vi c phát tri n chung c a ô th

ô th hoá luôn g)n li n v i vi c phát tri n các khu dân c , khu công nghi p th ng

m i, v n hoá kèm theo s gia t ng c v ph m vi lãnh th và dân s ô th T" ó d(n n xu#t hi n các quan h v n t i v i công su#t l n và kho ng cách xa Khi ó ch có h th ng VTHKCC nhanh, s c ch a l n m i có th áp ng c nhu c u ó

Ng c l i, n u không thi t l p c m t m ng l i VTHKCC h p lý t ng ng v i nhu

c u thì s c ép v gi i quy t m i giao l u gi a các khu ch c n ng ô th phân b cách xa trung tâm v i công su#t lu ng hành khách l n s* là l c c n i v i quá trình ô th hoá Gi i h n không gian ô th càng m% r ng thì vai trò c a VTHKCC càng th hi n rõ qua vi c rút ng)n

th i gian i l i và áp ng nhu c u c a dòng hành khách công su#t l n

- VTHKCC là nhân t ch y u ti t ki m th i gian i l i c a ng i dân ô th , góp ph n

t ng n ng su#t lao ng xã h i

Trong ô th t n su#t i l i cao và c ly i l i bình quân l n nên t ng hao phí th i gian

i l i c a m t ng i dân là áng k N u l#y m c i i l i bình quân c a m t ng i trong thành ph n i l i tích c c c a Hà N i là 2,2 – 2,5 chuy n/ng i/ngày và th i gian m t chuy n

i là 40 phút thì hao phí th i gian i l i chi m 15 -20 % t ng qu th i gian lao ng tích c c /nh h %ng rõ r t và tr c ti p c a VTHKCC là tác ng n vi c t ng n ng su#t lao

ng xã h i Theo tính toán c a các chuyên gia GT T : N u m$i chuy n xe ch m i m i phút thì d(n n t ng n ng su#t lao ng xã h i gi m i t" 2,5-4%, n ng su#t lao ng c a công nhân có c ly i làm 5km gi m 12% và trên 5km gi m t" 10-25% so v i nh ng công nhân s ng

g n n i làm vi c ( Ch c n i b )

- VTHKCC m b o an toàn và gi gìn s c kho- cho ng i i l i

An toàn giao thông g)n li n v i h th ng PTVT và c s% h t ng k thu t giao thông Hàng n m trên th gi i có ch"ng 800.000 ng i thi t m ng do tai n n giao thông Riêng Vi t Nam, m$i n m x y ra 8000-12.000 v tai n n giao thông làm thi t m ng t" 3000-8000 ng i, trong ó t0 l áng k thu c h th ng giao thông ô th % các thành ph n c ta do s l ng

xe p, xe máy t ng quá nhanh, m t i l i dày 'c là nguyên nhân chính gây ra tai n n

- VTHKCC góp ph n b o v môi tr ng ô th

Không gian ô th th ng ch t h1p, m t dân c cao, trong khi m t xe có ng c

l i dày 'c B%i v y VTHKCC ph i g)n li n v i các gi i pháp b o v môi tr ng Công c ng hoá ph ng ti n i l i là m t trong nh ng gi i pháp h u hi u mang tính kh thi nh m thi u hoá tác ng tiêu c c c a GT T n môi tr ng Tr c h t vi c thay th PTVT cá nhân b ng

ph ng ti n VTHKCC s* góp ph n h n ch m t ô tô, xe máy – nh ng ph ng ti n th ng xuyên th i ra m t l ng l n khí x ch a nhi u thành ph n c h i nh : Cacbuahi rô, ôxitnit , chì

U0 ban môi tr ng th gi i ã kh2ng nh tác ng áng k ( G n 50%) trong vi c hu0

ho i môi tr ng là do khí x các PTVT gây ra Nh v y hi u qu sâu s)c c a VTHKCC ph i k

n c kh n ng gi gìn b u không khí trong s ch cho các ô th , h n ch khí th i, gi m m t

c, Phân lo i V n t i hành khách công c ng

- V n t i hành khách công c ng b ng tàu i n ng m

- V n t i hành khách công c ng b ng tàu i n bánh h i, bánh s)t

- V n t i hành khách công c ng b ng xe buýt

d, S c n thi t ph i phát tri n h th ng V n t i hành khách công c ng

Nh ta ã phân tích % trên v hi u qu c a VTHKCC t" ó th#y r ng VTHKCC có m t vai trò r#t quan tr+ng v i thành ph Hà N i nói riêng và n c ta nói chung

Ngày nay xã hôi ngày càng phát tri n v n minh hi n i thì nhu c u c a con ng i ngày càng cao, g)n li n v i nó là nhu c u i l i v i nhi u m c ích khác nhau ngày m t t ng H n

th n a quá trình ô th hoá kèm theo s gia t ng v quy mô lãnh th , dân c ô th và g)n li n

v i quá trình phát tri n các khu ch c n ng khu công nghi p th ng m i, khu dân c v n hoá…xu#t hi n các quan h v n t i v i công su#t lu ng hành khách l n Khi ó ch có h th ng VTHKCC m i áp ng c nh ng nhu c u ó

i kèm v i s phát tri n ó là nh ng h u qu l i nh : ách t)c giao thông, ô nhi3m môi

tr ng, tai n n giao thông ngày m t gia t ng H u h t các v tai n n u x y ra % các ô th 'c

bi t là nh ng ô th l n và ch y u do ph ng ti n cá nhân gây ra Do ó vi c t ng c ng h n

n a ho t ng xe buýt v : Th i gian ph c v , ch#t l ng ph c v , m ng l i tuy n…

T" nh ng phân tích trên nh n th#y không còn cách nào khác gi i quy t v#n b c xúc

c a xã h i là h th ng VTHKCC Vi c phát tri n VTHKCC là r#t c n thi t và c#p bách

VTHKCC không ch kh)c ph c nh ng h u qu do quá trình ô th hoá mang l i mà nó còn

có nhi u tác ng n l nh v c i s ng c a m t ô th :

+ Tác ng t i n n kinh t ô th : Ngành công nghi p xây d ng, ngành d ch v

+ Ti t ki m chi phí: Chi phí i l i, chi phí do s! d ng ph ng t ên cá nhân, chi phí s!

d ng #t …

+ Tác ng v m't xã h i: T o nhi u vi c làm gi i quy t lao ng d th"a cho xã h i,

gi m thi u tai n n t o ni m tin v ng ch)c cho ng i lao ng, t o thói quen s! d ng ph ng

ti n giao thông công c ng cho ng i dân…gi m ùn t)c h n ch ô nhi3m không khí, ô nhi3m

ti ng n góp ph n b o v ô th trong s ch v n minh

Ng c l i, n u ta không thi t l p c m ng l i VTHKCC h p lý gi i quy t nhu c u i

l i và nh ng h u qu l i thì s c ép v vi c gi i quy t m i giao l u gi a các khu ch c n ng

ô th v i công su#t lu ng hành khách l n s* là l c c n i v i quá trình ô th hoá

d,Các y u t nh h %ng n ho t ng c a ph ng ti n VTHKC:

- i u ki n lu ng tuy n:

Khác v i các ngành khác, môi tr ng ho t ng c a ngành v n t i là trên các con ng,

v i không gian ho t ng r ng Do ó mà ho t ng c a ph ng ti n ph thu c r#t nhi u vào

i u ki n c a lu ng tuy n: lo i ng, s làn ng, m t ph ng ti n trên tuy n, l u l ng

hành khách trên tuy n, s l ng i m giao c)t … nh h %ng n th i gian m t chuy n, t c khai thác, h s s! d ng quãng ng, …

M$i m t tuy n u có nh ng 'c i m riêng, do ó c n ph i ch+n ph ng ti n sao cho phù

h p nâng cao hi u su#t s! d ng ph ng ti n

Hi n nay, Hà N i có kho ng 326 km ng n i th (ch a tính 2 qu n m i) M t m ng

m t bình quân khu v c n i thành là 0,2km/1000dân, ch t 40-50% so v i m c trung bình c a th gi i Qu n Hoàn Ki m có m t ng cao nh#t, ng a và Tây H là hai qu n

có m t ng th#p nh#t, ch b ng 21% m t m ng l i c a qu n Hoàn ki m

M ng l i ng có c#u trúc h$n h p và thi u s liên thông: % các khu v c m i hình thành

m t ng th#p, m+i s giao l u u t p trung vào các tr c ng h ng tâm t o ra s d n

ép và ph c t p v giao thông % khu v c trung tâm thành ph Nh ng n m g n ây m t s tr c

ng h ng tâm c a thành ph c i t o và hình thành rõ r t, h th ng các ng vành ai n i các tr c h ng tâm ang c hoàn ch nh

Tình hình xây d ng trong nh ng n m qua: Trong nh ng n m g n ây c s% h t ng giao thông c a Hà N i t"ng b c c xây d ng ng b hoàn ch nh, nh m c i thi n tình hình giao thông c a thành ph áp ng òi h4i c a s phát tri n kinh t - xã h i và xây d ng th ô

M t s tuy n ng và c u c kh%i công xây d ng nh : ng L c Long Quân, ng La Thành - Thái hà - Láng, Láng H - Thanh Xuân, ng Nguy3n Tri Ph ng, Li3u Giai - Ng+c Khánh…

- i u ki n v ph ng ti n:

Ph ng ti n v n t i là công c lao ng chính trong ngành v n t i, vì v y mà s l ng

ph ng ti n và ch#t l ng c a ph ng ti n nh h %ng tr c ti p n ho t ng c a doanh nghi p Y u t này liên quan n các ch tiêu s l ng và ch#t l ng khai thác k th ât sau: s

xe k ho ch, s xe v n doanh, t c k thu t, s n l ng, h s s! d ng s c ch a…

Qua i u tra và ánh giá c a hành khách i xe cho th#y Tr c ây, xe x#u b,n và ch#t

l ng kém là nguyên nhân chính d(n n ng i dân không i xe buýt Cho t i hi n nay ngày càng có nhi u ng i i xe buýt không ph i do giá vé r- mà ch y u là do ch#t l ng d ch v

c nâng cao, 'c bi t là do u t xe m i ch#t l ng cao (và ây c&ng là nguyên nhân chính d(n n thu hút c hành khách ngày càng s! d ng ph ng ti n công c ng) Hàng n m s

l ng hành khách t ng lên không ng"ng trong khi ó s xe u t m i l i ít nh v y x,y ra tình

tr ng n ng l c áp ng ch a áp ng k p so v i nhu c u i l i th c t

- T ch c i u hành:

ây là m t khâu quan tr+ng c a ho t ng xe buýt hi n nay nó th hi n hi u qu ho t ng

c a xe buýt thông qua chính xác c a bi u v n hành, s thu n ti n c a hành khách khi ti p

c n và s! d ng d ch v , s ti n nghi và ch#t l ng ph c v c a d ch v xe buýt công c ng

Tr c n m 2001 công tác i u hành và qu n lý ho t ng c a xe trên tuy n c th c hi n

là hình th c i u phân tán theo ki u “khoán” hay “ nh m c” doanh thu cho lái xe t"ng chuy n trên t"ng tuy n K t qu là toàn b m ng l i xe buýt ho t ng không hi u qu , thi u

s liên thông nên không thu hút c hành khách T" n m 2001 ho t ng xe buýt % Hà N i

ã có s thay i v ch#t và em l i hi u qu cao “ph ng th c i u t p trung” là vi c l p

k ho ch v n doanh, bi u v n hành và i u t p trung

V h th ng hành trình ch y xe thì hi n nay T ng công ty ang áp d ng lo i hình hành trình ch y su t (T" b n u n b n cu i) ch a có xe buýt nhanh ho'c hành trình rút ng)n

Vi c áp d ng hình th c ch y xe nh v y có thu n l i v i công tác t ch c và i u xe ho t

ng trên tuy n nh ng v i 'c i m lu ng hành khách i l i % Hà N i có s bi n ng l n theo

gi trong ngày và theo ch'ng trên tuy n nên c n ph i k t h p v i các lo i hành trình ch y nhanh và rút ng)n, nâng cao c hi u qu s! d ng ph ng ti n c&ng nh ch#t l ng ph c v hành khách, gi m chi phí khai thác Hi n t i T ng công ty ch m i áp d ng trong các tr ng

h p ùn t)c giao thông t xu#t và 'c bi t là trong th i gian SEAGAMES 23 vào tháng12/2003 hình th c này c áp d ng và ã mang l i hi u qu cao

1.1.2 V n t i hành khách công c ng b ng xe buýt

a, Khái ni m:

- V n t i hành khách công c ng b ng xe buýt: là lo i hình VTHKCC s! d ng xe ô tô có

s c ch a l n làm ph ng ti n v n chuy n, ho t ng theo bi u và hành trình ã c quy

nh s5n ph c v nhu c u i l i c a ng i dân trong thành ph , thu ti n c c theo giá quy

nh

- Th i gian bi u và bi u ch y xe: là m t công c qu n lý th ng c s! d ng trong

V n t i hành khách công c ng b ng xe buýt, c xây d ng d a trên các thông s ho t ng

c a tuy n, nh là: th i gian, c ly ho t ng, giãn cách ch y xe, c ly c a các i m d"ng $ trên tuy n Giúp cho công tác qu n lý lái, ph xe, và qu n lý ph ng ti n khi ho t ng trên hành trình c a tuy n

- V ph m vi ho t ng (Theo không gian và th i gian)

+ Không gian ho t ng: Các tuy n VTHKCC th ng có c ly trung bình và ng)n trong

ph m vi thành ph , ph ng ti n ph i th ng xuyên d"ng $ d+c tuy n phù h p v i nhu c u

m t ph ng ti n cao, ph ng ti n ph i t ng gi m t c , d"ng $ nhi u l n nên òi h4i ph i

có tính n ng ng l c và gia t c cao

+ Do l u l ng hành khách lên xu ng nhi u, i trên kho ng cách ng)n cho nên ph ng

ti n th ng b trí c ch$ ng i và ch$ ng Thông th ng ch$ ng i không quá 40% s c ch a

ph ng ti n , ch$ ng i ph i thu n ti n cho vi c i l i trên ph ng ti n C#u t o c!a và s c!a,

b c lên xu ng và s b c lên xu ng cùng các thi t b ph tr khác m b o cho hành khách lên

xu ng th ng xuyên, nhanh chóng, an toàn và gi m th i gian ph ng ti n d"ng t i m$i tr m $

+ m b o an toàn và ph c v hành khách t t nh#t, trong ph ng ti n th ng b trí các thi t b ki m tra vé t ng, bán t ng ho'c c gi i, có h th ng thông tin hai chi u (Ng i lái- Hành khách) y

+ Do ho t ng trong ô th , th ng xuyên ph c v m t kh i l ng l n hành khách cho nên ph ng ti n th ng òi h4i cao v vi c m b o v sinh môi tr ng ( Thông gió, ti ng

n, ô nhi3m c a khí x )

+ Các ph ng ti n VTHKCC trong ô th th ng ph i m b o nh ng yêu c u th,m

m Hình th c bên ngoài, màu s)c,cách b trí các thi t b trong xe giúp hành khách d3 nh n bi t

và gây tâm lý thi n c m v tính hi n i, chuyên nghi p c a ph ng ti n

V n u t ban u l n b%i vì ngoài ti n mua s)m ph ng ti n òi h4i ph i có chi phí u

t trang thi t b ph c v VTHKCC khá l n ( Nhà ch , i m $ , h th ng thông tin, b n bãi )

Chi phí v n hành l n, 'c bi t là chi phí nhiên li u và các chi phí c nh khác

- V hi u qu tài chính

N ng su#t v n t i th#p , do c ly ng)n, ph ng ti n d"ng t i nhi u i m, t c th#p , nên giá thành v n chuy n cao Giá vé do nhà n c quy nh và giá vé này th ng th#p h n giá thành có th c nh tranh v i các lo i ph ng ti n c gi i cá nhân ng th i phù h p v i thu

nh p bình quân c a ng i dân i u này d(n n hi u qu tài chính tr c ti p c a các nhà u t vào VTHKCC th#p, vì v y không h#p d(n các nhà u t t nhân B%i v y Nhà n c th ng có chính sách tr giá cho VTHKCC % các thành ph l n

d, Nh ng u nh c i m c a V n t i hành khách công c ng b ng xe buýt:

- 6u i m

+ Có tính c ng cao, không ph thu c vào m ng dây d(n ho'c ng ray, không

c n tr% và d3 nh p vào h th ng giao thông ng b trong thành ph

+ Khai thác, i u hành n gi n, có th nhanh chóng i u ch nh chuy n l t trong

th i gian ng)n mà không nh h %ng n ho t ng c a tuy n

+ Ho t ng có hi u qu v i dòng hành khách có công su#t nh4 và trung bình i

v i các lu ng hành khách có h s bi n ng cao v th i gian và không gian v n t i có th gi i quy t thông qua viêc l a ch+n xe thích h p và m t bi u v n hành h p lý

+ V n t i xe buýt cho phép phân chia nhu c u i l i ra các tuy n ( ng ph ) khác nhau trên c s% m ng l i ng th c t i u ti t m t i l i chung

+ Chi phí u t t ng i th#p so v i các ph ng ti n VTHKCC hi n i Cho phép

t n d ng m ng l i ng hi n t i c a thành ph Chi phí v n hành th#p nhanh chóng em l i

hi u qu

- Nh c i m:

+ N ng l c v n chuy n không cao, n ng su#t v n chuy n th#p, t c khai thác còn th#p (15-16km/h) so v i xe i n bánh s)t, xe i n ng m Kh n ng v n t i th#p trong gi cao

i m vì dùng bánh h i

+ Trong khai thác ôi khi không thu n l i do thi u thi t b , do d"ng % b n, thi u h

th ng thông tin nên không áp ng c nhu c u c a hành khách v ti n nghi, tin c y,

+ ng c t trong có c ng gây ô nhi3m cao do : Khí xã, b i, ho'c nhiên li u và

d u nh n ch y ra, ngoài ra còn gây ti ng n và ch#n ng

e, M ng l i hành trình c a v n t i hành khách công c ng b ng xe buýt:

- M t s khái ni m:

+ Hành trình: là ng i c a ph ng ti n t" i m u n i m cu i hoàn thành nhi m v v n t i theo bi u ã quy nh, hành trình ph i mang tính n nh lâu dài, thu n

ti n cho quá trình s! d ng c a ng i dân

+ M ng l i hành trình: là t p h p c a nhi u hành trình, ph i m b o tính liên thông

- Nh ng yêu c u c b n c a m t tuy n xe buýt trong thành ph :

+ Chi u dài c a tuy n ph i n m trong gi i h n h p lý, th ng g#p 2-3 l n chi u dài trung bình m t chuy n i c a hành khách

+ L trình c a tuy n thì ph i c thi t k i qua nhi u i m thu hút hành khách trong thành ph , ph c v , c nhi u hành khách h n

+ Các tuy n xe buýt ph i c thi t k có kh n ng n i dài trong t ng lai

+ C s% v t ch#t trên tuy n ph i mang tính ng b , s! d ng trong kho ng th i gian dài

- i m d"ng trên tuy n:

Là nh ng i m d"ng c a xe buýt hành khách lên xu ng trên tuy n T i i m d"ng ph i

có nh ng thông tin y và c n thi t cho hành khách, giúp cho hành khách thu n ti n trong

vi c s! d ng xe buýt trong các chuy n i c a thành ph

c, Vai trò c a xe buýt trong h th ng v n t i hành khách công c ng

Ôtô buýt là m t trong nh ng l c l ng chính v n chuy n hành khách trong thành ph

Nó có th ph c v hành khách % nhi u i m trong thành ph do tính linh ng và tính linh ho t cao h n các ph ng th c v n t i khác §'c bi t là i v i các thành ph có m t dân c l n ang phát tri n kh n ng u t cho giao thông ô th còn h n ch thì ôtô buýt th c s là i

t ng l a ch+n Vì có nhi u u i m nh :

+ Có tính c ng cao không ph thu c vào m ng dây d(n ho'c ng ray không c n tr% và d3 hoà nh p vào h th ng giao thông ng b trong thành ph

+ Khai thác i u hành n gi n có th nhanh chóng i u ch nh chuy n l t, thay xe trong th i gian ng)n mà không nh h %ng n ho t ng c a tuy n

+ Ho t ng có hi u qu v i dòng hành khách có công su#t nh4 và trung bình § i v i

lu ng hành khách có h s bi n ng cao v th i gian và không gian v n t i có th gi i quy t thông qua vi c l a ch+n th i gian thích h p và m t bi u v n hành h p lý

+ V n t i cho phép phân chia nhu c u i l i ra các tuy n khác nhau trên c s% m ng

l i ng th c t i u ti t m t i l i chung

+ Có chi phí u t t ng i th#p so v i các ph ng ti n VTHKCC hi n i Cho phép t n d ng m ng l i ng c a thành ph Chi phí v n hành th#p nhanh chóng em l i

b ng cách rút ng)n t n su#t ch y xe

1.2 T ng quan v các ch tiêu khai thác VTHKCC

1.2.1 M t s khái ni m:

a, Khái ni m v ch tiêu:

- Ch tiêu: là công c ph n ánh gián ti p nh ng thu c tính b n ch#t c a hi n th c khách quan mà ta c n nh n th c

M$i m t ch tiêu thi t l p ch có th ph n ánh c m t ph ng di n nào ó c a th c

t khách quan B%i v y nghiên c u m t cách toàn di n và y m+i m't, m+i khía c nh

c a hi n t ng hay quá trình ng i ta ph i s! d ng m t h th ng ch tiêu

- H th ng ch tiêu: là m t t p h p các ch tiêu ph n ánh các hiên t ng hay quá trình kinh

t -xã h i c s)p x p theo m t nguyên t)c nh#t nh phù h p v i c#u trúc và các m i liên k t

gi a các b ph n c#u thành v i nhau c a hiên t ng hay quá trình ó

b, Khái ni m v hi u qu khai thác:

- Hi u qu : là m t ch tiêu ph n ánh m c thu l i c k t qu t ng ng v i toàn b ngu n l c ph i b4 ra trong quá trình th c hi n m t ho t ng nh#t nh (nh m t m t m c ích nào ó)

Khi nói n hi u qu c a m t ho t ng nào ó ta ph i g)n nó v i m c ích nh#t nh Các ho t ng không có m c tiêu tr c h t không th a ra tính hi u qu Hi u qu luôn g)n v i m c tiêu xác nh, không có hi u qu chung chung

Hi u qu có th o b ng ti n hay b ng n v khác

Trong V n t i hành khách công c ng thì y u t hi u qu c hi u trên 2 ph ng di n: + Hi u qu kinh t

+ Hi u qu xã h i

- Hi u qu kinh t : là k t qu ho t ng c a quá trình v n chuy n, c o b ng ti n Hi u

qu kinh t i v i doanh nghi p: doanh thu thu c c a quá trình v n chuy n hành khách, thông qua m t s ngu n thu c th : bán vé, thu do qu ng cáo trên ph ng ti n, qu ng cáo t i các i m d"ng $

- Hi u qu xã h i: vi c a xe buýt s* làm gi m nh ng chi phí dành cho vi c m% r ng

ng ph , xây d ng các bãi $ xe, t n nhi u ti n c a, gi m nh ng chi phí kh)c ph c nh ng

h u qu do s quá t i c a v n t i cá nhân mang l i, nh là: tai n n giao thông, ô nhi3m môi

tr ng, ùn t)c kéo dài

c, M t s ch tiêu nh h ng n hi u qu khai thác c a V n t i hành khách công

c ng

Có th chia thành m t s nhóm ch tiêu sau ây:

- Nhóm ch tiêu nh h %ng n ho t ng c a tuy n xe buýt

+ Nhóm ch tiêu v tuy n: chi u dài tuy n, s i m d"ng $ d+c ng, h s trùng tuy n

+ Nhóm các ch tiêu v ph ng ti n v n t i: s c ch a c a ph ng ti n, h s l i d ng tr+ng t i t nh và ng, h s s! d ng quãng ng

+ Nhóm các ch tiêu v t c : t c k0 l c, t c k thu t, t c kinh t

M c ích: nghiên c u các ch tiêu này s* bi t c tình tr ng ho t ng hi n t i c a nh ng chuy n xe trên tuy n 14, tuy n 14 ã áp ng c nh ng nhu c u i l i trong vùng khai thác

c a tuy n hay ch a, kh n ng c nh tranh v i nh ng tuy n cùng ho t ng trên o n ng này Nghiên c u nh ng ch tiêu này cho phép nh ng nhà qu n lý n)m b)t c nh ng y u t t n t i trên tuy n trong quá trình ho t ng, làm cho hi u qu c a tuy n th#p Qua ó a ra nh ng

gi i pháp gi i quy t nh ng t n t i, nâng cao hi u qu v n chuy n trên tuy n

- Nhóm các ch tiêu kinh t

+ Nh ng ch tiêu v chi phí ho t ng cho 1 tuy n xe buýt: chi phí nhiên li u, chi phí

b n bãi, chi phí x m l p, chi phí b o d ng s!a ch a, chi phí l ng, b o hi m cho b ph n lái

ph xe, i u hành ph ng ti n…

+ Nhóm nh ng ch tiêu v doanh thu trên tuy n: s l ng vé tháng, vé l t, s l ng hành khách s! d ng xe buýt

M c ích: nghiên c u nh ng ch tiêu này cho bi t th c ch#t ho t ng c a tuy n mang l i

hi u qu nh th nào, l i nhu n c a m t tuy n xe s 14

- Nhóm các ch tiêu xã h i:

+ Nh ng ch tiêu v môi tr ng: ô nhi3m môi tr ng

+ Nhóm nh ng ch tiêu v dòng giao thông: ùn t)c giao thông, tai n n giao thông + Nhóm nh ng ch tiêu v lu ng hành khách: nh h %ng n nhu c u i l i, tâm lý

c a hành khách s! d ng xe buýt

M c ích: Nghiên c u s nh h %ng c a tuy n xe buýt i v i xã h i

1.2.2 H th ng ch tiêu v m ng l i tuy n xe buýt

a, Chi u dài tuy n xe buýt (Lt):

- Chi u dài tuy n xe buýt (C ly tuy n) là quãng ng di chuy n t" i m u n i m

cu i, c ly tuy n s* nh h %ng n th i gian m t chuy n xe, m c tiêu hao nhiên li u, nh m c

Lo: là kho ng cách bình quân gi a các i m $ (m)

c Chi u dài huy ng c a tuy n xe buýt:

ây là quãng ng c tính t" v trí t p k t ph ng ti n sau m t ngày ho t ng t i

i m u cu i c a tuy n ho t ng Ch tiêu này cho th#y quãng ng ho t ng c a tuy n xe buýt

Lho t ng = 2*Lhuy ng + Lt* Zc

Trong ó:

Zc: S l t xe v n chuy n trong ngày

Lhuy ng c tính 2 l t i và v Quãng ng huy ng chính là quãng ng ph ng ti n ch y r$ng, vì v y nó s* liên quan n h s l i d ng quãng ng

d, H s i tuy n:

Là s l n i tuy n bình quân trong m t chuy n i c a hành khách, nó ánh giá m c

ph c v t t hay x#u c a h th ng hành trình m b o thu n ti n cho hành khách khi thi t k

H s ngày xe t t bi u th ch#t l ng BDSC và tình tr ng k thu t c a ph ng ti n v n t i

c H s ngày xe v n doanh (αvd )

αvd = ADvd