Nĩ được thiết kế để tạo ra dịng chuyển động khơng khí xuyên qua đầu phát ion, phân tán các ion này ra khơng gian xung quanh, tạo mơi trường thuận lợi để kích hoạt sớm sự phĩng điện hiện
Trang 1NHÓM 9
THÀNH VIÊN:
CAO BÁ LỢI NGUYỄN VĂN HOÀNG
VŨ ĐỨC TÂM NGUYỄN MINH TUẤN NGUYỂN TẤN THANH NGUYỄN QUỐC TỊNH TRẦN VĨNH PHÚ LÊ ĐÌNH VŨ
Trang 3Trong những năm qua, cứ mỗi khi mùa mưa đến, ngoài việc chuẩn bị các biện pháp phòng chống bão lụt chúng ta còn phải quan tâm đến một hiện tượng thiên nhiên khác có tác hại nghiêm trọng
đến cơ sở vật chất và con người - đó là dông sét.
Vậy hiện tượng sấm sét là hiện tượng xảy ra
trong cơn mưa với tiếng nổ rền và những tia chớp nhoáng trên bầu trời.
Trang 7Sét dây : là sét hình thành giữa các đám mây
Sét đánh thẳng:là dòng sét đánh thẳng xuống mặt
đất nhà cửa hay công trình, người và vật ở dưới đất.
Sét cục: là những dòng sét có cường độ cực lớn, phóng cực nhanh.
Trang 11Sét ñánh thẳng vào công trình.
Sét xâm nhập qua thiết bị anten
Sét xâm nhập qua các ñường dây treo nổi
Sét xâm nhập qua các ñường dây treo nổi
Sét xâm nhập qua ñường dây cáp ñặt ngầm
Sét xâm nhập qua cáp nối giữa các thiết bị
Sét xâm nhập qua các mạch cung cấp ñiện cho các thiết bị viễn thông
Sét xâm nhập qua hệ thống tiếp ñất và các
ñiểm ñấu chung
Trang 12Nguyên nhân làm xuất hiện sét : là do sự hình thành các
điện tích(âm và dương) khối lớn.(hay còn gọi là sự
phân cực của đám mây )
Trang 13Về mùa nắng nước bốc hơi mạnh,hơi nước tích
tụ ở trạng thái áp suất thấp.càng lên cao không khí càng loãng nước ở trạng thái phân ly thành H+ và OH –
Các ion này chênh lệch nhau rất nhiều,H+ là ñiện dương nhẹ bốc lên trên ñám mây,OH –
nặng hơn ở phía dưới ñám mây.
Trang 14• Dưới nhiệt độ và áp suất khí quyển các ion dương và các ion âm tách thành
những đám mây trái dấu.giữa các đám
mây và mặt đất hình thành những điện
trường E với cường độ tăng dần.Lúc này không khí ngột ngạt vì sự ion hóa đã làm giảm nồng độ oxy tự do trong không
khí.nhiệt độ tăng cao oi bức.khi cường độ điện trường tăng tới 20 – 30 kv/cm thì
xảy ra hiện tượng sét
Trang 15• Khi hai dòng điện trái dấu gặp nhau có sự trung hòa về điện gây ra ánh chớp sáng lòa ta gọi là
sét.không khí đột ngột giãn ra gây tiếng nổ ta gọi
là sấm.vì âm thanh đi chậm hơn ánh sáng nên bao giờ ta cũng thấy chớp sáng rồi mới nghe tiếng
Trang 18Làm chết người ,chết gia súc,gẫy đổ cây cối,hư hỏng nhà cửa
,thiết bị
ở Việt nam;Ngày 4/6/2001, sét đánh nổ một máy cắt 220 KV
của Nhà máy Thuỷ điện Hòa Bình Sự cố đã khiến lưới điệnmiền Bắc bị rã mạch, nhiều nhà máy điện bị tách ra khỏi hệthống Hà Nội và nhiều tỉnh thành khác bị mất điện trên diệnrộng
Trang 19Theo ước tính của các nhà chuyên môn,trên khắp mặt địa cầu, cứ mỗi giây, có khoảng 100 cú sét
đánh xuống mặt đất
Tại Mỹ, sét gây thiệt hại từ 4 đến 5 tỷ USD mỗi năm Số người chết do sấm sét mỗi năm lớn hơn số người chết do bão và lốc cộng lại
Trang 26BỘ PHẬN NỐI ĐẤT
Trang 31Phase 1 Phase 2 Phase 3
KIM CHỐNG
SÉT DÂY DẪN SÉT HT NỐI ĐẤT
Trang 33ƯU ĐIỂM
Trang 34NHƯỢC ĐIỂM
GÂY SÉT CẢM
ỨNG
CHIỀU CAO BẢO VỆ THẤP NHƯỢC ĐIỂM
MẤT MĨ QUAN CÔNG TRÌNH
ĐỘ CHÍNH
XÁC KHÔNG
CAO
Trang 35Hệ thống chống sét chủ động : Hệ thống chủ động dùng thu lơi phĩng trực tiếp một luồng ion về phía đám mây, làm tăng thêm khả năng phĩng điện cĩ thể xảy ra trong
đám mây
Giới thiệu hệ thống:
SAINT ELMO là một đầu
thu sét trực tiếp
Thuộc sản phẩm của công
ty Công nghệ chống sét
toàn cầu Pháp chế taọ
Trang 36Kim thu sét SAINT ELMO
SE6(30.104.000VND)
-Bán kính bảo vệ cấp từ : 32-52m
Kim thu sét SAINT ELMO
Một số loại kim Saint Elmo
Kim thu sét SAINT ELMO
SE15(43.349.000VND)
-Bán kính bảo vệ cấp từ : 79-107m
Trang 37Kim thu sét SAINT ELMO SE2D30(33.463.000VND)
Trang 38Kim thu sét hiện đại SAINT
ELMO AFB
-Chủ động thu sét tia tiên đạo Tự tái tạo năng lượng bằng năng
Một số loại kim Saint Elmo
tái tạo năng lượng bằng năng
lượng mặt trời và gió
-Bán kính bảo vệ 52m-107m, giá tùy theo bán kính bảo vệ của
kim
Trang 39Cấu tạo của kim thu sét
SAINT ELMO :
Đầu thu
-Một đầu thu gắn cố định phía trên
dùng thu sét và che chắn cho đầu phát xạ ion ở bên trong Nĩ được thiết kế để tạo ra dịng chuyển động khơng khí xuyên qua đầu phát ion, phân tán các ion này ra khơng gian xung quanh, tạo mơi trường thuận lợi để kích hoạt sớm sự phĩng điện (hiện tượng Corona), hạn chế thiệt hại do sét gây ra
Trang 40Cấu tạo của kim thu sét
SAINT ELMO :
Thân kim
-Thân kim được làm bằng đồng xử
lý hoặc inox cách nhiệt, phía trên cĩ một hoặc nhiều đầu nhọn dùng phát
xạ ion Các đầu nhọn này được nối với bộ phát xạ ion thơng qua dây
dẫn luồng bên trong ống cách điện
Trang 41Cấu tạo của kim thu sét
SAINT ELMO :
Bộ kích thích phát xạ ion
-Được làm bằng vật liệu Ceramic
áp điện, đặt phía dưới thân kim,
trong buồng cách điện, nối với các
đầu phát xạ nhờ dây dẫn chịu được điện thế cao Khi cĩ dơng, dưới tác động của một lực, bộ phận này sẽ
phát ra các điện tích
Trang 42Nguyên tắc hoạt ñộng
a - Sự kích thích áp ñiện
-Một sự dao động nhỏ của kim thu sét so với cột đỡ
cùng với áp lực được tạo ra trước trong bộ kích thích sẽ sinh ra những áp lực biến đổi ngược nhau Theo đó,
chúng tạo ra điện thế cao tại các đầu nhọn phát xạ ion, sinh ra một lượng lớn ion xung quanh kim thu sét
Những ion này sẽ ion hóa dòng khí quyển xung quanh
và phía trên đầu thu nhờ hệ thống lưu chuyển không
khí VENTURI ngay đầu thu Tính lưỡng cực của vật liệu áp điện tạo cho kim thu sét SAINT-ELMO khả
năng hoạt động với cả sét dương và âm
Trang 43Nguyên tắc hoạt động
b- Giảm thời gian kích thích hiệu ứng CORONA và
giảm điện áp ngưỡng
-Sự tăng cưỡng bức mật độ ion của không khí chung
quanh một điện cực đều làm giảm điện áp ngưỡng
Điều này được thực hiện nhờ bộ phát xạ ion Khả năng
này khiến cho nó có tính hiệu quả hơn trong vai trò của
điểm thu sớm nhất so với các điểm khác của tòa nhà mà
nó bảo vệ
Trang 45•Căn cứ chọn số lượng kim chống sét :
Cần phải xác định quy mô công trình( lớn, nhỏ),
Mức độ cần bảo vệ ( cao, trung bình, thấp ),
Vị trí các điểm cạnh tranh ( là các điểm có góc nhọn, nhô ra của công trình –là điểm sét phóng điện vào chủ yếu )
Có bán kính các điểm cạnh tranh, (Rct) tra
bảng xác định bán kính bảo vệ chọn được số lượng kim cần đặt
Trang 46Ưu, nhược điểm của kim thu sét SAINT ELMO
Ưu điểm:
-Kim thu sét này phĩng điện tích dẫn sét nhưng khơng sử
dụng thiết bị điện tử nên bảo đảm tuổi thọ
-Khơng cần nguồn cung cấp bên ngồi
-Khơng cần bảo trì mà vẫn hoạt động tốt sau mỗi lần cĩ sét đánh
-Vật liệu chất lượng cao, thẩm mỹ
-Sử dụng thép khơng gỉ chống ăn mịn, tuổi thọ cao
Trang 47-Mức độ an toàn cao trong việc phòng chống tia sét
đánh thẳng.
-Chủ động lựa chọn đánh vào điểm nhất định của công trình, hạn chế việc đánh lung tung vào các
điểm bên cạnh Giảm thiểu sét đánh tạt ngang.
-Khả năng bảo vệ rất cao.
-Đảm bảo liên tục điện vả tiếp tục chức năng sau khi nhận dòng phóng sét lặp lại.
-Hiệu suất dòng phóng 100%.
Trang 48Ưu, nhược điểm của kim thu sét SAINT ELMO
Nhược điểm:
-Giá thành cao
-Khĩ khăn để vận chuyển
-Chi phí lắp đặt cao
Trang 49Bảng so sánh
Trang 521.Cấu tạo:
Chiều dài 30 cm, năng 1,5 kg
Kim được bọc bởi kim loại bọc ngồi là thiết bị tạoion, giải phĩng ion và chủ động phĩng ra tia điệnsớm về phía các đám mây sét
Bên trong quả cầu là kim phóng điện nối với cápthoát sét
Trang 542.Nguyên tắc hoạt động của kim thu sét Interceptor -Đầu kim thu sét INTERCEPTOR tạo nên một sự sai biệt
về điện thế giữa đầu kim và đám mây
- Khi có đám mây sét xuất hiện, ion trái dấu trong đámmây sét ghép điện dung với bề mặt kim ,quả cầu tạoion cảm ứng bằng bộ phận trong quả cầu với ion trong
đám mây sét xuất hiện gần nó
-Tạo ra một đường dẫn tia tiên đạo phát xạ sớm từ đámmây hướng thẳng trực tiếp vào đầu kim
Trang 553.Việc lắp đặt:
-chọn kim ,chiều cao kim phụ thuộc quy mô công
trình,chiều cao của công trình
-vị trí các điểm cạnh hay phần nhô ra của công trình.-chọn số lượng kim thích hợp
Trang 57Chiều cao công
trình(m)
Chiều cao cột
đỡ(m)
Tổng chiều cao(m)
Bán kính bảo vệ với chiều cao kim tương
Trang 584.Ưu, nhược điểm của INTERCEPTOR :
Ưu điểm:
• Tăng tối đđa khả năng tản dòng sét
• Cho phép cáp thoát sét đi trong công trình
• Giảm thiểu tác dụng cảm ứng và hiện tượng sét đánh tạt ngang
•So với các đầu thu sét khác ( trừ Dynasphere ) Interceptor có
tính năng vượt trội hơn về bán kính bảo vệ và về tính thẩm
mỹ.(ví dụ như một nhà cao 10 tầng, bán kính 90m chỉ cần 1 kim interceptor là có thể bảo vệ được)
Nhược điểm :
• Giá thành cao
• Tuỳ theo quy mô của công trình và số lượng cọc nối đất mà giá dao động từ 20-40 triệu đồng; chi phí lắp đặt chiếm 15-
20% tổng giá thành.
Trang 61Các kim thu sét tạo ra nhiều hiệu ứng corona sẽ
thu sét không hiệu quả
Một kim thu sét hoạt động tối ưu nếu có thể phóng
tia tiên đạo đi lên khi điện trường xung quanh đạt đến mức có thể duy trì sự lan truyền của tia tiên đạo
Trang 62Vỏ kim hình bán cầu bao quanh một kim được nối với đất.
Vỏ kim cách li với kim nhưng được nối đất bằng trở kháng biến đổi động theo độ dẫn DC
Kim Dynasphere được cách ly với công trình
bằng cột cách ly.
Trang 63Trong giai đoạn điện trường động của cơn dông, khi tia tiên
đạo sét xuống gần, vỏ bán cầu của kim DYNASPHERE sẽ
tăng điện thế do hiện tượng ghép điện dung
Khi điện thế đủ lớn, một tia hồ quang kích sẽ phóng qua khe hở không khí giữa vỏ bán cầu và kim nối đất
Tia hồ quang kích có 2 tác dụng:
Tạo một số lượng lớn electron cần thiết để khởi tạo tia tiên
đạo đi lên
Tạo sự gia tăng đột ngột điện trường trên đầu kim thu sét, cung cấp thêm năng lượng để khởi tạo tia tiên đạo lan
truyền mạnh lên trên
Trang 64Hai tác dụng trên làm cho việc lan truyền tia tiên đạo
được ổn định, đảm bảo việc thu bắt sét được chắc
chắn
Kích thước của khe hở không khí được tối ưu hóa
sao cho tia hồ quang kích chỉ xuất hiện khi điện
trường xung quanh đủ lớn để đảm bảo tia tiên đạo đilên ổn định và bắt tia tiên đạo đi xuống một cách
hiệu quả
Các tính chất của một kim thu sét tối ưu:
-Cực tiểu hóa hiệu ứng corona
-Tia phóng chỉ được phát ra khi điện trường xung
quanh đủ lớn để duy trì tia tiên đạo
Cả hai tính chất trên đòi hỏi phải có cấu hình đầu kim dạng tà
Trang 66VÙNG BẢO VỆ CỦA KIM DYNASPHERE
Trang 67Ưu :
-Không cần nguồn bên ngoài
-Có thể chọn lựa bán kính đỉnh kim và trở kháng điềuchỉnh để hoạt động tối ưu ở các độ cao lắp đặt khácnhau
-Đáp ứng chủ động với tia tiên đạo sét đi xuống
Nhược:
Giá thành đắt,chỉ sử dụng cho công trình lớn
Trang 685.PHẠM VI SỬ DỤNG:
-Dùng cho nhà có chiều cao hơn 65 m.
-Bán kính bảo vệ có thể lên đến 120m.
-bảo vệ cho nhà cao tầng, sân golf…
-Thường chỉ cần một kim cho một công trình, không gây mất mỹ quan cho công trình.
Trang 73kim thu sét INGESCO INGESCO PDC 2.1,
PDC 3.1, PDC 3.3, PDC 4.3, PDC 5.3, PDC 6.3
Trang 74KIM THU SÉT GUARDIAN - ÚC
Trang 75Kim Prevectron®
Trang 76Kim thu sét IF
Trang 79Sự cần thiết phải dùng kim phân tán:
Trang 80Nguyên lý hoạt động của kim phân tán
Trang 81So sánh 2 kim phát xạ nhanh và kim phân tán:
Kim phát xạ nhanh Kim phân tán điện tích
1.Nguyên lý hoạt động:
2.Khả năng bảo vệ:
3.Giá thành:
4.Phạm vi ứng dụng:
Trang 82ALS-500 ALS-1000 ALS-50 ALS-100
Trang 84Hút sét bằng tia laze
Trang 88a) Cấu hình: loại này gồm có 3 phần :
trên lưới hạ thế xuống đất & lọc các sóng hài các nhiểu tần số cao trước khi chúng có thể theo nguồn điện đi vào phụ tải
đến hệ thống tiếp đất
Trang 90b) Cấu tạo của thiết bị cắt lọc sét thường bao gồm :
Van cắt sét sơ cấp (nằm phía trước)
- Bộ lọc sóng hài & nhiểu (nằm giữa)
- Van cắt sét thứ cấp (nằm phía sau) Van cắt sét sơ cấp & thứ cấp được chế tạo từ ô xýt kim loại (metal oxide varristor – mov) thường là ô xýt kẽm Đặc điểm của loại vật liệu này là chỉ có thể dẫn điện ở điện áp cao & sẽ trở thành vật cách điện ở điện áp thấp , điện áp càng cao thì dòng điện thông mạch càng lớn và điện áp càng giảm thì dòng thông mạch càng giảm về zê rô ( còn gọi là khối điện trở phi tuyến).
Bộ lọc sóng hài được cấu tạo từ cuộn kháng điện l & các tụ lọc c , cuộn khán l được lắp nối tiếp với mạch điện còn tụ lọc
c thì lắp song song với mạch điện (nằm phía sau cuộn kháng
điện l).
.
Trang 92
* ƯU ĐIỂM :
- Không bị giới hạn dòng tải nên cùng lúc
có thể
Bảovệ được nhiều thiết bị dùng điện
- Vì đây chỉ là thiết bị cắt sét sơ cấp nên thường giá thành thấp
* NHƯỢC ĐIỂM :
- Chỉ cắt hầu hết các xung lớn mà không lọc được các thành phần tần số cao của sét , như các sóng hài , các loại nhiểu
Các hãng có thể đáp ứng tốt như : TPS –
ÚC , OBO – ĐỨC , MCG – USA, ERICO – ÚC , TERCEL – ÚC
Trang 95
hợp bảo bảo vệ vệ với với thiết thiết bị bị chống chống sét sét
DRL ¬ Bảo Bảo vệ vệ cho cho một một đôi đôi dây dây ¬
Trang 98DÂY DẪN SÉT
A.Khái niệm:
Dây dẫn sét là bộ phận làm nhiệm vụ dẫn dòng
điện sét từ bộ phận thu sét xuống bộ phận nối đất Bộ
phận này có thể dặt nổi trên vật cách điện gắn trên
tường hoặc luồng trong ống cách điện đặt nổi hoặcchìm trong tường Dây dãn sét phải đi theo đường
ngắn nhất, chọn nơi ít người qua lại Khoảng cách từdây dẫn sét dến cữa ra vào phải lớn hơn 1,5m Ở độcao dưới 3m hoặc nơi có người qua lại bộ phận dẫnsét phải luồn trong ống cách điện đặt nổi hoặc chônngầm trong tường
Trang 99B.Cấu tạo:
-Dây dẫn sét làm bằng dây điện một ruột đồnghoặc dây điện một ruột nhôm cách điện bằng 2 lớpPVC hoặc dùng dây thép Mỗi công trình phải có ítnhất 2 dây dẫn sét Tiết diện dây bằng một nửa tiếtdiện bộ phận thu sét Ở vị trí dây xuống cách mặt
đất 1m , dặt bộ phận nối bộ phận thu sét với bộ phận
nối đất, bộ phận mày làm bằng hai ốc xiết cáp (ốc
đồng nêú dây dẫn sét làm bằng đồng, ốc thép nếu
dây dẫn sét làm bằng thép) có thể tháo lắp dễ dàng
Vị trí nối dây là nơi cần tháo ra kiểm tra điện trở của
bộ phận nối đất vào trước mỗi mùa mưa để kiểm tratrị số điện trở nối đất của bộ phận nối đất so với tiêuchuẩn qui định
Trang 100*Khái niệm về cáp thốt sét:
Cáp thoát sét là thiết bị dẫn sét từ kimtruyền xuống hệ thống nối đất Yêu cầucủa cáp thoát sét:
-Bố trí, lắp đặt dễ dàng
-Giảm hiện tượng cảm ứng đối với nhữngthiết bị điện tử nhạy cảm
-Giảm hiện tượng cảm ứng đối với nhữngthiết bị điện tử nhạy cảm
1.Cáp thoát sét của ERICO:
Trang 101Cáp cho System2000
Trang 102Cáp cho System3000
Trang 103-Cho phép cáp thoát sét đi trong công trình
-Giảm thiểu tác dụng cảm ứng và hiện tượng sét
đánh tạt ngang
-Giảm thiểu tác dụng cảm ứng và hiện tượng sét
đánh tạt ngang
-Không cần kết nối đặc biệt và bao bọc công trình
bằng nhiều dây dẫn xuống
-Dễ dàng lắp đặt, đặc biệt đối với công trình có sẵn
Trang 104-Giá thành thấp hơn các hệ thống cũ vì chỉ cần
một dây dẫn.
2.Cáp thoát sét HVSC (High Voltage Shielded Cable)
LPI:
Trang 105Tính năng thiết bị
-Cáp thoát sét HVSC là loại cáp đồng tâm có trở kháng thấp, đặc biệt có hiệu quả cao khi được sử dụng ở những công trình có mật độ người cao hoặc những nơi có thiết bị điện tử nhạy cảm, có chất lỏng dễ bay hơi,… Cáp HVSC cần 1 dây tiếp đất riêng lẻ, không cần liên kết với kết cấu, dễ nối dài
-Các thông số kỹ thuật của cáp thoát sét
HSVC:
Trang 1073.Cách nối dây dẫn sét với bộ phận thu sét và bộ phận nối đất:
a.Hàn CADWELD của ERICO:
Mối hàn có thể áp dụng cho tất cả các
mối hàn điện, bao gồm hàn không khói,
thích hợp cho những mục đích sử dụng trong
nhà và hàn một lần, thích hợp cho việc hàn
dây dẫn sét với cọc tiếp đất
Trang 108108
Trang 110-Công nghệ hàn hóa nhiệt CADWELD cho phép hàn nhanh chóng với chất lượng cao các mối nối đồng/đồng, đồng/thép.
-Nguyên lý là kết hợp trộn đầy chất hàn và tác nhân phát cháy trong một khuôn hàn graphite Sự phân huỷ của ôxyt đồng do nhôm tạo ra đồng chảy và xỉ ôxyt nhôm tại nhiệt độ cao hơn 2000C
-Hình dạng kích thước của khuôn đa dạng thích hợp với mọi chi tiết được hàn
-Mối hàn CADWELD sẽ tải dòng điện hiệu quả hơn dây dẫn.
-Mối hàn CADWELD là mối nối phân tử nên
không hư hỏng hay giảm chất lượng với thời gian.