đồ án kiến trúc xây dựng 'Lập phương án quy hoạch dải đỗ xe phố Thái Hà

ánh giá hi n tr ng... M'c ích và m'c tiêu nghiên c&u... Quy trình quy ho%ch giao thông vn t,i... Khi nói n tiêu chu n, thông th ng ng i ta phân ra các tiêu chu n chung và các tiêu chu n

M C L C

L I M U 1

Tính c p thi t c a tài .1

i t ng và ph m vi nghiên c u 2

M c ích và m c tiêu nghiên c u .2

Ph ng pháp nghiên c u 2

K t c u c a tài .3

CH NG I: T NG QUAN V QUY HO CH GIAO THÔNG T NH Ô TH 4

1.1 Các khái ni m c b n v giao thông v n t i và quy ho ch giao thông v n t i 4

1.2 Quy trình quy ho ch giao thông v n t i .6

1.2.1 Thu th p s li u .6

1.2.2 ánh giá hi n tr ng .7

1.2.3 Xác nh m c tiêu, quan i m và tiêu chu n phát tri n giao thông v n t i ô th 7

1.2.4 D báo xu h ng phát tri n trong t ng lai .9

1.2.5 Mô hình hoá m c tiêu quy ho ch .10

1.2.6 Th c hi n công tác quy ho ch 12

1.2.7 Ki m tra ánh giá và i u ch nh công tác quy ho ch 12

1.3 Quy ho ch giao thông t nh 12

1.3.1 T ng quan v h th ng giao thông t nh ô th 12

1.3.2 Ph ng pháp l ân quy ho ch h th ng giao thông t nh ô th 15

1.3.3 Ph ng pháp xác nh nhu c u giao thông t nh ô th 17

1.4 T ch c giao thông trong thành ph 25

1 4.1 Khái ni m v t ch c giao thông 25

1.4.2 Các bi n pháp t ch c giao thông .26

1.5 T ng quan v t ch c d i xe trên ng và hè ph 27

1.5.1 Khái ni m v d i xe 27

1.5.2 Các hình th c b trí 27

1.5.3 Kh n ng ch a c a các s n i xe và di n tích chi m d ng c a m t xe 30

1.5.4 Qu n lý khai thác n i xe 32

CH NG 2: HI N TR NG GT T HÀ N I, TÌNH HÌNH S D NG T VÀ HO T NG XE TRÊN PH THÁI HÀ 34

2.1 Hi n tr ng chung v giao thông v n t i c a thành ph hà n i .34

2.1.1 T ng quan v i u ki n t nhiên, kinh t xã h i c a Hà N i 34

2.1.2 Hi n tr ng v m ng l i giao thông .37

2.1.3 ánh giá v t ch c, qu n lý v n t i và ch ng lo i tham gia giao thông t i Hà N i 40

2.1.4 Tình hình ùn t!c giao thông và tai n n giao thông 44

2.1.5 Hi n tr ng m ng l i các bãi, i m xe hi n nay t i thành ph Hà N i 45

2.2 ánh giá hi n tr ng giao thông khu v c nghiên c u 51

2.2.1 V m ng l i ng 52

2.2.2 H th ng nút giao thông 53

2.2.3 H th ng các tuy n xe buýt ho t ng trên tuy n ph 53

2.2.4 H th ng các i m d ng xe buýt 53

2.2.5 H th ng bãi xe và hi n tr ng v xe trên ng và hè ph trên tuy n Thái Hà 53

2.2.6 T ch c qu n lý khai thác xe trên tuy n 56

2.3 Xác nh nhu c u xe hi n t i và d báo nhu c u xe khu v c nghiên c u 57

2.3.1 Xác nh nhu c u xe hi n t i " khu v c nghiên c u 58

2.3.2 D báo nhu c u xe khu v c nghiên c u 62

CH NG 3: L P VÀ L A CH N PH NG ÁN QUY HO CH D I XE TRÊN PH THÁI HÀ 67

3.1 nh h ng phát tri n giao thông v n t i hà n i n n m 2020 .67

3.1.1 nh h ng phát tri n không gian Hà N i .67

3.1.2 nh h ng phát tri n giao thông Hà n i n n m 2020 68

3.2 Các nhân t nh h "ng n gi i pháp quy ho ch 74

3.2.1 Ch c n ng và quy trình công ngh 75

3.2.2 a i m xây d ng 75

3.2.3 Ph ng pháp b o qu n 75

3.2.4 T ch c giao thông n i b 75

3.2.5 Kh n ng phát tri n trong t ng lai 76

3.2.6 K t c u và kh n ng áp d ng các thi t k m#u 76

3.3 xu t các ph ng án quy ho ch d i xe cho tuy n ng Thái Hà .76

3.4 ánh giá và l a ch$n ph ng án 78

3.4.1 L a ch$n a i m, hình th c b trí và công su t thi t k 78

3.4.2 Qu n lý và khai thác các i m xe 83

3.4.3 Tính toán t ng m c u t và hi u qu u t 85

K T LU N VÀ KI N NGH 92

1 K t lu n 92

2 Ki n ngh 93

DANH M C B NG, BI U VÀ HÌNH V

B ng 1.1 C c u th i gian ph c v c a h th ng giao thông i v i ph ng ti n v n t i 16

B ng 1.2 Di n tích chi m d ng t nh c a m t s ph ng ti n v n t i ch y u 17

B ng 1.3 Kích th c n i xe ki u xiên góc 29

B ng 2.1 S l ng ph ng ti n ng b giai o n 2000 – 2006 40

B ng 2.2 C c u i l i c a Hà N i n m 2006 41

B ng 2.3 Các lo i hàng hóa v n t i chính " Hà N i 42

B ng 2.4 S n l ng v n t i HKCC Hà N i t 2000 – 2006 44

B ng 2.5 V trí bãi (t t c các lo i ph ng ti n, 2005) 47

B ng 2.6 M c phí trông gi% xe t i i m xe Thái Hà 57

B ng 2.7 T ng h p nhu c u di n tích xe trên tuy n 62

B ng 2.8 D báo nhu c u xe c a nhóm khách hàng 64

B ng 2.9 D báo dân c khu v c nghiên c u 64

B ng 2.10 D báo nhu c u xe máy c a nhóm dân c 65

B ng 2.11 D báo nhu c u xe ô tô c a nhóm dân c 66

B ng 2.11 D báo nhu c u xe ô tô c a nhóm dân c 66

B ng 3.1 Quy ho ch các khu v c h n ch phát tri n c a Hà N i 68

B ng 3.2 Ch tiêu xác nh qu' t m ng l i i m xe 71

B ng 3.3: Bãi xe công c ng trên a bàn Hà N i n n m 2020 72

B ng 3.4 xu t v trí xây d ng các i m xe nâng c p và quy ho ch l i trong khu h n ch phát tri n 73

B ng 3.5 Kích th c và công su t các c m i m .83

B ng 3.6 T ng m c u t c a d án 86

B ng 3.7 B ng t ng h p ch tiêu kinh t - tài chính hi u qu v n u t xây d ng 89

B ng 3.8( T ng h p l i ích tài chính c a d án 91

Hình 1.1 Mô t c u trúc h th ng giao thông v n t i ô th 5

Hình1.2 S quy trình quy ho ch giao thông v n t i ô th 6

Hình 1.3 H th ng ch tiêu ánh giá giao thông v n t i ô th 7

Hình 1.3 H th ng ch tiêu ánh giá giao thông v n t i ô th 11

Hình 1.5 Phân lo i h th ng giao thông t nh theo ph ng th c v n t i 13

Hình 1.6 M i quan h gi%a ph ng ti n, c s" h t ng giao thông ng và c s" h t ng giao thông t nh 15

Hình 1.7 C ch hình thành nhu c u giao thông t nh 18

Hình 1.8 T ng h p các nhân t nh h "ng n giao thông t nh ô th 21

Hình 1.9 Ph ng pháp xác nh di n tích xe 23

Hình 1.10 Các b c trong d báo nhu c u di n tích xe 24

Hình 1.11 Mô hình b trí xe trên tuy n, ng ph trong n i ô 28

Hình 1.12 S b trí xe xiên góc v i ng 30

Hình1.11 S tính di n tích cho m t xe song song 30

Hình1.12 S tính di n tích cho m t xe th)ng góc 31

Hình 1.13 S tính di n tích cho m t xe xiên góc 31

Hình 2.1 C c u i l i c a Hà N i n m 2006 41

Hình 2.2 C c u bãi xe theo lo i ph ng ti n n m 2005 t i Hà N i 48

Hình 2.3 Phân b bãi xe t i thành ph Hà N i 49

Hình 2.4 Mô t khu v c nghiên c u 52

Hình 2.5.a Hi n tr ng xe máy trên hè ph Thái Hà 55

Hình 2.5.b Hi n tr ng ôtô con trên tuy n Thái Hà 55

Hình 2.5.c Hi n tr ng i m trông gi% xe ôtô trên tuy n Thái Hà 56

Hình 3.1 S b trí xe " i m trông gi% xe sau khi c c i t o 80

Hình 3.2 Kích th c c a m t ví trí xe máy theo ki u vuông góc 82

Hình 3.2 T ch c khoét v a hè phân cách gi%a ng i i b và xe 82

L I M U

Tính c p thi t c a ! tài

H th ng giao thông v n t i ô th là m t b ph n không th thi u c c a ô th Giao thông v n t i m b o cho vi c v n chuy n hàng hoá, hành khách, s giao l u trao i gi%a các b ph n trong ô th , c*ng nh gi%a ô th v i bên ngoài Có 8760 gi trong m t n m

N u cho là bình quân m i xe ôtô m t n m ch y 10000km và t c trung bình trong thành

ph là 20km/h thì t ng th i gian ch y s+ là 500 gi Còn l i 8260 gi trong m t n m thì xe

i u ó ch ng t, r-ng th i gian xe chi m m t t& l r t l n so v i th i gian xe ch y, t c là

h th ng giao thông t nh óng góp m t vai trò vô cùng quan tr$ng trong h th ng giao thông

v n t i nh-m áp ng nhu c u cho ph ng ti n trong tr ng thái t m th i không ho t ng

D i xe trên ng và hè ph là m t b ph n c a h th ng giao thông t nh ph c v cho các

ph ng ti n trong tr ng thái không ho t ng

Hà N i v i t c gia t ng ph ng ti n giao thông cá nhân nh hi n nay â gây s c

ép cho thành ph v nhu c u xe Trong khi ó v m/t th c t thì h th ng các b n, bãi

xe c a thành ph còn thi u và y u c v quy mô và s l ng

Trong th i gian qua, vi c xây d ng các i m, b n, bãi xe g/p r t nhi u khó kh n do qu' t c a thành ph còn ít và khâu quy ho ch th c hi n ch a ng b Theo S" giao thông công chính Hà N i, n cu i n m 2006, t ng di n tích i m xe trên a bàn thành ph m i

ch là 137 ha Toàn b qu' t s0 d ng khai thác, kinh doanh làm n i xe công c ng ch t kho ng 0.31% so v i t xây d ng ô th S" Giao thông công chính Hà N i cho bi t, toàn b

di n tích trên m i ch áp ng c kho ng 30% nhu c u c a i m , cho kho ng 150000 xe

ô tô " Hà N i, ch a k n l ng ô tô các t nh khác n hàng ngày.Trong khi ó c*ng theo S" giao thông công chính thành ph Hà N i 01/2007 thì tính n cu i n m 2006, hi n Hà N i có kho ng h n 172.000 ôtô, g n 1.7 tri u xe máy và 1 tri u xe p

Hi n nay, trên h u h t các tuy n ph /c bi t là khu ph c , các tuy n ph th ng m i

vi c l n chi m v a hè, lòng ng làm n i d ng xe ang r t ph bi n i u này gây nh

h "ng r t l n n vi c m b o an toàn giao thông cho ng i i b trên v a hè và giao thông trên ng ph M t trong nh%ng nguyên nhân chính gây nên hi n t ng trên là do s thi u

h t các i m xe, d i xe công c ng trên các tr c ng này

Thái Hà là m t tuy n ph th ng m i, hàng ngày l ng hành khách có nhu c u i n các c0a hàng trên tuy n ph này là r t l n, i kèm v i i u ó là nhu c u d ng xe Nh ng trên tuy n ph này hi n nay ch a có m t i m xe, bãi xe hay d i xe nào c t

ch c có quy mô, h th ng, h p lý mà ch y u là do t phát, l n chi m v a hè làm n i xe

ng tr c tình tr ng ó, vi c ti n hành “Quy ho ch d i xe trên ph cho tr c ng Thái Hà” là h t s c c n thi t, /c bi t là khi mà qu' t dành cho giao thông t nh " khu v c này h u nh là không có

"i t#$ng và ph%m vi nghiên c&u

M'c ích và m'c tiêu nghiên c&u

* M c ích

M c ích c a tài là “Quy ho ch d i xe trên ph Thái Hà” nh-m gi i quy t m t

ph n nhu c u xe c a ng i dân s ng trong khu v c nghiên c u, áp ng t i a nhu c u c a các c0a hàng và khách hàng mua s!m, buôn bán trên tuy n ph , c*ng nh áp ng t i thi u nhu c u xe cho các i t ng quá c nh qua trên tuy n mà có nhu c u xe H n ch t i a tình tr ng xe l n x n, nh h "ng d n giao thông trên tuy n.(

* M c tiêu

- Nghiên c u c s" lý l ân v quy ho ch giao thông v n t i, quy ho ch giao thông t nh

- ánh giá hi n tr ng xe trên ng và hè ph " thành ph Hà N i

- ánh giá tr ng xe trên ng và hè ph " ph Thái Hà

- xu t và l a ch$n các ph ng án thi t k và t ch c giao thông gi i xe trên

ng và hè ph trên tuy n Thái Hà

- Các chính sách, nh h ng phát tri n giao thông v n t i c a thành ph và khu v c nghiên c u

* Kh o sát hi n tr ng:

- Xác nh hi n tr ng h th ng giao thông v n t i c a ô th

- Xác nh hi n tr ng giao thông v n t i khu v c nghiên c u

- Xác nh qu' t giành cho giao thông t nh khu v c nghiên c u

- Xác nh nhu c u xe và hi n tr ng xe khu v c nghiên c u và trên tuy n Thái Hà

* Ph ng pháp i u tra xã h i h$c:

- Ph,ng v n h gia ình v nhu c u xe và ý ki n v t ch c các d i xe trên ng

và hè ph trên tuy n Thái Hà

* Phân tích t ng h p:

D a trên các s li u thu th p c và các k ch b n kinh t xác nh và d báo nhu

c u xe cho khu v c nghiên c u và trên tuy n ph

K t c u c a ! tài

tài g m có 3 ch ng:

Ch#(ng I: T ng quan v quy ho ch giao thông t nh ô th

Ch#(ng II: Hi n tr ng giao thông ô th Hà N i, tình hình s0 d ng t và ho t ng

xe trên tuy n ph Thái Hà

Ch#(ng III: L p và l a ch$n các ph ng án quy ho ch d i xe trên ph Thái Hà

K t Lu)n và ki n ngh*

CH NG I: T NG QUAN V QUY HO CH GIAO THÔNG T NH Ô TH 1.1 Các khái ni+m c( b,n v! giao thông v)n t,i và quy ho%ch giao thông v)n t,i

a ô th :

ô th là i m t p trung dân c v i m t cao,ch y u là lao ng phi nông nghi p, có

h t ng c s" thích h p, là trung tâm chuyên nghành hay t ng h p, có vai trò thúc y s phát tri n kinh t - xã h i c a c n c, m t vùng lãnh th , m t t nh, m t huy n ho/c m t vùng lãnh th trong t nh, trong huy n

b Giao thông v n t i ô th

Có r t nhi u cách khái ni m khác nhau v h th ng giao thông v n t i ô th và m i khái ni m u có nh%ng u th riêng và u úng trong nh%ng tr ng h p c th Tuy nhiên, quan i m hi n i hi n nay thì h th ng giao thông v n t i c nh ngh a d a trên quan

i m h th ng Theo quan i m này thì h th ng giao thông v n t i c nh ngh a nh sau:

H th ng giao thông v n t i có th c hi u là m t t p h p bao g m các thành ph n: s" h t ng, ph ng ti n và thi t b i u khi n nh-m v n chuy n hàng hoá và hành khách theo không gian và th i gian (Ngu n: Khu t Vi t Hùng, 2006)

- C s" h t ng: Là nh%ng th c th v t ch t c a h th ng giao thông v n t i c nh v không gian và t o thành m t m ng l i các o n ( o n ng ph , o n ng ray, o n

ng ng…) và các nút (Ngã t , i m trung chuy n, i m u cu i v n t i hành khách công

c ng, c ng, sân bay

- Ph ng ti n: là nh%ng n v d ch chuy n trên các c s" h t ng bao g m: xe ap, xe máy, ô tô, tàu ho , các toa xe, tàu i n ng m…

- Thi t b i u khi n: Hay có th nói cách khác ây là m t h th ng con th c hi n nhi m

v i u khi n h th ng giao thông v n t i, thi t b i u khi n bao gg m hai nhóm: các thi t b

i u khi n ph ng ti n và i u khi n dòng giao thông

H th ng giao thông v n t i (ho/c h th ng giao thông v n t i ô th ) theo quan i m này c u trúc cu nó có th c mô t nh hình 1.1

Hình 1.1 Mô t, c u trúc h+ th"ng giao thông v)n t,i ô th*

(Ngu n: Khu t Vi t Hùng, 2006)

c Quy ho ch giao thông v n t i

Quy ho ch giao thông v n t i ô th c hi u là vi c t ch c không gian m ng l i giao thông ô th cùng các công trình có liên quan, thích ng v i ch ng lo i ph ng ti n v n

t i, phù h p v i quy ho ch không gian ki n trúc, chi n l c phát tri n kinh t - xã h i và nhu

c u v n chuy n c a ô th trong m t th i kì nh t nh (Ngu n: Nghiêm V n D nh, 2003)

d Quy ho ch xe

Theo Khu t Vi t Hùng, 2007 thì: “Quy ho ch xe bao g m vi c a ra các ph ng án

v c u trúc, phân b không gian, ph m vi và qu n lý di n tích và các công trình xe”

23 TH4NG GIAO THÔNG V5N T6I Ô TH7

ph ng

ti n

Thi t b

i u khi n dòng giao thông

t nh

< s" h

t ng

1.2 Quy trình quy ho%ch giao thông v)n t,i

Quy trình quy ho ch giao thông v n t i ô th hi n i c khái quát thành 7 b c nh hình 1.2

Hình1.2 S( - quy trình quy ho%ch giao thông v)n t,i ô th* (T.ng quát)

(Ngu n: V* H ng Tr ng, 2001) 1.2.1 Thu th p s li u

b c công vi c thu th p s li u s+ bao g m vi c thu th p nh%ng d% li u quan tr$ng

nh t nh-m ti t ki m th i gian và chi phí ng th i v#n m b o tính /c tr ng hi n th c c a

h th ng giao thông v n t i ô th nh-m xây d ng m t ngân hàng d% li u v giao thông v n

t i ô th Các d% li u c thu th p có th là: Kh o sát h gia ình a ra ma tr n chuy n i; m l u l ng giao thông " trên các ng vành ai; kh o sát m ng l i ng ph ; ph,ng v n ng i i ng; kh o sát v n t i công c ng; m ph ng ti n giao thông c*ng nh t& l ph n tr m c a các lo i ph ng ti n v n t i; kh o sát th tr ng v n t i (v n t i hàng hoá,

v n t i hành khách công c ng, v n t i cá nhân…); thông tin v s0 d ng t; kh o sát ch " và làm vi c…

th ng các ch tiêu ánh giá giao thông v n t i ô th c trình bày nh hình 1.3 sau ây

Hình 1.3 H+ th"ng ch/ tiêu ánh giá giao thông v)n t,i ô th*

(Ngu n: V* H ng Tr ng, 2001) 1.2.3 Xác nh m c tiêu, quan i m và tiêu chu n phát tri n giao thông v n t i ô th

D a vào vi c ánh giá hi n tr ng c*ng nh các s li u thu th p c,b c ti p theo c a quy ho ch giao thông v n t i ô th là xác nh m c tiêu c a công tác quy ho ch.M c tiêu này

ph i phù h p v i nh h ng phát tri n c a ô th c*ng nh m b o nguyên t!c th ng nh t,

ng b và hi u qu kinh t xã h i Tuy nhiên, tu= theo ph m vi c a công tác quy ho ch thì

m c tiêu c a công tác quy ho ch có th là:

- Quy ho ch t ng th

H3 TH4NG CH> TIÊU ÁNH GIÁ GIAO THÔNG V5N T6I Ô TH7

Nhóm

ch tiêu ánh giá

m c

ph c

v c a VTHK CC

Nhóm

ch tiêu ánh giá h

th ng giao thông

ng

n môi

tr ng

t phía GTVT T

Nhóm

ch tiêu ánh giá v

m c

an toàn trong

GT T

Nhóm

ch tiêu ánh giá v

u t cho GTVT

ô th

Nhóm

ch tiêu ánh giá

hi u

qu

c a GTVT

ô th

- Quy ho ch chi ti t

âu là n i ta mu n n, cái gì ta mu n th c hi n và khi nào s+ th c hi n ó chính là

m c tiêu c a quy ho ch Các m c tiêu s+ xác nh các k t qu c n thu c và ch ra các i m

k t thúc trong các vi c c n làm N i nào c n ph i c chú tr$ng u tiên và cái gì c n ph i hoàn thành b-ng h th ng các bi n pháp, chính sách, th t c, quy t!c ho/c ch ng trình hành

ng, d án u t ó chính là yêu c u i v i b c th ba trong quy ho ch giao thông v n

t i ô th áp ng yêu c u này c n ph i th c hi n hai n i dung sau:

- Xác nh h th ng các quan i m phát tri n bao g m các quan i m mang tính nh

h ng chi n l c và quan i m x0 lý tình th ây là n i dung c t lõi c a b c ba và

có tác d ng chi ph i toàn b các b c ti p theo c a quy ho ch

- Xác nh các m c tiêu t ng quát i v i nghành, t ng chuyên nghành và các kh i ho t

ng thu c nghành giao thông v n t i ô th

M c tiêu cu i cùng c a s phát tri n GTVT trong m t ô th nói chung có th là:

+ m b o s i l i c a ng i dân c nhanh chóng, thu n ti n, an toàn, v n minh và

l ch s

+ m b o cho các quá trình v n t i hàng hoá n i ô, ven ô, t i các thành ph v tinh

và các vùng lân c n luôn c thông su t v i t c giao thông cao, nhanh chóng, thu n

ti n, an toàn

Phát tri n giao thông v n t i áp ng nhu c u i l i và nhu c u v n t i hàng hoá ph c v

i s ng kinh t - xã h i c a thành ph là hai m c tiêu c b n c n ph i ng th i t u c Tuy nhiên, các k t qu nghiên c u v giao thông v n t i ô th cho th y: tho mãn c nhu

c u v i l i c a hành khách thì vi c tho mãn nhu c u v n t i hàng hoá là m t v n có th quy t nh m t cách d? dàng và khá thu n ti n b-ng các gi i pháp t ch c, qu n lý và phân

lu ng giao thông

Chính vì v y, khi nghiên c u và nh h ng tiêu chu n phát tri n giao thông v n t i ô

th thì /c bi t chú tr$ng n các tiêu chu n có liên quan n VTHK Tuy nhiên các tiêu chu n này c n c ki m ch ng cho phù h p v i yêu c u phát tri n hàng hoá c a ô th M/t khác sau khi ã nghiên c u, nh h ng t ng tiêu chu n thì nó s+ s+ tr" thành tiêu chu n chung phát tri n giao thông v n t i " ô th ch không còn là tiêu chu n riêng c a v n t i hàng hoá hay hành khách Khi nói n tiêu chu n, thông th ng ng i ta phân ra các tiêu chu n chung và các tiêu chu n riêng

Tiêu chu n chung là các tiêu chu n phát tri n t ng th c a c h th ng giao thông v n

t i ô th Các tiêu chu n riêng là các tiêu chu n phát tri n i v i t ng b ph n c u thành h

th ng giao thông v n t i ô th

S phát tri n h th ng giao thông v n t i ô th ph i m b o t c các ch tiêu "

m t m c nh t nh, ta còn g$i là các tiêu chu n.Các tiêu chu n chính c n xác nh khi quy

ho ch giao thông v n t i ô th thông th ng bao g m:

1.2.4 D báo xu h ng phát tri n trong t ng lai

T m c tiêu quy ho ch thì d a vào m c tiêu c*ng nh s li u thu th p u c v hi n

tr ng c a i t ng c n quy ho ch ta i d báo xu h ng phát tri n c a nó trong t ng lai

a ra nh%ng gi i pháp quy ho ch nh-m tho mãn s phát tri n này Ví d nh có s li u v

m t con ng là nh, " hi n t i là ch a áp ng hêt c nhu c u di chuy n c a ph ng ti n

mà d báo trong t ng lai s l ng ph ng ti n s+ t ng lên thì ch!c ch!n chúng ta s+ ph i quy

ho h m" r ng hay san b t m t ph ng ti n di chuy n trên ng sang ng khác b-ng

m t lo t các bi n pháp v t ch c nh c m xe, chuy n thành ng m t chi u,…

Sau khi nêu ra m t cách tóm t!t d báo phát tri n kinh t - xã h i (Môi tr ng ho t

ng c a giao thông v n t i) bao g m c giá tr ngu n l c có kh n ng huy ng c " t ng giai o n quy ho ch s+ t p trung nghiên c u d báo nhu c u v n chuy n trong t ng lai Nhu c u v n chuy n c n c xác nh c v s l ng và ch t l ng Ph i tiên l ng

c t ng lai th tr ng c n v n chuy n nh%ng gì, bao nhiêu, ch t l ng nh th nào, t âu

n âu,… M/t khác d báo nhu c u v n t i c n m" r ng ph m vi nghiên c u, quét h t "ngo i

di n" c a nhu c u th tr ng Nó bao g m nhu c u i l i c a m$i t ng l p dân c Nhu c u

v n chuy n c a m$i thành ph n kinh t Nhu c u phát sinh t s v n ng bình th ng c a

i s ng kinh t ô th phù h p v i chi n l c n nh và phát tri n kinh t t ng th Nhu c u

áp ng t o ti n hoà nh p n n kinh t ô th v i các vùng khác Không có m t th tr ng thu n nh t theo ngh a ch có m t ngu i mua và vài ng i bán

Cùng v i vi c m" r ng ph m vi nghiên c u d báo theo di n r ng nói trên là s t ng

c ng v ch t l ng và chi u sâu c a quá trình d báo Do quy lu t v n ng khách quan c a nhu c u, ngoài góc kinh t nh lâu nay chúng ta v#n quan tâm (Chi phí v n t i, t i thi u

hóa chi phí,…) ph i coi tr$ng các nhân t xã h i h$c và nhân t liên quan t i kh n ng áp

d ng ti n b khoa h$c công ngh trong t ng lai, các y u t liên quan n c nh tranh gi%a các

ph ng th c v n t i

S thay i c ch kinh t và th c t s n xu t kinh doanh v n t i th i gian g n ây bu c

ng i ta t do thay i v ch t trong quan ni m và ph ng pháp d báo Trong c ch th

tr ng d báo nhu c u v n t i c n kh o sát, l ng hoá ph ng h ng và c ng bi n

ng c a 3 lo i y u t nh h "ng ch y u:

( 1 ) Các y u t v gía tr s n xu t, tiêu th , thu nh p t ng ng v i các tình th phát tri n khác nhau… trong ó quan tr$ng nh t là ch tiêu liên quan d n GDP, nh p i u

t ng tr "ng, bình quân àu ng i và m c (%) so v i trung bình toàn qu c

( 2 ) Các y u t xã h i h$c, t& l t ng dân s , m c ô th hoá…

( 3 ) Các y u t ti n b khoa h$c k' thu t, công ngh /c bi t là các thông tin liên quan

t i s hình thành các khu công ngh k' thu t m i t p trung

ng th i có chú ý t i các y u t c ch chính sách i u ti t qu n lý liên quan Trên c s" ó

th c hi n vi c d báo nhu c u v n t i v i các công o n sau:

- Phân vùng và xác nh m ng l ói v n t i (Hay xác nh các ph ng án v cung c u)

- Xác nh kh i l ng v n chuy n và dòng d ch chuy n hành khách

- D báo l ng hàng, khách v n chuy n theo ph ng th c v n t i

- Xác nh nhu c u v n t i

1.2.5 Mô hình hoá m c tiêu quy ho ch

quy ho ch GTVT thì ph ng pháp mô hình hoá t, ra có hi u qu h n c Vì GTVT

là m t h th ng ph c t p các m i liên h bên trong nh m ng l i ng, ph ng ti n v n

t i, dòng xe c , nhu c u v n t i,… Ph ng pháp mô hình hoá có th bi u th c t t c cá

m i quan h trên b-ng các mô hình (ch y u là các mô hình toán h$c) Nh v y, khi ã có các

s li u u vào c hi n t i và t ng lai thì công o n ti p theo c a quy trình quy ho ch GTVT T là a ra các gi i pháp t t h n cho giao thông ô th T t nhiên là các gi i pháp

c coi là t t h n xét trên quan i m t ng th B"i vì, có th trong gi i pháp ó m t s y u

t s+ t i h n nh m t con ng có th không áp ng c kh n ng thông qua c a ph ng

ti n và m t s y u t khác l i là t t h n

Mô hình phân tích d báo và ánh giá ph ng án quy ho ch giao thông c i n th ng

c nh!c n v i tên g$i "Mô hình b n b c truy n th ng" ây là mô hình v#n ang c s0 d ng th ng xuyên ánh giá m t cách y và chính xác v hi u qu m t chính sách,

m t ph ng án quy ho ch hay m t d án u t vào l nh v c giao thông v n t i ô th B n

b c c a mô hình này có n i dung nh sau:

* B c 1: T ng s chuy n i phát sinh ( thu hút t m i vùng) s+ c l ng hoá

* B c 2: T ng s chuy n i phát sinh thu hút t m i vùng s+ c phân b n các vùng thu hút c a nó thông qua mô hình phân b chuy n i

* B c 3: Các lu ng giao thông gi%a các vùng c phân b theo t ng ph ng th c v n

t i Vi c phân b này c d a trên các y u t v /c i n chuy n i (Nh th i gian trong ngày, chi u dài): V hành khách (nh thu nh p, s" h%u ph ng ti n cá nhân )

ph ng th c c nh tranh (Nh chi phí, c ng xe, th i gian chuy n)

* B c 4: Các lu ng giao thông gi%a các vùng c phân b lên m ng giao thông th c

t Lu ng v n t i hàng hoá và lu ng v n t i hành khách công c ng c mô hình hoá theo các mô hình khác nhau

Mô hình b n b c c i n c th hi n qua hình 1.4 nh sau:

1.2.6 Th c hi n công tác quy ho ch

B c này ch y u c t ch c th c hi n t i hi n tr ng tuy nhiên công o n này c a quy trình quy ho ch giao thông v n t i chi m r t nhi u th i gian và vi c thanh công hay không l i ph thu c nhi u vào kh n ng các ngu n u vào có th c hi n công tác quy

ho ch này hay không ng th i, nó c*ng chi tác ng c a các y u t khác nh thói quen

ng i dân, i u ki n l ch s0, a lý,…

M c ích c a b c này là l p và l a ch$n các gi i pháp nh h ng h p lý c ng c phát tri n t ng chuyên nghành, l nh v c ho t ng c a nghành, trong c n c và t ng vùng lãnh th v a th c hi n c các m c tiêu và nhi m v c th xác nh trong b c 5 v a

th hi n c các quan i m phát tri n và m c tiêu t ng quát " b c 3, ng th i phù h p v i tình th ã c nh n th c trong b c 2

B c này th c hi n các công o n nh sau:

* Xác l p các ph ng án gi i pháp nghiên c u ch$n l a

* ánh giá l a ch$n ph ng án

* Xây d ng ph ng án l a ch$n và x p lo i u tiên

1.2.7 Ki m tra ánh giá và i u ch nh công tác quy ho ch

ây, vi c ki m tra ánh giá hoàn toàn c d a vào i u ki n th c t S thành công hay th t b i c a quy ho ch chính là có t c m c ích ra c a vi c quy ho ch hay không Trong tr ng h p không t c m c ích thì nh t nh ph i có s i u ch nh b-ng các công c pháp lu t, thông tin i chúng, giáo d c…

1.3 Quy ho%ch giao thông t2nh

1.3.1 T ng quan v h th ng giao thông t nh ô th

* Khái ni m:

Quá trình ho t ng c a ph ng ti n g m hai tr ng thái: tr ng thái di chuy n và tr ng thái ng im t ng i Hai tr ng thái này liên h m t thi t v i nhau, tuy nhiên chúng có nh%ng /c i m khác nhau v công ngh , k' thu t, môi tr ng Do ó c n xem xét h th ng

c s" h t ng giao thông v n t i và ph ng ti n v n t i trong m i quan h t ng i v không gian và th i gian

ch các công trình giao thông ph c v ph ng ti n trong tr ng thái di chuy n ng i

ta dùng thu t ng%: “ ng giao thông” và “các công trình trên ng”, t p h p các ng giao thông t o thành m ng l i giao thông i v i các công trình giao thông khác, tu= vào

ch c n ng, công d ng c a nó mà các n c có nh%ng tên g$i khác nhau Ch)ng h n i v i các i m xe, thông th ng dùng thu t ng% “Parking”, i m u cu i th ng dùng thu t ng% “Depot”, i m trung chuy n dùng thu t ng% “Terminal” ho/c “Transit”, i m d ng d$c tuy n buýt g$i là “Bus Stop”, ga ng s!t, c ng ng th y dùng “Station” ho/c “Port”, ga

hàng không dùng thu t ng% “Airport” Nói m t các khác, c s" phân tách các công trình giao thông trên là ch c n ng c a t ng công trình Tuy nhiên có th th y r-ng các công trình trên có m t /c i m chung là nh-m ph c v ph ng ti n v n t i trong th i gian không ho t

ng (th i gian d ng công ngh ), ch nh%ng công trình này ng i ta dùng thu t ng% “C s" h t ng giao thông t nh” mà thông th ng c g$i t!t là “Giao thông t nh”

T nh%ng c s" trên, h th ng c s" h t ng giao thông t nh c hi u nh sau: “C s

h t ng giao thông t nh là m t ph n c a h th ng c s h t ng giao thông ph c v ph ng

ti n và hành khách (ho c hàng hoá) trong th i gian không di chuy n”

Theo ngh a này c s" h t ng giao thông t nh (g$i t!t là giao thông t nh) g m h th ng các ga hàng hoá và hành khách c a các ph ng th c v n t i (các nhà ga ng s!t, các b n

c ng thu&, ga hàng không, các nhà ga v n t i ô tô), các bãi xe, gara, các i m trung chuy n, các i m d ng d$c tuy n, các i m cung c p nhiên li u

* Phân lo i:

a/ Phân lo i theo ph ng th c v n t i

Hình 1.5 Phân lo%i h+ th"ng giao thông t2nh theo ph#(ng th&c v)n t,i

(Ngu n: T S' Sùa, 2005) b/ Phân lo i theo ch c n ng

HT

i m

d ng

Ga hàng hóa

Ga hành khách

Ga

l p tàu

Ga công nghi p

HT

b n

c ng sông

HT

b n phà

HT

c ng

bi n

qu n ph ng ti n Theo cách th c b o qu n ph ng ti n các gara c phân thành các lo i: Gara không có mái che (gara l thiên) và gara có m t ph n và toàn b mái che

(2) Bãi xe

Th ng chia làm 2 lo i: Bãi xe trong ng ph là lo i bãi xe t n d ng ngay

ph n xe ch y ho/c l ng c a ng ô th làm v trí d ng, xe và bãi xe " ngoài

ng ph Bãi xe là m t d ng giao thông t nh ph bi n nh t " b t c ô th nào trên th

gi i, v i xu h ng c gi i hóa ph ng ti n i l i c a ng i dân ô th , bãi xe càng tr" nên quan tr$ng và b c xúc

(3) Các i m u cu i

i m u cu i là n i th c hi n tác nghi p u cu i trong quy trình v n t i hành khách, hàng hóa Thông th ng các i m u cu i c phân thành hai lo i: Các i m u cu i ph c

v v n t i liên t nh (Các i m này c xây d ng v i s l ng h n ch và quy mô t ng i

l n ph c v các ph ng ti n v n t i liên t nh Nó bao g m sân bay, ga tàu b n c ng, b n xe

ô tô…) và các i m u cu i ph c v v n t i n i ô Các i m u cu i trong v n t i n i ô

c b trí t i u và cu i tuy n v n t i hàng hóa, hành khách nh-m ph c v hành khách i

xe

(4) Các i m trung chuy n hàng hóa, hành khách

i m trung chuy n là n i dùng chuy n t i hàng hóa và hành khách trong cùng m t

ph ng th c v n t i ho/c gi%a các ph ng th c v n t i trong quá trình v n t i a ph ng

th c

(5) Các i m d ng d c tuy n

i m d ng d$c tuy n là m t ph n c a h th ng giao thông t nh, nó bao g m v trí

d ng xe và ph n di n tích trên v a hè xây d ng m t s công trình ph tr nh-m cung c p thông tin ph c v chuy n i

(6) Các công trình khác

Là các công trình ph c v ph ng ti n trong th i gian t m ng ng không n-m trong công trình trên

* Các gi i pháp i u ti t trong quy ho ch và khai thác giao thông t nh:

Cùng v i các n l c nh-m c i thi n i u ki n giao thông và u tiên phát tri n v n t i hành khách công c ng, vi c qu n lý nhu c u giao thông t nh nói chung và nhu c u xe nói riêng gi% vai trò quan tr$ng trong vi c ki m soát s l ng xe ra vào các khu v c có áp l c giao thông cao Các gi i pháp này /c bi t có ý ngh a i v í khu v c trung tâm thành ph khi có hàng ch c nghìn ph ng ti n ra vào trong gi cao i m Các bi n pháp này c áp

d ng nh phí xe khác nhau, và các quy nh gây tr" ng i cho các lái xe mô tô cá nhân khi h$ i vào nh%ng khu v c th ng xuyên t!c ngh+n, t ng phí xe, áp d ng thu xe, gi i

h n th i gian xe, gi i h n s l ng xe ho/c c m xe " m t s khu v c… Vi c qu n lý

xe ã c các n c phát tri n trên th gi i nghiên c u và em l i hi u qu m t cách rõ ràng

1.3.2 Ph ng pháp l ân quy ho ch h th ng giao thông t nh ô th

C hai h th ng c s" h t ng giao thông t nh và c s" h t ng giao thông ng (g$i t!t

là h th ng giao thông ng và h th ng giao thông t nh) u nh-m m c ích ph c v ph ng

ti n trong quá trình khai thác Gi%a h th ng c s" h t ng giao thông ng và c s" h t ng giao thông t nh v i ph ng ti n v n t i có m i quan h qua l i ch/t ch+, c trình bày trong hình 1.6

Hình 1.6 M"i quan h+ gi6a ph#(ng ti+n, c( s7 h% t8ng giao thông 4ng và c( s7 h%

i u này hoàn toàn úng v c v m/t lý thuy t và th c t vì dù th i gian ph ng ti n

di chuy n hay không di chuy n thì chúng u tr c ti p ho/c gián ti p nh h "ng n hi u qu

ho t ng chung c a c h th ng giao thông ô th B"i v y m t m ng l i giao thông không

ch có th phát huy hi u qu n u không m b o c m t t& l phát tri n t ng x ng gi%a c s" h t ng giao thông ng và c s" h t ng giao thông t nh Trong th c t th i gian ph ng

ti n yêu c u c ph c v t i h th ng CSHT giao thông t nh r t l n i v i nh%ng lo i

ph ng ti n nh xe buýt th i gian này chi m t i 30 – 40%, t& tr$ng th i gian này t ng lên r t

l n i v i các lo i ph ng ti n nh xe p, xe máy, xe con, (kho ng 90%) K t qu tính toán

s b th i gian ph c v c a giao thông ng và giao thông t nh i v i các lo i ph ng ti n

v n t i ph bi n trong ô th c trình bày trong b ng 1.1

Gara

Các i m d ng chuy n iK t thúc

Giao thông ngGiao thông

t nh

B,ng 1.1 C( c u th3i gian ph'c v' c a h+ th"ng giao thông "i v0i ph#(ng ti+n v)n t,i

K t qu phân tích cho th y th i gian ph c t i h th ng giao thông t nh b-ng 0.5 – 0.9

l n th i gian trong ngày Th i gian ph c v t i h th ng giao thông t nh g p 1 – 2 l n (xe buýt) và 7 – 14 l n (v i xe máy) th i gian ph c v t i h th ng giao thông ng Nh v y n u không m b o tho mãn nhu c u ph c v c a ph ng ti n lúc t m ng ng ho t ng s+ d#n

n s m t cân i và không ng b gi%a các y u t trong h th ng giao thông S m t cân

i và thi u ng b i li n v i vi c gi m hi u qu khai thác v n hành c a h th ng giao thông nói chung trong ó có h th ng giao thông t nh ô th

N i dung c b n c a m t ph ng án quy ho ch giao thông t nh g m:

- Xác nh t ng nhu c u giao thông t nh

- Xác nh t ng di n tích ho/c không gian dành cho giao thông t nh

- Xác nh v trí c a các công trình giao thông t nh

- nh d ng các khu ch c n ng c b n c a các công trình giao thông t nh

- nh d ng v ki n trúc c a các công trình giao thông t nh

1.3.3 Ph ng pháp xác nh nhu c u giao thông t nh ô th

( a ) Nhu c u giao thông t nh và các nhân t nh h ng

Nhu c u giao thông t nh là yêu c u c ph c v c a ph ng ti n và hành khách trong

th i gian ph ng ti n không v n chuy n Các công trình giao thông t nh suy cho cùng u nh-m ph c v nhu c u c a con ng i Nhu c u giao thông t nh là m t d ng nhu c u phát sinh

và c hình thành theo s trong hình 1.7 (xem trang sau)

Các nhân t nh h "ng c chia thành hai nhóm: nhân t nh h "ng tr c ti p và nhân

t nh h "ng gián ti p Nhân t nh h "ng tr c ti p g m quy mô, dân s ô th và m c s ng

ng i dân Nhân t tr c ti p bao g m s l ng, k t c u ph ng ti n, không gian, th i gian,

ph ng pháp b o qu n, ki n trúc công trình xây d ng

Hình 1.7 C( ch hình thành nhu c8u giao thông t2nh

(Ngu n: V* H ng Tr ng, 2001)

* Nhân t" ,nh h#7ng gián ti p

Nhu c u giao thông t nh xu t hi n khi có nhu c u di chuy n b-ng ph ng ti n v n t i Nhu c u di chuy n b-ng ph ng ti n i l i g!n li n v i quy mô, dân s và m c s ng c a

ng i dân, các khu ch c n ng ô th , và m t s nhân t khác

Quy mô: Quy mô c a ô th th hi n b-ng dân s và di n tích ô th Quy mô ô th càng l n, t n su t chuy n i c a ng i dân càng cao d#n n nhu c u di chuy n càng l n Quy

mô ô th có nh h "ng tr c ti p n vi c l a ch$n các ph ong th c v n t i c a ng i dân ô

th Khi quy mô ô th càng l n, kho ng cách chuy n i ngày càng t ng lên, ng i dân s+ có

xu h ng c gi i hoá ph ong ti n i l i và s0 d ng nh%ng lo i ph ng ti n v n t i có t c cao, s c ch a l n nh Metro, Tramway…

Thu nh p: Thu nh p bình quân c a ng i dân ô th (GDP, GNP) s+ quy t nh v c

b n lo i ph ng ti n h$ s+ s0 d ng Khi thu nh p t ng lên ng i dân ô th có xu h ng c

gi i hoá ph ng ti n i l i, chuy n t nh%ng ph ng ti n i l i thô s nh xe p sang các

Các Các nhân t khác

M c phát tri n ô th

Dân s và các nhu c u khác

Quy mô ô

th

Nhu c u di chuy n

Nhu c u giao thông t nh

ch qu n

ph ng ti n ti n nghi h n nh xe máy, xe buýt, taxi, và khi thu nh p t én m t m c nh t

nh h$ s+ chuy n sang s0 d ng ô tô cá nhân

Tuy nhiên ô th th ng u c phân chia thành các khu ch c n ng nh t nh, m i khu

ch c n ng có nhu c u i l i và i u ki n phát tri n c s" h t ng khác nhau d#n n yêu c u

v s l ng và quy mô các công trình giao thông t nh khác nhau Khi trình s n xu t càng phát tri n thì s chuyên môn hoá càng cao, m i ô th s+ có m t ch c n ng chính (ch c n ng khoa h$c, ch c n ng công nghi p, ch c n ng th ng m i…) do ó s l ng c*ng nh quy

mô các khu ch c n ng c*ng có s thay i phù h p v i trình phân công lao ng này C n

c vào các khu ch c n ng có s t ng ng v giao thông có th xác nh nh%ng /c i m, quy mô, k t c u c a các công trình giao thông t nh

Môi tr ng, phong t c t p quán, /c tính nhu c u i l i… là nh%ng nhân t có nh

h "ng n nhu c u giao thông t nh, /c i m công trình giao thông t nh T i nh%ng n i có khí

h u càng kh!c nghi t, ph ng ti n v n t i hành khách công c ng càng phát tri n, nhu c u giao thông t nh ph c v ph ng ti n v n t i cá nhân càng gi m

* Nhân t" ,nh h#7ng tr9c ti p

S l ng, k t c u c a các ph ng ti n v n t i trong ô th ( n, i, và thông qua) M i

ph ng th c ph ng ti n v n t i u có nh%ng /c i m, tính n ng k' thu t, i u ki n khai thác khác nhau i u này d#n n các công trình giao thông t nh ph c v khác nhau Tuy nhiên nhu c u giao thông t nh ch tr" nên b c xúc khi di n tích chi m d ng t nh giành cho m t

ph ng ti n v n t i và m t chuy n i nh, h n gi i h n cho phép Di n tích chi m d ng t nh

c a m t s ph ng ti n v n t i ph bi n c trình bày trong b ng 1.2

Ghi chú: Di n tích chi m d ng t nh " b ng sau ã xét t i h s an toàn

B,ng 1.2 Di+n tích chi m d'ng t2nh c a m4t s" ph#(ng ti+n v)n t,i ch y u

TT Lo%i ph#(ng ti+n S&c ch&a

(ch:)

Dài trung bình (m)

R4ng trung bình (m)

Di+n tích chi m d'ng t2nh/xe (m2/xe)

Di+n tích chi m d'ng t2nh/ng#3i (m2/ng#3i)

H th ng ng giao thông: H th ng giao thông càng thu n ti n ph ng ti n v n t i càng phát tri n, nhu c u giao thông t nh càng t ng lên Ph n l n các ô th trên th gi i có h

th ng ng r ng có th dùng làm không gian d ng xe t n th i Vi c t n d ng ng giao thông làm n i xe d#n n gi m u t cho các công trình giao thông t nh /c bi t t i khu

v c trung tâm o th H th ng ng giao thông t t c*ng t o kh n ng cho ph ng ti n v n

t i ( /c bi t ô tô) có th ti p c n khu v c t b o qu n

K t c u ki n trúc các công trình xây d ng: Ph ng ti n càng ti p c n v i các công trình xây d ng, nhu c u giao thông t nh công c ng càng nh, Các công trình giao thông t nh càng xây d ng cao t ng ho/c ng m d i t càng làm gi m yêu c u qu' t cho giao thông t nh

Ph ng pháp b trí ph ng ti n ( các thông s hình h c): Ph ng pháp có nh

h "ng tr c ti p n di n tích giao thông t nh M t s ph ng pháp b o qu n th ng c áp

d ng nh b o qu n l thiên, b o qu n kín và bán l thiên B o qu n l thiên yêu c u chi phí

u t cho giao thông t nh nh, nh ng ch t l ng b o qu n không cao Di n tích chi m d ng

t nh c a ph ng ti n thay i tu= theo ph ng pháp b trí ph ong ti n Các ph ng pháp b trí /c tr ng b"i góc c a tr c ph ng ti n so v i m t m c nh t nh ( ng ph ho/c công trình b o qu n)

Th c t các nhân t nh h "ng trên có nh h "ng ng th i, " các m c khác nhau trong nh%ng i u ki n c th Do ó khi phân tích ánh giá c*ng c n c ti n hành trong nh%ng i u kiên c th Trên c s" nh%ng nghiên c u trên, có th khái quát các nhân t nh

h "ng n nhu c u giao thông t nh trong ô th nh hình 1.8 (xem trang sau)