Cấu trúc đoạn văn nghị luận Đoạn diễn dịch: - Câu chủ đề nêu luận điểm.. */ Câu chủ đề câu nêu luận điểm nằm vị trí cuối của đoạn văn: Cho thằng nhà giàu rước chó vào nhà, nó mới càng hi
Trang 1TIẾT 100
Trang 2I- Tr×nh bµy luËn ®iÓm thµnh mét ®o¹n v¨n nghÞ luËn
1 Bµi tËp
Trang 3Đoạn a:
- Vốn là kinh đô cũ.
- Vị trí trung tâm trời đất
- Thế đất quí hiếm: Rồng
cuộn, hổ ngồi.
- Dân cư đông đúc, muôn vật
phong phú tốt tươi.
- Nơi thắng địa.
*/ Đại La xứng đáng là kinh
đô muôn đời.
Đoạn b:
*/ Tinh thần yêu nước nồng nàn của đồng bào ta ngày nay.
- Theo lứa tuổi.
-Theo không gian vùng miền.
- Theo vị trí công tác
- Theo ngành nghề
- Theo nhiệm vụ được giao
Trỡnh tự lập luận của hai đoạn văn:
- Các câu mang ý cụ thể đứng trư
ớc
- Câu mang ý khái quát đứng
- Câu mang ý khái quát đứng
đầu đoạn.
- Các câu mang ý cụ thể đứng phía sau câu mang ý khái
Trang 4Cấu trúc đoạn văn nghị luận diễn dịch
câu 4:
nêu luận cứ
câu 3:
nêu luận cứ
Câu 1: Câu chủ đề: câu nêu luận điểm
câu 2:
nêu
luận cứ
câu 6:
nêu luận cứ
câu 5:
nêu luận cứ
câu 7: nêu luận cứ
Trang 5Cấu trúc đoạn văn nghị luận quy nạp
câu 4:
nêu luận cứ
câu 3:
nêu luận cứ
Câu 7: Câu chủ đề: câu nêu luận điểm
câu 2:
nêu luận cứ
câu 6: nêu luận cứ
câu 5:
nêu luận cứ
câu 1:
nêu
luận cứ
Trang 6Cấu trúc
đoạn văn nghị luận
Đoạn diễn dịch:
- Câu chủ đề nêu
luận điểm.
- Các câu nêu luận
cứ 2,3
Đoạn qui nạp:
- Luận cứ 1, 2, 3
Câu chủ đề nêu luận điểm.
Trang 7*/ Câu chủ đề (câu nêu luận điểm) nằm vị trí cuối của đoạn văn:
Cho thằng nhà giàu rước chó vào nhà, nó mới càng hiện chất chó đểu của giai cấp nó ra.
Đoạn văn qui nạp.
*/ Nội dung luận điểm:
Bản chất giai cấp chó đểu của vợ chồng Nghị Quế hiện rõ qua việc chúng mua chó.
*/ Tìm luận điểm và cách lập luận trong đoạn văn:
Trang 8Trình tự sự việc trong đoạn văn:
- Vợ chồng Nghị Quế vui sướng chăm sóc chó.
- Vợ chồng Nghị Quế giở giọng chó má với mẹ con chị
Dậu.
-> Bản chất chó đểu của vợ chồng Nghị Quế.
Lập luận tương phản: đặt chó bên người, đặt cảnh xem chó, quí chó, vồ vập mua chó, sung sướng bù khú về chó bên cạnh giọng chó má với người bán chó (mẹ con chị Dậu)
Những cụm từ tương phản đặt bên nhau vừa xoáy vào luận điểm, vào vấn đề, vừa làm hiện rõ bản chất chó má của vợ chồng Nghị Quế.
*/ Cách lập luận này có tác dụng lớn trong việc chứng minh và làm rõ luận điểm: bản chất chó má của giai cấp
địa chủ Lập luận chặt chẽ, hợp lý
Trang 9Khi trình bày luận điểm trong văn nghị luận cần
chú ý
Khi trình bày luận điểm trong văn nghị luận cần
chú ý
Diễn đạt trong sáng, hấp dẫn để
sự trình bày luận điểm có sức thuyết phục.
Diễn đạt trong sáng, hấp dẫn để
sự trình bày luận điểm có sức thuyết phục.
Tìm đủ luận cứ cần thiết, tổ chức lập luận theo một trật
tự hợp lí (diễn dịch, quy nạp, tổng phân hợp ) làm nổi bật luận điểm
Tìm đủ luận cứ cần thiết, tổ chức lập luận theo một trật
tự hợp lí (diễn dịch, quy nạp, tổng phân hợp ) làm nổi bật luận điểm
Thể hiện rõ ràng,
chính xác nội dung
của luận điểm
trong câu chủ đề
Thể hiện rõ ràng,
chính xác nội dung
của luận điểm
trong câu chủ đề
2 ghi nhí
Trang 10Lập luận nguyên nhân-hệ quả:
Tiếng Việt của chúng ta rất giàu; tiếng ta giàu bởi đời sống muôn màu, đời sống tư tưởng
và tình cảm dồi dào của dân tộc ta; bởi kinh nghiệm đấu tranh lâu đời và phong phú, kinh nghiệm đấu tranh giai cấp, đấu tranh xã hội,
đấu tranh với thiên nhiên và đấu tranh với giặc ngoại xâm; bởi những kinh nghiệm sống của bốn nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nư ớc( )
(Phạm Văn Đồng, Tiếng Việt
Trang 11Kiểu lập luận liệt kê:
Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù Dẫu trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng ( )
(Trần Hưng Đạo, Hịch tướng sĩ)
Trang 12II Luyện tập
Bài tập 1:
Diễn đạt hai câu văn sau thành một luận điểm ngắn:
Câu a: Tránh lối viết dài dòng làm người xem khó hiểu.
Câu b: Nguyên Hồng thích truyền nghề cho bạn trẻ.
Trang 13Bài tập 2:
Nhận xét về lập luận trong đoạn văn
Câu 4:
Thơ ông đưa ta vào một thế giới rất gần gũi thường ta chỉ thấy một cách mờ mờ, cái thế giới những tình cảm ta đã âm thầm trao cho cảnh vật
Câu 3:
Người nghe thấy cả những
điều không hình sắc, không thanh âm như mảnh hồn “
làng trên cánh buồm giư” “
ơng , như tiếng hát của hư”
ơng đồng quyến rũ con đư
Câu 1: Tôi thấy Tế Hanh là một người tinh lắm.
Câu chủ đề: câu nêu luận điểm
Câu 2:
Tế Hanh đã
ghi được đôi
nét rất thần
tình về cảnh
sinh hoạt
chốn quê hư
*/ Các luận cứ được sắp xếp theo trình tự tăng tiến, luận cứ sau biểu hiện một mức độ tinh tế cao hơn so với luận cứ trước Nhờ vậy mà người đọc càng thấy hứng thú khi đọc phê bình thơ của Hoài Thanh.
Trang 14Bài tập 3:
Viết đoạn văn trình bày luận điểm.
II Luyện tập
a/ “Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài ”
*/ Luận điểm: Học phải kết hợp làm bài tập thì mới
hiểu bài.
*/ Luận cứ:
- Làm bài tập chính là thực hành bài học lý thuyết.
- Việc làm bài tập làm cho kiến thức lý thuyết được nhận thức lại, sâu sắc hơn, bản chất hơn.
- Làm bài tập giúp cho việc nhớ kiến thức rõ ràng hơn.
- Làm bài tập là rèn luyện các kỹ năng của tư duy.
- Vì vậy, nhất thiết học phải kết hợp làm bài tập thì
sự học mới đầy đủ và vững chắc.
Trang 15b/ Học vẹt không phát triển được năng lực suy nghĩ “ ”
- Luận điểm: Học vẹt không phát triển được năng lực suy
nghĩ.
-Luận cứ:
-Học vẹt là học thuộc lòng mà chưa chắc đã hiểu mình
đang học nội dung gì.
–Học vẹt chóng quên và khó có thể vận dụng thành
công những điều đã học.
–Học vẹt mất thời gian, công sức mà không đem lại
hiệu quả thiết thực.
–Không nên học vẹt, học vẹt làm mòn năng lực tư duy,
suy nghĩ.
Trang 16Bài tập 4:
Lập luận trong đoạn văn nghị luận.
*/ Luận điểm: “Văn giải thích cần phải viết cho dễ hiểu”
*/ Luận cứ:
- Văn giải thích được viết ra nhằm làm cho người đọc hiểu.
- Giải thích càng khó hiểu thì người viết càng khó đạt đư
ợc mục đích.
- Ngược lại, giải thích càng dễ hiểu thì người đọc càng dễ nhớ, dễ hiểu, dễ làm theo.
- Vì thế, văn giải thích cần phải được viết sao cho dễ hiểu.
Trang 17
hướng dẫn học sinh học bài