Từ những thực tiễn trên mà em đã quyết định lựa chọn đề tài thực tập: “Thực tiễn hoạt động tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại tại Công ty hoặc Văn phòng luật sư nơi tác giả thực tập
Trang 1PHẦN I GIỚI THIỆU
S
ự hình thành và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN có điều tiếtcủa Nhà nước đã tạo điều kiện cho nền kinh tế Việt Nam phát triển ngày càng năngđộng, đa dạng hơn Trong thời gian qua nước ta đã chính thức gia nhập nhiều tổchức thương mại thế giới và khu vực; các hiệp định hợp tác kinh tế thương mại songphương, đa phương được ký kết ngày càng nhiều hơn đã đưa nền kinh tế nước tangày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới
Trong công cuộc đổi mới, mở cửa các doanh nghiệp Việt Nam đã đẩy mạnhcác hoạt động thương mại , đặc biệt là hoạt động thương mại Quốc tế Tuy nhiên, docòn thiếu kinh nghiệm giao thương, đầu tư quốc tế, phần lớn các doanh nghiệp ViệtNam thường rất lúng túng khi phải đối mặt với việc xử lý các tranh chấp Các vụkiện về chống bán phá giá đối với cá tra - ba sa, giày da, phụ tùng xe đạp, các vụkiện liên quan đến Vietnam Airlines, Công ty Daso… thời gian qua là những ví dụđiển hình
Để hỗ trợ các doanh nghiệp phòng ngừa và giải quyết tranh chấp thì luật sư làngười có vai trò rất quan trọng Luật sư luôn được coi là người đồng hành với doanhnghiệp trong suốt quá trình đàm phán, ký kết, thực hiện hợp đồng với đối tác; hỗ trợdoanh nghiệp giải quyết tranh chấp phát sinh, thông qua việc đưa ra những ý kiến tưvấn về mặt pháp lý Tuy nhiên, trong quá trình tham gia hoạt động thương mại, cácdoanh nghiệp Việt Nam cũng như giới luật sư chưa hình thành mối quan hệ thườngxuyên và chặt chẽ Doanh nghiệp chưa có thói quen sử dụng dịch vụ pháp lý nhưmột công cụ hữu hiệu, mỗi khi có tranh chấp xảy ra thì các doanh nghiệp lúc đó mớicần đến sự hỗ trợ của các luật sư Hơn nữa, trong khi bản thân các luật sư cũng chưa
Trang 2thực sự đủ năng lực đáp ứng những đòi hỏi của việc hỗ trợ về mặt pháp lý Đội ngũluật sư của ta hiện nay còn thiếu về số lượng, trình độ tư vấn và tham gia giải quyếtcác tranh chấp về thương mại còn hạn chế, đặc biệt là các tranh chấp trong lĩnh vựcthương mại Quốc tế
Từ những thực tiễn trên mà em đã quyết định lựa chọn đề tài thực tập: “Thực tiễn hoạt động tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại tại Công ty hoặc Văn phòng luật sư nơi tác giả thực tập” Chuyên đề là kết quả của quá trình thực tập,
khảo sát và nghiên cứu trong thời gian 04 tháng tại Văn phòng luật sư Bizlink
Với năng lực còn hạn chế, thời gian thực tập có hạn nên chuyên đề thực tậpcủa em không tránh khỏi những thiếu sót Em kính mong nhận được sự hướng dẫnchỉ bảo của thầy cô Em cũng xin chân thành cảm ơn các anh, chị ở Văn phòng luật
sư Bizlink đã tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập và thực hiện chuyên
đề này Cảm ơn Ban Giám hiệu nhà trường và các thầy cô quản lý Đoàn thực tập đãtạo điều kiện cho em có được địa điểm thực tập phù hợp
Em xin chân thành cảm ơn !
Trang 3PHẦN II NỘI DUNG
I GIỚI THIỆU VỀ NƠI THỰC TẬP
Văn phòng Luật sư Bizlink - Phòng 1802, Toà tháp Thành Công, 57 Láng Hạ,
Ba Đình, Hà Nội
Văn phòng luật sư Bizlink được thành lập trong bối cảnh Việt Nam đangchuyển mình mạnh mẽ hướng tới việc hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu
Bizlink luôn đặt ưu tiên cao trong việc trở thành văn phòng luật sư “tốt nhất” hơn
là trở thành một văn phòng luật sư “lớn nhất”
Văn phòng Luật sư Bizlink là một hãng luật chuyên cung cấp dịch vụ pháp lýcho khách hàng Văn phòng được thành lập bởi Ông Đỗ Trọng Hải cùng với đội ngũluật sư cao cấp đã từng làm việc tại các hãng luật lớn tại Việt Nam
Bizlink tập trung chủ yếu vào lĩnh vực tư vấn pháp lý liên quan đến:
Đầu tư trong nước và nước ngoài;
Doanh nghiệp và Thương mại;
Tài chính và Ngân hàng;
Bất động sản và Xây dựng;
Sáp nhập và Mua bán Doanh nghiệp;
Giải quyết tranh chấp;
Sở hữu trí tuệ…
Trang 4Bizlink hiện có khoảng 30 luật sư và tư vấn, trong đó một số luật sư củaBizlink đã được xếp hạng và được ghi nhận bởi các tạp chí luật pháp uy tín như lànhững luật sư thuộc hàng xuất sắc toàn cầu, luật sư tiêu biểu của Việt Nam, nhưtrong lĩnh vực tư vấn doanh nghiệp, thương mại, giải quyết tranh chấp, v.v Vớikinh nghiệm và hiểu biết chuyên sâu Bizlink có đủ năng lực để cung cấp các dịch vụpháp lý và tư vấn chuyên sâu với chất lượng cao cho khách hàng Đội ngũ luật sư và
tư vấn của Bizlink luôn làm việc một cách mẫn cán, kịp thời và tiết kiệm chi phí tối
đa vì quyền lợi của khách hàng Đội ngũ luật sư và tư vấn của Bizlink được côngnhận rộng rãi trong cộng đồng doanh nghiệp như là những luật sư dày dạn kinhnghiệm và tiên phong nhất trong lĩnh vực tư vấn pháp lý tại Việt Nam Thành viênsáng lập của Văn phòng Ông Đỗ Trọng Hải được công nhận là một trong những luật
sư hàng đầu tại Việt Nam, Ông đã trải qua hơn 15 năm kinh nghiệm hành nghề pháp
lý và tư vấn tại Việt Nam
Khách hàng của Bizlink chủ yếu là các Công ty nước ngoài đầu tư hoặc kinhdoanh tại Việt Nam, các Tổng công ty Việt Nam, các Công ty đa quốc gia, các Ngânhàng trong nước và quốc tế, các Tổ chức Tín dụng, các Công ty có vốn đầu tư nướcngoài tại Việt Nam, các doanh nghiệp lớn của Việt Nam, v.v… Đặc biệt Văn phòngluật sư Bizlink thường xuyên hợp tác với các luật sư của các hãng luật quốc tế như:Sullivan & Cromwell LLP (Hong Kong), Rajah & Tan, Drew & Napier, Chan &Goh (Singapore), Field Fisher Waterhouse LLP, Salem Ibrahim & Partners(Singapore), Blake, Cassels & Graydon LLP (Canada), v.v
Bizlink hiểu biết và nhận thức sâu sắc về hệ thống pháp luật, văn hoá và cơchế hoạt động của hệ thống chính trị, hệ thống các cơ quan lập pháp, hành pháp và
tư pháp của Việt Nam Chính sự nhạy bén với các vấn đề kinh doanh, kinh nghiệmhợp tác quốc tế sâu rộng, tính quốc tế hoá, chuyên nghiệp, sáng tạo và vững vàng
Trang 5pháp lý thuần tuý mà luôn luôn nỗ lực tối đa đưa ra các giải pháp kinh doanh sángtạo và toàn diện để giải quyết tất cả các vấn đề pháp lý và thương mại của kháchhàng.
II QUÁ TRÌNH TÌM HIỂU VÀ THU THẬP THÔNG TIN
Tìm hiểu và thu thập thông tin là một việc quan trọng trong quá trình thực tậpcủa sinh viên, nó giúp cho mỗi một sinh viên thêm tầm hiểu biết và phục vụ choviệc viết đề tài Nhận thức được tầm quan trọng của quá trình tìm hiểu thu thậpthông tin nên ngay từ khi có mặt tại nơi thực tập bản thân em đã xác định đề tài đểviết báo cáo thực tập và có sự chuẩn bị cho việc thu thập thông tin, tài liệu, số liệunhằm hoàn thành tốt nhất bài viết của mình
Được sự giúp đỡ tận tình của các anh, chị làm việc tại Văn phòng luật sưBizlink trong quá trình thực tập cũng như quá trình tìm hiểu thực tế và thu thậpthông tin Cùng với tinh thần hăng say, nhiệt tình của một sinh viên thực tập sắp ratrường đã giúp em cố gắng tìm hiểu và thực hiện quá trình thu thập và xử lý thôngtin một cách tốt nhất phục vụ cho việc hoàn thành chuyên đề Vì thế mà các số liệu
em trình bày trong bài viết này mang tính sát thực Số liệu được rút ra từ các báo cáotháng, quý và báo cáo năm của Văn phòng nơi thực tập Tuy nhiên, các số liệukhông thể đưa vào bài viết một cách thuần tuý mà còn phải thông qua quá trình xử
lý thông tin, đánh giá và đưa ra được bản chất của vấn đề cần xem xét là “ thực tiễn hoạt động tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại”.
Ngoài ra, các thông tin của bài viết này còn được tìm hiểu thông qua các đềtài nghiên cứu khoa học; các bài viết trên các báo, tạp chí, chuyên trang pháp luật vềtranh chấp thương mại… Đặc biệt, em còn được đơn vị nơi thực tập tạo điều kiệncho thâm nhập thực tế, bằng những kinh nghiệm thực tiễn thu thập được đã gópphần quan trọng cho em hiểu hơn về thực tiễn hoạt động tư vấn và giúp em hoànthành tốt đề tài này
Trang 6III KẾT QUẢ CỦA QUÁ TRÌNH TÌM HIỂU, THU THẬP THÔNG TIN
Sau một thời gian thực tập tại Văn phòng luật sư Bizlink, với sự giúp đỡ tậntình của các anh, chị làm việc tại Bizlink, cùng với sự nỗ lực của bản thân trong quátrình tìm hiểu và thu thập thông tin Kết quả thu được là rất tốt, thể hiện được nộidung cốt lõi của vấn đề cần tìm hiểu Qua số liệu thu thập được đã giúp em đánh giáđược thực tiễn của hoạt động tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại, cũng như đưa
ra được những đánh giá của bản thân Cụ thể, những thông tin thu được thể hiệnngắn gọn ở bảng số liệu sau:
Bảng 1: Số vụ tư vấn giải quyết Tranh chấp thương mại qua các năm của Văn phòng luật sư Bizlink.
IV ĐÁNH GIÁ THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI TẠI VĂN PHÒNG LUẬT SƯ BIZLINK
Hội nhập kinh tế, tăng cường giao thương quốc tế luôn gắn liền với sự giatăng rủi ro pháp lý Không thể loại bỏ hết được các rủi ro nhưng doanh nghiệp hoàn
Loại tranh
chấp
Năm
HĐ Bảo hiểm (vụ)
HĐ cung ứng dịch vụ (vụ)
HĐ hợp tác kinh doanh (vụ)
HĐ mua bán hàng hóa (vụ)
Trang 7toàn có thể hạn chế nó bằng chính sự hiểu biết về pháp luật và sự tỉnh táo trong khithực hiện mỗi giao dịch thương mại.
Qua quá trình tìm hiểu về các vụ tranh chấp thương mại mà Văn phòng luật
sư Bizlink tham gia tư vấn, em nhận thấy nội dung các vụ tranh chấp thương mạithường rất phức tạp, nguyên nhân dẫn đến tranh chấp cũng rất đa dạng, luật phápđiều chỉnh thì còn nhiều bất cập Để có thể thấy rõ được những vấn đề này em xinđơn cử một số vụ tranh chấp tiêu biểu mà Văn phòng luật sư Bizlink đã tư vấn thànhcông cho khách hàng, cụ thể:
1 Vụ tranh chấp Hợp đồng Bảo hiểm giữa Công ty Armstrong Auto Parts Sdn.Bhd (Malaysia) và Công ty Bảo hiểm Quốc tế Việt Nam
Khách hàng:
- Tên khách hàng: Armstrong Auto Parts Sdn.Bhd (“Công Ty Armstrong”);
- Địa chỉ khách hàng: Tikam Batu Industrial Estate, 08600 Sungai Petani,
Kedah Darul Aman, Malaysia;
1.1 Loại vụ việc:
Giải quyết tranh chấp: tư vấn và tham gia tố tụng giải quyết tranh chấp liênquan đến việc yêu cầu Công ty Bảo hiểm Quốc tế Việt Nam (“Công Ty VIAC”)phải thực hiện nghĩa vụ chi trả tiền bảo hiểm theo Hợp đồng bảo hiểm hàng hải
Nguyên đơn: Công ty Armstrong
Bị đơn : Công ty Bảo hiểm Quốc tế Việt Nam
1.2 Tóm tắt nội dung vụ việc:
Công Ty Armstrong có ký Hợp đồng mua bán linh kiện xe gắn máy với mộtđối tác Việt Nam theo điều kiện giao hàng CIF - Incoterm 2000 Theo đó, phươngthức vận chuyển hàng hóa sẽ được thực hiện bằng đường biển Đối tác của Công Ty
Trang 8Armstrong đã mua bảo hiểm cho toàn bộ lô hàng của Công Ty VIAC Theo Hợpđồng bảo hiểm, hàng hóa được bảo hiểm trong suốt hành trình từ cảng Hải Phòngđến nhà kho của bên mua - Công Ty Armstrong.
Theo thỏa thuận của các bên, hàng hóa được vận chuyển đến cảng Penang,Malaysia Tuy nhiên, do nhà kho của Công Ty Armstrong ở thời điểm này đã đầyhàng nên không thể tiếp nhận thêm hàng hóa được nữa Do vậy, hàng hóa đã đượclưu tạm tại một nhà kho của bên thứ ba do Công Ty Armstrong thuê và được chuyểndần về kho của Công Ty Armstrong khi kho này có chỗ trống Trong quá trình lưukho, hàng hóa đang được chuyển dần về kho chính của Công Ty Armstrong tạiPenang thì nhà kho lưu tạm này bị cháy Toàn bộ hàng hóa còn lại trong kho đã bịhủy hoại hoàn toàn Đối chiếu với điều khoản bảo hiểm mẫu theo Hợp đồng do
Công ty VIAC cung cấp quy định: “Trách nhiệm bảo hiểm bắt đầu có hiệu lực từ
khi hàng hoá được bảo hiểm rời kho hoặc nơi chứa hàng tại địa điểm ghi trong hợp đồng bảo hiểm để bắt đầu vận chuyển và tiếp tục có hiệu lực trong suốt quá trình vận chuyển bình thường Trách nhiệm bảo hiểm kết thúc vào một trong các thời điểm sau đây, tuỳ theo trường hợp nào xảy đến trước: (i) Khi giao hàng vào kho hay nơi chứa hàng cuối cùng của người nhận hàng hoặc một người nào khác tại nơi nhận có tên trong Hợp đồng bảo hiểm Hoặc (ii)… (iii) khi hết hạn 60 ngày sau khi hoàn thành việc dỡ hàng hoá bảo hiểm hoặc sà lan, nếu là tàu Lash, khỏi tàu biển tại cảng dỡ hàng cuối cùng ghi trên đơn bảo hiểm…”
Sau vụ cháy Công Ty Armstrong đã báo cáo tới cơ quan phòng cháy và chữacháy Malaysia để thống kê thiệt hại, đồng thời thông báo cho Công Ty VIAC và yêucầu Công Ty VIAC thanh toán tiền bảo hiểm cho toàn bộ số hàng hóa này Tuynhiên, Công Ty VIAC và Công Ty Tokio Marine Assurance (đại diện của Công TyVIAC tại Malaysia) đã từ chối chi trả tiền bảo hiểm vì, bởi các lý do sau:
Trang 9(i) Hàng hóa đã được giao, lưu tại kho của Công Ty Armstrong (do
Công Ty Armstrong đã thuê kho này) và kho này được coi là địađiểm cuối cùng;
(ii) Thời hạn bảo hiểm đã hết tính từ ngày hàng hoá được giao tại kho
do Công Ty Armstrong thuê đến ngày xảy ra hoả hoạn
Kết quả: Các bên đã đạt được thỏa thuận hòa giải trong giai đoạn chuẩn bị xét xử tạitòa án Theo đó, Tòa án đã ra quyết định công nhận hòa giải thành và yêu cầu Công
Ty VIAC chi trả cho Công Ty Armstrong khoản phí bảo hiểm theo thỏa thuận củacác bên
1.3 Đánh giá vụ việc:
- Tính chất phức tạp của vụ việc:
+) Giao dịch có yếu tố nước ngoài;
+) Trong Hợp Đồng bảo hiểm, các bên không thỏa thuận rõ luật áp dụng giảiquyết tranh chấp;
+) Quá trình ký kết và thực hiện Hợp Đồng liên quan đến nhiều lĩnh vực, chịu
sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam và các quy định Quốc tế;
+) Sự kiện bảo hiểm xảy ra ở nước ngoài;
+) Sau khi vụ cháy đã xảy ra khá lâu thì luật sư mới được mời tham gia giảiquyết nên việc thu thập chứng cứ là hết sức khó khăn (gần như không thể thu thậplại được nữa);
+) Quy định của pháp luật trong nước và pháp luật Quốc tế về vấn đề bảohiểm đường biển có nhiều điểm chưa rõ ràng;
Trang 10+) Có nhiều khả năng đã hết thời hiệu khởi kiện.
1.4 Quá trình áp dụng pháp luật:
Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ việc thấy rằng các quy định trong Hợp ĐồngBảo Hiểm không rõ ràng, dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau về luật áp dụng, cơquan giải quyết tranh chấp Hơn nữa, các quy định của luật pháp Việt Nam và quốc
tế về vấn đề này cũng rất chung chung và vụ việc nhiều khả năng đã hết thời hiệukhởi kiện…
1.5 Kiến nghị:
Quá trình giải quyết vụ việc cho thấy các quy định của pháp luật Việt Nam vềbảo hiểm đường biển chưa đầy đủ (thậm chí là không quy định và có quy định thìhiệu lực pháp lý cũng không rõ ràng), có nhiều khoảng cách giữa pháp luật quốc gia
và các quy định Quốc tế Chính việc thiếu các quy định pháp luật đã gây ra rất nhiềukhó khăn cho doanh nghiệp và luật sư trong quá trình bảo vệ quyền lợi của mình vàcủa khách hàng Bởi vậy, các quy định về bảo hiểm đường biển của Việt Nam cầnphải được rà soát lại và hoàn thiện thêm
1.6 Nhận xét:
Thông qua vụ việc, các doanh nghiệp rút ra được nhiều kinh nghiệm trongviệc lựa chọn doanh nghiệp bảo hiểm cũng như cần phải cẩn trọng trong giao kếtHợp đồng bảo hiểm và sự cần thiết trong việc nhanh chóng giải quyết các tranh chấpphát sinh tránh trường hợp thời hiệu khởi kiện đã hết ảnh hưởng đến quyền lợi hợppháp của doanh nghiệp
Vụ việc cũng khẳng định vai trò quan trọng của luật sư trong việc trung gianhòa giải cho các bên đương sự có tranh chấp
Trang 112 Tranh chấp Hợp đồng mua bán giữa Công ty Liên doanh Sản xuất Thép Vinausteel và Corus International Trading Limited
Khách hàng:
- Tên khách hàng: Công ty Liên doanh Sản xuất Thép Vinausteel;
- Địa chỉ khách hàng: Km 8, Vật Cách, Quán Toan, Hồng Bàng, Hải Phòng;
2.1 Loại vụ việc:
Giải quyết tranh chấp: tư vấn và tham gia tố tụng giải quyết tranh chấp về việc yêu
cầu Corus International Trading Limited (“Công Ty Corus”) phải thanh toán cho
Công ty Liên doanh Sản xuất Thép Vinausteel (“Công Ty Vinausteel”) khoản tiềnphạt vi phạm và bồi thường thiệt hại do không thực hiện nghĩa vụ giao hàng theoHợp đồng ngoại thương
Nguyên đơn: Công Ty Vinausteel
Bị đơn : Công Ty Corus
2.2.Tóm tắt nội dung vụ việc:
Công Ty Vinausteel đã ký Hợp đồng mua bán phôi thép để mua phôi thép từCông Ty Corus (“Hợp Đồng”) Theo đó, Công Ty Vinausteel phải mở Thư tín dụng(L/C) chậm nhất là ngày 29/02/2008 bằng phương thức điện báo có hiệu lực toàn bộ,Thư tín dụng phải được mở qua Ngân hàng May Bank, Hà Nội ở Việt Nam (“MayBank Hà Nội”) và ngân hàng thông báo là Ngân hàng Hồng Kông Thượng Hải,Hồng Kông (“HSBC Hồng Kông”) hoặc Ngân hàng ABN Amro, N.V., Hồng Kông.Ngoài ra hai bên cũng thỏa thuận, bên nào vi phạm sẽ phải chịu một khoản tiền phạttương đương 2% giá trị vi phạm và phải bồi thường thiệt hại cho bên kia
Ngày 28/02/2008, theo yêu cầu Công Ty Vinausteel, May Bank Hà Nội pháthành L/C tuân thủ đầy đủ các yêu cầu theo Hợp Đồng Tuy nhiên, May Bank Hà