Truyện ngắn Sống chết mặc bay của ông là một trong những thành tựu đột xuất của dòng văn học hiện thực thuở sơ khai.. Mục tiêu bài học: Học xong bài này, học sinh: 1/Kiến thức : - Củng c
Trang 1Ngày soạn: /3/2011 Ngày dạy: /3/2011
-Sơ giản về t/g Phạm Duy Tốn
- Hieồu ủửụùc giaự trũ hieọn thửùc, nhaõn ủaùo vaứ nhửừng thaứnh coõng ngheọ thuaọt cuỷa truyeọn ngaộn “Soỏng cheỏt maởc bay”
-NT XD tình huống truyện nghịch lí
2/Kĩ năng:
- Đọc-hiểu một truyện ngắn hiện đại đầu thế kỉ XX
-Đọc diễn cảm và phân tích NV tình huống truyện qua các cảnh đối lập-tơng phản và tăngcấp
-Kể tóm tắt truyện
3/Thái độ:
-Biết căm ghét xã hội bất công vô nhân đạo
Trang 2-Sự đồng cảm xót thơng những ngời dân vô tội.
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn+ ảnh tác giả
Hoạt động 1* Giới thiệu bài
Văn xuôi quốc ngữ buổi đầu đã có sự đóng góp của PDT Truyện ngắn Sống chết mặc bay của ông là một trong những thành tựu đột xuất của dòng văn học hiện thực thuở sơ khai Tác phẩm đợc xem là một bông hoa đầu mùa của truyện ngắn hiện đại VN Trong chửụng trỡnh ngửừ vaờn THCS “ Soỏng cheỏt maởc bay laứ truyeọn ngaộn hieọn ủaùi ủửụùc hoùc ủaàu tieõn Muoỏn hoùc toỏt taực phaồm naứy chuựng ta phaỷi hieồu ủửụùc hai pheựp ngheọ thuaọt : tửụng phaỷn vaứ taờng caỏp maứ truyeọn ủaừ sửỷ duùng thaứnh coõng.
hiểu biết của em về tác giả? - HS quan sát và trả lời
( Các bút danh: Ưu Thời Mẫn;
Đông Phơng Sóc; Thọ An)
Ông sinh 1881 - mất 25 tháng 2 năm
1924 *Quê: làng Phợng Vũ, huyện Thờng Tín, tỉnh Hà Tây
*Ông tốt nghiệp trờng thông ngôn,.
vào làm việc tại Toà Thống sứ Bắc
Kỳ Sau đó đổi sang làm ở ngân hàng Đông Dơng, đợc thời gian ngắn thì chuyển sang viết báo.
* Tác phẩm chính: Bực mình( truyện ngắn, 1914); Sống chết mặc bay (truyện ngắn, 1918); Con ngời sở khanh (truyện ngắn, 1919); Nớc
đời lắm lỗi (truyện ngắn, 1919)…
Em hãy nêu xuất xứ của tác
-Thể loại:-Truyện ngắn HĐ này đợc đăng tải trên bấo Nam Phong số
18 Năm 1918
GV:Truyeọn ngaộn hieọn ủaùi xuaỏt hieọn muoọn trong lũch sửỷ vaờn hoùc (ủaàu 20) Truyeọn vieỏt baống vaờn xuoõi tieỏng vieọt hieọn ủaùi thieõn veà keồ chuyeọn (gaàn guừi vụựi kyự) vụựi sửù vieọc, coỏt truyeọn phửực taùp, hửụựng vaứo vieọc khaộc hoùa hieọn tửụùng, phaựt hieọn baỷn chaỏt trong quan heọ nhaõn sinh hay ủụứi soỏng taõm hoàn cuỷa con ngửụứi ẹaởc bieọt coỏt truyeọn thửụứng ngaộn dieón ra trong haùn cheỏ
Trang 3Truyeọn xaừy ra ụỷ Baộc Boọ, vaứo luực 1 giụứ ủeõm, nửụực soõng Nhũ Haứ leõn to quaự, khuực ủeõ X, thuoọc phuỷ X chuaồn bũ vụừ Nhửng caựch ủoự khoõng xa, trong ủỡnh, ủeứn thaộp saựng trửng, nha leọ, lớnh traựng keỷ haàu ngửụứi haù cho quan phuù maóu ủaựnh toồ toựm Trửụực tIõn nguy caỏp ủeõ vụừ, quan phuù maóu, nha laùi tieỏp tuùc ủaựnh toồ toõm thụứ ụỷ trửụực caỷnh tửụùng nhoỏn nhaựo lo sụù cuỷa daõn chuựng vaứ cuoỏi cuứng khuực ủeõ aỏy vụừ Nhaõn daõn laõm vaứo tỡnh traùng “nghỡn saàu, muoõn thaừm
c - còn lại:Cảnh đê vỡ, nhân dânlâm vào tình trạng thảm sầu
Bố cục: 3 phần
- Tác giả đã giới thiệu cảnh
nhân dân vật lộn trớc nguy
cơ đê vỡ vào thời gian không
gian, địa điểm?
Thủy hỏa đạo tặc : Giặclũ
-đứng đầu trong bốn thứ giặc
- Không gian: Trời ma tầm tã,
n-ớc sông Nhị Hà lên to
- Địa điểm: khúc sông làng X ,Thuộc xã phủ, hai ba đoạn đã thẩlậu
* Tỡnh huống : HS: Tác giả muốn bạn đọc hiểucâu chuyện này không chỉ xảy ra
ở một nơi mà có thể là phổ biến ởnhiều nơi ở nớc ta
1 Cảnh đê sắp vỡ:
-Tỡnh thế vụ cựng nguynan , khẩn cấp
- Em có nhận xét gì về phần
mở truyện - Ngay những dòng đầu truyện đãtạo nên tình huống căng thẳng để
từ đó các sự việc liên tiếp sẽ xảyra
2 Cảnh trên đê và cảnh trong đình tr ớc khi đê vỡ:
a Cảnh trên đê:
GV chia bảng 2 cột
- Cảnh tợng hộ đê đợc tác giả
miêu tả nh thế nào?
Khụng khớ quang cảnh trong
đỡnh được miờu tả như thế
nào ? Trong lỳc dõn đang hộ
đờ,nhốn nhỏo căng thẳng, thỡ
-Ngoài trời ma tầm tã nớcsông dâng cao -Trong đình vững chãi, đènsáng, đê vỡ cũng không sao
Trang 4quan ở đõu ?
Những chi tiết nào trong
truyện đó miờu tả điều đú?
Đồ dựng sinh hoạt của quan
phủ trong khi hộ đờ là gỡ?
-Không khí: Tĩnh mịch,nghiêm trang, nhàn nhã, đ-ờng bệ, nguy nga
-Dáng ngồi uy nghi, chễmchệ, gọi ngời hầu gãy, gọi
điếu đóm, tiếng quantruyền…
Đồ dùng: Toàn bằng vàngbạc ngà-> xa hoa quí pháiBỏt yến hấp đường phốn+ Quang cảnh đánh tổ tôm :lúc mau lúc khoan , ungdung ầm ĩ , khi cười , khinói , vui vẻ dịu dàng
-Cảnh tợng nhốn nháo hoangmang căng thẳng
-Trăm nghìn ngời đội mangập dới bùn, ớt nh chuột,
cơ khổ của nhõn dõn
- Thiờn tai đang từng bước giỏng xuống đe dọa cuộc sống của người dõn
? - Ngôn ngữ miêu tả có gì
đặc biệt? ⇒ Nhiều từ láy tợng hình( bì
bõm, lớt thớt, xao xác, tầm tã,cuồn cuộn) Kết hợp ngôn ngữ
biểu cảm (than ôi, lo thay, nguythay)
-Nghệ thuật : Tươngphản , Liệt kờ , tăng cấp->Làm nổi bật rừ tớnhchất hưởng lạc của quanphủ và thảm cảnh củangười dõn
?Thái độ của t/g đợc thể hiện
ntn? * Thỏi độ đồng cảm , sự lo lắngsợ hói cho tỡnh thế của người dõn
trong thảm hoạ thiờn tai
Biểu cảm trực tiếp –bỡnh luận
?Các em hãy miêu tả lại cơn
lũ năm 2005 ở địa phơng
mình?
?Cảm nhận của em ntn?
Trang 5cho em hiểu gì về bọn quan
lại sau chế đề phong kiến cũ?
Hóy chỉ ra cỏc phương thức
biểu đạt được sử dụng trong
văn bản? Tác dụng ?
-hs đọc-nêu các chi tiết
- gà chú trõu bũ kờu vang tứ phớa
- nước tràn lờnh lỏng
- xoỏy thành vực -nhà trụi lỳa ngập
- kẻ sống khụng chỗ ở , ngườichết khụng nơi chụn kể sao choxiết !
+Thỏi độ của bọn nha lại : thầy
đề run cầm cập +Thỏi độ của quan phụ mẫu - lờinúi : ụng cỏch cổ , ụng bỏ tựchỳng mày , đuổi cổ nú ra
- Cử chỉ : lại quay vào vỏnbài ngài đang chơi dở xoố vỏn bài : ự thụng tụm , chichi nảy , điếu mày
->Niềm vui tàn bạo , phi nhõncủa quan phụ mẫu
-hs nêu
3 Cảnh đê vỡ:
Nghệ thuật : liệt kờ ,tăng cấp , tương phản ,biểu cảm trực tiếp Làmcho cõu chuyện càngđọc càng hấp dẫn , nỳtthắt càng chặt , mõuthuẫn càng bị đẩy tớicao trào ,Tõm lớ nhõnvật càng thờm rừ nột
Hoạt động 4
Chúng ta cần ghi nhớ điều gì
về nghệ thuật của tác phẩm?
- Theo em giá trị hiện thực và
nhân đạo của truyện đợc thể
ời dân với bọn quan lại
- Nhân đạo: niềm cảm thơng củatác giả trớc cuộc sống lầm thancơ cực của nhân dân, trớc thiêntai và thái độ vô trách nhiệm củabọn cầm quyền
III/Tổng kết
Ghi nhớ Hoạt động 5 4 Củng cố:
- HS lên bảng điền bảng phụ, lớp nhận xét và chỉ rõ ngôn ngữ ấy đợc thể hiện ở câu,
đoạn văn nào
Hãy đánh dấu (+) vào cột có, dấu (-) vào cột không trong bảng sau:
Trang 6Thảo luận nhúm
So sỏnh nội dung cõu chuyện và cảnh chống lũ ngày nay Từ đú , cho biết ngày nay , nhànước ta đó quan tõm , giỳp đỡ nhõn dõn chống thiờn tai và giỳp đỡ nhõn dõn bị thiờn tai nhưthế nào ?
Ngày soạn: 9/3/2011 Ngày dạy: 12/3/2011
Bớc đầu nắm đợc cách thức cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận giẩi thích, những
điều cần lu ý và những lỗi cầnh tránh trong lúc làm bài
3/Thái độ:
- -Có ý thức học bài
-B Chuẩn bị:
- Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn+.Chuẩn bị bảng phụ để viết ví dụ
- Học sinh: + Soạn bài
+ Học thuộc bài cũ và làm bài tập
C Các b ớc lên lớp:
1 ổ n định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là giải thích trong văn nghị luận? Nêu phơng pháp giải
thích trong văn nghị luận?
Trang 7I Các b ớc làm bài văn lập luận giẩi thích
và đầy đủ của câu tục ngữ?
- Ngời làm bài có cần giải
thích tại sao đi một ngày
- Câu tục ngữ có ý nghĩa nhthế nào?
- Vì sao đi một ngày đànghọc một sàng khôn?
- Chúng ta phải đi nh thếnào? Học ra sao?
1 Tìm hiểu đề :
2 Tìm ý:
- Hỏi ngời hiểu biết hơn,
đọc sách báo, tra từ điển,
* Giải thích câu tục ngữ
- Liên hệ với các câu ca dao tục ngữ khác:
- Đi một bữa chợ học một mớ khôn
- Đi cho biết đó biết đây
ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn
* Vì sao lại đi một ngày đàng học một sàng khôn? Lợiích- Đi nh thế nào?- Học nh thế nào?
- Kiến thức cuộc sống rất rộng lớn: chúng ta học thầy,học bạn, học trong sách vở cha đủ, phải học trong cuộcsống Vì nhân dân là ông thầy vĩ đại của mỗi chúng ta
- Đi rộng, biết nhiều, tầm mắt đợc mở rộng, tiếp xúcnhiều ngời, nghe đợc bao điều hay, lẽ phải Từ đó mf biết
xa lánh cái xấu học cái hay
- Cách học nh thể là cách học đi đôi với hành
Trang 8- Phần kết bài trong bài văn
giải thích phải làm nhiệm vụ
gì?
* Chúng ta phải đi và học nh thế nào?
- Tham gia hoạt động ngoại khoá, cắm trại
- Đi tham quan những danh lam thắng cảnh của đất nớc
- Học cái hay, cái tốt
- Xa lánh điều xấu, điều dởc) Kết luận:
- Khẳng định lại ý nghĩa câu tục ngữ
- Chúng ta cần xác định cho mình đi đâu và học nh thếnào cho đợc nhiều tri thức nhất
Quan sát cách mở bài trong
SGK em có nhận xét gì?
- Làm thế nào để đoạn đầu
của thân bài liên kết với mở
bài?
- Đoạn giải thích nghĩa đen
và nghĩa bóng của câu tục
- Nếu mở bài theo cách đi từ
chung đến riêng thì các đoạn
phần thân bài nh ở SGK có
phù hợp không?
- Kết bài ở SGK đã cho thấy
vấn đề đợc giải thích xong
cha?
- Có phải mỗi đề văn chỉ có
một cách kết bài duy nhất?
- Có nhiều cách mở bài, tuỳthuộc kĩ năng của mỗi ngời
- Không phù hợp vì vậythân bài cần phù hợp với mởbài để bài văn thành một thểthống nhất
- Có nhiều cách kết bài
4 Viết bài
a Mở bài:
- Đi thẳng vào vấn đề
- Đối lập hoàn cảnh với ýthức
- Nhìn từ chung đến riêng
b Viết thân bài:
- Viết đoạn giải thíchnghĩa đen, nghĩa bóng củacâu tục ngữ
- Viết đoạn giải thíchnghĩa sâu của câu tục ngữ
- Viết đoạn khái quát
Bài học hôm nay ta cần ghi
-GV hớng dẫn hs làm theo
các bớc -hs thực hiện II/Luyện tậpBài tập: Giải thích câu tục
ngữ: “Tốt gỗ hơn tốt nớcsơn”
Ngày soạn: Ngạy dạy:
A Mục tiêu bài học: Học xong bài này, học sinh:
1/Kiến thức :
- Củng cố chắc chắn hơn nữa những hiểu biết về cách làm bài văn giải thích
2/Kĩ năng:
Trang 9Vận dụng những hiểu biết đó vào việc làm một bài văn giải thích cho một nhận định, một
ý kiến về một vần đề quen thuộc với đời sống của các em
3/Thái độ:
-ý thức lập dàn bài
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
- Học sinh: + Soạn bài
+ Học thuộc bài cũ và chuẩn bị bài
C Các b ớc lên lớp:
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: Nêu các bớc làm một bài văn lập luận giải thích?
Em hãy tìm hiểu đề cho đề bài: Giải thích câu: " Học, học nữa.học mãi"
3 Bài mới
* Giới thiệu bài
Tiết học hôm nay sẽ giúp các em củng cố những hiểu biết về cách làm bài văn lập luận giải thích và vận dụng những hiểu biết đó vào một việc làm mộtt bài văn giải thích cho một nhận định, một ý kiến về một vấn đề qyen thuộc với đời sống của các em.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
I Đề bài : Một nhà văn nói:
" Sách là ngọn đèn sáng bấtdiệt của trí tuệ con ngời
- Nội dung: Vai trò củasách đối với trí tuệ con ng-ời
* Tìm ý:
- Câu nói đó có ý nghĩa nhthế nào?
- Tại sao sách là ngọn đènsángđợc thắp lên từ trí tuệcon ngời?
- Chúng ta phải làm gì đểthể hiện lời khuyên đó?
- Câu dẫn: ý nghĩa của sách
- Trích dẫn: " Sách là ngọn đèn sáng nất diệt của trí tuệcon ngời
- Giới hạn nội dung giải thích
b Thân bài:
1 Giải hích ý nghĩa câu nói: Sách chứa đựng trí tuệ conngời
- Trí tuệ: Tinh tuý, tinh hoa của hiểu biết
- Sách là ngọn đèn sáng: Ngọn đèn sáng rọi chiếu, soi
đờng, đa con ngời ra khỏi chốn tối tăm ( ở đây là chốn
Trang 10tối tăm của sự khong hiểu biết)
- Sách là ngọn đèn sáng bất diệt: Ngọn đèn sáng khôngbao giờ tắt
- Cả câu nói có ý: Sách là nguồn sáng bất diệt, đợc thắplên từ trí tuệ con ngời
2 Tại sao sách là nguồn sáng đợc thắp lên từ trí tuệ conngời?
- Những cuốn sách có giá trị ghi lại những hiểu biết quýgiá nhất mà con ngời tích luỹ đợc trong sản xuất, ytongchiến đấu, trong các mối quan hệ XH
- những hiếu biết mà sách ghi lại không chỉ có ích mộtthời mà còn có ích cho mọi thời Mặt khác, Nhờ có sách
ánh sáng ấy của trí tuệ trí tuệ sè đợc truyền lại cho các
- Cần tiếp nhận ánh sáng trí tuệ chứa đựng trong sách,
cố hiểu nội dung sách và làm theo sách
- Cần tôn trọng giữ gìn sách
c Kết bài?
- Khẳng định lại ý nghĩa câu nói
- Rút ra bài học cho bản thân và lời khuyên đối với mọingời
3 Viết đoạn:
- Yêu cầu HS viết đoạn - 4 HS trình bày lên bảng
+ HS1: Viết MB, KB+ HS2: Viết ý 1 TB+ HS3: Viết ý 2 TB+ HS: Viết ý 3 TB
Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu
( Nguyễn ái Quốc)
A Mục tiêu bài học: Học xong văn bản này, học sinh:
1/Kiến thức :
Trang 11Hiểu đợc giá trị của đoạn văn trong việc khắc hoạ sắc nét hai nhân vật: Va-ren và Phan BộiChâu với hai tính cách, đại diện cho hai lực lợng XH, phi nghĩa và chính nghĩa - TDP và
ND VN- hoàn toàn đối lập trên dất nớc ta thời thuộc pháp
-Bản chất xấu xa đê hèn của Va-ren
-Phẩm chất, khí phách của ngời c/s CM PBC
-NT tởng tợng, sáng tạo tình huống truyện độc đáo
2/Kĩ năng:
- Đọc-kể diễn cảm văn xuôi TS bằng giọng phù hợp
-Phân tích tính cách NV qua lời nói, cử chỉ và hành động
3/Thái độ:
- -Biết căm ghét bản chất xấu xa đê hèn của TDP
- Ca ngợi tinh thần kiên định, ý chí CM của ngời tù yêu nớc
-B Chuẩn bị:
- Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn+ Tranh ảnh về Nguyễn ái Quốc và Phan Bội Châu
- Học sinh: + Soạn bài
Hoạt động 1* Giới thiệu bài
Chảy trong dòng sông văn học VN giai đoạn đầu thế kỉ XX đến cách mạng Tháng Tám
1945, truyện ngắn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu của Nguyễn ái Quốc mang một màu sắc và âm điệu độc đáo: đợc viết bằng tiếng Pháp, xuất hiện trên đất Pháp Trong truyện, Nguyễn ái Quốc thẳng thắn, trực tiếp vạch mặt lũ thực dân xâm lợc xảo trá, dã man, bày tỏ tấm lòng yêu nớc, căm thù giặc mạnh mẽ, cháy bỏng Vì thế, tuy xuất bản ở nớc ngoài song truyện ngắn Những trò lố vẫn có gía trị nh một áng văn VN
đích thực, góp phần làm sôi động dòng chảy của văn chơng dân tộc.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
- Trong thời kì hoạt động ởPháp, các tác phẩm bằng tiếngPháp của Ngời đã vạch trần tội
ác của chủ nghĩa thực dân, nóilên tình cảnh thống khổ và cangợi t tởng đấu tranh của nhândân thuộc địa
Trang 12- Hoàn cảnh ra đời: Nhà cách mạng Phan Bội Châu bị bắt ở Trung Quốc, giải về giam ởHoả Lò - HN bằng trí tởng tợng và hiểu biết sâu sắc, NAQ viết truyện ngắn này khi Va-ren đang chuẩn bị lên tàu sang Đông Dơng (làm toàn quyền) và hứa sẽ "chăm sóc vụ PBC"
- Mục đích sáng tác:
+ Ca ngợi PBC và góp phần vào cuộc đấu tranh đòi trả tự do cho nhà yêu nớc PBC
+ Châm biếm, đả kích sự dối trá, lừa bịp và bộ mặt xảo quyệt của tên trùm thực dân ren, lên án chính sách cai trị dã man bịp bợm của thực dân Pháp ở Đông Dơng
Va-* GV hớng dẫn cách đọc:
chú ý lời kể chuyện vừa bình
thản vừa dí dỏm hài hớc; lời
- Đọan nào làm thành nội
dung chính của truyện?
- HS trả lời ngắn gọn+ Đoạn1: Từ đầu PBC vẫn bịgiam trong tù: Va-ren chuẩn bịsang nhận chức toàn quyền ở
Đông Dơng
+ Đoạn 2: Tiếp đến Thì tôilàm Toàn quyền: Trò lố của Va-ren đối với PBC
+ Đoạn 3: còn lại: Thái độ củaPBC
- Đoạn 2 làm thành nội dung chính của truyện
- Trình tự kể: trình tự thờigian, kể theo nhữngchặng đờng đi của toànquyền Va-ren từ Pháp
đến VN
- Bố cục: 3 đoạn
- Nhân vật chính trong
truyện là ai? đợc thể hiện
trong những cảnh nào và đối
- HS trao đổi cặp
- Những trò lố: nhố nhăng bịpbợm, đáng cời Tác giả trò lố làVa-ren
- Ngay từ đoạn đầu truyện,
Va-ren đợc giới thiệu với
những lời nói và hành động
nh thế nào?
- Giọng điệu của tác giả khi
giới thiệu về Va-ren?
- HS theo dõi SGK trả lời
- Lời nói: Nửa chính thức hứa
sẽ chăm sóc vụ PBC
- Hành động: Trên tàu 4 tuần lễ
và trong thời gian đó thì PBCvẫn nằm tù
Giọng điệu của tác giả hài h ớc: nửa chính thức hứa tức làvẫn có thể nút lời hứa; châmbiếm mỉa mai: nêu giả sử quantoàn quyền mà biết giữ lời hứa
-1 Tin Va-ren sang VN:
Giọng điệu của tác giảhài hớc; châm biếm mỉamai:
Trang 13- Qua những lời giới thiệu
của tác giả, Va-ren hiện lên
2 Trò lố của Va-ren đối với PBC:
Tiết 2:* GV: Trong rất nhiều
trò lố của Va-ren tại VN, có
trò lố của y đối với PBC Đây
là trò lố bịch nhất
- Trong đoạn truyện kể việc
Va-ren đến xà lim tại Hà Nội
gặp PBC xuất hiện hai hình
của ngời kể chuyện? (Nghệ
thuật bình luận, thái độ của
ngời bình luận, mục đích
bình luận)
- Lời văn nào là ngôn ngừ
độc thoại của va-ren?
- Theo dõi những lời đọc
thoại của Va-ren và cho biết:
+ Va-ren tuyên bố và khuyên
đây"
- HS đọc đoạn 2
* Ngôn ngữ độc thoại: Từ"Tôi
đem tự do đến thì tôi làmtoàn quyền "
- Va-ren tuyên bố thả PBCvớicác điều kiện: Trung thành vớinớc Pháp, cộng tác hợp lực vớinớc Pháp, chớ tìm cách xúigiục đồng bào nổi lên, hãy bảo
họ hợp tác với ngời Pháp
- Va-ren khuyên PBC từ bỏ lí ởng chung, chỉ nên vì quyền lợicá nhân giống nh va- ren
t Nhân cách của Vat ren: kẻthực dụng đê tiện, sẵn sàng làmmọi thứ chỉ vì quyền lợi cá
nhân
NT: Dùng biện pháptơng phản, đối lập tínhcách cao thợng cuả PBCbậc anh hùng, vị thiênsứ với tính cách đê tiệncủa của Va-ren kẻ phảnbội nhục nhã
- Thái độ: Khinh rẻ kẻphản bội là Va-ren.Cangợi ngời yêu nớc PBC
- Mục đích: Vạch ra sự lốbịch trong nhân cách củava-ren Đồng thời khẳng
định chính nghĩa củaPBC
Bản chất xấu xa, bộmặt xảo quyệt, kẻ phảnbội nhục nhã
- Trong khi Va- ren nói, PBC
có những biểu hiện nào?
- Các biểu hiện đó cho thấy
PBC đã có thái độ nh thế
nào?
- Thái độ ấy toát lên đặc
điểm nào trong nhân cách
+ Đôi ngọn râu mép ngời tùnhếch lên một chút rồi lại hạngay xuống
Trang 14cách sống của mình, Va-ren
cũng kiêu hãnh Trong khi
không nghe Va-ren thuyết
giáo, PBC cũng kiêu hãnh
Theo em sự khác nhau của
hai niềm kiêu hãnh ấy là gì?
- HS theo dõi phần cuối truyện
+ ở PBC: Kiêu hãnh vì kiên
định lí tởng yêu nớc đáng khâmphục
- HS theo dõi SGK và trả lời
- Nghệ thuật dựng truyện của
Nguyễn ái Quốc có gì đặc
sắc?
- Những ý nghĩa nội dung
nổi bật của truyện?
- Hiệu quả và tác dụng của
truyện đối với đơng thời?
- Hs trả lời nhận xét, bổ sung
- Nghệ thuật:
+ NT đối lập tơng phản đã phầnnàp tăng cấp;
+ Kết hợp ngôn ngữ nhân vậtvới ngôn ngữ ngời kể chuyện
+ Cách viết truyệnbằng h cấu ởng tợng trên cơ sở sựthật(Chuyện có thật là nhân vậtVa-ren và PBC, cuộc đấu tranh
t-đòi thả PBC; tởng tởnga cuộctiếp kiến của Va-ren và PBC)
- Nội dung:
+ Đả kích viên toàn quyền ren với các hành động lố bịchcủa y
va-+ Ca ngợi nhân cách caoquýcủa nhà yêu nớc PBC
- HS đọc ghi nhớ SGK *Ghi nhớ
Hoạt động 5 4.Củng cố:
1 Nhận xét so sánh ngòi bút của tác giả khi viết về Va-ren và Phan Bội Châu
- Ngòi bút của tác giả khi viết về Va-ren: Mang tính chiến đấu mạnh mẽ bao nhiêu thìvới ngời anh hùng dân tộc PBC ngòi bút ấy lại mềm mại, nâng niu, trân trọng bấynhiêu Viết về PBC tác giả đã dành những từ ngữ đẹp nhấtđể ngợi ca: ngời đồng bào tônkính của chúng ta con ngời đã hi sinh cả gia đình, của cải, bậc anh hùng, vị thiên sứ,
đấng xả thân
5 H ớng dẫn học tập:
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Soạn bài: Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu
************************************************
Ngày soạn : 17/3/2010 Ngày dạy: 19/3/2010
(Tiếp theo)
A Mục tiêu bài học: Học xong bài này, học sinh:
1/Kiến thức :
Trang 15- Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn+.Chuẩn bị bảng phụ để viết ví dụ
- Học sinh: + Soạn bài
+ Học thuộc bài cũ và làm bài tập
C Các b ớc lên lớp:
1
ổ n định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ: 1 Thế nàp là dùng cụm chủ vị để mở rộng câu?
- Đặt hai câu: 1 câu có dùng cụm chủ vị làm thành phần câu; 1câu có dùng cụm chủ vị làm phụ ngữ trong cụm từ?
3 Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
- 1 HS đọc yêu cầu của bàitập
- 1 hs lên bảng làm
- Cả lớp làm vào phiếu họctập
- HS nhận xét bài trênbảng
Bài tập:
1 Xác định, gọi tên cáccụm chủ vị làm thành phầncâu hoặc cụm từ
a Khí hậu n ớc ta/ ấm áp //cho phép ta /quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.
tiếng chim, tiếng suối //nghe mới hay
d Thật đáng tiếc khi chúng ta// thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần,
- GV nhận xét đánh giá
2 Gộp các câu thành câu
có cụm chủ vị làm thànhphần
a Chúng em học giỏi làmcha mẹ thấy cô rất vui lòng
b Nhà văn Hoài Thanh
Trang 16khẳng định rằng cái đẹp làcái có ích.
c Tiếng Việt rất giàu thanh
điệu khiến cho lời nói củangời VN chúng ta du dơng,trầm bổng nh một bảnnhạc
d Cách mạng tháng Támthành côngđã khiến chotiếng Việt có một bớ pháttriển mới, một số phận mới
* GV: Yêu cầu HS làm bài tập
a Anh em hoà thuận khiếnhai thân vui vầy
b Đây là cảnh một rừngthông mà ngày ngày biếtbao nhiêu ngời qua lại.c.Hàng loạt vở kịch nh " tayngời đàn bà, giác ngộ, Bênkia sông Đuống" ra đời
đã sởi ấm cho ánh đèn sânkhấu ở khắp mọi miền đấtnớc
Bài tập bổ trợ:
* GV: giao bài tập bổ trợ
- GV nhận xét đánh giá - 4 HS mỗi HS lên bảnglàm 1 câu
- HS dới trao đổi cặp
a Ông ấy tiền bạc mất hết cả
b Ông em chân tay đều yếu lắm rồi
c Sự tiến bộ của em làm cha mẹ vui lòng
d Em thay đổi nhận thức là một điều tốt
e Bài thơ mà em yêu thích đã đợc đọc và ngâm nhiều lầntrên đài phát thanh
Biến đổi:
a Tiền bạc của ông ấy mất hết cả
b Chân tay ông em đều yếu lắm rồi
c Cha mẹ vui lòng vì sự tiến bộ của em
d Một điều tốt là sự thay đổi nhận thức của em
e Em yêu thích bài thơ mà đợc đọc và ngâm nhiều lầntrên đầi phát thanh
2 Đặt câu dùng cụm chủ vị làm thành phần câu
Trang 17Luyện nói: Bài văn giải thích một vấn đề
A Mục tiêu bài học: Học xong tiết này, học sinh:
1/Kiến thức :
- Nắm vững hơn và vận dụng thành thạo hơn các kĩ năng làm bài văn lập luậngiải thích, đồng thời củng cố những kiến thức XH và văn học có liên quan đến bàiluyện tập
-Các cách BC trực tiếp và gián tiếp trong việc trình bày văn nói giải thích 1 vấn đề
2/Kĩ năng:
- Tìm ý, lập dàn ý bài văn giải thích vấn đề
Biết trình bày miệng về một vấn đề XH (hoặc VH), để thông qua đótập nói năng mộtcách mạnh dạn, tự nhiên, trôi chảy
3/Thái độ:
- Có ý thức rèn luyện bạo dạn trớc tập thể
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
- Học sinh: + Soạn bài
C Các b ớc lên lớp:
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
- Hớng dẫn chung tiết luyện
nói - HS lắng nghe * Đề bài: Vì sao nhà văn PDT lạiđặt nhan đề Sống chết mặc
baymcho truyện ngắn của mình
- Mục đích giờ luyện nói giảithích một vấn đề: nhiều HS đợcnói, cần phải nói
- Hình thức học: Nhóm - cả lớp
- Yêu cầu nói:
+ Đủ nghe, không quá nhỏ,không quá to, không nhát gừng,không lặp, lắp, ngọng
+ Truyền cảm, thuyết phục ngờinghe
+ T thế nói: thoải mái tự nhiên,không cứng nhắc
+ Thời gian: 5 phút/1 ngời
+ HS trong nhóm, trong lớp chú
ý lắng nghe, ghi chép
- Chia nhóm và yêu cấu HS
tập nói trớc lớp - Hoạt động nhóm8 nhóm 1 Nói trong nhóm:
Trang 18- Yêu cầu mỗi nhóm cử đại
diện nói trớc lớp
- GV nhận xét đánh giá
- Nhóm trởng điềuhành các bạn nói,nhận xét
- Mỗi HS trongnhóm lần lợt nói
- Nhóm trởng cử 1bạn nói trớc lớp
- Đại diện mỗinhóm trình bày
- Cả lớp lắng nghe,nhận xét
2 Nói tr ớc lớp:
a Mở bài:
- Giới thiệu tác phẩm Sống chếtmặc bay của tác giả PDT
- Giới thiệu vấn đề cần giảithích: Tại sao lại đặt tên tácphẩm là Sống chết Mặc bay
b Thân bài:
1 Giải thích nội dung ý nghĩa câu thành ngữ: " Sống chết mặc bay Tiền thầy bỏ túi"
Thầy: thầy cúng, lang băm
- Nghĩa: Chỉ bọn ngời ích kỉ chỉnghĩ đến quyền lợi của mình,không chú ý đền ngời khác, vôtrách nhiệm trớc quyền lợi cuộcsống, tính mạng của nhân dân
2 Tại sao tác giả lại đặt nhan
đề cho truyện ngắn của mình là Sống chết mặc bay.
Trong tác phẩm của mình PDT
đã đa một tình huống căng thẳng
về khúc đê ở làng X có nguy cơsắp vỡ đê
- Tình cảnh ngời dân hộ đê vàthái độ cảu quan phụ mẫu
- Cảnh đê vỡ và thái độ của quanphụ mẫu (Thái độ của quan phụmẫu là thái độ vô trách nhiệm,sống chết mặc bay)
c Cách đặt nhan đề nh vậy cótác dụng nh thế nào:
- Khái quát đợc thái độ của quanphụ mẫu
- Hấp dẫn đối với ngời đọc
Hoạt động 4 4.Củng cố:
GV nhận xét tiết luyện nói
5 H ớng dẫn học tập
- Tìm hiểu đề, tìm ý, viết thành bài hoàn chỉnh cho đề b
- Soạn bài: Ca Huế trên sông Hơng
*******************************************************
Ngày soạn : Ngày dạy:
Tuần 29 Tiết 113
Trang 19(Hoàng ánh Minh)
A Mục tiêu bài học: Học xong văn bản này, học sinh:
1/Kiến thức :
- Thấy đợc vẻ đẹp của một sinh hoạt văn hóa ở cố đô Huế, một vùng dân ca phong phú
về nội dung, giàu có về làn điệu và những con ngời rất đỗi tài hoa
- Khái niệm thể loại tùy bút
-Gía trị văn hóa NT của ca Huế
-Vẻ đẹp của con ngời xứ Huế
- Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
- Học sinh: + Soạn bài
+ Tập hát một vài làn điệu ca Huế
Trang 20Hoạt động 1* Giới thiệu bài
Nếu "Động Phong Nha", "Cầu Long Biên - một chứng nhân lịch sử" chủ yếu muốn giới thiệu những danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử thì "Ca Huế trên sông Hơng" lại giúp ngời đọc hìn dung một cách cụ thể một sinh hoạt văn hoá rất đặc trng, nổi bật
- Nội dung của văn bản nhật
dụng là những vấn đề thời sự
gần gũi đang diễn ra trong
cuộc sống hôm nay Vậy đâu
là nội dung của văn bản nhật
dụng này?
- Chỉ rõ bố cục của bài văn
- Hãy quan sát mỗi đoạn để
xác định phơng thức biểu đạt
chính của mỗi đọan?
- Theo em, lí do có mặt của
hai bức chụp trong văn bản
này là gì?
Hoạt động 3
yêu cầu HS chú ý đoạn 1
- Xứ Huế nổi tiếng về nhiều
- Đoạn 2: Phần còn lại
⇒ Tả một đêm trăng nghe đàn
ca bên sông Hơng và tiếp tụcgiới thiệu về các làn điệu dân
ca, các bản đàn, NT biểu diễn
và thởng thức
HS: - Đoạn 1: phơng thức nghịluận chứng minh
- Đoạn hai: kết hợp miêu tả vớibiểu cảm
- HS quan sát trả lời: minh hoạthêm cho hai nét đẹp của vănháo Huế trên sông Hơng
HS theo dõi SGK, suy nghĩ vàtrả lời các câu hỏi
- Thể loại:
- Văn bản nhật dụng:Bút kí giới thiệu,trình bày về một sinhhoạt văn hoá ở một
địa phơng trên đất
n-ớc ta
- Nội dung: + Phản
ánh một nét đẹp củavăn hoá truyền thống
cố đô Huế, đó là caHuế trên sông Hơng.+ Ca ngợi và tuyêntruyền nét đẹp vănhoá này
- Bố cục:2 đoạn
II Tìm hiểu văn bản:
1 Huế - Cái nôi của dân ca: