Tài liệu tập huấn Biên soạn giáo trình phần dành cho địa phương.

Ngày 1 - Buổi sáng JP 1 phần dành cho địa phương THCS Bước đầu khảo sát việcđang thực hiện và lý do tạisao cần thực hiện- trong và sau khóa tập huấn Ngày 1 - Buổi sáng JP 2 Mục tiêu trọn

Dự án Việt – Bỉ Nâng cao chất lượng đào tạo bồi dưỡng giáo viên tiểu học và trung học cơ sở

các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam (VIE 04 019 11)

Ngày 1 - Buổi sáng (JP)

1

phần dành cho địa phương (THCS)

Bước đầu khảo sát việcđang thực hiện và lý do tạisao cần thực hiện- trong

và sau khóa tập huấn

Ngày 1 - Buổi sáng (JP)

2

Mục tiêu trọng tâm của khóa tập huấn

z Xác định giáo trình, tài liệu địa phương cần biên

soạn

z Xác định cách thức biên soạn

z Lập kế hoạch biên soạn tài liệu, giáo trình ở địa

phương

z Thực hành xây dựng đề cương, biên soạn giáo trình

giảng dạy ở các trường CĐSP và tài liệu dạy ở

trường THCS

z Các bài trình bày, làm việc theo nhóm, thảo luận cả lớp, nhóm

đại diện (cho một cụm các nhóm) trình bày trước lớp (phương

Kết quả của khóa tập huấn

z Phác thảo đề cương cho các môn và các tỉnh

z Phác thảo giáo trình cho các trường CĐSP và tài liệu giảng dạy

cho các trường THCS

z Phác thảo kế hoạch biên soạn

z Đại biểu tham dự khoá tập huấn khi trở về địa phương có thể:

– Phát triển kế hoạch của địa phương

– Lựa chọn tài liệu và thông tin ở từng địa phương

– Xây dựng đề cương và giáo trình, tài liệu cho từng địa phương

– Tham gia giải thích, hướng dẫn đồng nghiệp về giáo trình, tài liệu

biên soạn

Ngày 1 - Buổi sáng (JP)

5

z Chúng ta hiểu biết gì về “giáo trình,

tài liệu địa phương”?

– Mục đích?

– Mục tiêu?

– Định nghĩa?

– Phạm vi?

– Kinh nghiệm tính tới thời điểm hiện tại?

– Kế hoạch cho thời gian tới?

– Thực trạng?

Ngày 1 - Buổi sáng (JP)

6

D ự án hỗ trợ cho việc biên soạn

tài liệu, giáo trình địa phương

Việc hỗ trợ bao gồm các lĩnh vực sau

z Khoá tập huấn này (và nhiều khoá tập huấn tiếp theo)

z Tiếp đến phát triển băng hình, in ấn tài liệu, lập đề cương, lập

kế hoạch

z Tổng kết các kinh nghiêm ở các địa phương

z Củng cố tài liệu phác thảo

z Dạy và học tích cực

z Đánh giá quá trình thực hiện, trao đổi kinh nghiệm và kết quả

giữa các tỉnh

Ngày 1 - Buổi sáng (JP)

7

Hoạt động - Phần 1

z Tham khảo mục Hoạt động ở phần Tổng hợp Ngày 1

z Thảo luận, xác định và phản hồi về các nội dung

sau:

– Sẽ làm gì trong khoá tập huấn này

– Có hiểu biết gì về “tài liệu, giáo trình địa phương”

– Các tài liệu hiện có là gì và các tài liệu đó như thế nào

– Điều gì thực sự diễn ra trong việc dạy và học “tài liệu, giáo

trình địa phương”

Ngày 1 - Buổi sáng (JP)

8

Hoạt động - Phần 2

z Phân tích, đánh giá cấu trúc và nội dung giáo

trình giảng dạy tại các trường CĐSP cũng

như các tài liệu dùng ở trường THCS đã biết

hoặc từng tham khảo

z Những thuận lợi, khó khăn, cơ hội gặp phải

trong quá trình biên soạn và thực hiện “tài

liệu, giáo trình phần dành cho địa phương”?

cần biên soạn

Đưa ra định nghĩa về giáo trình, tài liệu và

những mục tiêu chung của giáo trình, tài

liệu

Những tài liệu nào cần biên soạn cho

giáo trình, tài liệu địa phương

† Đề cương tài liệu, giáo trình và đề cương

cho từng phần

† Tài liệu dạy học

† Tài liệu in ấn, băng hình, và các phương

tiện đa truyền thông khác

† Đồ dùng dạy học

† Tài liệu bổ trợ cho tài liệu hiện có

† Giáo trình để sử dụng ở CĐSP

† Tài liệu để sử dụng ở THCS

Ai sẽ sử dụng những tài liệu này?

† Các trường Cao đẳng sư phạm

„ Giảng viên

„ Sinh viên, cán bộ học tại chức

† Các trường trung học cơ sở

Đặc điểm của người sử dụng tài liệu

Những gì chúng ta có thể giả định về người sử

dụng tài liệu là:

† Kinh nghiệm trong giảng dạy, đào tạo và

học tập?

† Đã quen với giáo trình?

† Kinh nghiệm trong việc biên soạn tài liệu?

† Khả năng tiếp cận các nguồn đào tạo?

† Những mong muốn trong việc giảng dạy,

học tập và đào tạo?

† Tự tin và năng lực?

Phù hợp với đặc điểm của người sử dụng về

† Nội dung bao quát?

† Mức độ đa dạng và mức độ chuẩn hoá?

Tài liệu sẽ được sử dụng như thế nào?

† Trong lớp học, ở nhà, ở phòng hội đồng?

† Tại một tỉnh hoặc một số tỉnh?

† Do một nhóm GV hoặc cá nhân một GV nào

đó?

† Với trợ giảng/ giáo viên hoặc tự học

† Là một phần của chương trình giảng dạy

chính thức hoặc như là tài liệu phụ trợ?

† Trực tiếp sử dụng trong chương trình ĐTGV

THCS/tài liệu GD THCS hoặc để chuẩn bị

cho các hoạt động ĐTGV THCS/tài liệu GD

THCS ?

Hoạt động- Phần 1: Phản hồi đối với các

vấn đề được nêu ra trong phần trình bày

† Chuẩn bị báo cáo và tham gia thảo

luận trước toàn lớp

Trong từng nhóm nhỏ, dựa trên các kết

luận của học viên ở mục hoạt động

phần 1 để:

† Xác định các mục tiêu cơ bản của tài

liệu giáo trình địa phương cần phát

triển

„ Đối với các môn: Lịch sử, Địa lý, Văn học

„ Đối với việc sử dụng ở các trường CĐSP

„ Đối với việc sử dụng ở các trường THCS

Hoạt động - phần 3: Tìm hiểu các mục

tiêu đã được trao đổi giữa các nhóm

Dựa trên các hoạt động ở phần 1 và phần 2

† So sánh các mục tiêu mà nhóm đã nêu ra

với các mục tiêu của các nhóm cùng môn

học và cùng một trình độ (biên soạn giáo

trình CĐSP hay tài liệu THCS)

† Tìm kiếm sự nhất trí giữa các nhóm

† Chuẩn bị trình bày về các mục tiêu đã được

thống nhất trước lớp

Khoá tập huấn về thiết kế và biên soạn giáo trình phần dành cho địa phương (THCS)

Thời gian: Từ 28/ 6 – 7/ 7/ 2007

Địa điểm: Khách sạn La thành, Đội Cấn, Hà Nội

Xem thông tin chi tiết của khoá tập huấn (10 ngày) trong Chương trình tập huấn

Ngày thứ nhất: Buổi sáng

Giới thiệu khoá tập huấn và nhiệm vụ của việc biên soạn tài liệu, giáo trình địa phương

Nội dung trọng tâm

• Giám đốc dự án chào đón đại biểu, giới thiệu bối cảnh và mục tiêu khoá tập huấn

• Chuyên gia tiếp tục chương trình, giới thiệu những vấn đề cơ bản sẽ được thảo luận trong khoá tập huấn

• Giới thiệu tiến trình khóa tập huấn

• Thảo luận trong nhóm, xác định và xem xét nội dung và cấu trúc giáo trình, tài liệu đang sử dụng tại các trường trung học cơ sở và các trường cao đẳng sư phạm

• Các nhóm thảo luận lý do biên soạn các tiết học phần dành cho địa phương và việc biên soạn cũng như sử dụng tài liệu để dạy các tiết học này

• Đại biểu tham dự khóa tập huấn bắt đầu thảo luận trong nhóm và trao đổi ý kiến trước toàn lớp

Kết quả

Quý vị đại biểu có hiểu biết cụ thể:

• lý do dự án tổ chức khóa tập huấn, mục đích khóa tập huấn là gì? cần đạt được gì? và thành viên tham dự là ai?

• mục đích của việc phát triển giáo trình, tài liệu phần dành cho địa phương

• chương trình, thời gian và tiến trình của khoá tập huấn

• dự án sẽ hỗ trợ những gì trong việc biên soạn giáo trình, tài liệu

Khoá tập huấn thiết kế và biên soạn giáo trình, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

Các hoạt động

• Thảo luận trong nhóm nhỏ những vấn đề được nêu ra trong phần trình bày của chuyên gia

• Phân tích và xem xét những tài liệu mà quý vị đã sử dụng hoặc biết tới

• Cân nhắc xem các tài liệu này có liên hệ gì tới tài liệu, giáo trình được biên soạn ở địa phương

• Thư ký nhóm ghi chép ý kiến của đại biểu

• Nêu vấn đề và thảo luận ý kiến đóng góp của các nhóm trong phần thông tin phản hồi của toàn thể lớp tập huấn

• Ghi lại những kết quả đã đạt được và những vấn đề cần thảo luận thêm

• Dựa vào chương trình tập huấn, hoàn thiện mục tự đánh giá dưới đây để làm tài liệu tham khảo

• Ghi lại những nội dung quan trọng và các vấn đề cần theo dõi

Tài liệu tham khảo

Các bài trình bày; Một số tài liệu, giáo trình hiện có; Chương trình tập huấn

Bình luận

Phần này tạo tiền đề cho chúng ta đặt câu hỏi về tài liệu, giáo trình địa phương

và những tài liệu có thể biên soạn để đào tạo giáo viên và để giáo viên trung học

cơ sở có thể sử dụng trong giảng dạy Một số vấn đề chúng tôi có thể trả lời trong phần này Những vấn đề khác chúng tôi cần phải xem xét kỹ hơn để có câu trả lời Việc khảo sát này là một phần mục đích của khoá tập huấn Khi khoá tập huấn kết thúc, quý vị sẽ tiếp tục khảo sát để có kết luận cuối cùng cho hoàn cảnh cụ thể ở địa phương mình

Ngày thứ nhất: Buổi chiều

Xác định tài liệu cần biên soạn

Nội dung trọng tâm

• Tiếp nối chương trình buổi sáng

• Chuyển sang xác định tài liệu nào cần phát triển cho các trường cao đẳng

sư phạm và trường trung học cơ sở

• Phân tích những tương đồng và khác biệt giữa người sử dụng tài liệu Việc này sẽ giúp chúng tôi hiểu tài liệu mà chúng ta cần là gì

• Tiến tới xác định mục tiêu, phạm vi và hạn chế của tài liệu, giáo trình địa phương cần biên soạn

• ChuNn bị đóng góp ý kiến cho phần phản hồi

Tài liệu tham khảo

Quy định của Bộ giáo dục và đào tạo về tài liệu, giáo trình địa phương

Bình luận

Qua phần này, quý vị sẽ thấy có nhiều điều chưa thống nhất đối với giáo trình địa phương Không có gì đáng ngạc nhiên cả, vì đó là bản chất của tài liệu, giáo trình dành cho địa phương Vì thế, quý vị và các bạn đồng nghiệp của mình ở địa phương

sẽ có nhiều tự chủ trong việc biên soạn tài liệu, giáo trình địa phương để phù hợp với địa phương mình để có thể đáp ứng nhu cầu học tập và giảng dạy của giáo sinh và học sinh tại các trường trung học cơ sở

Khoá tập huấn thiết kế và biên soạn giáo trình, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

tậ huấn

biên soạn giáo trình, tμiliệu phần dμnh cho địa phương

Ngμy Thứ HAI (29/6/2007)

PHầN TμI LIệU POWERPOINT

Ngày 2 - Buổi sáng (JP) 1

Xác định nội dung cần

biên soạn cho từng môn học

Lập kế hoạch và tìm nguồn tài liệu

tham khảo

Ngày 2 - Buổi sáng (JP) 2

Rút ra kết luận dựa trên những gì đã được

thiết lập ở những buổi thảo luận trước

Những điều cần chú ý

„ Ai sẽ sử dụng những tài liệu này

„ Đặc điểm của người sử dụng tài liệu

„ Tài liệu sẽ được sử dụng như thế nào

„ Những mục tiêu chung của tài liệu

Sử dụng kiến thức này để xác định nội dung

Sử dụng sự hiểu biết và cảm giác của bản thân

Ngày 2 - Buổi sáng (JP) 3

„ Cần những tài liệu tham khảo gì?

„ Tìm nguồn tài liệu tham khảo ở đâu?

„ Tài liệu tham khảo sẽ được sử dụng

như thế nào?

- Như tài liệu học tập trong chương trình dành cho

địa phương

- Như nguồn tài liệu tham khảo cho việc học

- Cung cấp thông tin cho tác giả biên soạn

Ngày 2 - Buổi sáng (JP) 5

Hoạt động- Phần 2

tiên để xác định nội dung, sau đó xác

định nguồn tài liệu tham khảo

Ngày 2 - Buổi chiều (JP) 1

phần dành cho địa phương với

sách giáo khoa, sách giáo viên

Giáo trình biên soạn cho địa phương dựa trên

nội dung của giáo trình, tài liệu chính khoá

Ngày 2 - Buổi chiều (JP) 2

Những nội dung cần tìm hiểu

„ Giáo trình, tài liệu đề nghị biên soạn cho địa

phương có liên hệ gì với tài liệu dạy và học

chính khoá?

„ Sách giáo khoa chính khoá hiện nay có gợi ý

gì cho cấu trúc và nội dung giáo trình, tài liệu

cần biên soạn?

„ Chương trình chuẩn quốc gia và hướng dẫn

của Bộ Giáo dục và Đào tạo có gợi ý gì cho

nội dung biên soạn tài liệu, giáo trình phần

dành cho địa phương

Ngày 2 - Buổi chiều (JP) 3

Hoạt động- Tiến trình “Quả bóng tuyết ”

Trong các nhóm nhỏ

„ Phân tích cấu trúc và nội dung của sách giáo khoa,

sách giáo viên và chương trình khung

„ So sánh với đề xuất cho giáo trình, tài liệu dành cho địa

phương

Trong các nhóm lớn (cụm nhóm cùng môn; biên soạn

giáo trình CĐSP hoặc tài liệu THCS)

„ Trao đổi kết quả của các nhóm nhỏ để đi đến thống

nhất trong nhóm lớn

Lớp tập huấn

„ Đại diện một số nhóm trình bày trước lớp

„ Thảo luận theo lớp và rút ra kết luận

Ngày 2 - Buổi chiều (JP) 4

Hoạt động- Rút ra kết luận

Chương trình chính

khoá

„ Nội dung chương trình

„ Cấu trúc và nội dung

của tài liệu dạy/ học

Giáo trình phần dành cho địa phương

„ Nội dung đề xuất dựatrên giáo trình, tài liệuchính khoá

„ Cấu trúc giáo trình tàiliệu, giáo trình phầndành cho địa phương?

tậ huấn

biên soạn giáo trình, tμiliệu phần dμnh cho địa phương

(Cấp THCS)

Ngμy Thứ HAI (29/6/2007)

PHầN TổNG HợP

Khoá tập huấn thiết kế và biên soạn giáo trình, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

Ngày 2: Buổi sáng

Xác định những nội dung cần biên soạn đối với từng môn học

Cấu trúc và trọng tâm

• Nối tiếp nội dung đã đề cập trong Ngày 1

• Các nhóm xác định rõ hơn nội dung cần biên soạn để sử dụng ở trường CĐSP và THCS

• Xác định nguồn tài liệu tham khảo sử dụng trực tiếp trong giảng dạy giáo trình CĐSP, tài liệu THCS phần dành cho địa phương và nguồn tài liệu tham khảo gián tiếp để lấy ý tưởng

Hoạt động

Trong các nhóm nhỏ

• Thảo luận nhóm để lấy ý tưởng về nội dung tài liệu, giáo trình phần

dành cho địa phương (theo môn học, cấp học): dùng phương pháp cùng đưa ra các ý tưởng (brainstorm), viết lên giấy AO/flipchart Tại

thời điểm này ghi lại tất cả các ý tưởng, không cần lựa chọn hay bàn

bạc gì

Kết hợp với các nhóm khác (Giáo trình CĐSP hoặc tài liệu THCS) cùng môn học

• So sánh danh mục liệt kê cuả các nhóm và cùng chỉnh sửa để có được

bản phác thảo đầu tiên về các nội dung chính

• Làm tương tự cho việc tìm ý tưởng xây dựng một bản phác thảo

nguồn tài liệu cho giáo trình, tài liệu cần biên soạn

Làm việc cả lớp

• “Phóng viên lưu động” (người quan sát các nhóm hoạt động, ghi chép

lại những phần tiêu biểu) tổng kết những điểm nổi bật nhất và các vấn

đề phát sinh, cả lớp cùng thảo luận và bình luận

• Thư ký các nhóm lớn tổng kết những gì đã ghi chép từ ý kiến thống

nhất của nhóm và chuyển qua cho thư ký của lớp đánh máy

Tài liệu tham khảo

Những ghi chép của 1 ngày, tài liệu và các ý kiến phát sinh Các kinh nghiệm

và ý kiến của học viên

Tổng hợp ngày thứ 1 Trang 2 của 4

Bình luận

Đừng quá lo lắng nếu bạn cảm thấy bản danh sách của mình chưa hoàn thiện Tất nhiên chúng sẽ chỉnh sửa lại Các đơn vị có liên quan tại tỉnh sẽ duyệt và đóng góp thêm ý kiến Và sau này các tác giả, người tham gia biên soạn giáo trình, tài liệu cũng có cơ hội để nghiên cứu thêm các nguồn tài liệu tham khảo Điều quan trọng trong hoạt động này là đưa ra những lời nhận xét tốt nhất, những kinh nghiệm và thông tin thích hợp nhất, cùng tham gia chia sẻ ý kiến với đồng nghiệp để tìm ra giáo trình, tài liệu phù hợp đối với hoàn cảnh địa phương

Tự đánh giá

Kết luận rút ra từ buổi sáng này?

Công việc sẽ làm ở phần sau?

Khoá tập huấn thiết kế và biên soạn giáo trình, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

Ngày 2: Buổi chiều

Mối liên hệ giữa tài liệu giáo trình, tài liệu phần dành cho địa phương với sách giáo khoa và sách giáo viên

Cấu trúc và trọng tâm

• Chuyên gia giới thiệu nội dung, mục đích và nhiệm vụ cần đạt được

• Các nhóm phân tích cấu trúc các tài liệu ví dụ, nội dung của chương trình khung

và quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với tài liệu, giáo trình phần dành cho địa phương, và lưu ý phần nội dung mà các tỉnh đăng ký biên soạn

• Kết luận chung của cả lớp về mối liên hệ giữa tài liệu, giáo trình phần dành cho địa phương và tài liệu, giáo trình chính khoá

Kết quả

Cả lớp tập huấn cũng như từng cá nhân học viên có nhận thức sâu sắc hơn về mối quan hệ giữa giáo trình, tài liệu chính khoá và tài liệu, giáo trình phần dành cho địa phương và cấu trúc của sách giáo khoa, sách giáo viên và giáo trình CĐSP

Hoạt động

Trong các nhóm nhỏ

• Phân tích cấu trúc của sách giáo khoa và sách giáo viên có liên quan

• Xác định nội dung bao quát được quy định trong Chương trình THCS

• So sánh với những đề xuất biên soạn tài liệu, giáo trình phần dành cho

địa phương mà các nhóm đã xây dựng ở các buổi trước và với các

quy đinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với giáo trình, tài liệu phần

dành cho địa phương

Trong các nhóm lớn (kết hợp cùng môn học; Giáo trình CĐSP hoặc Tài liệu

THCS)

• Thảo luận các kết quả sơ bộ và xác định các kết luận quan trọng nhất

về mối liên hệ giữa giáo trình, tài liệu phần dành cho địa phương và

giáo trình, tài liệu chính khoá về mặt nội dung và cấu trúc

Cả lớp

• Người quan sát được lựa chọn báo cáo ngắn gọn những điểm quan

trọng nhất thu nhận được từ phần thảo luận nhóm

• Đại biểu nhóm trình bày trước lớp

• Cả lớp thảo luận và ghi lại các kết luận chính

Tổng hợp ngày thứ 1 Trang 4 của 4

Tài liệu tham khảo

Sách giáo khoa THCS, sách giáo viên và chương trình THCS; ghi chép của

các nhóm từ buổi sáng; tài liệu hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối

với giáo trình, tài liệu dành cho địa phương

Bình luận

Trong hoạt động này, học viên xem lại các phân tích tài liệu trước đó và tiếp tục phân tích Làm như vậy, chúng ta sẽ bắt đầu xác định cấu trúc và nội dung của tài liệu, giáo trình phần dành cho địa phương Việc này rất quan trọng cho các buổi sau, hướng tới việc biên soạn tài liệu, giáo trình phần dành cho địa phương

Tự đánh giá

Kết luận rút ra từ buổi họp này?

Công việc sẽ làm ở phần sau?

tậ huấn

biên soạn giáo trình, tμiliệu phần dμnh cho địa phương

Ngμy Thứ BA (30/6/2007)

PHầN TμI LIệU

Ngày 3 – Buổi chiều – Cấu trúc tài liệu THCS

CẤU TRÚC TÀI LIỆU

(THCS) Tên tài liệu: ………

Hoạt động 1:…… (tên hoạt động và dự kiến thời gian)

Hoạt động n:…… (tên hoạt động và dự kiến thời gian)

Các hoạt động đánh giá/tự đánh giá (nếu có)

BÀI: ……… (tiết ……… )

PHẦN 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ÔN TẬP TỔNG KẾT TÀI LIỆU

(Các câu hỏi tự luận và trắc nhiệm)

PHẦN 4: BẢNG TRA THUẬT NGỮ

PHẦN 5: PHỤ LỤC

Đồ dùng (nếu có)

(Ví dụ: bản đồ, tranh ảnh, tư liệu địa phương …)

Tài liệu tham khảo (để biên soạn tài liệu này)

Khoá tập huấn thiết kế và biên soạn giáo trình, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

Ngày 9 – Buổi chiều – Cấu trúc giáo trình CĐSP (sửa)

B: NỘI DUNG GIÁO TRÌNH

Bài mở đầu: Tổng quan về nội dung (Văn/LS/ĐL) địa phương

Phần I: Nội dung (Văn/LS/ĐL) địa phương

CHƯƠNG I:……… (thời lượng……… ….)

Bài 1……….(* Mẫu bài ở trang sau)

Phần II: Phương pháp dạy học nội dung (Văn/LS/ĐL) địa phương

CHƯƠNG I: Phương pháp dạy học nội dung (Văn/LS/ĐL) địa phương (thời lượng…)

- Tăng cường thực hành dạy học vi mô cho Phần II

C: NHỮNG VẤN ĐỀ ÔN TẬP TỔNG KẾT TOÀN GIÁO TRÌNH

(Các câu hỏi tự luận và trắc nghiệm)

D: BẢNG TRA THUẬT NGỮ

E: PHỤ LỤC

Đồ dùng (nếu có)

(Ví dụ: bản đồ, tranh ảnh, tư liệu địa phương …)

Tài liệu tham khảo (để biên soạn giáo trình này)

Ngày 9 – Buổi chiều – Cấu trúc giáo trình CĐSP (sửa)

BÀI/CHƯƠNG……… (thời lượng)

4 Gợi ý cách tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động 1: ….(tên hoạt động và dự kiến thời gian)

Hoạt động n: ….(tên hoạt động và dự kiến thời gian)

Các hoạt động đánh giá/tự đánh giá (nếu có)

Khoỏ tập huấn thiết kế và biờn soạn giỏo trỡnh, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

Ngày 3- Buổi chiều – Tài liệu Phương phỏp “4 bước” của Richard Freeman Trang 1 của 10

Tài liệu Phương phỏp “4 bước” để biờn soạn tài liệu

(Ghi chú: Tμi liệu trong tờ phát nμy đ−ợc trích từ tμi liệu của Richard Freeman

Các thông tin chi tiết vμ các hội thảo tập huấn nμy có thể đ−ợc lấy từ tác giả theo thoả thuận Hãy liên lạc theo địa chỉ Rd@freeman.net.co.uk )

Chu trình học

Nhiệm vụ tiếp theo

Ngày 3- Buổi chiều – Tài liệu Phương phỏp “4 bước” của Richard Freeman Trang 2 của 10

Phương pháp 4 bước

Phương pháp 4 bước lμ cách đơn giản để biên soạn một phần có hiệu quả trong các tμi liệu học tập Các bước nμy lμ:

1 Viết các câu hỏi tự đánh giá sau khi kết thúc phần/bμi Các câu hỏi nμy sẽ được người học

sử dụng để khẳng định việc họ đã nắm chắc được các chủ điểm trong phần/bμi;

2 Viết các kết quả học tập thu lượm được từ phần nμy – các kết quả nμy xuất phát từ các các câu hỏi tự đánh giá

3 Viết các hoạt động giúp người học nghiên cứu tμi liệu mới

4 Bổ sung phần văn bản còn lại để hoμn thiện phần/bμi

Khoỏ tập huấn thiết kế và biờn soạn giỏo trỡnh, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

Ngày 3- Buổi chiều – Tài liệu Phương phỏp “4 bước” của Richard Freeman Trang 3 của 10

Bước 1: Các câu hỏi tự đánh giá

Vì sao lại cần có các câu hỏi tự đánh giá?

Đối với tác giả biên soạn:

• nói cho bạn biết dạy cái gì

Đối với người học:

• giúp kiểm tra việc hoμn thμnh một phần

• giúp xác định các vấn đề/khó khăn trong học tập

áp dụng

Hiểu Biết

Trật tự của Bloom

Ngày 3- Buổi chiều – Tài liệu Phương phỏp “4 bước” của Richard Freeman Trang 4 của 10

Lập kế hoạch cho các câu hỏi tự đánh giá

1 Suy nghĩ về những gì mμ bạn muốn học sinh có thể lμm được sau khi

kết thúc phần học

2 Lựa chọn các mục quan trọng

3 Sắp xếp các mục theo trình tự học tậo

4 Kiểm tra sự sắp xếp theo các mức độ của Bloom

5 Lặp lại các bước trên nếu cần

Các nguồn ý tưởng cho các câu hỏi tự đánh giá

• bạn sẽ yêu cầu học sinh lμm những gì để chứng tỏ được các em nắm

được chủ điểm?

• mô tả hoạt động của một học sinh hiểu chủ điểm

• mô tả hoạt động của một học sinh không hiểu chủ điểm– ghi lại những

lỗi vμ chỗ thiếu của em đó

Biên soạn một câu hỏi tự đán giá

Những lỗi hay gặp

Nhận xét về các lỗi hay gặp

Khoỏ tập huấn thiết kế và biờn soạn giỏo trỡnh, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

Ngày 3- Buổi chiều – Tài liệu Phương phỏp “4 bước” của Richard Freeman Trang 5 của 10

Biên soạn một câu hỏi tự đánh giá như thế nμo?

Nhiệm vụ

• viết câu trả lời mμ bạn hy vọng những học sinh khá có thể trả lời

• đề ra nhiệm vụ đòi hỏi có câu trả lời theo mẫu

Phản hồi

• xác định từ 2 đến 3 lỗi chung nhất mμ các học sinh thường mắc

• viết phản hồi/nhận xét để:

- củng cố lại câu trả lời đúng

Bước 2: Biên soạn các kết quả cho các câu hỏi tự đánh giá của bạn

Nếu bạn muốn thu lượm được các kết quả học tập từ các câu hỏi tự đánh giá của mình thì bạn cần thực hiện một quy trình nμy rất đơn giản gồm có 3 bước:

• Xếp các từ ‘học sinh cần có thể …’ vμo trước câu hỏi tự đánh giá

• Biến các vấn đề cụ thể – câu hỏi trong các câu hỏi tự đánh giá thμnh các vấn đề chung

• Trau chuốt lại cách diễn đạt, dùng từ

Câu hỏi tự đánh giá gốc

• Liệt kê những vấn đề chính bạn cần đề cập trong phần phỏng vấn giữa

người quản lý vμ người lái xe tải trong bμi tập tình huống nêu trên

Kết quả thu được từ câu hỏi tự đánh giá

Người học cần liệt kê các vấn đề chính được đề cập trong cuộc phỏng vấn

Ngày 3- Buổi chiều – Tài liệu Phương phỏp “4 bước” của Richard Freeman Trang 6 của 10

Bước 3: Các hoạt động

Vì sao lại cần có các hoạt động?

Vì sao lại cần có các hoạt động?

1 Khuyến khích học tích cực

2 Cung cấp các ý kiến phản hồi

3 Khuyến khích việc áp dụng

4 Cấu trúc việc học tập

5 Không khuyến khích học vẹt

Các mẫu câu hỏi hoạt động

Các phương pháp lựa chọn (người học chọn từ các lựa chọn đã cho)

• Hoμn thiện một câu

Các phương pháp cung cấp (người học đưa ra câu trả lời)

• Câu trả lời ngắn

• Hoμn thiện một bảng hỏi

• Tính toán/giải quyết một vấn đề

• áp dụng một phương pháp (ví dụ: lên kế hoạch vμ đưa ra một bμi học sử dụng học nhóm)

• Tạo ra một biểu đồ hoặc hình vẽ

• Lμm một dụng cụ (VD: lμm dụng cụ giảng dạy)

• Thu thập dữ liệu/tiến hμnh khảo sát

• Nghiên cứu vμ viết một bμi tập tình huống (Ví dụ:

Khoỏ tập huấn thiết kế và biờn soạn giỏo trỡnh, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

Ngày 3- Buổi chiều – Tài liệu Phương phỏp “4 bước” của Richard Freeman Trang 7 của 10

Cách biên soạn câu hỏi

• Viết câu trả lời mμ bạn mong đợi

• Viết một câu hỏi để ghép với câu trả lời đó

• Thiết kế đường kẻ ô cho câu trả lời để ghép với mẫu của câu trả lời đó

• Xác định 2 hoặc 3 lỗi học sinh thường mắc phải

• Viết nhận xét để xử lý các lỗi nμy

Các cấp độ giảng dạy hoạt động

1 Biết • Nhắc lại một khái niệm

• Gọi tên 6 phương pháp dạy mμ các học viên BDTX cần học cách sử dụng

2 Hiểu • Nêu định nghĩa bằng từ ngữ của một ai đó

• Hãy giải thích vì sao phương pháp dạy lấy người học lμm trung tâm lại lμ một cách tiếp cận hữu ích

3 áp dụng • Viết kế hoạch bμi học theo mẫu mới

• Cố gắng sử dụng phương pháp dạy mới trong trường

4 Phân tích • Xác định nguyên nhân của một vấn đề trong

một trường, dựa trên bản báo cáo mμ bạn đã

6 Đánh giá • Xác định giải pháp tốt nhất trong số các giải

pháp thay thế để dạy về một chủ đỉêm nμo

đó

(Đoạn trích)

Ngày 3- Buổi chiều – Tài liệu Phương pháp “4 bước” của Richard Freeman Trang 8 của 10

Khoỏ tập huấn thiết kế và biờn soạn giỏo trỡnh, tài liệu phần dành cho địa phương (THCS) – 28/6-7/7/2007

Ngày 3- Buổi chiều – Tài liệu Phương phỏp “4 bước” của Richard Freeman Trang 9 của 10

Biên soạn các hoạt động

Bạn cần sắp xếp các câu hỏi tự đánh giá theo trật tự để có thể dạy được chủ điểm trước khi

bạn bắt đầu viết các hoạt động Đối với mỗi câu hỏi tự đánh giá, tiến hμnh như sau:

1 Lấy một câu hỏi tự đánh giá

2 Nghĩ ra một hoặc nhiều hoạt động giúp người học phát triển kiến thức hoặc kỹ năng xác

định được thông qua câu hỏi tự đánh giá

3 Cần đảm bảo các hoạt động của bạn bao gồm:

Tiêu đề Phương tiện xác định hoạt động bắt đầu từ đâu vμ có thể

cho biết về nội dung

Phần giới thiệu có tính khuyến

khích

Một vμi dòng giải thích cho người học về hoạt động nμy phù hợp với việc học tập của họ ở chỗ nμo vμ những lợi ích

mμ họ thu lượm được sau khi kết thúc hoạt động nμy

Các chỉ dẫn Các chỉ dẫn nêu nhiệm vụ thực tế Nói chung, các hoạt

động rõ rμng hơn nếu các hoạt động nμy được diễn đạt như những chỉ dẫn chứ không phải lμ các câu hỏi

Phần trả lời Khoảng trống để người học viết câu trả lời, được cấu trúc

theo các dòng, hộp, vv nếu có thể

Thông tin về thời gian Chỉ rõ thời gian cho mỗi hoạt động lμ bao lâu

Phản hồi/nhận xét Văn bản đưa ra phản hồi về các câu trả lời khác nhau cho