Cau tran thuat don co tu la

Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời qua khứ, th ờng có yếu tố t ởng t ợng, kì ảo.. Truyền thuyết không phải loại truyện dân

Chào mừng các em đến học tại

phòng chức năng

Tiết 112:

Câu trần thuật đơn

có từ “là”

I Đặc điểm câu trần thuật đơn có từ “là”:

1 Ví dụ:

a Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều

(Vũ Trinh)

b Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời qua khứ, th ờng có yếu tố t ởng t ợng, kì ảo

(Theo Ngữ Văn 6 , tập một)

c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa

(Nguyễn Tuân)

d Dế Mèn trêu chị Cốc là dại

(Tô Hoài)

cn vn

là ng ời huyện Đông Triều

(là + cụm danh từ)

là loại truyện dân gian

(là + CDT)

là một ngày

(là + CDT)

là dại

(là + tính từ)

Là + DT (CDT, TT…).

Thử chọn và điền những từ hoặc cụm từ phủ định sau đây vào

tr ớc VN của 4 câu trên: “không, không phải, ch a, ch a phải”?

a Bà đỡ Trần không phải là ng ời huyện Đông Triều.

b Truyền thuyết không phải loại truyện dân gian kể về các nhân vật có

liên quan đến lịch sử thời quá khứ, th ờng có yếu t ởng t ợng, kì ảo.

c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô ch a phải là một ngày trong trẻo, sáng

sủa.

D Dế Mèn trêu chị Cốc không phải là dại

Nhận xét về cấu trúc phủ định của các câu trên?

Cấu trúc:

Không (ch a phải)+ là + DT (hoặc CDT)

2 Nhận xét:

Câu trần thuật đơn có từ “là” :

- VN th ờng do từ “là” + DT (CDT, tính từ…) tạo thành.

- VN + từ phủ định (không, không phải, ch a, ch a phải)

để biểu thị ý phủ định.

Ghi nhớ 1.

Trong câu trần thuật đơn có từ “ là ” :

-VN th ờng do từ là kết hợp với DT (CDT) tạo thành.

Ngoài ra,tổ hợp giữa từ là với ĐT (CĐT) hoặc TT (CTT), … cũng có thể làm VN.

-Khi VN biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với các cụm từ

không phải, ch a phải.

Bài tập 1:

Tìm câu trần thuật đơn có từ “là” trong những

câu d ới đây? Phân tích CN, VN ?

a Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện t ợng, khái niệm bằng tên của một sự vật , hiện t ợng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình,

gợi cảm cho sự diễn đạt

(Ngữ Văn 6 tập II).

b Ng ời ta gọi chàng là Thuỷ Tinh.

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh).

c Tre là cánh tay của ng ời nông dân {…}.

Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ.

{…} Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc nhạc đồng quê.

(Thép Mới).

CN

CN

CN

CN

CN

VN

VN

VN VN

VN

(là + cụm ĐT) Là câu TTĐ có từ “là”

(ĐT) Không phải là câu TTĐ có từ “là”

(là + CDT) Là câu TTĐ có từ “là”

(là + CĐT) Là câu TTĐ có từ “là”

Là câu TTĐ có từ “là”

(là + CDT)

Qua bài tập 1 phần b em có nhận xét gì về câu

TTĐ có từ “là“ ?

Không phải bất kì câu nào có

từ “là“ đều là câu TTĐ có từ

“là“ Từ “là“ phải là một

bộ phận của VN VN ở câu b

là ĐT.

Chú ý

II Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là” :

1 Ví dụ:

Thử đặt câu hỏi cho các vị ngữ trong 4 ví dụ trên ?

a Là ng ời ở đâu ?

b Là loại truyện gì ?

c Là một ngày nh thế nào ?

d Là làm sao ?

Với ý nghĩa giới thiệu quê quán Với ý nghĩa trình bày cách hiểu

Với ý nghĩa miêu tả đặc điểm Với ý nghĩa đánh giá

Có một số kiểu câu TTĐ có từ

“là” đáng l u ý nh sau:

- Câu định nghĩa.

- Câu giới thiệu.

- Câu miêu tả.

- Câu đánh giá.

4 kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”

đáng l u ý :

• Câu giới thiệu : Bà đỡ Trần / là ng ời ở đâu ?

• Câu miêu tả: Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô / là một ngày nh thế nào ?

• Câu đánh giá: Dế Mèn trêu chị Cốc / là làm sao ?

• Câu định nghĩa: Truyền thuyết / là loại truyện gì ?

Bài tập 2:

Xác định CN, VN trong các câu TTĐ có từ “là” vừa tìm

đ ợc ? Cho biết các câu ấy thuộc những kiểu nào ?

a Hoán dụ là gọi tên sự vật,

hiện t ợng,khái niệm bằng tên

của một sự vật, hiện t ợng,

khái niệm khác có quan hệ

gần gũi với nó nhằm tăng

sức gợi hình, gợi cảm cho sự

diễn đạt

c Tre là cánh tay của ng ời nông

dân…

Tre còn là nguồn vui duy nhất

của tuổi thơ.

Nhạc của trúc, nhạc của tre là

khúc nhạc của đồng quê.

Câu định nghĩa

Câu miêu tả.

Viết một đoạn văn từ 5 đến 7 câu tả một ng ời bạn của em, trong đó có sử dụng ít nhất một câu TTĐ có từ “là” Nêu tác dụng cuả câu TTĐ có từ “là” trong đoạn văn đó

Bài tập 3:

-Häc thuéc ghi nhí vµ hoµn thiÖn bµi tËp.

- ChuÈn bÞ bµi sau: “Lao xao”.

DÆn dß:

C¶m ¬n sù ñng