CƠ CHẾ PHÂN CẤP GIAO QUYỀN CHO CỘNG ĐỒNG NGHỀ CÁ Ở BẾN TRE

CƠ CHẾ PHÂN CẤP GIAO QUYỀN CHO CỘNG ĐỒNG NGHỀ CÁ Ở BẾN TRETrần Thị Thu NgaCHỦ TỊCH HỘI THỦY SẢN TỈNH BẾN TREBến Tre ở vị trí ven biển ĐBSCL, cuốinguồn hệ thống sông Mêkông, tiếp giápvới biển Đông qua 4 cửa: Tiền Giang, BaLai, Hàm Luông và Cổ Chiên.

HỘI THỦY SẢN BẾN TRE

CƠ CHẾ PHÂN CẤP- GIAO QUYỀN CHO CỘNG ĐỒNG NGHỀ CÁ Ở BẾN TRE

Trần Thị Thu Nga CHỦ TỊCH HỘI THỦY SẢN TỈNH BẾN TRE

BẾN TRE

HỘI THỦY SÀN

Bến Tre ở vị trí ven biển ĐBSCL, cuối nguồn hệ thống sông Mê-kông, tiếp giáp với biển Đông qua 4 cửa: Tiền Giang, Ba Lai, Hàm Luông và Cổ Chiên.

Bờ biển dài 65 km với vùng lãnh hải rộng hơn 26.000 km 2 ; có 4.420 chiếc tàu đánh bắt thủy hải sản Diện tích đất nuôi trồng thủy sản khoảng 48.000 ha

Hệ đa dạng sinh học

+ 280 loài tảo đơn bào, 96 giống loài ĐV nổi,

16 nhóm giống loài thủy sinh.

+ 15.000 ha đất có tiềm năng nuôi và khai thác nghêu tự nhiên.

+ 7.130 ha rừng ngập mặn ven biển, có 3.519 ha rừng được bảo tồn ở huyện Thạnh Phú.

I GiỚI THIỆU

CƠ HỘI

Tài nguyên và hệ sinh thái

vùng cửa sông ven biển

phong phú, đa dạng , có

giá trị kinh tế cao

Cơ quan QLNN và Chính

quyền ĐP hỗ trợ rất tích

cực cho CĐ trong quá

trình QLKT nguồn lợi

Sự phối hợp tích cực của

các bên tham gia trong

quá trình bảo vệ an ninh

trật tự tại các bãi nghêu

Truyền thống đoàn kết của

cộng đồng địa phương

THÁCH THỨC

Tranh chấp nguồn lợi, ngư trường dẫn đến lạm thác

Nguồn lợi nghêu giống tự nhiên vùng VB quá lớn, tạo sức hút khai thác trộm

Bản thân một số HTX Thủy sản (Tổ chức Đồng quản lý) chưa đủ năng lực tự qu.lý

Hải đội đánh bắt TS ven bờ còn đông và sử dụng công

cụ khai thác nhỏ, truyền thống là chủ yếu

II MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

QUÁ TRÌNH LỰA CHỌN MÔ HÌNH QUẢN LÝ

TẬP ĐOÀN

1980-1990

TỔ HỢP TÁC

1990-1995

HTX KiỄU

CŨ (QLCĐ)

1995-1997

HTX KiỄU MỚI (ĐQL)

1997-2013

Mô hình thành công

được lựa chọn nhân

rộng toàn tỉnh

MÔ HÌNH ĐỒNG QuẢN LÝ KHAI THÁC NGHÊU

II MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

Mô hình Đồng

quản lý (HTX

Thủy sản)

1997-2013

bao gồm việc trao

quyền sử dụng và

trách nhiệm quản

lý cho tổ chức của

ngư dân để tăng

cường vai trò họ

trong sử dụng và

bảo vệ tài nguyên.

- Đd UBND Tỉnh – Trưởng Ban

- Đd DARD- PTB

- Đd DONRE – PTB

- Đd UBND huyện - PTB -Và các ngành có liên quan :

Tư pháp, Thương binh Lao động và Xã hội, Tài chánh, Kế hoạch Đầu tư, Khoa học Công nghệ, Nông dân, Phụ nữ,

Bộ đội biên phòng- Thành viên

BAN CHỈ ĐẠO ĐQL (TỈNH, HUYỆN, XÃ)

ĐQL

THẠNH PHONG

ĐQL KTTHVB THỚI THUẬN

 Nguồn lợi nghêu

 Nguồn lợi TSVB

 Tài nguyên rừng

 Di tích lịch sữ

 An sinh xã hội

 Hệ sinh thái

 Hệ sinh cảnh

 Hệ thủy sinh

 Nguồn lợi TSVB

 An sinh xã hội

 Nguồn lợi nghêu

 Nguồn lợi TSVB

 Hệ sinh cảnh

 Môi trường

 An sinh xã hội

ĐQL HỆ ĐDSH CỬA SÔNG HÀM LUÔNG

4

ĐQL BẢO TỒN

Ốc GẠO VĨNH BÌNH

Ng lợi ốc gạo

 Nguồn lợi TS

 Môi trường

 Hệ ĐDSH

 An sinh XH

Cấu trúc quản lí, vai trò và nhiệm vụ

5

Tùy theo qui mô và tính chất

của mô hình ĐQL mà cơ cấu

thành phần Ban chỉ đạo và Ban

quản lý cho phù hợp (QĐ 29

của UBND tỉnh Bến Tre)

II MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

III KHUNG PHÁP LÝ CHO MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

1 Tầm quan trọng

• Cơ sở thành lập tổ chức pháp nhân

• Căn cứ để cộng đồng tham gia xây dựng các quy định, quy chế tổ chức và họat động

• Yếu tố quyết định để phân cấp, phân quyền trong

đồng quản lý

• Căn cứ để phối hợp triển khai hoạt động quản lý

• Điều kiện để thực hiện đồng quản lý

NGÀNH, HUYỆN TẬP ĐOÀN, HTXCỘNG ĐỒNG

UBND TỈNH

CÁC NGÀNH TỈNH

UBND HUYỆN

CÁC PHÒNG,BAN

UBND XÃ

CÁC BAN

CHÍNH PHỦ

CÁC BỘ

ĐỒNG

QUẢN

LÝ

III KHUNG PHÁP LÝ CHO MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

2 Hình thức quản lý

CHÍNH PHỦ Luật, Nghị Định,Thông Tư…:

UBND TỈNH Chỉ thị, Quyết định, Thông báo

BỘ, NGÀNH Giấy phép, giấy chứng nhận, thông báo

UBND HUYỆN Chỉ thị, Quyết định, Thông báo

CỘNG ĐỒNG Điều lệ, quy chế, hương ước

III KHUNG PHÁP LÝ CHO MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

2 Lĩnh vực Nhà nước TW

• Luật thủy sản (NĐ 123, NĐ 33)

• Luật đất đai

• Luật đa dạng sinh học

• Luật môi trường

• Luật Hợp tác xã

• Luật ngân sách

• Luật lao động

• Pháp lệnh thuế

Chi phối bỡi

nhiều

Bộ Luật

có liên quan nhưng thiếu hướng dẫn

và phân cấp

cụ thể

III KHUNG PHÁP LÝ CHO MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

II KHUNG PHÁP LÝ CHO MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

 QĐ khung pháp lý : Quyết định 29/QĐ/2010 của UBND tỉnh về

khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản đã qui định đối tượng khai thác, chế độ khai thác (kích cỡ, mùa vụ khai thác, sản lượng, vị trí, qui mô, kiểm soát thu hoạch …) và Chương III- Đồng quản lý nghề cá

 QĐ phân cấp quản lý: Quyết định 31/QĐ/2012 của UBND tỉnh về

phân cấp quản lý thủy sản trên địa bàn tỉnh ( qui hoạch, cấp quyền khai thác sử dụng tài nguyên , kiểm soát điều kiện, kiểm tra, xử lý

vi phạm, chế tài ….); Điêu 5 = Phân cấp cho tổ chức đồng quản lý

 Các QĐ ban hành các chế độ chính sách (1997-2011): trích nộp

ngân sách cho nghiên cứu, bảo tồn, tái tạo, quan trắc cảnh báo

môi trường, phát triển cơ sở hạ tầng và giao quyền cho HTX Thủy sản phân phối lao động và phân chia lợi nhuận cho xã viên….

3 Lĩnh vực Nhà nước địa phương – Bến Tre

II KHUNG PHÁP LÝ CHO MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

 Các QĐ giao quyền quản lý mặt đất , mặt nước khai thác và

bảo vệ nguồn lợi nhuyễn thể cho các HTX Thủy sản : Sở NN

và PTNT/ Sở TNMT/ UBND huyện tham mưu , UBND tỉnh ra

QĐ giao quyền

 Quyết định cấm khai thác bảo tồn vùng nghêu bố mẹ/ Quyết

định quản lý và khai thác nghêu giống : Sở NN và PTNT /Sở TNMT/ UBND huyện tham mưu , UBND tỉnh ra QĐ

 QĐ thành lập tổ chức Đồng quản lý /QĐ công nhận Điều lệ,

quy chế hoạt động của tổ chức Đồng quản lý: Tổ chức đồng quản lý xây dựng, UBND của 16 xã thuộc 4 huyện trong tỉnh

ra QĐ

3 Lĩnh vực phát triển Cộng đồng

 Được tham gia lập kế hoạch /xây dựng các chính sách

và khung pháp lý;

 Được giao quyền quản lý, khai thác vùng nước, vùng

đất có nguồn lợi thuỷ sản tự nhiên phân bố;

 Được tổ chức quản lý và khai thác nguồn lợi thủy sản

theo mô hình đồng quản lý;

 Được phân phối ăn chia lợi nhuận theo luật HTX ;

 Được đầu tư máy móc, thiết bị và cơ sở hạ tầng để

quan trắc cảnh báo môi trường, kiểm soát dịch bệnh trên động vật thủy sản nuôi, bảo vệ và khai thác nguồn lợi thuỷ sản.

III KHUNG PHÁP LÝ CHO MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

15

KINH

TẾ

MÔI TRƯỜNG

XÃ HỘI

Tăng thêm thu

nhập CĐ & ngân

sách địa phương

Nâng cao chất

lượng cuộc sống

của cộng đồng

Giảm đáng kể

tỷ lệ hộ nghèo

Thu hẹp khoảng

cách giàu nghèo.

Thay đổi tích cực giá trị và hành vi đối với môi trường Nâng cao nhận thức về BVMT Chia sẻ trách nhiệm và hành động quản lý bền vững các nguồn lợi ven biển.

Chia sẻ trách nhiệm và quyền hạn giữa các bên

liên quan Năng lực cán

bộ quản lý và CĐ được nâng cao Đời sống văn hóa xã hội được cải thiện rõ nét

THÀNH TỰU

VI HIỆU QUẢ CỦA MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

HẠN CHẾ

Thiếu khung pháp lý

cụ thể của cấp quốc gia

nên còn chậm trong

quá trình vận hành

Thiếu nguồn tài chính ổn định cho cộng đồng thực hiện

Cơ chế và giám sát

Năng lực quản lý của cộng đồng còn nhiều hạn chế

VI HIỆU QUẢ CỦA MÔ HÌNH ĐỒNG QUẢN LÝ

V KiẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT

Tăng cường hỗ trợ tài chính để vận hành và giám sát các mô hình

ĐQL