Khóa luận tốt nghiệp Khảo sát hệ thống phanh trên xe Thaco-fonton

Để nâng cao tính tiện nghi, tạo an toàn, đảm bảo độ êm dịu cho ôtô trong quá trình chuyển động trên nhiều địa hình thì hệ thống treo lắp trên ôtô cần phải thiết kế tính toán và cải tiến

Mục lục

Lời cảm ơn 3

Lời nói đầu 4

1.GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG 5

2.Khoa Cơ Khí - Tự Động 7

3.Ngành công nghệ kĩ thuật ô tô 8

4.Giới thiệu về đơn vị thực tập 9

5.Nội dung đề tài tốt nghiệp 11

A Phần mở đầu 11

B.Phần nội dung 12

Chương 1 : Giới thiệu xe thaco-fonton 12

Chương 2: tổng quan về hệ thống treo trên ô tô 14

1.Công dụng, phân loại và yêu cầu 14

2.Cấu tạo chung của hệ thống treo 19

2.1.Bộ phận đàn hồi 19

2.1.1 Nhíp lá 20

2.1.2 Lò xo trụ 21

2.1.3 Thanh xoắn 22

2.1.4 Phần tử đàn hồi loại khí nén 23

2.1.5 Phần tử đàn hồi thuỷ khí 23

2.2.Bộ phận hướng 24

2.3.bộ phận giảm chấn 25

2.4.Thanh ổn định ngang 26

2.5 bộ phận khác 27

3 giới thiệu một số hệ thống treo khác 28

1.Hệ thống treo khí nén điện tử 28

2.Hệ thống treo từ lưu biến 31

Chương 3.Khảo sát hệ thống treo trên xe thaco-foton 33

1.Sơ đồ bố trí chung hệ thống treo trên xe 33

2.Thông số kĩ thuật của xe : 33

3.Giới thiệu tổng thể của xe 35

3.1.Giới thiệu chung về động cơ 35

3.1.1Hệ thống bôi trơn 35

3.1.2Hệ thống nhiên liệu 35

3.1.3 Hệ thống làm mát 36

3.2.Hệ thống truyền lực 36

3.3.Các đăng 37

3.4.Hệ thống lái 37

3.5.Hệ thống phanh 37

3.6.2Buồng lái 38

4.Khảo sát hệ thống treo xe 39

4.1 Chi tiết hệ thống treo : 39

4.1.1Hệ thống treo trước 39

4.1.2Hệ thống nhíp sau của xe : 39

4.2.Kết cấu chi tiết và bộ phận chính 40

4.2.1Bộ phận đàn hồi 40

4.2.2 Bộ phận hướng: 41

4.2.3 Bộ phận giảm chấn 42

4.2.4.Các bộ phận khác trên xe : 43

4.3 Đặc tính đàn hồi của xe Thaco-Foton 43

4.3.1Đặc tính đàn hồi của hệ thống treo trước: 45

4.3.2.Đặc tính đàn hồi của hệ thống treo sau: 46

Chương 4 các hư hỏng thường gặp, phương pháp chuẩn đoán , và bảo dưỡng và kiểm tra hệ thống treo 48

1.Các hư hỏng thường gặp 48

1.1.Bộ phận dẫn hướng 48

1.2 Bộ phận đàn hồi 48

1.3.Bộ phận giảm chấn 48

1.4 Bánh xe 49

1.5.Thanh ổn định 50

2 Phương pháp và chuẩn đoán 50

2.1Bằng quan sát 50

2.2 Chẩn đoán trên đường 50

2.3.Đo trên bệ chẩn đoán chuyên dụng 51

2.4 Chẩn đoán trạng thái giảm chấn khi đã tháo khỏi xe 53

3.Cách tháo hệ thống treo 53

3.1Tháo nhíp: 53

3.2.Giảm chấn 54

4.Kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống treo của xe 54

4.1.Bộ giảm chấn : 54

4.2.Đối với bộ đàn hồi (nhíp): 54

Kết luận chung 56

Tài liệu tham khảo 57

Lời cảm ơn

Lời đầu tiên xin cho phép em gởi những lời chúc tốt đẹp nhất tới các quý thầy cô trường cao đẳng Nguyễn Tất Thành , các quý thầy cô khoa cơ khí tự động cùng các thầy cô đã dạy dỗ em trong 3 năm vừa qua Cũng như những người đã giúp đỡ em trong đợt thực tập vừa qua

Về phía doanh nghiệp:

Trong 2 tháng thực tập tại công ty em đã tiếp thu cũng như học hỏi rất nhiều điều hay bổ ích, có cơ hội học tập và nghiên cứu để nâng cao kiên thức chuyên môn và các kỹ năng làm việc khác mà mình đang thiếu, quan trọng nhất là được sự giúp đỡ và chỉ dạy tận tình của ban giám đốc doanh nghiệp và tất cả các cô chú anh chị nhân viên của doanh nghiệp,

em cảm thấy rất vui vì mình rất may mắn được làm việc trong một môi trường năng động

và sự nhiệt tình chỉ bảo tận tình thân ái của anh chị em trong công ty về kiến thức chuyên ngành và kinh nghiệm thực tế, em rất biết ơn vì những điều đó Em xin chân thành cảm

ơn tới ban giám đốc công ty TNHH TM-DV QUANG HẢI (GARAGE QUANG HẢI) đã tiếp nhận và tạo điều kiện cho em được thực tập tại công ty Đặc biệt em xin cảm ơn anh Nguyễn Văn Thân là người hướng dẫn chỉ bảo tận tình cho em trong thời gian thực tập giúp em khắc phục nhiều thiếu sót khiếm quyết về chuyên ngành cũng như các kỹ năng thực tiễn mà khi tốt nghiệp ra trường và bắt đầu đi làm Lần nữa, em xin cảm ơn và chúc cho quý công ty đạt nhiều thành công và phát triển hơn nữa

Về phía nhà trường:

Được học tập trong một ngôi trường mang tên bác là niềm vinh hạnh lớn cho em cũng như thanh thiếu niên hôm nay và mai sau của đất nước nhất là những người đã và đang tại trường ngành ô tô là một ngành mà xã hội rất cần và thiếu,nên với tâm huyết và hết long vì sự nghiệp giáo dục của quốc gia nhà trường rất chú trọng chăm lo cho sinh viên của nhà trướng với những trang thiết bị ô tô để thực hành và những kiến thức mà khi sinh viên ra trường có thể làm việc độc lập phục vụ xã hội bên cạnh đó nhà trường cũng chăm lo sức khỏe , đời sống và tinh thấn của sinh viên, vì vậy là một người sinh viên của trường em xin gởi đến các thầy cô giáo ban giám hiệu va thầy cô giảng dạy lời chân thành cảm ơn nhất đồng thời về phía khoa cơ khí tự động em xin bày tỏ long biết ơn sâu xắc tới thầy cô đã tận tình dạy dỗ em trong 3 năm vừa qua Đặc biệt em xin cảm ơn tới thầy Nguyễn Văn Bản đã rất tận tình hướng dẫn giúp đỡ, và tạo điều kiện cho chúng em hoàn thành tốt khóa thực tập và hoàn thành tốt bài báo cáo thực tập cuối cùng với tấm lòng chân thành cảm ơn và chúc cho quý thầy cô giáo đang hoạt động tại trường cao đẳng Nguyễn Tất Thành mạnh khỏe, gặt nhiều thành công rực rỡ trong sự nghiệp trồng người

Lời nói đầu

Hiện nay nền kinh tế nước ta đang phát triển mạnh mẽ về tất cả các lĩnh vực như công nghiệp, thương mại, du lịch, xây dựng, dịch vụ…Vì vậy nghành công nghiệp ôtô được phát triển trên một quy mô rộng lớn Ôtô đóng một vai trò rất quan trọng trong giao thông vận tải, nó thay thế cho rất nhiều các phương tiện chuyên chở khác, nâng cao được hiệu quả công việc và tính kinh tế Từ những yêu cầu đó mà ôtô không ngừng được cải tiến hoàn thiện hơn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về phương tiện chuyên chở cũng như nhu cầu giao thông đi lại của con người Để vận hành và khai thác tốt và đảm bảo an toàn cho người sử dụng các loại ô tô hiện đại đó nước ta cũng cần đầu tư nhiều cho đội ngũ nhân viên kĩ thuật lành nghề, và một trong những phần quan trọng nhất là chương trình đào tạo sinh viên chuyên ngành kĩ thuật ô tô đi thực tập tại các doanh nghiệp ứng dụng kiến thức

đã học vào thực tiễn, bổ sung những kiến thức chưa có cũng như các kĩ năng mềm mà khi ngồi trên ghế nhà trường sinhh viên chưa tìm hiểu hết Và qua đợt thực tập này em nhận

ra rằng tầm quan trọng của ngành nghề mà em đã chọn không ngừng học hỏi mà còn phải biết ứng dụng nó như thế nào vào thực tế góp chút công sức để xây dựng đất nước ngày càng phát triển

Ngoài yêu cầu về các hệ thống như hệ thống phanh, hệ thống lái, kết cấu khung vỏ…cần thiết kế đảm bảo tối ưu thì một hệ thống rất quan trọng không thể thiếu được trên ôtô đó

là hệ thống treo của xe Để nâng cao tính tiện nghi, tạo an toàn, đảm bảo độ êm dịu cho ôtô trong quá trình chuyển động trên nhiều địa hình thì hệ thống treo lắp trên ôtô cần phải thiết kế tính toán và cải tiến sao cho tối ưu về các mặt như: tần số dao động phù hợp với con người, độ vững chắc, cân bằng của xe, tính năng vượt địa hình, độ tin cậy, độ bền lâu, điều khiển lái dễ dàng, tận dụng được tối đa tốc độ chuyển động Với lý do trên em

đã chọn đề tài : KHAI THAC HỆ THỐNG PHANH TRÊN XE THACO-FONTON

1.GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG

Trường Cao đẳng Nguyễn Tất Thành là một trường đa ngành đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao phục vụ công cuộc công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của những nhà tuyển dụng lao động trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, sinh viên theo học tại trường sẽ được trang bị những kỹ năng nghề nghiệp tốt nhất cùng với khả năng vững vàng về ngoại ngữ và tin học

Với mục tiêu: 100% sinh viên tốt nghiệp có việc làm phù hợp, trường luôn chủ trương gắn đào tạo với các doanh nghiệp, cập nhật đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo,

Giống như FPT, Trường CĐ Nguyễn Tất Thành là trường trong doanh nghiệp trực thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam, là hội viên của CLB Doanh nghiệp VN, hội viên của phòng Thương Mại và Công nghiệp Việt Nam, thành viên Trung tâm giới thiệu việc làm HEPZA- Ban Quản lý khu chế xuất – khu công nghiệp TP.HCM Do đó, Trường luôn tạo điều kiện cho HSSV vừa học, vừa làm (nhất là cho HSSV nghèo vượt khó) để có thêm thu nhập, giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình

Trung tâm Tư vấn Tuyển sinh và Giới thiệu Việc làm của trường: giúp HSSV tìm việc trong thời gian học và sau khi tốt nghiệp 98% HSSV ra trường có việc làm hoặc học liên thông lên bậc cao hơn

Đội ngũ giảng viên:Trường có đội ngũ giảng viên cơ hữu và thỉnh giảng tận tâm, yêu nghề có kinh nghiệm giảng dạy, có học hàm học vị cao Trong tổng số hơn 400 cán bộ đang tham gia giảng dạy các bậc học của trường, 65% cán bộ có học vị tiến sỹ, thạc sỹ và học hàm giáo sư, phó giáo sư

Về cơ sở vật chất: Ngoài hệ thống 90 phòng học đảm bảo tiêu chuẩn, trường có nhiều phòng thí nghiệm, thực hành, mô phỏng tài chính-kế toán-ngân hàng, phòng ngoại ngữ multimedia, v.v phục vụ cho các chuyên ngành đang đào tạo Để tạo điều kiện phát triển

Hiện nay, ngoài các phòng thí nghiệm thông thường trực thuộc Trường, Viên Công Nghệ Cao Nguyễn Tất Thành đã được trang bị các thiết bị thí nghiệm phục vụ nghiên cứu vật liệu mới và công nghệ điện tử Ngoài ra Trường còn có một thư viện với 17000 đầu sách, phòng đọc 400 chỗ ngồi và phần mềm tra cứu trực tuyến; ký túc xá đảm bảo chổ ở cho

1000 sinh viên lưu trú

Văn bằng:Văn bằng được cấp bởi Trường Cao Đẳng Nguyễn Tất Thành nằm trong hệ thống văn bằng Quốc gia của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Bậc đào tạo:Cao Đẳng: học 3 năm, sau khi hoàn tất chương trình học viên được cấp bằng

cử nhân Cao Đẳng chính qui

Trung cấp chuyên nghiệp: học 2 năm, sau khi hoàn tất chương trình học viên được cấp bằng trung cấp chuyên nghiệp

Trung cấp nghề: học 18 tháng Ngoài ra, Trường còn thường xuyên mở các lớp ngắn hạn đào tạo và cấp chứng chỉ Quốc gia tiếng Anh, tin học trình độ A, B, C, các lớp chuyên đề

kế toán, tin học, v.v

2.Khoa Cơ Khí - Tự Động

Với xu hướng ứng dụng cơ khí hóa và tự động hóa trong công nghệ sản xuất, do đó nhu cầu về nhân lực cho việc vận hành, thiết kế và chế tạo trong lĩnh vực cơ điện tử và tự động hóa là rất lớn để cung ứng đủ nhu cầu về nhân lực trong lĩnh vực này, Trường Nguyễn Tất Thành đã thành lập Khoa Cơ Khí Tự Động được tách ra từ khoa Công Nghệ với 04 chuyên ngành chính bao gồm: 1) Công Nghệ Tự Động Hóa, 2) Công Nghệ Cơ Điện Tử, 3) Công Nghệ Kỹ Thuật Ô Tô và 4) Công Nghệ May và Thiết Kế Thời Trang Với mục tiêu đề ra của Ban giám Hiệu Nhà Trường là trong kế hoạch 5 năm tới Khoa Cơ Khí Tự Động là một trong những đơn vị trong năm nhà cung cấp hàng đầu về số lượng cũng như chất lượng trong lĩnh vực tự động hóa này

Để đạt được mục tiêu đề ra chúng tôi có thiết kế lại chương trình đào tạo theo phương châm “lý thuyết học đủ và tăng thời gian thực hành” Đặc biệt ngoài việc thực hành các thí nghiệm cơ bản chúng tôi liên kết với Viện Kỹ Thuật Công Nghệ Cao-NTT Trường Nguyễn Tất Thành thành lập Trung Tâm nghiên Cứu Triển Khai Ứng Dụng Công Nghệ nhằm liên kết giữa khoa học lý thuyết và nhu cầu thực tế thông qua các doanh nghiệp và

xí nghiệp Qua sự liên kết này chúng tôi áp dựng khoa học và công nghệ để giải quyết các bài toán do doanh nghiệp đặt ra phù hợp với nền kinh tế của nước nhà và tình hình yêu cầu thực tế về kỹ thuật, nhằm tránh được hiện tượng thường thấy ở các đề tài nghiên cứu khoa học khác là đề tài nghiệm thu nhưng không áp dụng được trong thực tế vì các đề tài này do các nhà khoa học ra đầu bài và tự giải quyết vấn đề thiếu đi tính thực tế từ doanh nghiệp

Ngoài ra chúng tôi đang có kế hoạch triển khai các dự án với các công ty chuyên cung ứng về các mặt hàng trong cơ khí hóa và tự động hóa để cùng nhau đào tạo các chuyên viên về lĩnh vực Công Nghệ Cơ Điện Tử và Công Nghệ Tự Động Hóa cho nước nhà Thông qua các dự án kết hợp giữa doanh nghiệp, công ty và các nhà khoa học, Thầy trò chúng tôi học hỏi được rất nhiều điều và sinh viên của chúng tôi sau khi ra trường có thể làm lơi ngay cho doanh nghiệp tránh đi hiện tượng doanh nghiệp phải đào tạo lại.Đây cũng là đạt được phương châm của Nhà Trường đặt ra là đào tạo theo “nhu cầu xã hội”

3.Ngành công nghệ kĩ thuật ô tô

Ngành cơ khí ô tô đang được chính phủ chọn là một trong những ngành công nghiệp mũi nhọn của Việt Nam để đầu tư phát triển Nước mình đang từng bước giảm thuế nhập khẩu xe, con số ô tô tại Việt Nam sẽ còn tăng nhiều nữa Chính vì thế, nhu cầu lao động trong ngành cơ khí ô tô sẽ tăng vù vù

Ngành đang nóng

Nếu để ý một chút, bạn sẽ thấy ở hầu hết các tỉnh, thành trên toàn quốc đang bắt đầu có các đại lí chế tạo-lắp ráp liên doanh giữa Việt Nam và các hãng xe nổi tiếng thế giới như Toyota, Ford, Huyndai, Daewoo kéo theo việc ra đời của các gara bảo dưỡng xe hơi, các trung tâm đào tạo sửa chữa xe, lắp ráp chi tiết máy, trung tâm sản xuất, thiết kế máy móc, trung tâm dạy nghề, trạm máy điện với tầm nhìn chiến lược trường cao đẳng Nguyễn Tất Thành đã có bước đi đúng đắn là mở ngành công nghệ kĩ thuật ô tô Đào tạo

ra những kĩ thuật viên lành nghề nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội, tuy là một ngành cũng còn khá mới với nhà trường nhưng với tân huyết vì sự nghiệp giáo dục và phát triền của đất nước nên nhà trường đã và đang đầu tư thiết bị cho việc giảng giải và học, về đội ngũ giảng viên của nhà trường thì các giảng viên của trường và giảng viên thỉnh giảng đều tam huyết với nghề hết lòng vì học sinh, sinh viên và đặc biệt là rất vững về chuyên ngành Đa phần giảng viên đều có trình độ thạc sĩ trở lên Học tại trường Nguyễn Tất Thành là một sự lựa chọn rất đúng đắn cho những ai đã và đang học tại trường

Hình ảnh 1 sinh viên đang thực hành tại xưởng của trường

4.Giới thiệu về đơn vị thực tập

I Giới thiệu chung

1 Tên công ty :công ty TNHH TM- DV QUANG HẢI (GARAGE QUANG HẢI)

2 Tên giao dịch : QUANG HẢI

3 Mã số thuế:0301685011

4 Trụ sở :143/3D, phường 25,quận Bình Thạnh,thành phố Hồ Chí Minh

5 Vốn điều lệ : 1.200.000.000 (một tỉ hai trăm triệu)

Người đại diện theo pháp luật của công ty

Họ và tên : Châu Nhật Quang

Chức danh : giám đốc

II Quá trình và phát triển của công ty

Garage Quang Hải được thành lập vào năm 2000 hoạt động trong lĩnh vực sửa chữa, tân trang ,bảo dưỡng định kì các loại ô tô Garage Quang Hải là người phục vụ tận tụy và chân thành của mọi khách hàng, không chỉ vì chất lượng dịch vụ hoàn hảo mà điều làm cho khách hàng an tâm và tin cậy đólà tính chuyên nghiệp và khả năng đáp ứng công việc một cách nhanh chóng, tiện lợi nhất với sứ mệnh đem lại tính an toàn và chất lượng sửa chữa cho khách hàng Garage Quang Hải đã và đang không ngừng phát triển cơ sở hạ tầng

và lấy đạo đức nghề nghiệp làm trọng với một đội ngũ nhân viên có tay nghề cao và nhiều kinh nghiệm, một tiêu chí đạo đức nghề nghiệp làm trọng Garage Quang Hải đã tạo dựng được thành công uy tín trong mỗi khách hàng.Garage Quang Hải được chia làm nhiều tổ để sửa chữa:

Tổ sửa chữa xe hơi : chú Hà, anh Tiến, anh Phương , anh Nhân

Tổ sửa chữa xe tải : anh Thân , anh An, anh Tuấn, anh Dũng

Tổ làm đồng xe: chú Quân, anh Phú

Tổ làm điện : anh Thanh, anh Diệu

Các dịch vụ của ô tô Garage Quang Hải gồm có:

Sữa chữa và bảo trì các loại ô tô:

Hình 2.hình ảnh xe sửa chữa

Hình 3 ảnh cầu nâng xe

Nhận sửa chữa và bảo dưỡng định kì các loại ô tô, với đội ngũ công nhân tay nghề cao, máy móc hiện đại

Bảo hiểm ô tô

Bán bảo hiểm các loại xe ô tô

Thực hiện các dịch vụ lien quan đến bảo hiểm ô tô, hướng dẫn khách hàng khai báo và hoàn tất hồ sơ bảo hiểm

Chính sách bảo hành

Xe làm đồng , làm sơn được bảo hành 1,5 năm

Xe sửa chữa, gia công chi tiết được bảo hành 20000km hoặc 1 năm tùy theo hạn mục nào trước

Trường hợp khách hàng tự ý sửa chữa hoặc để nơi khác sửa chữa thì không được bảo hành

Trong quá trình sửa chữa chúng tôi yêu cầu quý khách hàng phải có mặt để cùng chúng tôi giám sát, đánh giá các chi tiết hạn mục trước và sau sửa chữa

5.Nội dung đề tài tốt nghiệp

A Phần mở đầu

Lý do chọn đề tài

Cuộc sống đang ngày càng được nâng cao thì việc mua sắm phương tiện giao thông để đi lại và đặc biệt là vận chuyển hàng hóa của người dân cũng được tăng cao đã làm cho mật

độ phương tiện tham gia giao thông rất cao Nhưng trái lại trình độ quy hoạch quy hoạch

và xây dựng công trình giao thông của nước ta thì không theo kịp sự gia tăng đó, một số công trình giao thông như đường xá, cầu cống…đang xuống cấp trầm trọng bên cạnh đó thì còn có yếu tố khách quan đáng nhắc tới là địa hình nước ta nhiều đèo dốc gò…và tất

cả yếu tố đó làm ảnh hưởng tới tuổi thọ của các phương tiện đặc biệt là ô tô giảm xuống

và do đó khi tham gia giao thông thì phương tiện giao thông cần có những hệ thổng an toàn như treo nhằm đảm bảo độ êm dịu của xe khi tham gia giao thông Hệ thống treo là một bộ phận quan trọng nhằm đảm bảo độ êm dịu giảm va đập với nhau các bộ phận của

xe khi đi qua đường gồ ghề, dốc lỏm…

Ở nước ta thì phần lớn là xe dùng để chuyên chở là xe cũ ,một số xe được lắp rắp tại việt nam như xe tải thaco-foton do tập đoàn trường hải auto lắp rắp và loại xe này ở nước ta được sử dụng rất rộng rãi chuyên dùng để vận chuyển hang hóa nên việc đảm bảo chất lượng của xe luôn được hãng chú ý tới (nhất là hệ thống treo) và với lý do đó em chọn đề tài báo cao thực tập tốt nghiệp là khai thác hệ thống treo trên xe tải thaco-foton 4 tấn 5

Mục đích của viêc chọn đề tài này làm báo cáo là do bản thân em thấy đây là một nội

dung hay và để có thể củng cố và trau dồi thêm kiến thức mà em đã học ngoài ra là cơ hội tiếp thu kiến thức thực tế mà khi ngồi trên ghế nhà trường em chưa biết, là dip để em nâng cao tay nghề cũng như các kĩ năng khác Báo cáo thực tập này cho em thêm sự tự tin, say mê học hỏi,làm cho em có tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nghề hơn

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài là khai thác hệ thống treo trên xe thaco-foton 4

tấn 5 nhưng thời gian có hạn và nhiều yếu tố khác em chỉ nghiên cứu về sơ đồ, nguyên tắc hoạt động ,cấu tạo các chi tiết của hệ thống treo và từ đó để đưa ra chuẩn đoán những

hư hỏng, nêu ra cách sữa chữa đồng thời những phương án bảo dưỡng, quy trình tháo và lắp

Phương pháp nghiên cứu : trong quá trình nghiên cứu em sử dụng một số phương pháp

nghiên cứu sau

Tra cứu trong sách vở, tài liệu giáo trình về chuyên ngành

Tìm kiếm thông tin trên mạng internet, các website như ô tô-hui.com… để có những thông tin cần thiết.tin cậy

Tham khảo ý kiến của các anh chị trong công ty ,người hướng dẫn là anh Nguyễn Văn Thân các giáo viên thỉnh giảng tại trường Nguyễn Tất Thành chuyên ngành trong đó có

sự chỉ dẫn tận tình và luôn tạo điều kiện về tài liệu cũng như thời gian là thầy Bản

B.Phần nội dung Chương 1 : Giới thiệu xe thaco-fonton

Hình 5 Hình ảnh xe

Tham gia vào thị trường xe của việt nam năm 2005 thông qua tổng đại lý là công ty TNHH trường hải nhưng tập đoàn foton trung quốc đã khẳng định được thương hiệu của mình

Là loại xe chuyên dùng để vận chuyển hang hóa đặc biệt vật liệu xây dựng phù hợp với địa hình việt nam nhất là giá cả phù hợp với túi tiền người tiêu dùng, xe thaco-fonton đang được ưa chuộng và phổ biến tại việt nam

Được trang bị với động cơ CY4102BZQ, 4 xi lanh thẳng hàng tăng áp giúp xe vận hành tốt và thân thiện với môi trường Khi di chuyển qua các địa hình gồ ghề, đồi dốc tạo được tính êm dịu và không có va đập mạnh khi được trang bị 2 lớp nhíp chính và nhíp phụ Cabin được sơn nhún điệu ly, tạo độ bền chắc, được trang bị quạt gió quạt hút và radio tạo cảm giác khi vận hành xe

Kiểu dáng đẹp, nội thất với tông màu mới rất sang trọng taplo được ốp gỗ hiện đại

Hệ thống lái trợ lực, gật gù điều khiển rất nhẹ nhàng

Hộp số với 2 cấp tạo sức mạnh khi xe điều khiển lầy lội quá tải

Khung gầm lớn dày chắc với hệ thống nhíp 2 tầng tăng khả năng chịu tải và phù hợp với đường xá việt nam

Đa dạng kiểu ben : ben đôi, ben A, thùng ben được cấu tạo bằng thép sàn vách sử dụng thép dày, đảm bảo được độ bền trong điều kiện làm việc khắc nghiệt

Ngoài những điểm trên, dòng xe này còn có các đặc điểm: hệ thống thắng hơi locke 2 tầng rất an toàn trong việc vận hành xe, kể cả khi quá tải

Sau đây là thông số kĩ thuật của xe thaco-foton 4 tấn 5:

Momen xoắn cực đại 265/2.000 (N.m@rpm)

Chương 2: tổng quan về hệ thống treo trên ô tô

1 Công dụng, phân loại và yêu cầu

A Công dụng

Hệ thống treo dùng để nối đàn hồi giữa khung hoặc vỏ xe với các cầu, các bánh xe của ô

tô và thực hiện các chức năng sau :

 Khi ô tô chuyển động, nó cùng với lốp hấp thụ và cản lại các rung động, các dao động và các va đập tác dụng lên xe do mặt đường không bằng phẳng, để bảo vệ hành khách,hàng hóa và cải thiện tính ổn định

 Xác định động học của bánh xe, truyền lực kéo và lực phanh sinh ra do ma sát giữa mặt đường và các bánh xe, lực bên và các momen phản lực đến gầm xe và thân xe

 Dập tắt các dao động thẳng đứng của khung vỏ sinh ra do ảnh hưởng của mặt đường không bằng phẳng

Khi ô tô chuyển động trên đường không bằng phẳng sẽ chịu những dao động do mặt đường mấp mô sinh ra Những dao động này ảnh hưởng xấu tới tuổi thọ của xe, hàng hóa đặc biệt là ảnh hưởng tới ảnh hưởng tới hành khách Theo số liệu thông kê cho thấy, khi

ô tô chạy trên đường xấu gồ ghề, so với ô tô chạy trên đường tốt bằng phẳng thì vận tốc trung bình giảm (40÷50%), quãng đường chạy giữa hai kỳ đại tu giảm (35÷40%), suất tiêu hao nhiên liệu tăng (50÷70%) Ngoài ra, nếu con người phải chịu đựng lâu dài trong tình trạng xe chạy bị rung xóc nhiều dễ sinh ra mệt mỏi các kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của dao động ô tô tới cơ thể người đều đi tới kết luận là nếu con người phải chịu đựng lâu dài trong môi trường dao động của ô tô sẽ mắc phải những bệnh về thần kinh và não Vì vậy, tính êm dịu chuyển động là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá chất lượng của xe

Tính ệm dịu của xe phụ thuộc vào kết cấu của xe và trước hết là hệ thống treo, phụ thuộc vào đặc điểm và cường độ kích thích, sau đó là phụ thuộc vào kĩ thuật của lái xe Lực kích thích gây dao động có thể do sự không cân bằng của lien hợp máy hoặc do độ nhấp nhô của bề mặt đường không bằng phẳng nếu chỉ xét trong phạm vi khả năng chế tạo ô

tô thì hê thống treo mang tính chất quyết định đến độ êm dịu chuyển động của ô tô

B Yêu cầu

Hệ thống treo có các yêu cầu sau :

 Đảm bảo cho xe chạy với tốc độ giới hạn trên đường xấu như gồ ghề, nhiều ổ gà…

có độ võng fd đủ để không có hiện tượng va đập lên các ổ đỡ trung gian

 Đảm bảo được sự tương tác giữa các động học các bánh xe và động học của truyền động lái

 Giảm được độ nghiêng của xe khi xe chạy qua đường vòng hoặc cua gấp

 Dập tắt nhanh các dao động của xe như giữa thùng xe và vỏ xe

 Đảm bảo cho chiều rộng cơ sở và góc đặt các trục đứng của bánh dẫn hướng không đổi

 Có tần số dao động riêng của vỏ thích hợp, tần số dao động này được xác định bằng độ võng tĩnh ft

 Đảm bảo được tính êm dịu tốt khi xe chạy trên đường cứng và bằng phẳng

C.Phân loại

Tùy theo các yếu tố căn cứ để phân loại, hệ thống treo được phân chia như sau :

Theo mối lien kết giữa bánh xe bên trái và bánh xe bên phải thì được chia làm hai loại

Hệ thống treo độc lập:

Kiểu thanh giằng mác Pherson: Đây là hệ thống treo độc lập sử dụng rộng rãi nhất ở hệ thống treo trước của các xe du lịch nhỏ và trung bình Kiểu này cũng được dùng cho hệ thống treo sau của các xe có động cơ đặt trước và cầu trước chủ động (FF)

Hình 6.kiểu thanh giằng mac Pherson

Đặc điểm của hệ thống treo loại này là:

+ Cấu tạo tương đối đơn giản

+ Do có ít chi tiết nên nó nhẹ, vì vậy có thể giảm được khối lượng không được treo + Do hệ thống treo chiếm ít không gian, nên có thể tăng không gian sử dụng của khoang động cơ

+ Do khoảng cách giữa các điểm đỡ hệ thống treo là khá lớn, nên có sự thay đổi nhỏ của góc đặt bánh xe trước do lỗi lắp hay lỗi chế tạo chi tiết Vì vậy, trừ độ chụm, bình thường không cần thiết điều chỉnh các góc đặt bánh xe

a- Kiểu treo cao cấp

Kiểu này được sử dụng ở một số xe thể thao Nó được dựa trên hệ thống treo kiểu thanh giằng McPherson, nó có bậc tự do giống như kiểu hình thang có chạc kép Đó là thanh nối trên của cam quay được làm rời với khớp cầu và còn thêm một đòn điều chỉnh

Camber (góc nghiêng của bánh xe trong mặt phẳng ngang)

Do độ nghiêng của trục lái có thể thiết kế nhỏ hơn nên sự thay đổi độ chụm vì lắc ngang khi quay vòng có thể giảm, vì vậy tính ổn định quay vòng tốt hơn Tính năng quay vòng cũng tốt hơn do sự thay đổi của góc Camber lốp – mặt đường có thể bị giảm xuống nhờ tác dụng của đòn điều chỉnh Camber

Đặt lệch lò xo

Ở hệ thống treo kiểu thanh giằng McPherson, giảm chấn hoạt động như một thanh liên kết của hệ thống treo, gánh chịu các tải trọng thẳng đứng Tuy nhiên, bởi vì giảm chấn phải chịu tải từ các bánh xe nên nó cong một chút Nó gây ra lực ngang (A và B) và tạo

ra ma sát giữa Piston và bạc dẫn hướng, giữa Piston và thành trong xi lanh, sinh ra tiếng kêu không bình thường và ảnh hưởng xấu đến tính êm dịu chuyển động Có thể hạn chế được đến mức tối thiểu hiện tượng này bằng cách đặt lệch lò xo với đường tâm giảm chấn để tạo ra phản lực a và b ngược chiều với A và B

Hình 7 Đặt lệch lò xo

+kiểu hình thang với chạc kép: Kiểu này được dùng phổ biến ở hệ thống treo trước của

xe tải nhỏ, hệ thống treo trước và treo sau ở các xe du lịch

Hình 8 Kiểu hình thang với chạc kép

+kiểu chạc xiên : Kiểu này được dùng ở hệ thống treo sau một số ít xe Loại này có đặc điểm, lượng thay đổi của góc Camber và độ chụm (do sự chuyển động lên xuống của các bánh xe) có thể được khống chế ở giai đoạn thiết kế bằng cách thay đổi chiều dài của mỗi chạc và định góc lắp chạc và góc lắc của trục để xác định đặc tính sử dụng của xe

Hình 9 Kiểu chạc xiên

Hệ thống treo phụ thuộc

Treo phụ thuộc kiểu đòn kéo có dằm xoắn : Kiểu này được sử dụng chủ yếu cho hệ thống treo sau của các xe có động cơ đặt phía trước và dẫn động bánh trước Kết cấu của

nó bao gồm một đòn treo và một thanh ổn định được hàn với dầm chịu xoắn

Nhờ có kết cấu đơn giản, gọn nhẹ nên có thể giảm được khối lượng không được treo, tăng tính êm dịu cho xe Ngoài ra nó còn cho phép tăng khoảng không gian của khoang hành lý Khi có hiện tượng xoay đứng do chạy vào đường vòng hoặc trên đường mấp mô, thanh ổn định sẽ bị xoắn cùng với dầm cầu, nhờ thế hiện tượng xoay đứng được giảm xuống, giúp xe chạy ổn định hơn

Hình 10 Kiểu đòn có dầm xoắn

Hệ thống treo phụ thuộc kiểu nhíp song song : Với loại này, hai bó nhíp được đỡ hoặc treo dầm cầu tạo dao động cho xe khi đi vào đường gồ ghề Đồng thời ở loại này có kết cấu thêm bộ giảm chấn nhằm nhanh chống dập tắt dao động do nhíp gây nên ưu điểm của loại này là có thể tạo ra khoảng sáng gầm xe rất cao, nâng cao được tính cơ động của động cơ, đồng thời cũng có cấu tạo đơn giản, độ cứng vững cao Hệ thống treo này

thường được dùng cho các loại xe tải hoặc dùng để treo cầu sau trên một số xe du lịch

Ở hệ thống treo loại này, khối lượng không được treo phụ thuộc vào khối lượng các lá nhíp Tuỳ theo cách bố trí các lá nhíp, mà ta có các kết cấu khác nhau

Hình 11 Kiểu nhíp song song

Hệ thống treo phụ thuộc kiểu đòn dẫn , đòn kéo có thanh giằng ngang : Kiểu này thường được sử dụng cho hệ thống treo trước và treo sau của các xe bán tải, xe tải nhẹ, Với đặc tính: Xe chạy êm., độ cứng vững cao

Hình 14 Các phần tử đàn hồi

Theo phương dập tắt dao động :

 Dập tắt dao động nhờ ma sát cơ học

 Giảm chấn thủy lực

2 Cấu tạo chung của hệ thống treo

Ưu, nhược điểm của hệ thống treo :

Ưu điểm của hệ thống treo phụ thuộc :

 Có cấu tạo đơn giản vì ít chi tiết ( nhíp, ống giảm chấn, …) vì thế nên thuận tiện

và dễ dàng trong việc bảo dưỡng và sữa chữa

 Thường được dùng cho xe tải trung bình và nặng nên có độ cứng vững cao để chịu được tải trọng nặng của hàng hóa

 Và do có độ cứng vững cao nên khi xe đi vào đường vòng thân xe ít bị nghiêng

 Khi đi trên đường không bằng phẳng gồ ghề, nhiều ổ gà nên bánh xe dịch chuyển lên xuống do có độ cứng vững cao nên chỉ có một chút thay đổi về goa đặt bánh xe

Ưu điểm của hệ thống treo độc lập :

 Do có khối lượng phần không được treo là nhỏ, đặc tính bám đường của bánh xe

là tốt, vì vậy khi xe di chuyển sẽ có độ êm dịu và có tính ổn định tốt

 Khoảng cách bánh xe và các vị trí đặt bánh xe thay đổi cùng với sự dịch chuyển lên xuống của các bánh xe

 Do không có dầm cầu liền thân xe nên có thể bố trí trọng tâm xe thấp đi

Nhược điểm của hệ thống treo :

Nhược điểm của hệ thống treo phụ thuộc :

 Ngược với hệ thống treo độc lập có khối lượng được treo là lớn nên khi xe dịch chuyển tính êm dịu của nó kém

 Sự chuyển động của bánh xe bên trái và bánh xe bên phải có ảnh hưởng lẫn nhau nên dễ xuất hiện dao động và dao động

 Khoảng không gian phái dưới sàn ô tô phải lớn để đủ đảm bảo cho dầm cầu thay đổi vị trí, cho nên chiều cao trọng tâm của ô tô sẽ lớn và làm giảm đi thể tích chứa hàng hóa sau ô tô

Nhược điểm của hệ thống treo độc lập :

 Việc bảo dưỡng và sữa chữa của hệ thống treo độc lập se gặp khó khăn hơn do nó

Bộ phận đàn hồi có thể là loại nhíp lá, lò xo, thanh xoắn, buồng khí nén, buồng thuỷ lực Đặc trưng cho bộ phận đàn hồi là độ cứng, độ cứng liên quan chặt chẽ với tần số dao động riêng (một thông số có tính quyết định đến độ êm dịu) Muốn có tần số dao động riêng phù hợp với sức khỏe của con người và an toàn của hàng hoá cần có độ cứng của hệ thống treo biến đổi theo tải trọng Khi xe chạy ít tải độ cứng cần thiết có giá trị nhỏ, còn khi tăng tải cần phải có độ cứng lớn Do vậy có thể có thêm các bộ phận đàn hồi phụ như: nhíp phụ, vấu tỳ bằng cao su biến dạng,

Tháo rời bộ nhíp lá này, nhận thấy bán kính cong của chúng có quy luật phổ biến: các lá dài có bán kính cong lớn hơn các lá ngắn Khi liên kết chúng lại với nhau bằng bulông xiết trung tâm, hay bó lại bằng quang nhíp một số lá nhíp bị ép lại còn một số lá khác bị căng ra để tạo thành một bộ nhíp có bán kính cong gần đồng nhất Điều này thực chất là

đã làm cho các lá nhíp chịu tải ban đầu (được gọi là tạo ứng suất dư ban đầu cho các lá nhíp), cho phép giảm được ứng suất lớn nhất tác dụng lên các lá nhíp riêng rẽ và thu nhỏ kích thước bộ nhíp trên ôtô Như vậy tính chất chịu tải và độ bền của lá nhíp được tối ưu theo xu hướng chịu tải của ô tô

Hình15 Kết cấu bộ nhíp

1- Vòng kẹp; 2- Bulông trung tâm; 3- Lá nhíp; 4- Tai nhíp

Một số bộ nhíp trên ôtô tải nhỏ có một số lá phía dưới có bán kính cong lớn hơn các lá trên Kết cấu như vậy thực chất là tạo cho bộ nhíp hai phân khúc làm việc Khi chịu tải nhỏ chỉ có một số lá trên chịu tải (giống như bộ nhíp chính) Khi bộ nhíp chính có bán kính cong bằng với các lá nhíp dưới thì toàn thể hai phần cùng chịu tải và độ cứng tăng lên Như thế có thể coi các lá nhíp phía dưới có bán kính cong lớn hơn là bộ nhíp phụ cho các lá nhíp trên có bán kính cong nhỏ hơn

Trên các xe có tải trọng tác dụng lên cầu thay đổi trong giới hạn lớn và đột ngột, thì để cho xe chạy êm dịu khi không hay non tải và nhíp đủ cứng khi đầy tải, người ta dùng

nhíp kép gồm: một nhíp chính và một nhíp phụ Khi xe không và non tải chỉ có một mình nhíp chính làm việc Khi tải tăng đến một giá trị quy định thì nhíp phụ bắt đầu tham gia chịu tải cùng nhíp chính, làm tăng độ cứng của hệ thống treo cho phù hợp với tải

Nhíp phụ có thể đặt trên hay dưới nhíp chính, tuỳ theo vị trí giữa cầu và khung cũng như kích thước và biến dạng yêu cầu của nhíp

Khi nhíp phụ đặt dưới thì độ cứng của hệ thống treo thay đổi êm dịu hơn, vì nhíp phụ tham gia từ từ vào quá trình chịu tải, không đột ngột như khi đặt trên nhíp chính

Hình16 Các phương án bố trí nhíp phụ

a- Phía trên nhíp chính; b- Phía dưới nhíp chính;

1,12- Giá treo; 2- Vòng kẹp; 3,11- Giá đỡ nhíp phụ; 4- Quang nhíp; 5, 8- Nhíp chính;

6,9- Nhíp phụ; 10- Khung xe; 13- Tai nhíp

Nhíp là loại phần tử đàn hồi được dùng phổ biến nhất, nó có các ưu - nhược điểm:

- Kết cấu và chế tạo đơn giản

- Sửa chữa bảo dưỡng dễ dàng

- Có thể đồng thời làm nhiệm vụ của bộ phận dẫn hướng và một phần nhiệm vụ của bộ phận giảm chấn

- Trọng lượng lớn, tốn nhiều kim loại hơn tất cả các cơ cấu đàn hồi khác, do thế năng biến dạng đàn hồi riêng (của một đơn vị thể tích) nhỏ (nhỏ hơn của thanh xoắn 4 lần khi

có cùng một giá trị ứng suất: σ = τ) Theo thống kê, trọng lượng của nhíp cộng giảm chấn thường chiếm từ (5,5 ÷ 8,0)% trọng lượng bản thân của ôtô

- Thời hạn phục vụ ngắn: do ma sát giữa các lá nhíp lớn và trạng thái ứng suất phức tạp (Nhíp vừa chịu các tải trọng thẳng đứng vừa chịu mômen cũng như các lực dọc và ngang khác) Khi chạy trên đường tốt tuổi thọ của nhíp đạt khoảng (10 ÷ 15) vạn Km Trên đường xấu nhiều ổ gà, tuổi thọ của nhíp giảm từ (10 ÷ 50) lần

phi tuyến Tuy vậy, do công nghệ chế tạo phức tạp, giá thành cao nên ít dùng

Có ba phương án lắp đặt lò xo lên ô tô là:

- Lắp không bản lề

- Lắp bản lề một đầu

- Lắp bản lề hai đầu

Hình17 Các sơ đồ lắp đặt lò xo trong hệ thống treo

a- Không có bản lề; b- Bản lề một đầu; c- Bản lề hai đầu

1 và 4- Thanh đòn; 2 và 5- Lò xo; 3 và 6- Bản lề

Khi lắp không bản lề, lò xo sẽ bị cong khi biến dạng làm xuất hiện các lực bên và mô men uốn tác dụng lên lò xo, khi lắp bản lề một đầu thì mô men uốn sẽ triệt tiêu, khi lắp bản lề hai đầu thì cả mô men uốn và lực bên đều bằng không

Vì thế trong hai trường hợp đầu, lò xo phải lắp đặt thế nào để ở trạng thái cân bằng tĩnh mômen uốn và lực bên đều bằng không Khi lò xo bị biến dạng max, lực bên và mô men uốn sẽ làm tăng ứng suất lên khoảng 20% so với khi lò xo chỉ chịu lực nén max

Lò xo được định tâm trong các gối đỡ bằng bề mặt trong Giữa lò xo và bộ phận định tâm cần có khe hở khoảng (0,02÷0,025) đường kính định tâm để bù cho sai số do chế tạo không chính xác

Để tránh tăng ma sát giữa các vòng lò xo và vành định tâm, chiều cao của nó cần phải lấy bằng 1÷1,5 đường kính sợi dây lò xo và các vòng lò xo không được chạm nhau ở tải trọng bất kỳ

Thanh xoắn có thể có tiết diện tròn hay tấm dẹt, lắp đơn hay ghép chùm

Hình 18 Các dạng kết cấu của thanh xoắn

a, b và e- Thanh xoắn tiết diện tròn loại đơn; d- Thanh xoắn tiết diện tròn ghép chum; c-

Thanh xoắn dạng tấm dẹt ghép chùm

Thanh xoắn ghép chùm thường sử dụng khi kết cấu bị hạn chế về chiều dài

Thanh xoắn được lắp nối lên khung và với bánh xe ( qua các đầu dẫn hướng ) bằng các đầu then hoa, then hoa thường có dạng tam giác với góc giữa các mặt then bằng

+ Cho phép điều chỉnh vị trí của thùng xe đối với mặt đường

+ Khối lượng nhỏ , làm việc êm dịu

+ Không có ma sát trong phần tử đàn hồi

+ Tuổi thọ cao

- Nhược điểm:

+ Kết cấu phức tạp, đắt tiền

+ Kích thước cồng kềnh

+ Phải dùng bộ phận dẫn hướng và giảm chấn độc lập

-Kết cấu : Phần tử đàn hồi có dạng bầu tròn hay dạng ống, vỏ bầu cấu tạo gồm hai lớp sợi cao su, mặt ngoài phủ một lớp cao su bảo vệ, mặt trong lót một lớp cao su làm kín, thành

vỏ dày từ 3-5 mm

Hình19 Phần tử đàn hồi khí nén loại bầu

1 Vỏ bầu ; 2 Đai xiết ; 3 Vòng kẹp;4 Lõi thép tăng bền;5.Nắp; 6 Bu lông

Hình 20 Phần tử đàn hồi khí nén loại ống Hình 2-11: Phần tử đàn hồi khí nén loại ống

1 Piston ; 2 Ống lót; 3 Bu lông; 4,7 Bích kẹp; 5 Ụ cao su;

6 Vỏ bọc; 8 Đầu nối ; 9 Nắp

2.1.5 Phần tử đàn hồi thuỷ khí

Được dùng trên các xe có tải trọng lớn hoặc rất lớn

- Ưu điểm: Tương tự phần tử đàn hồi khí nén, ngoài ra còn có ưu điểm như:

+ Có đặc tính đàn hồi phi tuyến

+ Đồng thời làm nhiệm vụ của bộ phận giảm chấn

Dầu đồng thời có tác dụng giảm chấn khi tiết lưu qua các lỗ và van bố trí kết hợp trong kết cấu

Phần tử đàn hồi thuỷ khí có các loại sau: Có khối lượng khí không đổi hay thay đổi; có hay không có buồng đối áp ; không điều chỉnh hay điều chỉnh được

bộ phận dẫn hướng

2.2.Bộ phận hướng

dùng để xác định động học và tính chất dịch chuyển của các bánh xe tương đối với khung hay thùng xe và dùng để truyền lực dọc (lực kéo hoặc lực thắng), lực ngang cũng như các mô-men phản lực và mô-men lực thắng

Ở hệ thống treo phụ thuộc nhíp vừa làm nhiệm vụ bộ phận đàn hồi vừa làm nhiệm vụ bộ phận hướng

Ở hệ thống treo độc lập bộ phận hướng được làm riêng

bộ phận dẫn hướng ở hệ thống treo độc lập có các dạng sau:

bộ phận dẫn hướng có 1 đòn

bộ phận dẫn hướng hình bình hành có 2 đòn không bằng nhau

bộ phận dẫn hướng hình bình hành có 2 đòn bằng nhau

Ngoài ra còn có các loại :

- Loại đòn-ống hay Macpherxon

Hình 21 Hệ thống treo độc lập có bộ phận hướng loại đòn - ống

1,10-lốp xe;2,6- nối với khung xe;3,7- xilanh thuỷ lực;4,8- nối với gầm xe;5- lò xo

- Loại nến

Hình 22 Sơ đồ hệ thống treo độc lập có bộ phận hướng loại nến

1.lốp xe;2 lò xo;3 ống dẫn hướng

2.3.bộ phận giảm chấn

Trên ôtô ngày nay thường sử dụng giảm chấn ống thuỷ lực có tác dụng hai chiều (trả và nén) Ở hành trình bánh xe dịch chuyển đến gần khung vỏ (gọi là hành trình nén của giảm chấn), giảm chấn giảm bớt xung lực va đập truyền từ bánh xe lên khung Ở hành trình bánh xe đi xa khung vỏ (gọi là hành trình trả của giảm chấn), giảm chấn giảm bớt xung lực va đập của bánh xe trên nền đường, tạo điều kiện đặt êm bánh xe trên nền và giảm bớt phản lực truyền ngược từ mặt đường tới thân xe Các giảm chấn ống hiện đang dùng bao gồm:

Theo kết cấu, có: giảm chấn loại đòn và loại ống

Bộ giảm chấn đòn : Nhiệm vụ của bộ giảm chấn là hấp thu dao động này Bộ giảm chấn

không những cải thiện độ chạy êm của xe mà còn giúp cho lốp xe bám đường tốt hơn và điều khiển xe ổn định hơn

Hành trình nén:

Nén nhẹ: Đòn dọc đi lên, cần lắc đi lên làm cam quay đẩy piston Do đó dầu ở buồng B theo các đường dầu đến buồng A đồng thời mở van (1) Lò xo yếu bị nén nên dầu đến buồng A

Nén mạnh: Lúc này lò xo mạnh ở van (1) bị nén và dầu di chuyển mạnh hơn đến buồng

3

2

1

dầu ở buồng C sẽ bổ sung vào buồng B (theo đai ốc rỗng để lò xo chân kiềng mở ra vào buồng B)

Trả mạnh: Các cửa van sẽ mở lớn hơn để bù trừ nhanh hơn lượng dầu vào buồng B Nguyên lý làm việc của bộ phận giảm chấn dựa trên nguyên tắc chuyển dịch chất lỏng từ buồng này sang buồng khác qua các van tiết lưu nhỏ Khi chất lỏng đi qua cácvan tiết lưu

đó sẽ sinh ra sức cản lớn của dòng chất lỏng Do đó dập tắt được chấn động của ôtô khi

chuyển động

Theo tỷ số giữa các hệ số cản nén Kn và hệ số cản trả Kt, giảm chấn được chia ra các loại: tác dụng một chiều, tác dụng hai chiều đối xứng, tác dụng hai chiều không đối xứng Hiện nay phổ biến nhất là loại giảm chấn ống tác dụng hai chiều có đặc tính không đối xứng và có van giảm tải Tỷ số Kt/Kn = 2÷5 Hệ số cản nén được làm nhỏ hơn nhằm mục đích giảm lực truyền qua giảm chấn lên khung khi bánh xe gặp chướng ngại vật

Giảm chấn ống được bố trí trên ô tô như trên hình 1-14 Do được bố trí như vậy nên lực tác dụng lên piston giảm chấn nhỏ và điều kiện làm mát giảm chấn rất tốt

Hình 24 Sơ đồ bố trí giảm chấn ống

1- Lốp xe; 2- Giảm chấn.3- Lò xo.4- đòn ngang.5-bộ truyền lực

Áp suất làm việc pmax của giảm chấn ống chỉ khoảng (6÷8) MPa, thành giảm chấn ống mỏng hơn nên nhẹ hơn giảm chấn đòn khoảng 2 lần

Kết cấu và chế tạo giảm chấn ống cũng đơn giản hơn nên hiện nay giảm chấn ống được

sử dụng rộng rãi trên tất cả các loại ô tô

2.4.Thanh ổn định ngang

Thanh ổn định ngang có tác dụng làm giảm góc nghiêng ngang thân xe, tức là làm tăng tính chất chuyển động ổn định của ôtô Trong ôtô, thanh ổn định ngang thường thấy trên

cả hai cầu của ôtô buýt, cầu trước (đôi khi cả trên cầu sau) của ôtô tải

Cấu tạo chung thanh ổn định có dạng chữ U, làm việc giống như một thanh xoắn đàn hồi

1

2

thân xe Với các ôtô có yêu cầu cao về tiện nghi đòi hỏi bộ phận đàn hồi (nhíp lá, lò xo, thanh xoắn, ) có độ cứng nhỏ Khả năng gây nên mômen chống lật của bộ phận đàn hồi chính nhỏ, vì vậy cần thiết thêm vào hệ thống treo thanh ổn định ngang Khi làm việc ở các vùng góc nghiêng ngang thân xe gần giá trị giới hạn, mômen chống lật đảm bảo cân bằng với mômen gây lật thì hệ thống treo không có mặt phần tử đàn hồi phụ (thanh ổn định)

2.5 bộ phận khác

Ngoài các bộ phận kể trên, hệ thống treo của ôtô còn có các bộ phận khác:

- Vấu cao su tăng cứng: thường đặt trên nhíp lá và tỳ vào phần biến dạng của nhíp lá, kết cấu này làm giảm chiều dài biến dạng của nhíp lá khi tăng tải Vấu cao su vừa tăng cứng vừa hạn chế hành trình làm việc của bánh xe (được gọi là vấu hạn chế hành trình) Các vấu hạn chế hành trình trên thường được kết hợp với chức năng tăng cứng cho bộ phận đàn hồi Các vấu hạn chế hành trình này có khi được đặt trong vỏ của giảm chấn

- Các gối đỡ cao su: làm chức năng liên kết mềm Nó có mặt ở hầu hết các mối ghép với khung vỏ Ngoài chức năng liên kết, nó còn có tác dụng chống rung truyền từ bánh xe lên, giảm tiếng ồn cho khoang người ngồi

3 giới thiệu một số hệ thống treo khác

1.Hệ thống treo khí nén điện tử

Với hệ giảm chấn quá mềm hệ thống treo sẽ tạo ra nhiều rung động đàn hồi khi làm việc, ngược lại với hệ quá cứng sẽ làm cho xe bị xóc mạnh Sự dung hoà giữa hai đặc điểm trên chính là ý tưởng để các nhà thiết kế đưa ra hệ thống treo khí nén - điện tử

Thế nào là hệ thống treo khí nén - điện tử?

Hệ thống treo sử dụng nhíp lá, lò xo xoắn… ra đời từ rất sớm nhưng chưa thể đáp ứng đòi hỏi cao về độ êm dịu của xe con, hệ thống treo khí nén cũng không phải là một phát minh mới, nó xuất hiện từ những năm 1950 cùng với hệ thống treo Mc Pherson Ở hệ thống treo khí nén người ta sử dụng những gối cao su chứa khí nén thay vì dùng lò xo xoắn, nhíp lá hay thanh xoắn Nhưng ở thời kỳ này ngành công nghệ vật liệu chưa đáp ứng được độ bền cũng như yêu cầu kĩ thuật cho các chi tiết trong hệ thống treo khí nén nên người ta vẫn phải dùng lò xo xoắn, nhíp lá, thanh xoắn làm cơ cấu giảm chấn Ngày nay các nhà thiết kế ôtô đã ứng dụng nhiều thành tựu mới của công nghệ vật liệu, kỹ thuật cơ - điện tử để cho ra đời hệ thống treo có tính năng kỹ thuật tiên tiến, đó là hệ thống treo khí nén - điện tử EAS hiện đang dùng cho dòng xe cao cấp như Audi, BMW, Lexus… Với hệ thống treo này người lái có thể lựa chọn , điều chỉnh độ đàn hồi cho thích hợp với chế độ vận hành của xe trên đường thông qua công tắc điều khiển lựa chọn chế độ Comfort hay Sport Chế độ "Comfort": tạo sự êm dịu tối đa cho người ngồi trên xe còn chế độ "Sport" tăng độ ổn định và an toàn khi xe chạy ở tốc độ cao

Hình 25.Sơ đồ bố trí và ưu điểm của treo khí nén điện tử

Các chi tiết trong hệ thống treo: 1: Giảm xóc khí nén tự động điều chỉnh độ giảm chấn;

2: cảm biến gia tốc của xe; 3: ECU (hộp điều khiển điện tử của hệ thống treo); 4: Cảm

biến độ cao của xe; 5: Cụm van phân phối và cảm biến áp suất khí nén; 6: Máy nén khí;

7: bình chứa khí nén; 8: dường dẫn khí

Ưu điểm và hiệu quả giảm chấn của khí nén, nó có thể hấp thụ những rung động nhỏ do

đó tạo tính êm dịu chuyển động tốt hơn so với lò xo kim loại, dễ dàng điều khiển được độ cao sàn xe và độ cứng lò xo giảm chấn Khi hoạt động máy nén cung cấp khí tới mỗi xi lanh khí theo các đường dẫn riêng, do đó độ cao của xe sẽ tăng lên tương ứng tại mỗi xi lanh tuỳ theo lượng khí được cấp vào Ngược lại độ cao của xe giảm xuống khi không khí trong các xi lanh được giải phóng ra ngoài thông qua các van Ở mỗi xi lanh khí nén có một van điều khiển hoạt động ở theo hai chế độ bật - tắt (on - off) để nạp hoặc xả khí theo