532 Nghiên cứu quy trình đàm phán, ký kết và thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại Công ty XNK nông sản và thực phẩm chế biến Đà Nẵng - chi nhánh Tp.HCM

532 Nghiên cứu quy trình đàm phán, ký kết và thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại Công ty XNK nông sản và thực phẩm chế biến Đà Nẵng - chi nhánh Tp.HCM

1/ Khái niệm - - 2 °sS++*t2t#tttttertrrttrttttttrttrttrrrttrtrrrtrrtrtttrrtrrtrtrttntrntrtrrer

2/ Điều kiện để hợp đồng ngoại thương có hiệu lựC . -«++trttrtrttrtet

3/ Các điều khoản chính của hợp đồng ngoại thương . -rerrrrrerrrree

TU Các bước thực hiện hợp đồng xuất khẩu

1/ Khái quát việc thực hiện hợp đồng -eenrerrrrrnrrrrrrrrre

2/ Tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu -+rttnetetrrrrrerrrrree

2.1 Kiểm tra thư tín dụng L/C . -: -++ettrrrerttrtrrtthttrtrrtre

2.2 Thủ tục thuê phương tiện vận tải Tnn kg ng ng kg kg 3 ng 711 1P

2.6 Yêu cầu người mua thanh toán : -++rrtttrrrttrtrtttrtrrrrrtrtri

CHUONG II: \

TINH HINH THUC HIEN HOP DONG XUAT KHẨU TẠI

CÔNG TY AGREXPORT ĐÀ NẴNG - CHI NHÁNH TPHCM

U Giới thiệu về công ty và Chỉ nhánh tại TPHCM -. ‹ =-e°eese+e+e+°+° 14

1/ Công ty xuất nhập khẩu nông sản và thực phẩm chế biến

Đà Nẵng (Agrexport Đà Nẵng) errererrertrtrrtdrtrrtrtrrrrtrrrrtrr 14 1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty 14 1.2 Bộ máy tổ chức và cơ cấu nhân sự -++*****t*rtrttrttttttrtt

2/ Chỉ nhánh tại TPHCM của Công ty Agrexport Đà Nẵng

2.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Chi nhánh TPHCM 17

22 Cơ cấu tổ chức của Chi nhánh TPHCM . -+-secese 17

2.3 Phân tích hiệu quả kinh doanh của Chỉ nhánh -

II Phân tích tình hình hoạt động xuất khẩu tại Công ty

Agrexport Da Nang — Chỉ nhánh TPHCM - 21

1/ Phân tích tình hình xuất khẩu theo mặt hàng -«++++t+reretee 21

2/ Phân tích tình hình xuất khẩu theo thị trường -: -‹ -+-e=eetere 23

3/ Phân tích tình hình xuất khẩu theo phương thức kinh doanh 25

4/ Phân tích tình hình xuất khẩu theo phương thức thanh toán - 26

5/ Phân tích tình hình xuất khẩu theo điều kiện thương mại -

IIU Phân tích quy trình đàm phán ký kết và thực hiện

hợp đồng xuất khẩu tại Chỉ nhánh TPHCM của

công ty Agrexport Đà Nẵng “ 30

1/ Công tác chuẩn bị đàm phán và ký 0 30

1.1 Tình hình nghiên cứu và thâm nhập thị trường quốc tế 30

1.3 Tổ chức giao dịch đàm phán và ký kết hợp đồng 35

2/ Tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu . . -++++rtterrrerrrerrtree 37

2.1 Giục người mua mở L/C và kiểm tra L/C . -++-++:rt++++ 39 2.2 Chuẩn bị hàng hóa xuất khẩu . -++:-++++t++ttttttttttth 40

2.3 Kiểm tra hàng hóa xuất khẩu . -+rterrrerrretrrtrrrrtrrttren 41 2.4Làm thủ tục hải quan . -: +sttttrtrrrrtrtrttrttttrtrtttrrtrrrrrrr 41

2,5 Tiến hành giao hàng và thông báo kết quả giao hàng .- 43 2.6 Hoàn tất bộ chứng từ thanh toán . -+-trrrerrrrerrrrtrtrrtrree 45

2.7Thanh lý hợp đồng, . -++trtrrrtrrtrrttrrtertrtrtrrtrrtrrrrn 46

CHUONG III:

ĐÁNH GIÁ CHUNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUÁ NGHIỆP VỤ XUẤT KHẨU CỦA CHI NHÁNH AGREXPORT ĐÀ NẴNG TẠI TP.HCM

I Đánh giá chung về nghiệp vụ xuất khẩu của

Chỉ nhánh trong thời gian qua scsssssscsssseneeserecsssreeccnresessensencseees 47

1 Ưu điểm và thế mạnh của Chi nhánh

2 Những nhược điểm chủ yếu trong hoạt động

xuất khẩu tại Chi nhánh

Il Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu của

Chỉ nhánh Agrexport Đà Nẵng tại TPHCM

II Kiến nghị đối với công ty

IV Kiến nghị đối với nhà nước

Luin van Fét Aghiép GVHD: NGO THI NGOC HUYEN

I KHAI NIEM HOP DONG XUAT NHAP KHAU

1/ KHAI NIEM:

11 Khái niệm:

Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế hay còn gọi là hợp đồng xuất nhập

khẩu là sự thỏa thuận giữa các bên mua bán ở các nước khác nhau, trong đó quy định bên bán phải cung cấp hàng hóa, chuyển giao cho bên mua các chứng

từ có liên quan đến hàng hóa và quyển sở hữu hàng hóa, bên mua phải thanh

toán tiễn hàng và nhận hang

2.2 Đặc điểm hợp đồng xuất nhập khẩu:

- Chủ thể của hợp đồng là các bên ở các nước khác nhau, nghĩa là chủ

thể ký kết hợp đồng là các bên tham gia mua bán có trụ sở đăng ký kinh doanh thương mại ở các nước khác nhau

- Hàng hóa là đối tượng của hợp đồng và được di chuyển từ nước này

sang nước khác

- Đồng tiền sử dụng trong hợp đồng có thể là ngoại tệ của một trong hai

bên tham gia hoặc của cả hai bên

- Hợp đồng ngoại thương chẳng những được điều tiết bởi pháp luật của

nước người bán, nước người mua mà còn được điều tiết bởi những luật lệ và tập quán quốc tế như: Incoterms, UCP Cho nên nếu có tranh chấp xảy ra trong

quá trình thực hiện hợp đồng ngoại thương thì sẽ do trọng tài quốc tế hay toà án

quốc tế xử lý

2/ ĐIỀU KIỆN ĐỂ HỢP ĐỒNG NGOẠI THƯƠNG CÓ HIỆU

LỰC:

- Các bên tham giam ký kết hợp đồng phải hợp pháp Tính hợp pháp này

thể hiện trên hai khía cạnh: a

+ Hai bên tham gia ký kết phải là thương nhân hợp pháp và được hoạt

động xuất nhập khẩu theo đúng ngành nghề mà đã đăng ký kinh

đoanh

+ Người tham gia ký kết hợp đồng ngoại thương phải là người đại diện

hợp pháp cho mỗi bên và có đầy đủ thẩm quyền

-Hợp đồng ngoại thương phải có hình thức hợp pháp Theo công ước

Vienna 1980, hợp déng được thể hiện dưới hai dạng: bằng miệng và bằng văn

bản Nhưng ở Việt Nam, theo Luật Thương Mại, mục 4 điều §1 nêu rõ: hợp

đồng mua bán hàng hoá với thương nhân nươc ngoài phải lập bằng văn bản

mới có gia tri

pháp lý; và điều 49 của Luật Thương Mại quy định: điện thoại, Telex, Fax, E- mail và các hình thức thông tin điện tử khác cũng được coi là hình thức văn bản Mọi thỏa thuận bằng miệng không có giá trị thực hiện hợp đồng ngoại thương

- Nội dung của hợp đồng phải hợp pháp, không chứa đựng những điều khoản trái với pháp luật của nước người bán, người mua Ví dụ như không ký

kết hợp đồng kinh doanh hàng cấm

- Hợp đồng phải được ký kết trên cơ sở tự nguyện của các bên tham gia

mua bán hàng hóa Trên hợp đồng phải có chữ ký bằng tay của người đại diện

hợp pháp

3/.CÁC ĐIỀU KHOẢN CHÍNH CỦA HỢP ĐỒNG MUA BÁN NGOẠI THƯƠNG:

3.1 Điều khoản tén hang (Commodity):

Đây là điều khoản nói lên đối tượng hàng hóa giao dịch Tên hàng

thường bao gồm: tên thương mại, tên khoa học, tên kèm theo vùng sản xuất, vụ

sản xuất, tên nhà sản xuất

3.2 Điều khoản về quy cách và chất lượng hàng hóa (Quality):

Điều khoản này nói lên tính năng, quy cách, kích thước, tác dụng, công

suất của hàng hóa, các bên mua bán cần phải quy định rõ trong hợp đồng

3.3 Điêu khoản về số lượng (Quantity):

Đây là điều khoản nói lên mặt lượng của hàng hóa giao dịch Việc lựa

chọn đơn vị tính số lượng nào phải vừa căn cứ vào tập quán buôn bán quốc tế

về đo lường cho loại hàng hóa, phương pháp quy định khối lượng, đơn vị đo

lường và nêu rõ trọng lượng cả bì và không bì của hàng hóa

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 2

3.4 Điều khoản giá cả (Price):

Trong điểu khoản này cần ghi rõ: đơn vị tính giá, đồng tiền tính giá, phương pháp quy định giá, điểu kiện thương mại và luật tham chiếu, vấn để

3.5.2 Về ký mã hiệu quy định trên bao bì:

Đó là những ký mã hiệu bằng chữ được ghi trên bao bì hàng hóa nhằm

3.6 Điều khoản về giao hàng (Shipment / Delivery):

Hai bên mua bán thoả thuận với nhau về thời gian, địa điểm, phương thức giao hàng, thông báo giao hàng

3.6.1 Thời gian giao hàng:

Thời gian giao hàng là thời hạn mà người bán phải hoàn thành nghĩa vụ giao hang

Trong hoạt động buôn bán quốc tế, có ba cách quy định thời hạn giao hàng: thời hạn giao hàng có định kỳ, thời hạn giao hàng không định kỳ, thời hạn giao hàng ngay

3.6.2 Địa điểm giao hàng:

Trong hợp đồng cần xác định rõ địa điểm giao hàng Trong mua ban quốc tế, hợp đồng có thể sử dụng các phương pháp sau để quy định địa điểm giao hang:

+ Quy định cảng (ga) giao hàng: cảng (ga) đến và cảng (ga) thông qua

Luin vin Fét Aghiép GVHD: NGO THI NGOC HUYEN

+ Quy định một cảng (ga) và nhiều cảng (ga)

+ Quy định cảng (ga) khẳng định và cảng (ga) lựa chọn

3.6.3 Phương thức giao hàng:

- Quy định giao nhận sơ bộ hoặc là giao nhận cuối cùng: được tiến hành

ở một nơi nào đó

- Quy định việc giao nhận về số lượng và chất lượng

3.6.4 Thong bdo giao hang (Notice of shipment):

Điều khoản thông báo giao hang thường ràng buộc người bán phải cung cấp những thông tin cần thiết cho người mua:

+ Thông thường trước khi giao hàng người bán thông báo: hàng đã sẵn sàng để giao hoặc ngày đem hàng ra cảng để giao Người mua thông báo cho người bán những điều cần thiết để gửi hàng hoặc về chi tiết con tàu đến nhận hàng

+ Sau khi giao hàng: người bán phải thông báo tình hình hàng đã giao,

kết quả giao hàng

3.6.5 Một số quy định khác về việc giao hàng:

- Giao hàng từng phần: có được phép hay không Hoặc cho phép glao

3.7 Điều khoản bảo hiểm (Insuranee):

Trong một hợp đồng ngoại thương cần thỏa thuận rõ ai là người mua bảo hiểm và điểu kiện bảo hiểm cần mua Tùy theo điều kiện thương mại và

phương thức giao hàng lựa chọn mà quy định việc mua bảo hiểm thuộc về ai

3.8 Điều khoản bảo hành (Warranty):

Luin vin Fét Aghiép GVHD: NGO THI NGQC HUYEN

Trong một số hợp đổng mua bán máy móc, thiết bị, thường có điều khoản này Khi soạn điểu khoản này cần phải thể hiện được hai yếu tố:

+_ Thời gian bảo hành

+_ Các nội dung được bảo hành

3.09 Điều khoản thanh toán (Payment):

Khi soạn điều khoản này các bên mua bán thường phải xác định rõ đồng

tiên thanh toán, thời hạn thanh toán, phương thức thanh toán và bộ chứng từ thanh toán

3.9.1 Déng tién thanh todn (Currency of Payment):

- Đông tiền thanh toán có thể là đồng tiền của nước xuất khẩu, hay nước nhập khẩu hay một nước thứ ba mà hai bên thoả thuận

- Đồng tiền thanh toán có thể trùng hoặc không trùng với đồng tiền tính

giá Nếu không trùng thì phải quy định tỷ giá quy đổi

3.92 Thời hạn thanh toán (Từne 6ƒ Payment):

Trong hợp đồng, các bên mua bán phải xác định rõ thời hạn thanh toán Thời hạn thanh toán có thể là trả trước, trả ngay, hay trả sau hoặc kết hợp sử dụng cả ba hình thức trong một hợp đồng

3.9.3 Phương thức thanh toán (Method of Payment):

Trong mua bán hàng hóa ngoại thương có nhiều phương thức thanh toán khác nhau Các phương thức sau thường được áp dụng trong phương thức thanh

toán quốc tế:

e Phuong thtfc nhé thu (Collection)

+ Nhé thu phiéu tron (Clean Collection)

+ Nhờ thu kèm chứng ttt (Documentary Collection)

e Phương thức chuyển tiền (Remittance)

e Phương thức tính dụng chứng từ (Documentary Letter of Credit)

SVTH: TRAN BICH VAN * LỚP: 96QT1 5

Mỗi một phương thức thanh toán có ưu điểm và nhược điểm khác nhau

Trong thanh toán quốc tế, việc áp dụng phương thức thanh toán nào cho thích hợp tùy thuộc vào tình hình tài chính của các bên, tùy vào mối quan hệ kinh doanh có tốt không, mức độ tin cậy giữa các bên có cao không

3.9.4 Bộ chứng từ thanh toán (Documents for Payment)

- Trong mua bán hàng hóa quốc tế, bộ chứng từ thanh toán đóng một vai trò quan trọng, nó có tính chất quyết định đến việc người bán có nhận được tiền thanh toán và người mua có nhận được hàng hay không

- Một bộ chứng từ thanh toán thường gồm có các chứng từ sau:

+ Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)

+ Hối phiếu (Bill of Exchange) + Phiéu dong géi (Packing List)

+ Van don dudng bién hodc dudng hang khong (Bill of Lading or

Airway Bill) + Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origing - C/O) + Giấy chứng nhận số lượng, trọng lượng (Cerficate of Quantity or Weight)

+ _ Giấy chứng nhận chất lượng (Cerficate of Quality)

3.10 Điều khoản phạt và bôi thương thiệt hai (Penalty):

Mục đích của điều khoản này là ràng buộc trách nhiệm của các bên, nhằm làm cho các bên từ bỏ ý định không muốn thực hiện hay thực hiện không

tốt hợp đồng Trong điều khoản này nêu rõ:

+ Những trường hợp sẽ bị phạt

+_ Mức độ phạt, bồi thường thiệt hại

3.11 Điều khoắn bất kha kháng (Force Majeure)

- Một sự cố được coi là bất khả kháng phải thỏa mãn đồng thời ba điều

kiện sau:

Luin oăn Fét Aghiép GVHD: NGO THINGOC HUYEN

+ Sự cố xảy ra một cách bất ngờ, không thể lường trước được

+ _ Sự cố mang tích chất khách quan, xảy ra từ bên ngoài

+ Sự cố xảy ra rồi, các bên không thể khắc phục hậu quả

- Trong điều khoản này cần nêu được ba tiểu khoản:

+ Các sự kiện tạo nên bất khả kháng

+ Thủ tục ghi nhận bất khả kháng

+ Hé qua của bất khả kháng

3.12 Điều khoản khiếu nại (Claim):

Điều khoản này giúp cho các bên mau chóng giải quyết được tranh chấp

có thể xảy ra trong quá trình thực hiện hợp đồng Trong điều khoản này cần phải để cập đến các vấn đề:

+ Trường hợp nào sẽ thực hiện khiếu nại

+ Cách thức khiếu nại hoặc thời hạn khiếu nại

+ Quyển và nghĩa vụ của các bên liên quan liên quan đến việc khiếu

nại

+ Cách thức điều chỉnh khiếu nại

3.13 Điều khoản trọng tài (Arbitration):

Trong điều khoản này cầu quy định các nội dung sau:

+ Chọn hội đồng trọng tài nào để xét xử

+ Cần quy định rõ luật áp dụng vào việc xét xử

* Trên đây là những nội dung chủ yếu của một hợp đồng mua bán ngoại

thương Tuy nhiên tùy theo mối quan hệ giữa các bên giao dịch mà số điều khoản có thể ít hay nhiều hơn

II/ CÁC BƯỚC THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU

1 KHAIQUAT VIEC THUC HIEN HOP DONG

- Việc tổ chức thực hiện hợp đồng là khâu rất quan trọng Đây là công

việc rất phức tạp đòi hỏi tuân thủ luật quốc gia và quốc tế, phải đảm bảo quyền

lợi của quốc gia, nâng cao doanh lợi và hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất

nhập khẩu

- Để thực hiện một hợp đồng xuất khẩu, bên bán phải tiến hành các công

việc sau: kiểm tra L/C, thuê phương tiện vận tải, mua bảo hiểm cho hàng hóa xuất khẩu, thủ tục hải quan hàng xuất, kiểm tra hàng xuất, giao hàng, lập chứng

từ thanh toán

2 TỔ CHỨC THỰC HIỆN HỢP ĐÔNG XUẤT KHẨU:

Trước kia để thực hiện việc xuất nhập khẩu hàng hóa trực tiếp, doanh nghiệp phải có giấy phép xuất nhập khẩu do Bộ Thương Mại cấp Nhưng hiện nay, theo nghị định số 57/1998/NĐ-CP của chính phủ về hoạt động xuất nhập khẩu thì các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế thành lập theo quy định pháp luật được xuất nhập khẩu hàng hóa theo ngành nghề đã ghi trong Giấy

chứng nhận đăng ký kinh doanh sau khi đã đăng ký mã số doanh nghiệp kinh

doanh xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan tỉnh, thành phố theo quy định tại khoản

3, điều 8 mà không phải xin giấy phép kinh doanh xuất nhập khẩu tại Bộ

Thương Mại nữa Các giấy phép kinh doanh xuất nhập khẩu đã cấp hết hiệu lực thi hành từ ngày 01/09/1998, doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải nộp và xuất

trình cho Hải quan bộ hồ sơ theo quy định tại quyết định 50/1998 QD-TCHQ ky

ngay 10/03/1998 cua Tổng Cục trưởng Tổng Cục Hải quan Bộ hé sơ đó gồm:

giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và giấy chứng nhận đăng ký mã số kinh

doanh xuất nhập khẩu

2.1 Kiểm tra L/C:

Bước này được tiến hành chỉ khi hai bên mua bán chấp thuận áp dụng

phương thức thanh toán tín dụng chứng từ — L/C Nội dung trong L/C cần được kiểm tra thật cẩn thận nhằm đảm bảo quyển lợi cho người bán và tránh trường

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 8

- Đối với hoạt động xuất khẩu, việc thuê tàu trả cước phí tùy thuộc vào

điều kiện thương mại được quy định trong hợp đồng và sự thương lượng thoả

thuận giữa hai bên giao dịch Căn cứ vào Điều Kiện Thương Mại Quốc Tế -

Incoterms, nếu trong hợp đồng ngoại thương quy định: hàng được giao tại nước

người mua, phương tiện vận tải do người bán thuê (điều kiện giao hàng: CE,

CIF, CPT, DES, DEQ, DDU, DDP) thì người bán sẽ thuê phương tiện vận tải

- Người bán sẽ lựa chọn loại hình vận chuyển thích hợp (đường biển,

đường hàng không, đường sắt)

- Căn cứ vào tính chất đặc thù của hàng hóa (như hàng đi nhanh, gấp tùy theo tính chất hàng hóa, )

2.2.2 Các loại hình thuê phương tiện vận tải:

(@ Thuê tàu:

Có hai dạng thuê tàu: tàu chợ và tàu chuyến

* Tàu chợ (Liner): là tàu đã chạy theo một lịch trình đã định sẵn, theo

một tuyến đường nhất định Biểu cước phí cố định, cước phí thường do hãng tàu

quy định trước (trong tiền cước phí tính luôn chi phi boc — dỡ hàng)

Nhà kinh doanh xuất nhập khẩu thuê tàu chợ khi khối lượng hàng cần

chuyên chở ít, không đủ để chủ hàng thuê nguyên một chuyến tàu

* Tàu chuyến (Voyage): là tàu chạy theo yêu cầu của người thuê tàu, không theo lịch trình định trước Cước phí vận chuyển thay đổi theo sự thỏa

thuận giữa chủ tàu và người đi thuÊ (tiên bốc — dỡ hàng không nằm trong tién

cước)

Nhà kinh doanh xuất nhập khẩu thuê tàu chuyến khi khối lượng hàng cần

chuyên chở đủ chất đây một chuyến tàu

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 9

* Ngoài hai phương thức trên, còn có phương thức thuê tàu định hạn Theo sự thỏa thuận, chủ tàu cho chủ hàng thuê toàn bộ con tàu để chở hàng cho đến khi

hết hàng hoặc cho đến khi hết hạn hợp đồng thuê tàu

@'Thủ tục thuê tau:

* Đối với tàu chợ:

+_ Phải nghiên cứu kỹ lịch trình tàu chạy và biểu cước phí vận chuyển + Lap bang kê khai hàng hóa chuyên chở (Cargo List) gởi đến hãng

tàu để đăng ký chỗ (có mẫu sẵn)

+ Ký giấy lưu khoang tàu (Booking Note) Lúc này thủ tục thuê tàu hoàn tất

* Đối với tàu chuyến:

+_ Liên hệ với chủ tàu để xin đàm phán

+ Tiến hành đàm phán để mặc cả giá cước vận chuyển

+ Tiến hành ký kết hợp đồng thuê tàu (Charter Party) (có mẫu sẵn) 2 3 Mua bảo hiểm cho hàng xuất khẩu:

Để đảm bảo an toàn cho hàng hóa trong quá trình vận chuyển, các bên giao dịch thường mua bảo hiểm cho hàng hóa Cũng giống như thuê tàu, việc mua bảo hiểm cũng tùy thuộc vào điều kiện cơ sở giao hàng và tính chất của hàng hóa chuyên chở, và sự thương lượng của hai bên giao dịch Thường thì nhà

xuất khẩu sẽ mua bảo hiểm khi biết chính xác ngày sẽ giao hàng đi và ngày

hàng đến Khi mua bảo hiểm cho hàng hóa, các bên có thể mua tại các công

ty bảo hiểm nơi nào mình tin tưởng nhất và mua theo điều kiện hai bên thỏa thuận

2 4 Thủ tục hải quan hàng xuất khẩu:

Điều 12, chương 3 Pháp lệnh Hải quan quy định thủ tục hải quan gồm:

+ Khai bdo va nộp tờ khai hải quan

+ Đưa đối tượng kiểm tra đến địa điểm quy định để kiểm tra

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 10

+ Làm nghĩa vụ nộp thuế

2.4.1 Khai báo và nộp tờ khai hải quan:

- Người khai báo hải quan phải tự kê khai đây đủ chính xác nội dung những tiêu thức ghi trên tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu Dựa vào bảng hóa đơn và bảng kê khai hàng hóa để người khai báo lập tờ khai hải quan Người khai báo hải quan cũng phải tự tính thuế hàng theo quy định, tùy mặt hàng xuất

khẩu mà có thuế suất khác nhau

- Mỗi tờ khai chỉ dành cho một mặt hàng do đó nếu lô hàng xuất bao gồm nhiều mặt hàng thì việc khai báo chỉ tiết hàng hóa và tính thuế với toàn bộ

lô hàng sẽ được thực hiện trên phụ lục tờ khai

2.4.2 Đưa hàng hóa đến nơi quy định để kiểm tra:

- Hàng hóa phải được sắp xếp trật tự, thuận tiện cho việc kiểm soát Các

mặt hàng xuất khẩu thường được hải quan kiểm tra đại diện, tức lấy 3 - 5% toàn bộ mặt hàng xem hàng hóa có đúng với nội dung khai báo hay không

2.4.3 Làm nghĩa vụ nộp thuế xuất khẩu theo luật định:

- Căn cứ vào những quy định của pháp luật về thời gian nộp thuế, trên cơ

sở thuế phải nộp đo công tự khai, Hải quan sẽ ra thông báo thuế và yêu cầu nộp thuế Thời hạn nộp thuế là 15 ngày kể từ ngày nhận được thông báo thuế

chính thức

2 5 Giao hàng:

Trình tự và thủ tục giao hàng cho tàu gồm:

- Căn cứ vào chỉ tiết hàng hóa xuất khẩu, người giao hàng sẽ lập bảng kê

hàng — Cargo List trong đó ghi rõ tên địa chỉ người nhận hàng, loại hàng, số

lượng, trọng lượng, mã hiệu, cảng đến để tiện cho việc sắp xếp hàng lên tàu

- Việc giao hàng, xếp hàng lên tàu do cảng đảm nhận và chủ hàng chịu chi phi

- Sau khi hàng được xếp lên tàu, chủ hàng sẽ được thuyển phó cấp biên

lai thuyển phó — Mate’s receipt — day 1a bằng chứng của việc giao hàng Chủ

hàng sẽ đổi lấy Bill of Lading, điều tối quan trọng là phai lay dude Clean Bill

of Lading

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 11

Luin vin Fét Aghiép GVHD: NGO THI NGOC HUYEN

- Nếu hàng hóa được chuyên chở bằng container thì tùy theo số lượng

hàng giao mà có cách gửi hàng FCL (Full Container Load) hoặc LCL (Less than

a container load) Đối với vận chuyển bằng container, việc đóng gói hàng vào container va moi chi phi phat sinh 14 do chủ hàng chịu trừ khi giao hàng không

đủ cho một container

2 6 Yêu cầu người mua thanh toán:

Sau khi đã giao hàng đầy đủ như hợp đồng đã định thì yêu cầu người mua thanh toán tiển hàng Nhưng tùy theo từng phương thức thanh toán mà công việc này có khác nhau:

+ Phương thức nhờ thu chứng từ (D/A, D/P): Sau khi đã giao lô hàng

cho nhà nhập khẩu, nhà xuất khẩu lập hối phiếu (B/E) và gởi đến

ngân hàng dịch vụ của mình cùng với bộ chứng từ có liên quan đến

lô hàng nhờ ngân hàng thu hộ tiễn lô hàng ghi trên hối phiếu

+ Phương thức chuyển tiển: nhà xuất khẩu giao hàng và toàn bộ

chứng từ có liên quan đến lô hàng cho nhà nhập khẩu Sau khi nhận

được hàng, người mua sẽ ra ngân hàng viết lệnh chuyển tiền để yêu cầu ngân hàng chuyển tiền cho người bán

+ Phương thức thanh toán bằng L/C: Sau khi giao hàng, nhà xuất khẩu

lập bộ chứng từ thanh toán theo yêu cầu của thư tín dụng gởi cho

ngân hàng dịch vụ của mình nhờ thu hộ tiền

* Bộ chứng từ thanh toán gồm:

1 Vận đơn đường biển (BiIl of Lading):

Là chứng từ do người chuyên chở (chu tau, thuyén trưởng) cấp cho

người gửi hàng nhằm xác nhận việc hàng hóa đã được tiếp nhận để vận chuyển

Vận đơn dùng trong thanh toán phải là vận đơn gốc

Luin otin Fét Aghiép GVHD: NGO THI NGOC HUYEN

TẠI CÔNG TY AGREXPORT ĐÀ NĂNG

Luin oan Fét Ughiép GVHD: NGO THI NGOC HUYEN

I/ GIGI THIEU VE CONG TY VA CHI NHANH TAI

TPHCM

1, CONG TY XUẤT NHẬP KHẨU NÔNG SẢN VÀ THỰC

PHẨM CHẾ BIÊN ĐÀ NẴNG (AGREXPORT ĐÀ NĂNG):

1.1 Lich sử hình thành và phát triển của công ty:

- Năm 1976, Tổng Công ty xuất nhập khẩu nông sản đã ra quyết định

thành lập Chi nhánh tại Đà Nẵng mang tên Chi nhánh xuất nhập khẩu nông sản

Đà Nẵng

- Năm 1985, Bộ Nông Nghiệp và Công Nghiệp Thực Phẩm lúc bấy giờ

đã ra quyết định số 144/NN - TCCB - QÐ ngày 22/04/85 đưa Chi Nhánh Đà

Nang lên thành Công ty xuất nhập khẩu nông sản II Đà Nẵng

- Năm 1996, trước sự phát triển mạnh của Công ty xuất nhập khẩu nông

sản II Đà Nẵng cũng như những thay đổi trên thị trường, Bộ Nông Nghiệp và

Phát Triển Nông Thôn đã ra quyết định số 1233 NN/ TCCB —- QD ngày

22/07/96 thành lập Công ty xuất nhập khẩu nông sản và thực phẩm chế biến Đà

Nẵng từ Công ty xuất nhập khẩu nông sản sản II Đà Nẵng

- Công ty XNK nông sản và thực phẩm chế biến Đà Nẵng có tên giao

dịch quốc tế là Da Nang Agricultural Product and Foodstuffs Import and Export

Company, gọi tắt là Agrexport Đà Nẵng Trụ sở chính được đặt tại số 64 đường

Trần Phú - TP Đà Nẵng Đây là một doanh nghiệp nhà nước trực thuộc Tổng

Công ty xuất nhập khẩu nông sản và thực phẩm chế biến, hoạt động sản xuất,

kinh doanh, xuất nhập khẩu nông sản, thực phẩm và các hàng hóa khác

- Từ sau khi ra đời, Công ty đã không ngừng phát triển, gia tăng ngành hàng kinh doanh, mở rộng phạm vi kinh doanh Công ty cũng lần lượt thành lập

các chi nhánh ở Hà Nội, TPHCM và một văn phòng đại diện ở Tây Nguyên

1.2 Bộ máy tổ chức và cơ cấu nhân sự:

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 14

Luin oan Fét Nghiép GVHD: NGO THI NGOC HUYEN

Ly Văn phòng Dai |g | 1 > Phòng Nghiệp

* Giám đốc: là người đứng đầu công ty, có quyền quyết định mọi hoạt

động của công ty Là người chịu trách nhiệm cao nhất về thành tích đạt được cũng như mọi vi phạm pháp luật do pháp nhân công ty thực hiện

* Phó Giám đốc: thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công, ủy quyền của

Giám Đốc Phó Giám đốc được phân công trực tiếp quản lý Phòng Tổ chức —

Hành chính, Chi nhánh TPHCM và văn phòng đại diện ở Tây Nguyên

* Phòng Tổ chức - Hành chính:

- Quản lý đội ngũ cán bộ công nhân viên của công ty, thực hiện chế độ

tiền lương, tiền thưởng của công ty, thực hiện bảo hiểm của xã hội

- Tham mưu cho Giám đốc xây đựng, tổ chức bộ máy quản lý

- Thực hiện các công việc hành chính, quản trị phục vụ công tác kinh

doanh xuất nhập khẩu của Công ty

* Phòng Kế toán - Tài chính:

- Quản lý vốn, tài sản và hàng hóa của Công ty

- Thực hiện chế độ kế toán theo quy định của Nhà nước

- Xây dựng kế hoạch tài chính năm cho Công ty

- Theo dõi chặt chẽ quá trình hoạt động của công ty, lập kế hoạch huy

động vốn, sử dụng vốn tiết kiệm và có hiệu quả

* Phòng nghiệp vụ kinh doanh:

- Trực tiếp thực hiện các thương vụ kinh doanh, thực hiện việc lập kế hoạch kinh doanh, thống kê kết quả thực hiện, phân công công việc cụ thể cho các đơn vị:

e Bốn phòng xuất nhập khẩu I, Il, Dll, IV: trực tiếp thực hiệh các thương vụ xuất nhập khẩu cả tự doanh lẫn nhận ủy thác

e Phòng kinh tế - tổng hợp: lập kế hoạch kinh doanh cho công ty, theo dõi quá trình thực hiện các phương án kinh doanh

e Nhà máy dứa Tân Kỳ: đây là nhà máy mà Công ty Agrexport Đà Nẵng tham gia liên doanh để sản xuất nước dứa xuất khẩu Tuy nhiên nhà máy đang trong quá trình xây dựng, chưa đi vào hoạt động

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 16

2/ CHI NHANH TAI TPHCM CUA CONG TYAGREXPORT

Trước yêu cầu phát triển đó, giữa năm 1997, Công ty đã ra quyết định thành lập

Chi nhánh TPHCM Tuy nhiên phải đến ngày 15/12/97 sau khi được UBND

TPHCM cấp giấy phép số 3141/GP - KTNN thì Chi nhánh TPHCM mới chính

thức ra đời Trụ sở lúc bấy giờ đặt tại 145 Trần Quang Khải, phường Tân Định,

Quan 1

- Lúc mới ra đời Chí nhánh TPHCM chủ yếu làm các công việc giao

dịch, giúp công ty ký kết các hợp đồng kinh tế, các thương vụ xuất nhập khẩu

mang pháp nhân công ty nhưng được thực hiện ở TPHCM và các tỉnh miễn

Nam Dần dần hoạt động của Chi nhánh được mở rộng cả quy mô và lĩnh vực

- Đến đầu năm 1999, Chi nhánh TPHCM chuyển sang trụ sở mới ở số 2B

Mạc Đỉnh Chi, phường Đa Kao, quận 1 Và cũng từ đầu năm 99, Chi nhánh

TPHCM đứng pháp nhân trực tiếp ký kết các hợp đồng nội ngoại thương, thực hiện các hoạt động xuất nhập khẩu theo ủy quyền của giám đốc Công ty

2.2 Cơ cấu tổ chức của Chỉ nhánh TPHCM:

Chi nhánh TPHCM hiện nay có cơ cấu tổ chức rất đơn giản, chỉ gồm

TnƯỜI người:

* Giám đốc Chỉ nhánh: là người đứng đầu Chi nhánh, trực tiếp quản lý các

nhân viên ở Chi nhánh, trực tiếp điều hành mọi hoạt động kinh doanh Giám

đốc Chi nhánh thực hiện nhiệm vụ theo ủy quyên của giám đốc Công ty và chịu trách nhiệm về thành tích hoạt động của Chi nhánh

* Phó giám đốc Chỉ nhánh: là người phụ tác cho giám đốc chi nhánh, chịu

trách nhiệm trước giám đốc, chi nhánh về phân việc được phân công, đồng thời chịu trách nhiệm cá nhân về các hành vi sai phạm trước pháp luật

* Kế toán Chỉ nhánh: là người quản lý việc thu chỉ tài chính của Chi nhánh, quản lý tài sản, hàng hóa của chi nhánh, lập báo cáo gởi Công ty

Luin van Fét Ughiip GVHD: NGO THI NGOC HUYEN

* Thi quy Chi nhaénh: quan ly tién quy cia chi nhanh

* Cán bộ nghiệp vụ ngoại thương: cùng với giám đốc chi nhánh thực hiện việc giao dịch với khách, lập các phương án kinh doanh, soạn thảo các hợp

đồng, điều phối việc triển khai thực hiện các thương vụ, giúp giám đốc chỉ nhánh thanh lý các hợp lý kinh tế

* Nhân viên giao nhận: trực tiếp thực biện việc giao nhận hàng hóa xuất

nhập khẩu

Với cơ cấu tổ chức đơn giản trên, Chi nhánh Agrexport Đà Nẵng tại

TPHCM thể hiện rõ nét những đặc điểm của một chi nhánh nhỏ, hoạt động trong lĩnh vực thương mại

2 3 Phân tích hiệu quả kinh doanh của Chỉ nhánh:

Chi nhánh Agrexport Đà Nẵng tại TPHCM mặc dù chỉ mới đi vào hoạt động trong hai năm nay nhưng quy mô và phạm vi kinh doanh của Chi nhánh đã phát triển khá nhanh Để đánh giá được hiệu quả hoạt động của Chỉ nhánh, ta

sẽ phân tích một vài chỉ tiêu tài chính cơ bản sau:

Bang 1: Chỉ tiêu tài chính cơ bản của Chỉ nhánh

5 Tỷ suất Chi phí (Chi phí/ Doanh thu) (%) 72,67 74,97

6 Tỷ suất lợi nhuận (Lợi nhuận/ Doanh thu) (%) 0,95 0,56

a Doanh thu:

- Mọi doanh nghiệp khi tham gia vào hoạt động kinh doanh đều có mối

quan tâm lớn là làm sao tiêu thụ được hết những sản phẩm hàng hóa hoặc

những dịch vụ Kết quả của việc tiêu thụ sản phẩm chính là kết quả kinh doanh

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 18

- Doanh thu của Chi nhánh Agrexport Đà Nẵng tại TPHCM chủ yếu là từ

hoạt động xuất nhập khẩu (chiếm trên 90%), ngoài ra Chi nhánh cũng có hoạt

động kinh doanh nội địa Doanh thu kể trên bao gồm doanh thu xuất nhập khẩu

và doanh thu nội điạ Doanh thu năm 99 tăng mạnh, đạt hơn 2 lần so với năm

98, sở đĩ có hiện tượng trên là do năm 99 hoạt động xuất nhập khẩu có sự gia

tăng rất lớn so với năm 98, đặc biệt là hoạt động xuất nhập khẩu Doanh thu

của Chi nhánh tăng mạnh là dấu hiệu rõ ràng cho sự phát triển quy mô kinh doanh Tuy nhiên nó chưa phản ánh được hiệu quả kinh doanh của Chi nhánh

b Chỉ phí:

- Vì là một doanh nghiệp xuất nhập khẩu, hoạt động xuất nhập khẩu chủ

yếu nằm trong lĩnh vực lưu thông hàng hóa, đưa hàng hóa từ nơi sản xuất đến

nơi tiêu dùng, do đó trong hoạt động kinh doanh chi phí lưu thông có ý nghĩa

quan trọng Gắn với quá trình lưu thông hàng hóa xuất nhập khẩu chính là chỉ

phí lưu thông hàng hóa xuất nhập khẩu

- Chi phí lưu thông hàng hóa xuất nhập khẩu là chi phí phát sinh ở hầu

hết các quá trình mua bán, dự trữ và lưu chuyển hàng hóa Đó có thể là chi phí

thu mua, tiêu thụ hàng hóa, vận chuyển, bảo quản, phân loại, đóng gói,

- Tại Chi nhánh TPHCM của Công ty Agrexport Đà Nẵng, chi phí năm

99 tăng mạnh đạt gần bằng 4 lần chi phi kinh doanh năm 98 Đây là hệ quả tất

yếu của việc mở rộng quy mô kinh doanh Tổng chi phí năm 99 tăng lên là vì Chi nhánh luôn hoạt động trong tình trạng thiếu vốn lưu động, luôn phải vay

vốn ngân hàng phục vụ cho từng thương vụ xuất nhập khẩu Năm 99, hoạt động

xuất nhập khẩu của Chi nhánh tăng mạnh, đặc biệt là với hoạt động nhập khẩu

Do đó lượng vốn vay ngân hàng tăng lên và đương nhiên là lãi vay phải trả ngân hàng cũng tăng tương ứng Và đó là một bộ phận lớn trong tổng chi phí của Chi nhánh

- Chi phí năm 99 tăng mạnh làm tỷ suất chi phí (chí phí / doanh thu) từ 72,67%(năm 98) lên 74,97% (năm 99) Tỷ suất chi phí gia tăng chứng tổ năm 99

chi phí đã tăng nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu Đây là dấu hiệu không tốt cho

tình hình kinh doanh của chi nhánh và rất bất lợi cho chỉ nhánh vì chi phí càng tăng sẽ ảnh hưởng không tốt đến hiệu quả hoạt động kinh doanh Để giảm được

tỷ suất chỉ phí, tổng chi phí chi nhánh cần điều chỉnh phần kết cấu hàng hóa do

mỗi sản phẩm khác nhau sẽ có một chỉ phí khác và tỷ suất chi phí khác nhau

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 19

Do đó nên chú trọng đến việc nâng cao phát triển những loại hàng hóa có tỷ

suất chi phí thấp để giảm chỉ phí của toàn đơn vị Một điều nữa cần chú ý đến

việc tổ chức vận chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng sao cho

ngắn nhất để giảm bớt phần chi phí, chỉ nhánh cần lưu ý kiểm soát chỉ phí tiết

kiệm các khoảng chi kém hiệu quả hoặc chưa thực sự cần thiết

c Nộp ngân sách:

Với chỉ tiêu nộp ngân sách thì tương ứng với sự gia tăng doanh thu năm

99, giá trị nộp thuế năm 99 cũng tăng mạnh, đạt hơn hai lần giá trị nộp thuế

năm 98 Tỷ lệ giá trị nộp ngân sách trên doanh thu mỗi năm đều khoảng 25%

Đây là một tỷ lệ khá cao Đó là vì suốt hai năm 98 - 99, chi nhánh đều có hoạt

động nhập khẩu chiếm tỷ trọng lớn Mà thuế suất nhập khẩu thường cao hơn so

với các loại thuế khác Với hơn 90% tiễn nộp thuế là cho thuế nhập khẩu thì

đương nhiên tỷ lệ nộp ngân sách trên doanh thu phải cao Dù sao thì sự phát

triển của chi nhánh cũng luôn đi liển với sự gia tăng mức đóng góp cho ngân

sách nhà nước

d Lợi nhuận:

- Lợi nhuận được xem là kết quả cuối cùng trong hoạt động kinh doanh

tại doanh nghiệp Đây là chỉ tiêu để tính toán và đánh giá hiệu quả của kinh

doanh Lợi nhuận là phần chênh lệch giữa doanh thu bán hàng với các khoản

chi phí khác như: giá thành sản phẩm, các loại thuế phải nộp

- Tại đơn vị Agrexport Đà Nẵng, lợi nhuận năm 99 có tăng so với năm

928 Tuy nhiên sự gia tăng đó quá nhỏ so với sự gia tăng doanh thu Vì vậy tỷ

suất lợi nhuận đã giảm từ 0,95% xuống còn 0,56% Tỷ suất lợi nhuận thấp như

vậy một phần là do chi nhánh thiếu vốn hoạt động, phải vay vốn để phát triển

Nhưng nếu chỉ tạo ra lợi nhuận ít như vậy, tỷ suất lợi nhuận thấp như vậy thì

Agrexport Đà Nẵng không có nguồn đầu tư mới và sẽ tiếp tục tình trạng thiếu

vốn hoạt động Đây là một cái vòng lẩn quẩn mà không riêng gì Agrexport Đà

Nắng mà nhiều doanh nghiệp Việt Nam khác cũng đang gặp phải

* Nhìn tổng thể thì Agrexport Đà Nẵng là một đơn vị trẻ đang phát triển

Năm 99 doanh thu tăng mạnh, tương ứng với nó là sự gia tăng giá trị nộp ngân

sách (chủ yếu là thuế nhập khẩu) Tuy nhiên do hoạt động trong tình trạng

thiếu vốn phải vay vốn ngân hàng và nhiều nguyên nhân khác đã làm cho chỉ

phí năm 99 tăng mạnh Tỷ suất chi phi tăng, tỷ suất lợi nhuận giảm, đó là những

dấu hiệu phản ánh tình hình kinh doanh có chiều hướng xấu đi Vì vậy chỉ

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 20

nhánh cần nhanh chóng kiểm soát lại hoạt động kinh doanh, tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả các thương vụ

I/ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU ,

TAICONG TY AGREXPORT DA NANGCHI NHANH

hàng như thế nào, khả năng đáp ứng theo yêu cầu của khách hàng ra sao,

- Đối với đơn vị Agrexport Đà Nẵng, mang tên là đơn vị xuất nhập khẩu nông sản và thực phẩm chế biến nên thế mạnh xuất khẩu của chỉ nhánh đương

nhiên là các mặt hàng nông sản thực phẩm, cụ thể là:

- Qua bảng 2 ta nhận thấy mặc dù kim ngạch xuất khẩu chung của Chi

nhánh gia tăng nhưng cơ cấu mặt hàng xuất khẩu biến động rất mạnh Mặt

hàng bắp vàng năm 98 xuất khẩu với giá trị kim ngạch hơn nửa triệu USD,

chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu, thì sang năm 99 đã biến mất khỏi

danh sách các mặt hàng xuất khẩu của Chi nhánh Không chỉ bắp vàng mà các mặt hàng còn lại cũng trong tình trạng tương tự Như vậy các mặt hàng Chi

nhánh xuất khẩu năm 98 sang năm 99 đã hoàn toàn biến mất khỏi danh sách

hàng xuất khẩu Các mặt hàng xuất khẩu trong nim 99 déu hoàn toàn mới Điều này thể hiện sự thiếu ổn định trong hoạt động kinh doanh của Chỉ nhánh

Số lượng mặt hàng xuất khẩu đã ít lại chưa định hình rõ nét

- Trong số 6 mặt hàng mới xuất khẩu năm 99, ta thấy có những mặt hàng

như tiêu đen, gạo đạt giá trị kim ngạch hơn 300.000 USD hay đậu phộng nhân

cũng đạt hơn 100.000 USD, các mặt hàng này chiếm tỷ trọng cao trong tổng

kim ngạch xuất khẩu năm 99 Điễu này cho thấy sự năng động trong việc tìm

kiếm, xây dựng mặt hàng xuất khẩu mới mà đội ngũ lao động của chi nhánh đã

Luin van Fét Ughiép GVHD: NGO THI NGOC HUYEN

Bảng 2: Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu của Chi nhánh

định Đầu tiên có thể kế đến đặc điểm của hàng nông sản là giá cả luôn biến

động trên thị trường nội địa cũng như quốc tế Công ty Agrexport Đà Nắng cũng như Chi nhánh TPHCM hoạt động thuần túy thương mại, lại luôn trong

tình trạng thiếu vốn, thiếu cơ sở trữ hàng nên rất bị động Từ việc dự báo giá

cả, tổ chức thu mua, dự trữ, ký kết hợp đồng xuất khẩu, chỉ nhánh luôn gặp khó

khăn Trong khi đó lại luôn bị cạnh tranh gay gắt từ các công ty trong nước tham gia xuất khẩu nông sản từ khi nhà nước nới lỏng các quy định về quản lý

- Hơn nữa hàng nông sản là loại hàng chịu nhiều ảnh hưởng bởi diéu

kiện thời tiết Ngay từ đầu năm 99 đã có những dấu hiệu cho thấy tình hình thời

tiết diễn biến thất thường, đang từ khô hạn chuyển sang mưa sớm, bão cũng đến khá sớm (từ 4/1999) Trong suốt năm, bão lũ, áp thấp nhiệt đới xảy ra liên tục trên phạm vị cả nước, một số vùng rơi vào tình trạng lũ lụt (các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, miễn Đông Nam Bộ, miền Trung) do đó đã ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình sản xuất, làm giảm sút đáng kể đến nguồn nguyên liệu nông sản

* Tóm lại: Chỉ nhánh tại TPHCM của Công ty Agrexport mặc dù đạt kim ngạch xuất khẩu tăng trong năm qua, nhưng chủng loại mặt hàng còn ít, biến động mạnh, kim ngạch manh mún và không ổn định Chi nhánh mới đang

trong quá trình định hình cho mình một cơ cấu mặt hàng xuất khẩu chủ lực, có

- Căn cứ vào cơ cấu thị trường xuất khẩu, ta thấy thị trường xuất khẩu

của Chi nhánh phần lớn là ở các nước Châu Á Đây là thị trường quan trọng của Chi nhánh với tỷ trọng 89,6% (năm 1988) và 90,42% (năm 99) Tuy nhiên hầu

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 23

hết các nước này đều là thị trường trung gian cho thị trường Châu Au và Bắc

Mỹ Đó là vì các mặt hàng xuất khẩu của Chi nhánh thường là nông sản ở dạng thôˆ, vá lại chất lượng chỉ ở mức tạm chấp nhận chưa thể thâm nhập vào thị trường châu Âu, châu Mỹ vốn là các thị trường đòi hỏi chất lượng sản phẩm

Cao

- Qua bảng trên ta thấy không chỉ kim ngạch xuất khẩu của Chi nhánh

tang trong năm qua mà số lượng thị trường xuất khẩu cũng tăng, tuy nhiên có sự

biến động mạnh Năm 98, thị trường Đài Loan chiếm 82,05% tổng kim ngạch xuất khẩu với giá trị hơn nửa triệu USD, trong đó chủ yếu là nhập khẩu bắp vàng Sang năm 99 Chỉ nhánh đã để mất hẳn thị trường này Đó là do tác động của cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ châu Á, một số khách hàng tại Đài Loan

của Chi nhánh đã không thể hiện khôi phục lại sau cuộc khủng hoảng, một

phần là do một số khách hàng của Chỉ nhánh đã liên hệ với các cơ sở sản xuất

khác ở Việt Nam có thể đáp ứng được nhu cầu của họ nhiều hơn

- Với thị trường Trung Quốc: trong năm qua đã có sự gia tăng cả về giá trị lẫn tỷ trọng Năm 98, giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt 47.800 USD, sang năm

32 tăng lên thành 215.854,8 USD, tăng 4,5 lần với 168.054,8 USD về số tuyệt

đối Đây là một thị trường đầy hấp dẫn và hứa hẹn với dân số gần 1/5 dân số thế giới Thị trường Trung Quốc không đòi hỏi cao về chất lượng hàng hóa, có khả năng tiêu thụ mạnh trong tương lai Chỉ nhánh cần mở rộng các mối quan hệ giao dịch với Trung Quốc nhưng cân lưu ý đến khẩ năng thanh toán và uy tín

của các thương nhân Trung Quốc trên thương trường

- Trong cơ cấu thị trường năm 99, ta thấy có hai thị trường mới là Singapore và Ukraine, hơn nữa Singapore lại là thị trường chiếm tỷ trọng xuất khẩu cao nhất trong năm 99 vừa qua Tìm kiếm được thị trường mới với khả

năng nhập khẩu mạnh là một bước tiến bộ của Chi nhánh Tuy nhiên nếu chỉ

nhìn giá trị và tỷ trọng này thôi thì ta không thể thấy được thực chất của vấn đê

Mặc dù chiếm tỷ trọng rất cao nhưng đây không phải là thị trường tiêu thụ thực

sự của Chỉ nhánh mà chỉ là thị trường trung gian Đa số các sản phẩm của Chi

nhánh xuất khẩu cho thương nhân Singapore sau đó lại bị các thương nhân này bán trên thị trường khác với giá cao hơn Dù vậy trong thời gian tới, Chi nhánh

vẫn tiếp tục mua bán với Singapore vì đây là trung tâm thương mại của khu vực

Đông Nam Á với những hoạt động giao dịch mua bán sôi nổi, có khả năng

thanh toán tốt và trong tương lai thì đây có thể trả thành thị trường chủ lực của

Chi nhánh

* Tóm lại: năm qua Chi nhánh đã chủ động tìm kiếm thị trường mới,

đồng thời cũng nổ lực để gia tăng kim ngạch xuất khẩu Tuy đã đạt được một số

thành tích nhất định nhưng nhìn chung ta vẫn thấy cơ cấu thị trường xuất khẩu

của Chi nhánh còn ít và bị bó hẹp trong phạm vi các nước khu vực Châu Á và ở

mọi thị trường Chi nhánh cũng chỉ xuất được một hoặc một vài sản phẩm Nếu

tiếp tục tình trạng này thì hoạt động của Chỉ nhánh sẽ rất bấp bênh Vì một khi

ngành sản xuất của quốc gia bị biến động thì hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp cũng bị biến động theo

3/ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU THEO PHƯƠNG

Phương thức Năm 98 Năm 99

kinh doanh | Trị giá (USD) | Tỷ trọng (%) | Trị giá (USD) | Tỷ trọng (%)

Qua bảng số 4 trên ta thấy tình hình xuất khẩu theo phương thức kinh

doanh giữa hai năm 98 — 99 có sự thay đổi rất lớn Tương quan giữa phương thức tự doanh và phương thức nhận ủy thác xuất khẩu nim 98 14 80 — 20, sang

năm tương quan này gần như là 50 — 50 Kim ngạch xuất khẩu của phương thức

kinh doanh ủy thác tăng chứng tỏ Chỉ nhánh làm ăn có uy tín, được nhiều cơ sở sản xuất tín nhiệm Đối với phương thức tự doanh, sở đĩ có sự giảm sút như vậy

là do năm 99, Chi nhánh bị mất hẳn thị trường bắp vàng xuất khẩu trực tiếp

sang Đài Loan với giá trị kim ngạch hơn nửa triệu USD và một phần cũng là do

nguồn hàng của Chi nhánh không ổn định nên đã không đáp ứng được nhu cầu của một số khách hàng

- Phân tích tình hình xuất khẩu theo phương thức kinh doanh ta thấy Chi nhánh đang có xu hướng chuyển từ tự doanh là chính sang những ủy thác và tự doanh gần bằng nhau Mà như ta biết thì với các thương vụ nhận ủy thác, doanh nghiệp chỉ được hưởng một khoảng phí dịch vụ nhỏ từ 0,1% đến 0,5% giá trị

hợp đồng Hiệu quả vừa thấp vừa thất thường, không ổn định Năm 98, nha nước Việt Nam đã mở rộng quyển kinh doanh xuất nhập khẩu cho mọi đối

Lugn vin Fét Ughiép GVHD: NGO THI NGOC HUYEN tượng doanh nghiệp và trong tương lai quyền kinh doanh đối với từng ngành hàng cũng sẽ được mở rộng Như vậy là nhu cầu ủy thác sẽ giảm trong khi số đơn vị có khả năng nhận ủy thác lại tăng Do đó triển vọng của dịch vụ nhận ủy

thác không được sáng sủa lắm

- Vì vậy trong chiến lược phát triển dài hạn của mình Chi nhánh phải định hướng tăng tỷ trọng phương thức tự doanh Trước mắt, khi mà đơn VỊ gặp

khó khăn về vốn, về thị trường, Chi nhánh vẫn phải cố gắng duy trì việc thực

hiện các dịch vụ nhận ủy thác vì đây là một loại hình hoạt động mang lại doanh

thu không nhỏ cho Chi nhánh

- Từ năm 99, hoạt động nhận ủy thác xuất khẩu của Chi nhánh đã có

bước phát triển về chất Chi nhánh không chỉ đơn thuần đứng pháp nhân và làm các nghiệp vụ giao nhận mà còn tham gia vào một số thương vụ Cụ thể như là

trường hợp cơ sở trong nước có nguồn hàng, khách hàng nước ngoài có nhu cầu

mua và họ đã tìm được nhau, thống nhất được giá cả, số lượng, chất lượng hàng

hóa Tuy nhiên vì chưa tin cậy nên bên nước ngoài không thể giao tiền trước

Bên trong nước lại thiếu vốn để chuẩn bị hàng, vừa không rành về nghiệp vụ

kinh doanh xuất khẩu Hai bên tìm đến Agrexport Đà Nẵng Chi nhánh sẽ lập

hợp đồng ngoại thương bán hàng cho khách hàng nước ngoài, đồng thời ký hợp

đồng nội thương, ứng tiền mua hàng của cơ sở trong nước Như vậy Chi nhánh

đã bỏ tiền để tham gia vào một thương vụ mà ban đầu có vẻ như nhận ủy thác Đương nhiên là với những thương vụ như vậy lợi nhuận thu được cao hơn nhiều

so với chỉ nhận ủy thác đơn thuẫn Ngoài ra, sau một thời gian thực hiện những thương vụ như vậy, Chỉ nhánh sẽ quen với mặt hàng, biết nguồn cung cấp hàng,

biết thị trường tiêu thụ Từ đó Chi nhánh có thể chủ động đứng ra tự doanh

hoàn toàn

4/ PHAN TICH TINH HINH XUAT KHAU THEO PHUONG

THUC THANH TOAN:

Tình hình áp dụng các phương thức thanh toán cho hoạt động xuất khẩu

của Chi nhánh được thể hiện ở bảng 5 :

- Qua bảng 5 ta thấy cùng với sự gia tăng kim ngạch xuất khẩu, Chi nhánh cũng từng bước đa dạng hóa phương thức thanh toán Mặc dù vậy phương thanh toán tín dụng chứng từ (Letter of Credit — L/C) luôn chiếm tỉ trọng áp đạo (hơn 90% năm 98 và hơn 80% năm 99) Sau khi glao hàng, chỉ nhánh sẽ chuyển

bộ chứng từ thanh toán đến một trong hai ngân hàng phục vụ mình là

Vietcombank hoặc Eximbank nhờ ngân hàng tiến hành các thủ tục thanh toán

SVTH: TRẦN BÍCH VÂN * LỚP: 96QT1 26

Trong số các loại tín dụng chứng từ, chỉ nhánh chủ yếu sử dụng L/C bat kha hủy trả ngay, (Irrevocable L/C at sight) d€ dam bảo hơn cho mình về việc thực

hiện thanh toán của bên đối tác Thanh toán bằng L/C là phương thức thanh

toán khá an toàn, đảm bảo cho Chi nhánh nhận được khoản tiền tương ứng với

số lượng hàng hóa mà Chi nhánh cung ứng cho khách hàng, đồng thời cũng đầm

bảo cho khách hàng nhận được hàng với số lượng tương ứng với số tiền mà phải

- Sau phương thức L/C là phương thức T/T có tỷ trọng đứng hàng thứ hai,

dù là tỷ trọng còn nhỏ (chưa đây 10%) Đây là hình thức Chi nhánh sau khi giao

hàng cho khách và chuyển giao chứng từ cho khách, khách hàng sau khi kiểm

tra bộ chứng từ viết lệnh chuyển đến ngân hàng phục vụ mình, ngân hàng sẽ

trích tiền từ tài khoản của khách hàng để chuyển tiền bằng điện cho Chi nhánh Thường Chỉ nhánh sẽ để nghị khách hàng ứng trước 30% giá trị hợp đồng để

Chi nhánh có vốn làm hàng, sau khi đã giao đủ hàng cho khách sẽ tiến hành yêu cầu khách hàng thanh toán phần tiền còn lại

- Với cách thức thanh toán D/P và CAD chỉ mới bắt đầu sử dụng vào năm 99 và chiếm tỷ trọng tổng cộng gần 10% Đứng dưới giác độ nhà xuất

khẩu thì hiệu quả của hai phương thức này trái ngược nhau Với phương thức D/P, nhà xuất khẩu giao hàng trước sau đó chuyển bộ chứng từ nhờ nhân hàng

thu hộ tiền Như vậy là nhà xuất khẩu phải chịu rủi ro nhà nhập khẩu từ chối nhận hàng khi mà giá cả hàng hóa biến động theo hướng bất lợi cho nhà nhập

khẩu Vì vậy chi nhánh chỉ chấp nhận sử dụng phương thức nay với các hợp

đồng có giá trị nhỏ các loại hàng ít có biến động về giá cả và chỉ với khách

hàng có uy tín