Đề cương ôn tập tư tưởng Hồ Chí Minh

Câu 1 : Ảnh hưởng của truyền thống văn hóa dân tộc đối với sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Tinh thần yêu nước Lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước đã hình thành cho Việt Nam một nền văn hóa riêng, phong phú và bền vững với những truyền thống tốt đẹp và cao quý .Trong đó, nổi bật nhất là tinh thần yêu nước. Bác đã đúc kết:”Dân ta có một long nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ Quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn song vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước”. Chủ nghĩa yêu nước là tư tưởng, tình cảm thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của người VN, cũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của XH. Yêu nước là dòng chủ lưu chay suốt trường kỳ lịch sử. Đây là nét đặc sắc nhất, là chuẩn mực cao nhất trong hệ giá trị truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam, đứng đầu bảng giá trị văn hóa, tinh thần của người Việt có ảnh hưởng trực tiếp, quyết định đến sự hình thành tư tưởng HCM và tạo động lực to lớn quyết định đến việc ra đi tìm đường cứu nước của Người. Đó cũng là cơ sở tư tưởng đã dẫn Người đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, đúng như Người đã nêu: ”Lúc đầu chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải là chủ nghĩa Cộng sản đã đưa tôi theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”. Tinh Thần đoàn kết Cùng với chủ nghĩa yêu nước, tinh thần đoàn kết cộng đồng dân tộc, tương thân tương ái là những giá trị có văn hóa ảnh hưởng đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Truyền thống này đã đi vào đời sống lao động, trong chiến đấu và sản xuất, trở thành một nền tảng tinh thần vững chắc của dân tộc Việt Nam, tạo động lực to lớn để nhân dân ta đoàn kết chiến thắng thiên tai và giặc ngoại xâm, giữ vũng độc lập,chủ quyền dân tộc. Tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, hòa hiếu là một trong những đặc trưng cơ bản của văn hóa truyền thống dân tộc Việt Nam. Sinh thời HCM cũng nhiều lần căn dặn: Dân ta xin nhớ chữ đồng, Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh Và Bác là linh hồn, là ngọn cờ tập hợp khố đại đoàn kết toàn dân tộc và ngọn hải đăng soi sáng phong trào đoàn kết quốc tế. Tinh thần nhân ái Yêu thương, quý trọng con người, tin tưởng con người, đó là những nét nổi bật của truyền thống Việt Nam: từ tình yêu gia đình, tình làng nghĩa xóm, yêu đất nước, phát triển rộng ra thành tình nghĩa năm châu, bốn biển, tình yêu thương những người nghèo khổ bị áp bức bóc lột trên thế giới. Chủ nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh chính là sự kế thừa, phát triển và nâng lên đỉnh cao mới của tinh thần nhân ái Việt Nam, Người nói: ”Tôi chỉ có một sự ham muốn,ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc,ai cũng được học hành”. Vì ham muốn đó, Người đã dâng hiến trọn cuộc đời và hạnh phúc cá nhân cho sự nghiệp giải phóng con người. Ngoài ra, dân tộc Việt Nam là một dân tộc có truyền thống lạc quan, yêu đời, cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong chiến đấu và sản xuất. Tinh thần hiếu học cần cù, sáng tạo là đặc trưng nổi bật của truyền thống văn hóa Việt Nam mà Hồ Chí Minh đã chắt lọc và kế thừa một cách xuất sắc. Hồ Chí Minh là hình ảnh sinh động và trọn vẹn của những giá trị truyền thống đó. Câu 2: Vai trò của CN MácLênin đối với sự hình thành TT HCM: Chủ nghĩa MácLênin đóng vai trò là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận quan trọng góp phần quyết định trực tiếp đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh khẳng định: ”Chủ Nghĩa Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là cái cẩm nang thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”. Tổng kết kinh nghiệm thắng lợi của cách mạng Việt Nam, Người chỉ rõ: Chúng ta giành được thắng lợi là do nhiều nhân tố, nhưng cần phải nhấn mạnh rằng..chúng ta giành thắng lợi đó trước hết là nhờ cái vũ khí không gì thay thế được là chủ nghĩa Mác Lênin. Điều đó chững minh vai trò ý nghĩa quyết định của chủ nghĩa Mác Lênin đối với sự hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh. Đối với chủ nghĩa MácLênin, Hồ Chí Minh đã nắm vững cái cốt lõi, linh hồn sống của nó, là phương pháp biện chứng duy vật; học tập lập trường, quan điểm, phương pháp biện chứng của chủ nghĩa Mác –Lênin để giải quyết các vấn đề thực tiễn của cách mạng Việt Nam. Hồ Chí Minh đã tiếp thu lý luận MácLênin theo phương pháp nhận thức mácxit, cốt nắm lấy cái tinh thần, bản chất chứ không trói buộc trong cái vỏ ngôn từ, câu chữ. Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa MácLênin là để tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc, tức là xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của cách mạng Việt Nam. Vì vậy, Người nhắc nhở: Học chủ nghĩa MácLênin là phải sống với nhau có tình có lý. Nếu học chủ nghĩa MácLênin mà sống với nhau không có lý thì không gọi là chủ nghĩa Mác được. Câu 3: Những luận điểm cơ bản trong TT HCM về CM giải phóng dân tộc: Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản. Cách mạng giải phóng dân tộc phải do Đảng lãnh đạo Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp của toàn dân trên nền tảng liên minh công – nông – tri thức. Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có khả năng nổ và giành thắng lợi trước cách mạng vô sản chính quốc. Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường bạo lực cách mạng. Luận điểm:”Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có khả năng nổ ra và giành thắng lới trước cách mạng vô sản ở chính quốc” thể hiện sự sang tạo nổi bật của Hồ Chí Minh, vì luận điểm thể hiện tư duy độc lập của Hồ Chí Minh, cơ sở khoa học, được thực tiễn chứng minh là đúng đắn, góp phần phát triển lý luận cách mạng của Chủ nghĩa MácLênin. a) Cách mạng giải phóng dân tộc cần tiến hành chủ động, sáng tạo Hồ Chí Minh khẳng định sức sống và nọc độc của chủ nghĩa đế quốc tập trung ở các nước thuộc địa.Chính sự áp bức, bóc lột tàn bạo của chủ nghĩa thực dân đế quốc đã tạo nên mâu thuẫn gay gắt giữa các dân tộc thuộc địa với CNTB Người viết: ”Tất cả sinh lực của chủ nghĩa tư bản quốc tế đều lấy ở các xứ thuộc địa”,”…nọc độc và sức sống của con rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ở các nước thuộc địa”.

Câu 1 : Ảnh hưởng của truyền thống văn hóa dân tộc đối với sự hình

thành tư tưởng Hồ Chí Minh

*Tinh thần yêu nước

- Lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước đã hình thành cho Việt Nam một nền văn hóa riêng, phong phú và bền vững với những truyền thống tốt đẹp và cao quý Trong đó, nổi bật nhất là tinh thần yêu nước Bác đã đúc kết:”Dân ta có một long nồng nàn yêu nước Đó là một

truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ Quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn song vô cùng mạnh

mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước”

Chủ nghĩa yêu nước là tư tưởng, tình cảm thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của người VN, cũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của XH

Yêu nước là dòng chủ lưu chay suốt trường kỳ lịch sử Đây là nét đặc sắc nhất, là chuẩn mực cao nhất trong hệ giá trị truyền thống văn hóacủa dân tộc Việt Nam, đứng đầu bảng giá trị văn hóa, tinh thần của

người Việt có ảnh hưởng trực tiếp, quyết định đến sự hình thành tư

tưởng HCM và tạo động lực to lớn quyết định đến việc ra đi tìm đường cứu nước của Người Đó cũng là cơ sở tư tưởng đã dẫn Người đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, đúng như Người đã nêu: ”Lúc đầu chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải là chủ nghĩa Cộng sản đã đưa tôi theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”

*Tinh Thần đoàn kết

Cùng với chủ nghĩa yêu nước, tinh thần đoàn kết cộng đồng dân tộc, tương thân tương ái là những giá trị có văn hóa ảnh hưởng đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Truyền thống này đã đi vào đời sống lao động, trong chiến đấu và sản xuất, trở thành một nền tảng tinh thần vững chắc của dân tộc Việt Nam, tạo động lực to lớn để nhân dân ta

đoàn kết chiến thắng thiên tai và giặc ngoại xâm, giữ vũng độc lập,chủ quyền dân tộc.

Tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, hòa hiếu là một trong những đặc trưng cơ bản của văn hóa truyền thống dân tộc Việt Nam

Sinh thời HCM cũng nhiều lần căn dặn:

Dân ta xin nhớ chữ đồng,Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh

Và Bác là linh hồn, là ngọn cờ tập hợp khố đại đoàn kết toàn dân tộc và ngọn hải đăng soi sáng phong trào đoàn kết quốc tế

*Tinh thần nhân ái

Yêu thương, quý trọng con người, tin tưởng con người, đó là

những nét nổi bật của truyền thống Việt Nam: từ tình yêu gia đình, tình làng nghĩa xóm, yêu đất nước, phát triển rộng ra thành tình nghĩa năm châu, bốn biển, tình yêu thương những người nghèo khổ bị áp bức bóc lột trên thế giới

Chủ nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh chính là sự kế thừa, phát triển vànâng lên đỉnh cao mới của tinh thần nhân ái Việt Nam, Người nói: ”Tôi chỉ có một sự ham muốn,ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta đượchoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc,ai cũng được học hành” Vì ham muốn đó, Người đã dâng hiến trọn cuộc đời và hạnh phúc cá nhân cho sự nghiệp giải phóng con người

*Ngoài ra, dân tộc Việt Nam là một dân tộc có truyền thống lạc quan, yêu đời, cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong chiến đấu

và sản xuất

Tinh thần hiếu học cần cù, sáng tạo là đặc trưng nổi bật của truyền thống văn hóa Việt Nam mà Hồ Chí Minh đã chắt lọc và kế thừa một cách xuất sắc

Hồ Chí Minh là hình ảnh sinh động và trọn vẹn của những giá trị truyền thống đó.

Câu 2: Vai trò của CN Mác-Lênin đối với sự hình thành TT HCM:

Chủ nghĩa Mác-Lênin đóng vai trò là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận quan trọng góp phần quyết định trực tiếp đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh khẳng định: ”Chủ Nghĩa Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là cái cẩmnang thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”

Tổng kết kinh nghiệm thắng lợi của cách mạng Việt Nam, Người chỉ rõ: Chúng ta giành được thắng lợi là do nhiều nhân tố, nhưng cần phải nhấn mạnh rằng chúng ta giành thắng lợi đó trước hết là nhờ cái vũkhí không gì thay thế được là chủ nghĩa Mác Lênin Điều đó chững minhvai trò ý nghĩa quyết định của chủ nghĩa Mác Lênin đối với sự hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh

Đối với chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã nắm vững cái cốt lõi, linh hồn sống của nó, là phương pháp biện chứng duy vật; học tập lập trường, quan điểm, phương pháp biện chứng của chủ nghĩa Mác –Lênin để giải quyết các vấn đề thực tiễn của cách mạng Việt Nam

Hồ Chí Minh đã tiếp thu lý luận Mác-Lênin theo phương pháp nhận thức mácxit, cốt nắm lấy cái tinh thần, bản chất chứ không trói buộc trong cái vỏ ngôn từ, câu chữ

Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác-Lênin là để tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc, tức là xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của cách mạng Việt Nam Vì vậy, Người nhắc nhở: Học chủ nghĩa Mác-Lênin là

phải sống với nhau có tình có lý Nếu học chủ nghĩa Mác-Lênin mà sốngvới nhau không có lý thì không gọi là chủ nghĩa Mác được.

Câu 3: Những luận điểm cơ bản trong TT HCM về CM giải phóng dân tộc:

*Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản

* Cách mạng giải phóng dân tộc phải do Đảng lãnh đạo

* Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp của toàn dân trên nềntảng liên minh công – nông – tri thức

* Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có khả năng nổ và giành thắng lợi trước cách mạng vô sản chính quốc

* Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường bạo lực cách mạng

Luận điểm:”Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có khả năng nổ ra và giành thắng lới trước cách mạng vô sản ở chính quốc”

thể hiện sự sang tạo nổi bật của Hồ Chí Minh, vì luận điểm thể hiện

tư duy độc lập của Hồ Chí Minh, cơ sở khoa học, được thực tiễn chứng minh là đúng đắn, góp phần phát triển lý luận cách mạng của Chủ nghĩa Mác-Lênin.

a) Cách mạng giải phóng dân tộc cần tiến hành chủ động, sáng tạo

Hồ Chí Minh khẳng định sức sống và nọc độc của chủ nghĩa đế quốc tập trung ở các nước thuộc địa.Chính sự áp bức, bóc lột tàn bạo củachủ nghĩa thực dân đế quốc đã tạo nên mâu thuẫn gay gắt giữa các dân tộc thuộc địa với CNTB

Người viết: ”Tất cả sinh lực của chủ nghĩa tư bản quốc tế đều lấy ởcác xứ thuộc địa”,”…nọc độc và sức sống của con rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ở các nước thuộc địa”

-Trong cuộc đấu tranh chống CNĐQ, CNTD, cách mạng thuộc địa

có tầm quan trọng đặc biệt Nhân dân các dân tộc thuộc địa có khả năng cách mạng to lớn Cho nên, phải “làm cho các dân tộc hiểu nhau hơn, xích lại gần nhau, đoàn kết với nha để tạo cơ sở cho một liên minh

phương Đông tương lai, làm một trong những cái cánh của cách mạng

vô sản”

-Trong khi yêu cầu QT thứ III và các đảng cộng sản quan tâm đến

cách mạng thuộc địa, Hồ Chí Minh vẫn khẳng định công cuộc giải

phóng nhân dân thuộc địa chỉ có thể thực hiện bằng sự nỗ lực tự giải phóng.

Vận dụng công thức của C.Mác: ”Sự giải phóng của giai cấp công nhân phải là sự nghiệp của bản thân giai cấp công nhân” Người đi đến luận điểm: ”Công cuộc giải phóng an em(tức nhân dân thuộc địa), chỉ cóthể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em”

Hồ Chí Minh đánh giá rất cao sức mạnh của một dân tộc vùng dậy

chống đế quốc thực dân; chủ trương phát huy nỗ lực chủ quan của dân tộc, tránh tư tưởng bị động, trông chờ vào sự giúp đỡ bên ngoài Người nói:”Kháng chiến trường kỳ gian khổ đồng thời tự lực cánh sinh.Trông vào sức mình…Cố nhiên sự giúp đỡ của các nước bạn là quan trọng nhưng không được ỷ lại, không được ngồi mong chờ người khác Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập”

b) Quan hệ giữa cách mạng thuộc địa và cách mạng vô sản chính quốc

- Trong phong trào cộng sản quốc tế đã từng tồn tại quan điểm xemthắng lợi của cách mạng thuộc địa phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc Quan điểm này vô hình dung đã làm giảm tính chủ động, sáng tạo của các phong trào cách mạng ở thuộc đia Hồ Chí Minh đã phêphán và chỉ ra sai lầm của quan điểm đó

- Theo Hồ Chí Minh, giữa cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung

là chủ nghĩa đế quốc Đó là mối quan hệ bình đẳng chứ không phải là quan hệ lệ thuộc hay quan hệ chính-phụ

-Nhận thức đúng vai trò, vị trí chiến lược của cách mạng thuộc địa

và sức mạnh dân tộc, Nguyễn Ái Quốc cho rằng cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc đia có thể giành thắng lợi trước và giúp đỡ cách mạng

vô sản ở chính quốc

Bởi vì “Vận mệnh của giai cấp vô sản thế giới và đặc biệt là vận mệnh của giai cấp vô sản ở các nước đi xâm lược thuộc địa gắn chặt với vận mệnh của giai cấp bị áp bức ở thuộc đia”, và “Ngày mà hàng trăm nhân dân châu Á bị tàn sát và áp bức thức tỉnh để gạt sự bóc lột đê tiện của bọn thực dân lòng tham không đáy, họ sẽ hình thành một lực lượng khổng lồ, và trong khi thủ tiêu một trong những điều kiện tồn tại của chủnghĩa tư bản là chủ nghĩa đé quốc, họ có thể giúp đỡ những người anh

em mình ở phương Tay trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn”

Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý luận thực tiễn và lý luận to lớn; một cống hiến quan trong vào kho tàng lý luận của chủ

nghĩa Mác-Lênin, đã được thắng lợi của phong trào cách mạng giải phóng dan tộc trên toàn thế giới trong gần một thế kỷ quan chứng minh

là hoàn toan đúng đắn

Câu 4:Quan điểm của HCM về đặc trung, bản chất của chủ nghĩa XH:

*Bản chất

Hồ Chí Minh không có những tác phẩm lý luận trừu tượng, dài hơi

về chủ nghĩa xã hội Để phù hợp với trình độ nhận thức của người Việt Nam, Hồ Chí Minh thường diễn đạt những quan điểm lý luận rất ngắn gọn, dễ hiểu Mặc dù vậy, bản chất của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam vẫn

được Người quán triệt theo đúng tư tưởng lý luận của các nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học.

Vẫn la theo các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về chủ nghĩa xã hội, nhưng với cách diễn đạt ngôn ngữ nói và viết của Hồ Chí Minh thì những vấn đề đầy chất lý luận chính trị phong phú phức tạp được biểu đạt bằng ngôn ngữ của cuộc sống của nhân dân Việt Nam, rất mộc mạc, dung dị, dễ hiểu

-Hồ Chí Minh có quan niệm tổng quát khi coi chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa xã hội như là một chế độ xã hội bao gồm các mặt rất phong phú, hoàn chỉnh, trong đó con người được phát triển toàn diện, tự do Trong một xã hội như thế, mọi thiết chế, cơ cấu xã hội đều nhằm tới mục tiêu giải phóng con người

-Hồ Chí Minh diễn đạt quan niệm của mình về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trên một số nào đó của nó, như chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… Với cách diễn đạt như thế của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội, chúng ta không nên tuyệt đối hóa từng mặt, hoặc tách riêng rẽ từng mặt của nó mà cần đặt trong một tổng thể chung

+Nói một cách mộc mạc, vắn tắt, chủ nghĩa xá hội trước hết nhằm làm cho nhân dân thoát nạn bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no và sống cuộc đời hạnh phúc, là “nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”

+Khi nói về chế độ sở hữu Nhà nước về tư liệu sản xuất: “Chủ nghĩa xã hội là lấy nhà máy, xe lửa ngân hàng, v.v… làm của chung Ai làm nhiều thì ăn nhiều, ai làm ít thì ăn ít, ai không làm thì không ăn, tất nhiên là trừ những người già cả, đau yếu và trẻ con”

+Khi nói về xóa bỏ chế độ bóc lột, thực hiện công bằng trong lao động và phân phối theo lao động, chủ nghĩa xã hội là “xã hội không có chế độ người bóc lột người, một xã hội bình đẳng, nghĩa là ai cũng phải

lao động và có quyền lao động, ai làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng

ít, không làm không hưởng”

+Chủ nghĩa xã hội là xã hội có nền kinh tees phát triển, năng suất lao động cao và “gắn liền với sự phát triển khoa học và kỹ thuật, với sự phát triển văn hóa của nhân dan”, là một xã hội tạo điều kiện cho mỗi người “phát huy tính cách riêng và sở trường riêng” để “cải tạo đời sống riêng của mình”

+Chủ nghĩa xã hội “là công trình tập thể của quần chúng lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng”, là chế độ xã hội “do nhân dân lao động làmchủ”

Nói tóm lại, quan điểm của Hồ Chí Minh về bản chất của chủ

nghĩa xã hội khoa học ở Việt Nam đã thể hiện sự tiếp thu quan điểm cốt lõi của chủ nghĩa Mác về sự vận động và phát triển của các hình thái kinh tế-xã hội, được bổ sung và phát triển bởi các đặc điểm truyền thốngvăn hóa, lịch sử của Việt Nam và phương Đông Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội là một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, đạođức và văn minh, một số xã hội có một hệ thống quan điểm chuẩn mực làm nền tảng để điều chỉnh các mối quan hệ về con người, dân tộc và quốc tế, bảo đảm mọi người đều bình đẳng, các dân tộc đoàn kết, hữu nghị Chủ nghĩa xã hội là kết quả của quá trình phấn đâu gian khổ, một quá trình cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản

*Đặc trưng

Đặc trưng tổng quát của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, theo Hồ ChíMinh cũng trên cơ sở của lý luận Mác-Lênin, nghĩa là trên những mặt vềchính trị, kinh tế, văn hóa-xã hội Còn về cụ thể, chúng ta thấy Hồ Chí Minh nhấn mạnh chủ yếu trên những điểm sau đây:

-Đó là một chế độ chính trị do nhân dân làm chủ.

Chủ nghĩa xã hội có chế độ chính trị dân chủ, nhân dân lao động làchủ và nhân dân lao động làm chủ, Nhà nước là của dân, do dân và vì

dân, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh nông-lao động trí óc, do Đảng cộng sản lãnh đạo.

công-Mọi quyền lực trong xã hội đều tập trung trong tay nhân dân Nhândân là người quyết định vận mệnh cũng như sự phát triển của đất nước dưới chế độ xã hội chủ nghĩa Hồ Chí Minh coi nhân dân có vị trí tối thượng trong mọi cấu tạo quyền lực Chủ nghĩa xã hội chính là sự

nghiệp của chính bản thân nhân dân, dựa vào sức mạnh của toàn dân để đưa lại quyền lợi cho nhân dân

-Chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát

triển cao, gắn liền với sự phát triển của khoa học-kỹ thuật.

Đó là xã hội có một nền kinh tế phát triển dựa trên cơ sở năng suất lao dộng xã hội cao, sức sản xuất luôn luôn phát triển với nền tảng phát triển khoa học-kỹ thuật, ứng dụng có hiệu quả những thành tựu khoa học-kỹ thuật của nhân loại

-Chủ nghĩa xã hội là chế độ không còn người bóc lột người

Đây là một vấn đề được hiểu nó như là một chế độ hoàn chỉnh, đạt đến độ chín muồi Trong chủ nghĩa xã hội không còn bóc lột, áp bức bất công, thực hiện chế độ sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất và thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động Đó là một xã hội được xây dựng trên nguyên tắc công bằng, hợp lý

-Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức.

Đó là một xã hội có hệ thống quan hệ xã hội lành mạnh, công bằng, bình đẳng, không còn áp bức, bóc lột, bất công, không còn sự đối lập giũa lao động chân tay và lao động trí óc, giữa thành thị và nông thôn, con người được giải phóng, có điều kiện phát triển toàn diện, có sựhài hòa trong phát triển của xã hội tự nhiên

Các đặc trưng nêu trên là hình thức thể hiện một hệ thống giá trị vừa kế thừa các di sản của quá khứ, vừa được sáng tạo mới trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội

Câu 5:Quan niệm của HCM về sự ra đời của ĐCS VN:

* Quan điểm của nhà kinh điển chủ nghĩa Mác-Lênin

Theo các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin, Đảng Cộng sản

ra đời là sản phẩm của sự kết hợp giữa lý luận chủ nghỉa Xã hội khoa học với phong trào công nhân

Nghĩa là khi phong trào công nhân tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lenin làm cơ sở lý luận cách mạng, sẽ thúc đẩy phong trào công nhân phát triển và đến một lúc nào đó, chính phong trào này đặt ra yêu cầu khách quan là phải có đảng lãnh đạo để dẫn dắt phong trào tiếp tục phát triển,

đi tới chủ nghĩa cộng sản

Luận điểm đó hoàn toàn đúng đắn với các nước Ở phương Tây, khigiai cấp công nhân đã bước lên vũ đài chính trị với tư cách một lực

lượng cách mạng độc lập được lý luận khoa học của Mác dẫn đường Sự

ra đời và phát triển của một loạt Đảng của giai Cấp Vô sản ở các nước Tây Âu cũng như Ở Nga cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX đã chứng minh tính đúng đắn của luận điểm nêu trên

Trong mỗi nước khác nhau, sự kết hợp đó là sản phẩm của lịch sử được thực hiện bằng con đường đặc biệt

* Quan điểm của Hồ Chí Minh

Các nước phương Đông ,đặc biệt là ở những nước thuộc địa nửa phong kiến,như Ở Việt Nam,thì luận điểm đó cần được bổ sung, phát triển cho phù hợp với điềukiện cụ thể của nó Những nước này bị chủ nghĩa thực dân thống trị nền kinh tế hết sức lạc hậu, què quặt Công nghiệp gần như chưa phát triển, giai cấp công nhân tuy đã ra đời và sốngkhá tập trung, song còn nhỏ bé Vì vậy, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân chưa đại diện được cho toàn bộ phong trào dân tộc Hơn

nữa, vấn đề dân lộc cần phải giải quyết trở nên hết sức bức xúc: cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân phải hòa chung với phong trào yêu nước của các tầng lớp, giai cấp khác trong xã hội, giai cấp công nhân

phải nắm lấy ngọn cờ dân tộc để lãnh đạo những cuộc đấu tranh này.

Xuất phát từ tình hình Việt Nam, giai cấp công nhân còn nhỏ bé,

phong trào công nhân còn non yếu, Hồ Chí Minh khái quát về quy

luật thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam là: “Chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nước”.

Cuối thế kỷ XIX -đầu thế kỷ XX, giai cấp công nhân Việt Nam dần dần hình thành do thực dân Pháp tiến hành 2 lần khai thác thuộc địa

Nó hình thành không phải từ sự phát triển tự nhiên của chủ nghĩa tư bản Việt Nam mà trực tiếp từ phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa du nhập từ chủ nghĩa thực dân Pháp Do nhiều yếu tố, phong trào công nhânViệt Nam đầu thế kỉ XX đã kết hợp với chủ nghĩa Mác-Lênin từng bước một Sự kết hớp đó tạo cơ sở vững chắc cho cả hai: ”chủ nghĩa Mác cần phong trào công nhân với tư cách là lực lượng để thực hiện chủ nghĩa của mình và phong trào công nhân cần chủ nghĩa Mác để soi đường,dẫn lối đấu tranh”

Điều này thể hiện :

-Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của chủ nghĩa Mác-Lênin đối với cách mạng nới chung và đối với sự hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng

- Đánh giá cao vị trí,vai trò của giai cấp công nhân Việt Nam và phong trào công nhân.Giai cấp công nhân lúc bấy giờ tuy còn bé(2% dânsố),phong trào công nhân còn yếu nhưng họ vẫn giữ vai trò lãnh đạo cách mạng vì:

+ Đó là giai cấp tiên tiến nhất trong sức sản xuất,đại diện cho

PTSX mới,gánh trách nhiệm đánh đổ chủ nghĩa tư bản đế quốc để xây dựng một xã hội mới

+ Đó là giai cấp có tinh thần cách mạng kiên quyết,triệt để nhất,có

Một là, phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kì to lớn trong quá trình phát triển của dân tộc Việt Nam.

Chủ nghĩa yêu nước là giá trị tinh thần trường tồn trong lịch sử dântộc Việt Nam, là nhân tố chủ đạo quyết định sự nghiệp tinh thần chống ngoại xâm của dân tộc ta

Phong trào yêu nước VIệt Nam là phong trào rộng lớn nhất, có trước phòng trào công nhân hàng nghìn năm lịch sử, nó cuốn hút mọi tầng lớp nhân dân, toàn dân tộc đứng lên chống kẻ thù

Phong trào yêu nước liên tục và bền bỉ trong hàng nghìn năm dựngnước và giữ nước đã tở thành giá trị văn hóa tốt đẹp nhất của dân tộc Việt Nam

Hai là, phong trào công nhân kết hợp ssuowcj với phong trào yêu nước bởi vì hai phong trào đó đều có mục tiêu chung.

Mục tiêu chung đó là: độc lập, tự do cho dân tộc và hạnh phúc cho nhân dân

Phong trào công nhân ở Việt Nam, nếu không gắn với phong trào yêu nước và trở thành nòng cốt của phong trào yêu nước, thì không mở rộng được cuộc đấu tranh chống thực dân và đưa cuộc đấu tranh đi đến thắng lợi Cơ sở của vấn để kết hợp ngay từ đầu, liên tục, chặt chẽ giữa hai phong trào này là do xã hội nước ta tồn tại mâu thuẫn cơ bản giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với bọn đế quốc và tay sai Vì vậy, giữa hai phong trào này đều có một mục tiêu chung, yêu cầu chung; giải phóng