Báo cáo thực tập tốt nghiệp Khai thác hệ thống ly hợp trên xe tải HINO 4 tấn 5

Đặc biệt em xin cảm ơn anh Thân là người đã hướng dẫn và chỉ bảo tận tình cho em trong thời gian thực tập, giúp em khắc phục được rất nhiều khuyết điểm của kiến thức chuyên môn và các kỹ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGUYỄN TẤT THÀNH

KHOA CƠ KHÍ – TỰ ĐỘNG

-  -

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

ĐỀ TÀI : KHAI THÁC HỆ THỐNG LY HỢP TRÊN

XE TẢI HINO 4 TẤN 5

Tên cơ quan thực tập: Công ty TNHH TM-DV Quang Hải Thời gian thưc tập: từ 07/03/2011 đến 29/04/2011

Người hướng dẫn thực tập: Nguyễn Văn Thân

Giáo viên hướng dẫn thực tập: Nguyễn Văn Bản

Họ tên HSSV : Nguyễn Văn Minh

MSSV: 210800184

Lớp: 08COT02

Tháng 5/2011

Mục lục

Nhận xét của GVHD 1

Lời cám ơn 2

Lời nói đầu 4

Giới thiệu về trường 5

Khoa cơ khí – tự động 8

Ngành công nghệ kĩ thuật ô tô 9

Giới thiệu đơn vị thực tập 10

Nội dung báo cáo thực tập tốt nghiệp A – Phần mở đầu Lý do và mục đích chọn đề tài 12

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 13

Phương pháp nghiên cứu 13

B – Phần nội dung Chương I: Tổng quan về hệ thống ly hợp trên ôtô 14

I Công dụng, phân loại, yêu cầu 14

II Sơ đồ cấu tạo, nguyên lí hoạt động 16

1 Ly hợp ma sát khô một đĩa 16

2 Ly hợp khô hai đĩa ma sát 19

3 Ly hợp ma sát có lò xo ép hình đĩa 20

4 Cấu tạo một số chi tiết trong bộ ly hợp 21

Chương II: Hệ thống ly hợp trên xe HINO 4T5 28

I Thông số kỹ thuật của xe 28

II Cấu tạo chi tiết 31

III Nguyên lý hoạt động 38

Chương III: Dẫn động ly hợp 39

I Phân loại, yêu cầu 39

II Dẫn động ly hợp 39

1 Dẫn động cơ khí 39

2 Dẫn động thủy lực 41

3 Dẫn động cơ khí cường hóa khí nén 43

4 Dẫn động thủy lực cường hóa khí nén 44

5 Dẫn động thủy lực cường hóa chân không 48

Chương IV: Các dạng hư hỏng của ly hợp 49

I Bộ ly hợp bị trượt 49

II Bộ ly hợp bị rung giật khi nối chuyển động 49

III Bộ ly hợp nhả không hoàn toàn 50

IV Bộ ly hợp phát ra tiếng kêu 50

V Bàn đạp ly hợp bị rung 51

VI Đĩa ly hợp nhanh mòn 52

VII Bàn đạp ly hợp bị nặng 52

Chương V: Quy trình chuẩn đoán, kiểm tra và sửa chửa 53

I Quy trình tháo lắp bộ ly hợp 53

II Sửa chửa các chi tiết của bộ ly hợp 55

1 Đĩa bị động (đĩa ma sát) 55

2 Đĩa chủ động (đĩa ép) 56

3 Đòn mở ly hợp 57

4 Vòng bi tỳ 58

5 Xilanh chính và xilanh cắt mở ly hợp 59

Lời Kết 60

Tài liệu tham khảo 60

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

LỜI CÁM ƠN

Lời đầu tiên cho phép em gửi những lời chúc tốt đẹp nhất tới các quý thầy cô trường Cao đẳng Nguyễn Tất Thành, các quý thầy cô khoa cơ khí tự động cùng các quý thầy cô đã dạy dỗ em trong suốt trong 3 năm vừa qua

Và em cũng gửi cảm ơn chân thành nhất tới những người đã giúp đỡ em trong suốt thời gian học tại trường và những chú – anh đã giúp em trong đợt thực tập vừa qua

 Về phía doanh nghiệp

Trong hơn 2 tháng thực tập tại công ty đã giúp em tiếp thu học hỏi được rất nhiều điều

bổ ích, có cơ hội học tập và nghiên cứu để nâng cao kiến thức chuyên môn và các kỹ năng làm việc khác mà em đang yếu và thiếu Quan trọng hơn là được sự giúp đỡ và chỉ bảo rất tận tình của ban giám đốc công ty cùng tất cả các chú – anh - chị trong công ty , em thấy rất vui vì mình được mai mắn được làm việc trong môi trường hết sức cởi mở và hòa đồng nhưng cũng rất năng động, do đó mà em đã được chia sẻ rất nhiều kinh nghiệm về

kỹ năng làm việc, kinh nghiệm sống, cũng như các kỹ năng khác nên em rất biết ơn về điều này

Em xin gửi lời cám ơn chân thành nhất tới ban giám đốc công ty TNHH TM-DV Quang Hải đã tiếp nhận và tạo điều kiện cho em được thực tập tại quý công ty Đặc biệt

em xin cảm ơn anh Thân là người đã hướng dẫn và chỉ bảo tận tình cho em trong thời gian thực tập, giúp em khắc phục được rất nhiều khuyết điểm của kiến thức chuyên môn

và các kỹ năng khác mà mỗi sinh viên cần có khi tốt nghiệp ra trường bước đầu đi làm Một lần nữa em xin chân thành cám ơn và chúc quý công ty ngày càng gặt hái được nhiều thành công và không ngừng phát triển

 Về phía nhà trường

Được học tập trong một ngôi trường mang tên Bác là một vinh dự rất lớn cho những thanh niên hiện nay hay mai sau cảu đất nước, và đặc biệt hơn là cho những ai đã và đang học tập tại trường như chúng em Tuy trường mới lên Cao đẳng năm 2005 và ngành ô tô cũng là một ngành mới của trường, nhưng với tâm huyết và hết lòng vì sự nghiệp giáo dục của nước nhà nên nhà trường rất chú trọng chăm lo cho sinh viên của mình Và trang

bị cho sinh viên đủ mọi hành trang cần thiết để sinh viên khi ra trường bước đầu đi làm có thể làm việc độc lập được Bên cạnh đó nhà trường còn quan tâm chăm lo cho sức khỏe, đời sống và tinh thần của sinh viên và quan tâm, chăm lo, giúp đỡ những sinh viên gặp khó khăn dân tộc thiểu số Vì vậy là một người sinh viên của trường em xin gửi tới các thầy cô trong ban giám hiệu, cũng như quý thầy cô công tác giảng dạy tại nhà trường lời cám ơn chân thành nhất Đồng thời về phía khoa Cơ khí – Tự động em cũng xin gửi lời cám ơn chân thành nhất và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới quý thầy cô trong khoa, cũng như thầy cô đã giảng dạy em trong suốt quá trình học tập tại trường Đặc biệt em xin cám

ơn thầy Nguyễn Văn Bản đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện về tài liệu cho chúng em hoàn thành hoàn thành tốt bài báo cáo thực tập tốt nghiệp này

Cuối lời em xin chân thành cảm ơn và xin chúc các quý thầy cô được dồi dào sức khỏe, vui vẻ để tiếp tục cống hiến và gặt hái nhiều thành công hơn trong sự nghiệp trồng người

Em chân thành cám ơn!

Sinh viên thực tập

Nguyễn Văn Minh

LỜI NÓI ĐẦU

Ngày nay trong công cuộc đổi mới đất nước, công nghiệp hóa và hiện đại hóa là nhu cầu tất yếu của một nước phát triển Cùng với sự phát triển của các lĩnh vực, lĩnh vực giao thông nắm vai trò chủ đạo, đặc biệt trong vấn đề đi lại và vận chuyển hàng hóa Trong các phương tiện giao thông vận chuyển như: máy bay, tàu hỏa, tàu thủy,…thì ôtô được sử dụng phổ biến nhất để phục vị các nhu cầu của con người trong cuộc sống như vận tải hàng hóa, đi lại, du lịch…

Bên cạnh đó thì những yếu tố tiện nghi, sự thoải mái và đặc biệt là yếu tố an toàn đóng vai trò cực kì quan trọng, đảm bảo tuyệt đối an toàn cho người, hành hóa cũng như phương tiện vận chuyển trên đường.Do đó đòi hỏi ngành công nghiệp ôtô luôn cần có sự đổi mới, tối ưu hóa về mặt kĩ thuật, hoàn thiện hơn về mặt công nghệ; để nâng cao tính hiện đại, tính kinh tế trong vận hành

Đối với riêng em,thời gian đi thực tập là khoảng thời gian hết sức quý báu, giúp

em tiếp cận được thực tế nhiều hơn, quen dần với công việc thực tế, củng cố được những kiến trang bị trên nhà trường Từ đó tích lũy được kinh nghiệm cho công việc sau này

Được sự hướng dẫn của thầy hướng dẫn Nguyễn Văn Bản, các thầy cô trong bộ môn, sự góp ý thực tế của… và sự cố gắng của bản thân trong thời gian cho phép em đã hoàn thành báo cáo thực tập tốt nghiệp này.Tuy nhiên trong quá trình làm bài báo cáo do còn nhiều hạn chế về mặt kiến thức nên không tránh khỏi những sai sót.Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô trong khoa để bài báo cáo được hoàn thiện hơn.Em chân thành gửi lời biết ơn đến quý thầy đã giúp em hoàn thành bài báo cáo này

Tp HCM, ngay… thang… nam 2011

Giới thiệu về trường Cao đẳng Nguyễn Tất Thành

Trường Cao đẳng Nguyễn Tất Thành là một trường đa ngành đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao phục vụ công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhà tuyển dụng lao động trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, sinh viên theo học tại trường sẽ được trang bị những kỹ năng nghề nghiệp tốt nhất cùng với khả năng vững vàng về ngoại ngữ và tin học

Với mục tiêu: 100% sinh viên tốt nghiệp có việc làm phù hợp, trường luôn chủ trương gắn đào tạo với các doanh nghiệp, cập nhật đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo, từng bước tiếp cận với trình độ Quốc tế

Giống như FPT, trường CĐ Nguyễn Tất Thành là trường trong doanh nghiệp trực thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam, là hội viên của CLB Doanh nghiệp VN, hội viên cảu Phòng Thương Mại và Công nghiệp Việt Nam, thành viên Trung tâm giới thiệu việc làm HEPZA- Ban Quản lý khu chế xuất- khu công nghiệp TP.HCM Do đó, trường luôn tạo điều kiện cho HSSV vừa học, vừa làm( nhất là cho HSSV nghòe vượt khó) để có thu nhập, giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình

Trung tâm Tư vấn Tuyển sinh và Giới thiệu Việc làm của trường: giúp HSSV tìm việc trong thời gian học và sau khi tốt nghiệp 98% HSSV ra trường có việc làm hoặc lien thông lên bậc cao

Đội ngũ giảng viên

Trường có đội ngũ giảng viên cơ hữu và thỉnh giảng tân tâm, yêu nghề có kinh nghiệm giảng dạy, có học hàm học vị cao Trong tổng số hơn 400 cán bộ tham gia giảng dạy các bậc học của trường 65% cán bộ có học vị tiến sỹ, thạc sỹ và học hàm giáo sư, phó giáo sư

Để tạo điều kiện phát triển nghiên cứu khoa học cảu giảng viên, sinh viên cũng như việc chuyển giao, tiếp nhận các công nghệ mới, Trường đã thành lập Viện Công nghệ cao NTT Hiện nay, ngoài các phòng thí nghiệm thông thường trực thuộc trường, Viện Công nghệ cao Nguyễn Tất Thành đã được trang bị các thiết bị thí nghiệm phục vụ

nghiên cứu vật liệu mới và công nghệ điện tử Ngoài ra trường còn có một thư viện với

17000 đầu sách, phòng đọc 400 chỗ ngồi và phần mềm tra cứu trực tuyến; ký túc xá đảm bảo chổ ở cho 1000 sinh viên lưu trú

 Trung cấp nghề: học 18 tháng Ngoài ra trường còn thường xuyên mở các lớp ngắn hạn đào tạo và cấp chứng chỉ Quốc gia tiếng Anh, tin học trình độ A, B, C, các lớp chuyên đề kế toán, tin học…

Khoa Cơ khí – Tự Động

Với xu hướng ứng dụng cơ khí hóa và tự động hóa trong công nghệ sản xuất, do đó nhu cầu về nhân lực cho việc vận hành, thiết kế và chế tạo trong lĩnh vực cơ điện tử và tự động hóa là rất lớn để cung ứng đủ nhu cầu về nhân lực trong lĩnh vực này, Trường Nguyễn Tất Thành đã thành lập Khoa Cơ Khí Tự Động được tách ra từ khoa Công Nghệ với 04 chuyên ngành chính bao gồm: 1) Công Nghệ Tự Động Hóa, 2) Công Nghệ Cơ Điện Tử, 3) Công Nghệ Kỹ Thuật Ô Tô và 4) Công Nghệ May và Thiết Kế Thời Trang Với mục tiêu đề ra của Ban giám Hiệu Nhà Trường là trong kế hoạch 5 năm tới Khoa Cơ Khí Tự Động là một trong những đơn vị trong năm nhà cung cấp hàng đầu về số lượng cũng như chất lượng trong lĩnh vực tự động hóa này

Để đạt được mục tiêu đề ra chúng tôi có thiết kế lại chương trình đào tạo theo phương châm “lý thuyết học đủ và tăng thời gian thực hành” Đặc biệt ngoài việc thực hành các thí nghiệm cơ bản chúng tôi liên kết với Viện Kỹ Thuật Công Nghệ Cao-NTT Trường Nguyễn Tất Thành thành lập Trung Tâm nghiên Cứu Triển Khai Ứng Dụng Công Nghệ nhằm liên kết giữa khoa học lý thuyết và nhu cầu thực tế thông qua các doanh nghiệp và xí nghiệp Qua sự liên kết này chúng tôi áp dựng khoa học và công nghệ để giải quyết các bài toán do doanh nghiệp đặt ra phù hợp với nền kinh tế của nước nhà và tình hình yêu cầu thực tế về kỹ thuật, nhằm tránh được hiện tượng thường thấy ở các đề tài nghiên cứu khoa học khác là đề tài nghiệm thu nhưng không áp dụng được trong thực tế

vì các đề tài này do các nhà khoa học ra đầu bài và tự giải quyết vấn đề thiếu đi tính thực

tế từ doanh nghiệp

Ngoài ra chúng tôi đang có kế hoạch triển khai các dự án với các công ty chuyên cung ứng về các mặt hàng trong cơ khí hóa và tự động hóa để cùng nhau đào tạo các

chuyên viên về lĩnh vực Công Nghệ Cơ Điện Tử và Công Nghệ Tự Động Hóa cho nước nhà

Thông qua các dự án kết hợp giữa doanh nghiệp, công ty và các nhà khoa học, Thầy trò chúng tôi học hỏi được rất nhiều điều và sinh viên của chúng tôi sau khi ra trường có thể làm lơi ngay cho doanh nghiệp tránh đi hiện tượng doanh nghiệp phải đào tạo lại.Đây cũng là đạt được phương châm của Nhà Trường đặt ra là đào tạo theo “nhu cầu xã hội”

Ngành công nghệ kỹ thuật ô tô

Ở các nước phát triển ngành công nghiệp ô tô là một trong những ngành kinh tế đóng vai trò chủ đạo và ô tô là phương tiện thông dụng nhất dùng để đáp ứng cho nhu cầu

đi lại hay vận chuyển hàng hóa, còn ở nước ta là nước đang phát triển và đang tiến hành công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước và ngành ô tô đang là ngành kinh tế non trẻ của nền kinh tế đất nước Nhưng do nền kinh tế ngày càng phát triển nên nhu cầu đi lại vận chuyển hang hóa cảu người dân tăng cao, nên ngành công nghiệp ô tô cảu nước ta cũng đang phát triển mạnh và đóng vai trò rất quan trọng Do đó, trong tương lai gần ngành công nghiệp ô tô nước nhà sẽ là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn

Với tầm nhìn chiến lược đó Trường Cao đẳng Nguyễn Tất Thành đã có bước đi đúng đắn là mở Ngành công nghệ kỹ thuật ô tô, nhằm đào tạo những lao động kỹ thuật cao và công nhân lành nghề nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết cho xã hôi

Tuy là ngành mới mở so với các ngành truyền thống của trường nhưng với tâm huyết cống hiến cho sự nghiệp giáo dục của nước nhà và đóng góp một phần công sức vào mục tiêu công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước nên nhà trường bước đầu đã đầu tư rất nhiều trang thiết bị cho việc dạy và học Về đội ngũ giảng viên của trường thì các giảng viên cơ hữu cũng như các giảng viên thỉnh giảng đều rất tâm huyết với nghề, hết long vì học sinh, sinh viên và đặc biệt là rất vững kiến thức chuyên môn Do đó học ngành Công nghệ kĩ thuật ô tô tại trường Cao đẳng Nguyễn Tất Thành là một sự lựa chon đúng đắn cho những

đã đang và chuẩn bị theo học

Giới thiệu về đơn vị thực tập

Tên công ty: Công ty TNHH TM – DV QUANG HẢI

Tên viết tắt : GARAGE QUANG HẢI

Địa chỉ : 143/3D Ung Văn Khiêm, phường 25, quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh Điện thoại: (08).62580315

Fax: (08).62580318

Người đại diện theo pháp luật của công ty

 Họ và tên: Châu Nhựt Quang

 Chức vụ: Giám đốc

Cung với sự phát triển ngày càng cao của xã hội, nhu cầu của con người cũng ngày càng được nâng cao, đặc biệt là nhu cầu đi lại của con người ngày càng được đẩy mạnh đặc biệt là ô tô Chính vì vậy số lượng ô tô của Việt Nam ngày càng nhiều Do đó các dịch vụ phục vụ cho ngành ô tô ngày càng cần thiết Vì vậy năm … Công ty TNHH TM-

DV Quang Hải được thành lập nhằm đáp ứng yêu cầu đó của xã hội Công ty ra đời đáp ứng đầy đủ các nhu cầu về sữa chửa ô tô như: điện, khung gầm, đồng sơn, động cơ Đứng đầu công ty là giám đốc Châu Nhựt Quang, với 1 thư kí, 1 kế toán, cùng với các chú có kinh nghiệm lâu năm làm tổ trưởng ở các tổ thợ đồng sơn, động cơ, xe du lịch, xe tải và các anh em làm việc ở các tổ này

Quang Hải

Sơ đồ công ty

Khu vệ sinh

Cổng

ra vào

xe tải

Văn phòng giám

đốc

Khu căn tin

Khu sửa chữa và làm đồng xe du lịch

Bãi đậu xe

Khu sửa chữa và làm đồng xe tải nhỏ dưới

5 tấn

NỘI DUNG BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

A – PHẦN MỞ ĐẦU

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, và là một quốc gia có tiềm năng rất lớn về kinh

tế, tăng trưởng kinh tế trung bình hằng năm là 7%, dân số trên 85 triệu người Và mức thu nhập bình quân bình quân của người dân ngày càng được nâng cao, do đó nhu cru mua sắm phương tiện giao thông để đi lại hay vận chuyển hang hóa giao thương của người dân ngày càng tăng cao, làm cho mật độ các phương tiện tham gia giao thông ngày càng cao

và dày đặc Nhưng trái lại thì trình đọ quy hoạch đo thị và xây dựng các công trình giao thông của Việt Nam chất lượng chưa cao, bên cạnh đó còn chưa kể đến các phương tiện thô sơ cũ kĩ vẫn còn tham gia lưu thông trên đường và một số công trình giao thông đang xuống cấp trầm trọng… Tất cả các yếu tố chủ quan và khách quan đó làm nhanh giảm tuổi thọ của phương tiện Chính vì vậy khi người sử dụng tiến hành mua xe thì ngoài yếu

tố xe đẹp, tiện nghi, đắt tiền, thì yếu tố an toàn được đặt lên hành đầu

MỤC ĐÍCH

Mục đích của việc lựa chọn đề tài là do bản than em thấy đây là một cơ hội lớn để có thể củng cố và trau dồi kiến thức mà mình đã được học Ngoài ra em còn có thể tiếp thu them những kiến thức mà em thu thập được, nên đây là dịp để em có thể nâng cao kĩ năng nghề nghiệp cũng như các kĩ năng sống và làm việc, khả năng giải quyết vấn đề, các tình huống phát sinh Do đó việc hoàn thành khóa thực tập và báo cáo thực tập này giúp cho em có thêm sự tự tin, say mê học hỏi, sáng tạo và đặc biệt hơn là làm cho em có tinh thần và trách nhiệm, lòng yêu nghề nghiệp hơn

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài là khai thác hệ thống ly hợp trên xe tải HINO nhưng do thời gian có hạn và còn nhiều lý do khách quan khác nên em chỉ nghiên cứu sơ

đồ, nguyên lý cấu tạo của hệ thống ly hợp và các chi tiết của hệ thống sau đó đưa ra chuẩn đoán, nêu ra những phương án bảo dưỡng và sửa chữa, quy trình tháo lắp; không nghiên cứu, tính toán hay thiết kế chế tạo hệ thống ly hợp và các cơ cấu của hệ thống

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp nghiên cứu đề tài : trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài thì em có sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

 Tra cứu tài liệu, sách vở giáo trình về chuyên ngành

 Nghiên cứu, tìm kiếm thông tin trên mạng internet, các wedsite Từ đó so sánh và chắt lọc để sử dụng những thông tin cần thiết và đáng tin cậy

 Tham khảo ý kiến của các nhà chuyên môn, các giảng viên cơ hữu cũng như các giảng viên thỉnh giảng tại trường Cao đẳng Nguyễn Tất Thành trong đó phải kể đến sự hướng dẫn tận tình và tạo điều kiện về tài liệu của GVHD

-Đảm bảo việc sang số dễ dàng, tránh hiện tượng va đập giữa các bánh răng hộp số

-Cắt và nối mômen quay từ động cơ tới HTTL.Thực hiện đóng ngắt êm dịu nhằm giảm tải trọng động và thực hiện trong thời gian ngắn

-Khi chịu tải trọng quá lớn thì ly hợp đóng vai trò như một cơ cấu an toàn nhằm tránh quá tải cho HTTL và động cơ

2 Yêu cầu

Ly hợp phải đảm bảo các yếu tố cơ bản sau:

-Làm việc chắc chắn và an toàn, phải truyền được mômen xoắn lớn nhất mà không bị trượt

-Nối và tách nhẹ nhàng, tách hoàn toàn các phần chủ động và bị động phải êm dịu để quá trình ra vào số được nhẹ nhàng

-Khi đóng và mở phải nhanh chóng, êm dịu không gây các lực va đập cho hệ thống truyền lực

-Có khả năng hấp thụ và tản nhiệt tốt

-Kết cấu gọn, dễ điều khiển, bảo dưỡng và sửa chữa

 Ly hợp nhiều đĩa ma sát

3.4 Phân loại theo trạng thái làm việc:

 Ly hợp thường đóng: luôn ở vị trí đóng, khi chưa chịu tác động của cơ cấu điều khiển

 Ly hợp thường mở: luôn ở vị trí mở, khi hoạt động phải có sự tác động của cơ cấu điều khiển

3.4 Phân loại theo phương pháp dẫn động:

 Ly hợp dẫn động cơ khí

 Ly hợp dẫn động thủy lực

 Ly hợp dẫn động có cường hóa:

- Ly hợp dẫn động cơ khí cường hóa khí nén

- Ly hợp dẫn động thủy lực cường hóa khí nén

II Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc

Đối với hệ thống ly hợp, về mặt cấu tạo người ta chia thành hai bộ phận chính:

- Cơ cấu ly hợp: là bộ phận thực hiện việc nối và ngắt truyền động từ động cơ đến hệ thống truyền lực

- Dẫn động ly hợp: là bộ phận thực hiện việc điều khiển đóng mở ly hợp

Theo sơ đồ cấu tạo trên hình 2.2, nguyên lý làm việc của ly hợp ma sát khô một đĩa lò xo

ép được mô tả như sau:

 Trạng thái đóng: Khi chưa tác động vào bàn đạp ly hợp, do phần giữa của đĩa ép tì vào đĩa ép 2 ép chặt đĩa bị động 1 với bánh đà, làm cho phần chủ động và bị động của ly hợp trở thành một khối cứng và mômen được truyền từ động cơ tới trục ly hợp

a Trạng thái đóng

Hình 2.3 Sơ đồ cấu tạo ly hợp ma sát khô một đĩa 1.Đĩa bị động; 2.Đĩa ép; 3.Vỏ ly hợp;

5.Bạc mở; 6.Trục ly hợp; 7.Càng mở;8.Lò xo ép dạng đĩa; 9.Tấm ma sát;

10 Bánh đà; 11.Trục khuỷu động cơ

 Trạng thái mở: Khi người lái xe tác động vào bàn đạp ly hợp qua cơ cấu dẫn động, kết quả là một đầu của càng mở 7 sẽ tì vào bạc mở 5 dịch chuyển sang bên trái, ép vào mặt đỉnh của lò xo đĩa hình côn Do phần giữa của đĩa ép được liên kết với thân 3 nên mặt đáy của đĩa ép sẽ dịch chuyển sang phải kéo đĩa ép tách khỏi đĩa bị động 1 làm đĩa bị động 1 quay tự do Lúc này ly hợp ngắt sự truyền mô men từ động cơ tới trục ly hợp

b Trạng thái mở Giữa các quá trình đóng mở, lực ép của lò xo thay đổi gây nên hiện tượng trượt tương đối giữa các bề mặt chi tiết ma sát.Quá trình này diễn ra trong thời gian ngắn nhưng phát sinh nhiệt rất lớn, gây nên hiện tượng tượng mỏi bề mặt ma sát, đốt nóng các chi tiết ly hợp và có thể làm hỏng ly hợp

1.3 Ưu và nhược điểm của ly hợp ma sát một đĩa

- Đóng không êm dịu

- Nếu truyền mô men quá lớn (lớn hơn 70÷80 Kgm) thì đường kính của đĩa

ma sát phải lớn hoặc phải dùng nhiều đĩa

2 Ly hợp khô hai đĩa ma sát

2.1 Cấu tạo

Hình 2.4.Ly hợp hai đĩa ma sát 1.Bánh đà; 2,4.Đĩa ép; 3.Vỏ mặt bích phụ; 5.Vỏ ly hợp 6.Đòn mở ly hợp; 8,10.Đĩa ma sát; 9,12.Lò xo ép; 11.Thanh kéo

Khi tác động vào bàn đạp ly hợp, qua cơ cấu dẫn động đòn mở kéo đĩa ép xê dịch

về phía sau, đồng thời các lò xo tách đẩy đĩa ép trước về phía sau Hai đĩa ma sát được tách khỏi bề mặt của bánh đà và các đĩa ép Ly hợp ở trạng mở, cắt truyền động từ động

cơ tới ly hợp

2.3.Ưu và nhược điểm của ly hợp hai đĩa ma sát

 Ưu điểm :

- Đóng mở êm dịu

- Giảm được đường kính của đĩa và kích thước của ly hợp

- Khi cùng kích thước, có khả năng truyền mô men quay lớn hơn ly hợp một đĩa

Lò xo đĩa được làm bằng thép lò xo Nó được tán bằng đinh tán hoặc bắt chặt bằng bulông vào nắp ly hợp Có vòng trụ xoay ở mỗi phía của lò xo đĩa làm việc như một trụ xoay trong khi lò xo đĩa đang quay

Dùng các lò xo chịu kéo để nối các lò xo đĩa với đĩa ép li hợp

Các kiểu xe gần đây đã áp dụng nắp ly hợp kiểu DST (lật ngược lò xo đĩa) ở loại nắp ly hợp này, người ta lật ngược các đầu của nắp ly hợp để trực tiếp giữ lò xo đĩa ở vị trí thích hợp

Các dải băng được lắp theo chiều tiếp tuyến để truyền mônen quay

Hình 2.5.Ly hợp lò xo màng

1.Bánh đà; 2.Đĩa ma sát; 3.Đĩa ép; 4.Lò xo màng

5.Bạc mở

Kết cấu tương tự ly hợp ma sát nhưng các lò xo được thay hế bởi một màng duy nhất Lò xo màng có hình nón cụt dập bằng thép lá, phía trong là các tấm thép lá đàn hồi hình côn thay thế cho các đòn mở Lò xo màng lắp với vỏ ly hợp bằng các bulông, hai bên đặt ba vòng dẫn hướng, mép ngoài lò xo màng lắp với đĩa ép

3.2 Nguyên lý làm việc

- Khi chưa tác dụng lực lên pedal, lò xo đĩa bung ra đẩy đĩa ma sát tỳ chặt vào bánh đà tạo thành khối cứng, do đó lực truyền động từ trục khuỷu được truyền qua trục ly hợp (ly hợp đóng)

- Khi người điều khiển tác dụng lực lên pedal, thông qua cơ cấu điều khiển lực sẽ tác dụng lên bạc mở ( bạc đạn chà) và đẩy bạc mở đi vào làm lò xo đĩa ép lại, đĩa ma không

tỳ vào bánh đà nữa, do đó lực truyền động quay từ trục khuỷu sẽ không truyền qua trục ly hợp (ly hợp mở)

3.3.Ưu điểm của ly hợp lò xo đĩa

- Lực ép lò xo màng không bị ảnh hưởng khi đĩa ma sát mòn, do đó tránh được tình trạng ly hợp trượt

- Kết cấu đơn giản, khối lượng nhỏ

- Lực ép phân bố đều ở mọi chế độ làm việc

4.Cấu tạo của một số chi tiết trong bộ ly hợp

Hình 2.6 Cấu tạo bộ ly hợp

1.Bánh đà; 2.Bi đầu trục; 3.Đĩa ma sát; 4Bulông

6 Vỏ ly hợp; 7.Bi mở(bạc chà); 8.Đòn mở ngoài(càng cua)

4.1.Bánh đà

Bánh đà là bộ phận nằm cuối cùng của động cơ, được bắt chặt với trục khuỷu bằng đai ốc, bề mặt được gia công phẳng Trên vành có các bánh răng ăn khớp với máy khởi động Ngoài ra ở gần mép ngoài còn có các lỗ ren để lắp với vỏ ly hợp

4.2.Vỏ ly hợp

Vỏ ly hợp được làm bằng gang có các lỗ để bắt và định tâm với bánh đà Trên vỏ

ly hợp có các gờ hoặc lỗ để lien kết với đĩa ép nhưng vẫn cho phép đĩa ép di chuyển dọc trục Lỗ trong vỏ co các gờ nhỏ giữ vòng lò xo khóa nẵm cố định lò xo màng

Mục đích chủ yếu của nắp ly hợp là để nối và ngắt công suất của động cơ Nó phải được cân bằng tốt trong khi quay và phải toả nhiệt một cách hiệu quả vào lúc nối ly hợp Nắp ly hợp có lò xo để đẩy đĩa ép li hợp vào đĩa ly hợp, các lò xo này có thể là lò xo xoắn hoặc lò xo đĩa Ngày nay lò xo đĩa được sử dụng ở hầu hết các ly hợp

4.3 Đĩa ma sát

- Đĩa ly hợp tiếp xúc một cách đồng đều với về mặt ma sát của đĩa ép li hợp và bánh đà

để truyền công suất được êm Nó cũng giúp làm dịu sự va đập khi vào ly hợp

- Đĩa ly hợp gồm một moayơ có rãnh then hoa và một tấm kim loại phẳng hình tròn được bao phủ bởi vật liệu ma sát, nằm giữa bánh đà và đĩa ép

- Xương đĩa được làm bằng thép có lỗ để tán đinh cùng với đĩa ma sát và tấm thép giảm chấn, hai bên bề mặt của đĩa có tán đinh nhôm cùng bề dày của tấm ma sát từ 3 đến 4

mm

 Cao su chịu xoắn: Cao su chịu xoắn được đưa vào moayơ ly hợp để làm dịu va đập quay khi vào ly hợp bằng cách dịch chuyển một chút theo vòng tròn

 Tấm đệm: Tấm đệm được tán bằng đinh tán kẹp giữa các mặt ma sát của ly hợp Khi ăn khớp ly hợp đột ngột, phần cong này khử va đập và làm dịu việc chuyển số

và truyền công suất

- Xung quanh đĩa ma sát có xẻ rãnh để đảm bảo khả năng tản nhiệt và êm dịu khi đóng cắt ly hợp Bên cạnh xương đĩa có moayơ và bộ giảm chấn(lò xo), bên ngoài có bộ giảm chấn có một đĩa thép bao quanh bộ giảm chấn

- Đĩa ma sát có tác dụng nối mô men từ đọng cơ tới hệ thống truyền lực thong qua rãnh then hoa của trục sơ cấp

ma sát và phần lắp bạc trượt

Các lò xo giảm chấn nhằm vào mục đích khi ly hợp chuyển từ trạng thái mở sang trạng thái đóng được êm dịu

4.5.Trục ly hợp

Trục ly hợp có nhiệm vụ truyền mô men quay từ ly hợp tới hộp số

Trục ly hợp là trục chủ động của hộp số, được chế tạo liền với bánh răng chủ động của hộp số Đầu trong lắp với vòng bi đỡ đặt trong hốc trục khuỷu Trên trục có vành then hoa để lắp moayơ ở đĩa ma sát và phần lắp bạc trượt

4.6 Đòn mở ly hợp (càng cua)

Được gia công bằng phương pháp đúc, vật liệu chế tạo bằng thép, một đầu lắp với ống trượt nằm lồng không trên trục sơ cấp, một đầu nối với các đòn liên động

4.7 Đĩa ép

Giống như hình vành khăn khép kín, bên trong rỗng, có chiều dài bề mặt lớn hơn

bề mặt của tấm ma sát, mặt tiếp xúc với đĩa ma sát được gia công nhẵn, vật liệu chế tạo bằng thép được gia công với độ đồng tâm cao, bên ngoài có các lỗ và vấu để bắt các đòn cùng với vỏ bánh đà

Đĩa ép có tác dụng ép đĩa ma sát với bánh đà thực hiện cắt truyền động giữa động

cơ với cơ cấu dẫn động cần thiết

4.8 Lò xo ép

Tạo ra lực ép chặt đĩa ép, đĩa ma sát và bánh đà thành một khối để ly hợp có thể truyền mômen từ bánh đà, đĩa ép sang đĩa ma sát Trên ly hợp thường sử dụng hai loại lò xo: lò xo xoắn hình trụ và lò xo màng

Các loại lò xo xoắn hình trụ được lắp giữa đĩa ép và vỏ ly hợp theo đường tròn Để lắp các lò xo, vỏ ly hợp và đĩa ép có các tai bắt và lỗ để lắp ghép

Giữa các lò xo và đĩa ép đặt đệm cách nhiệt để phòng ngừa lò xo lò xo bị quá nóng Các lò xo đó ép chặt đĩa ép, đĩa ma sát với bánh đà khi ly hợp đóng

Ly hợp của xe du lịch thường sử dụng một lò xo màng hình nón cụt thay thế cho các lò xo xoắn hình trụ Ly hợp có kết cấu gọn nhẹ hơn, các lá thép phía trong thay thế luôn các đòn mở

Lực ép lò xo đủ lớn để ly hợp không bị trượt, ly hợp có khả năng truyền mô men cực đại của động cơ Nhưng lực ép càng lớn, người điều khiển phải sử dụng lực lớn hơn

để điều khiển ly hợp Để giải quyết vấn đề này người ta sử dụng cơ cấu điều khiển trợ lực

Khối lượng cho phép lớn nhất trên

trục (kg)

Trục 1:2.460 Trục 2:4.400

Nhiên

liệu

Thùng nhiên liệu 100 lít, bên trái

Hệ thống cung cấp nhiên liệu Bơm piston

Hệ thống tăng áp Tuabin tăng áp và két làm