498 Nghiên cứu vận dụng điều kiện thương mại FCA vào các phương thức vận tải quốc tế trong hoạt động mua bán ngoại thương tại Việt Nam

498 Nghiên cứu vận dụng điều kiện thương mại FCA vào các phương thức vận tải quốc tế trong hoạt động mua bán ngoại thương tại Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Đại học Dân lập Kỹ thuật Công nghệ TP Hồ Chí Minh

Khoa Quản Trị Kinh Doanh

AY =a Oo

LUAN VAN TOT NGHIEP

! DE TÀI :

NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG ĐIỀU KIỆN THƯƠNG MẠI

FCA VÀO CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN TẢI QUỐC TẾ

TRONG HOẠT ĐỘNG MUA BÁN NGOẠI THƯƠNG

TẠI VIỆT NAM

SVTH : NGUYEN ANH THU

MSSV: 00ĐQT211 LỚP :00QTNT KHÓA: 2000-2004

Koi cam on

Sau bốn năm lao động và học tập, giờ đây là lúc em và các bạn sinh viên khóa 2000 chuẩn bị đem những kiến thức đã được học ở

trường để bước vào cuộc sống mới đây thử thách

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô trong Khoa Quản Trị Kinh Doanh đã truyền đạt cho em những kiến thức và kinh nghiệm

cân thiết của các quý thây cô, để em có thể hoàn thành khóa luận tốt

nghiệp này cũng như có thể ứng dụng một cách hiệu quả gì đã học vào

thực tiễn công việc

2

Em muốn gửi lờ cảm ơn đặc biệt tới thấy

TS Lê Văn Bảy-nguyên giảng viên trường Đại học Ngoại thương-Giám

đốc chỉ nhánh Toserco, người thầy đã dạy dỗ chúng em rất nhiệt tình

trong năm học Chính sự hướng dẫn tận tâm của thầy, cũng như những

kinh nghiệm thực tiễn của thay đã giúp em hoàn thành bài luận văn này

Cảm ơn các thay cô, anh chị ở Thư viện Tổng hợp cũng như các

bạn đã nhiệt tình giúp đỡ tư liệu để Thư hoàn thành tốt bài luận văn

TAI VIET NAM

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN

L_.SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHAT TRIEN DIEU KIỆN

THƯƠNG MẠI ECA:: <5 55G 5 s59 519596 8908538830883080060000106010054 1 1_ Lịch sử hình thành thành và phát triển Incoterms: . - 1 2_ Điều kiện thương mại FCA trong Incoterms ( Free Carrier) - - 3

IL NHUNG NOI DUNG CO BAN CUA DIEU KIEN THUONG MAI FCA

THEO INCOTERMS 20003 .scccsoossssecsssssssssccrsccccccessccesesssosseccsocsocees 4 1_ Dinh nghia Điều kiện thương mại FCA (Free Carrier — giao hang

cho người chuyên chở) : s55 sensénsettrrrrrretrrrrtrrtrrrrrrrrrrrre 5

2_ Nội dung cơ bản của điều kiện FCA: -+csnrhneteetertrtrrree 9

II_ TÌNH HÌNH VẬN DỤNG DIEU KIEN THUONG MAI FCA TRONG HOAT DONG THUONG MAI QUOC TE TẠI VIỆT NAM 14

IV NHỮNG VẤN ĐỂ CẦN LƯU Y KHI SU DUNG DIEU KIEN FCA

()27©20:/0529)12 5 15 1_ Chi phí xử lý hàng giao nhận CTHC): - -+reenheenhtetttrrrrre 15

2_ Vấn đề bảo hiểm ở điều kiện ECA và điều kiện FOB: - 16

eee

LUAN VAN TOT NGHIEP SVTH: NGUYEN ANH THU

L_ VAN DUNG DIEU KIEN FCA TRONG CHUYEN CHO BANG

TAU CHUYENS sesssssssssssssssssssssssssccesceseesssssssssssssssssssssssnnssssessesesseccceneeeeees 19

1_ Khái niệm và đặc điểm của phương thức thuê tàu chuyến: 19

2_ Khả năng vận dụng điểu kiện FCA trong tàu chuyến: - 20

II_ VẬN DỤNG ĐIỀU KIỆN FCA TRONG VẬN TẢI ĐƯỜNG BỘ VÀ

ĐƯỜNG SẮTT: -cs<cesoersserraeETrASEEA011A.0A0140001040010010000000301E 25

1_ Vận dụng FCA trong vận tải đường bỘ: - nhe 25

2_ Vận dụng FCA trong vận tải hàng hoá bằng đường sắt: 27

II_ VỆN DỤNG ĐIỀU KIỆN FCA TRONG VẬN CHUYỂN HÀNG HOÁ BANG DUONG HANG KHÔNG: . s-ecereesersrrestsrriree 30

1_ Giới thiệu việc vận chuyển hang hoá bằng hang không trên thế giới

và tại Việt Nam - «Ko th TH th kh 111111110110 30 2_ Vận dụng điều kiện FCA trong vận chuyển bằng hàng không: 31 3_ Trách nhiệm của người chuyên chở hàng không: - 42 4_ Trách nhiệm người gửi hàng: . - - - «+5 42

IV_ VẬN DỤNG ĐIỀU KIỆN THƯƠNG MẠI FCA TRONG VIỆC CHỞ

HÀNG HOA BANG CONTAINER : s°s- se sssesseessesseesse 43

I_ Sự phát triển của hệ thống vận tải Container: -+++ 43

2_ Một số vấn đề chủ yếu trong việc vận dụng điều kiện FCA khi

giao hàng theo phương thức vận tải hàng hoá đóng trong Container: 44

V_ VẬN DỤNG ĐIỀU KIỆN FCA TRONG VẬN TẢI ĐA PHƯƠNG

THỨC VÀ HỌAT ĐỘNG LOGIS'TICS: . s <-5-s=s<sess<eesessee 55

II: 018i 5:0) 0 0101777 .ố 55

cr

DH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LE VAN BAY 2_ Su hinh thanh va phat triển vận tải đa phương thức trên Thế giới

và tại Việt Nam - - ch ghe 1 r1 55

3_ Mối tương quan giữa FCA -Logoistic — Vận tải đa phương thức —

Giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu: -‹ ++++++++++rtttetee* 58 4_ Bộ chứng từ vận tải đa phương thức -++-++++++entreetretrrett 70

5_ Việc chuyển tải trong vận tải liên hợp -. -:-c+cssenterttrtrrtee 72

6_ Hoạt động hải quan trong vận tải đa phương thức . - 73

CHUONG III:

NHUNG DE XUAT VE KHA NANG VAN DUNG DIEU KIEN THUONG MAI FCA VAO CAC PHUONG THUC VAN TAI QUOC TE TRONG HOAT DONG MUA BAN

NGOAI THUONG TAI VIET NAM

I_ NHỮNG LƯU Ý VÀ ĐỀ XUẤT KHI VẬN DỤNG DIEU KIEN

FCA TRONG NHUNG PHUONG THUC VAN TAI KHAC NHAU

TẠI VIỆT NAM: .<<cssssesesessseSeSeseereeA.000000001000000000P 74 I_ Những lưu ý: -ssensehhhhHhhhrhtrdrrrrrrrrdrrrrrrrrrrrrirrire 74

LOI DAN NHAP

1_ Y nghia cua dé tai:

Thương mại quốc tế luôn luôn tổn tại và phát triển gắn liền với vận tải

quốc tế Sự phát triển của vận tải quốc tế góp phân đẩy mạnh thương mại quốc

tế Việc sử dụng các điều kiện thương mại (các điều kiện giao hàng) là điều không thể thiếu được khi người bán và người mua ký kết các hợp đồng Trong

số các điều kiện thương mại đó điều kiện ECA, là một điều kiện hết sức cơ bản

có thể vận dụng được đối với nhiều phương thức vận tải khác nhau Tuy nhiên

trong thực tế tại Việt Nam điều kiện này chưa được sử dụng nhiều, một phần

do thói quen tổn tại từ những năm trước đây, phần khác là do công tác nghiên cứu và giới thiệu điều kiện này đối với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập

khẩu còn giới hạn ở mức nhất định Bài viết này sẽ là một đóng góp nhỏ bé

nhằm làm rõ hơn nưã khả năng vận dụng điều kiện FCA trong các phương thức

vận tải khác nhau Vì thế em chọn nghiên cứu đề tài :

“ NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG ĐIỀU KIỆN THƯƠNG MẠI FCA VÀO CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN TẢI QUỐC TẾ TRONG HOẠT ĐỘNG MUA

BÁN NGOẠI THƯƠNG TẠI VIỆT NAM.”

2_ Mục tiêu nghiên cứu đề tài

- Nghiên cứu việc vận dụng điều kiện thương mại FCA vào các

phương thức vận tải Quốc tế

- _ Đưa ra những lưu ý khi vận dụng điều kiện FCA trong các phương

thức vận tải và những kiến nghị đối với ngành Ngoại thương

3_ Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- _ Đối tượng nghiên cứu: Điều kiện thương mại FCA -_ Phạm vi nghiên cứu: Vận dụng FCA vào các phương thức vận tải

Quốc tế

4_ Phương pháp nghiên cứu

Tham khảo sách báo, tạp chí, Từ những vấn đề gặp phải trong thực

tiễn khi kinh doanh hoạt động xuất nhập khẩu, mà đặc biệt là vấn đề vận

chuyển hàng hoá giữa các nước với nhau Từ đó em đưa ra những lưu ý khi

vận dụng điểu kiện cơ sở giao hàng FCA trong khi ký kết hợp đồng ngoại

thương

5_ Nội dung của dé tai

Đề tài gồm 79 trang, được kết cấu gồm 3 chương:

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN

' CHƯƠNG II:

VẬN DỤNG FCA VÀO CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN TẢI QUỐC TẾ

TRONG HOẠT ĐỘNG MUA BÁN NGOẠI THƯƠNG TẠI VIỆT NAM

CHƯƠNG IH:

NHỮNG ĐỀ XUẤT VỀ KHẢ NĂNG VẬN DỤNG DIEU KIEN

THUONG MAI FCA TAI VIET NAM

L_

DH DL KY THUAT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VAN BAY

Fa

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN

Sự hình thành và phát triển điều kiện thương mại FCA:

1- Lịch sử hình thành thành và phát triển Incoterms:

Thương mại Quốc tế ngày càng phát triển mạnh theo thời gian, từ đó hình thành tập quán thương mại riêng của từng khu vực Khi các bên ký hợp đồng ngoại thương ở các nước khác nhau không hiểu rõ tập quán thương mại của đối

tác như thế nào? Sẽ dẫn tới những hiểu 14m, các vụ kiện tụng, tranh chấp làm

ảnh hưởng đến hoà khí giao dịch giữa các bên, và ảnh hưởng chung đến việc

phát triển kinh tế thế giới Nhằm giải quyết vấn để này vào năm 1936, Phòng

thương mại quốc tế ICC (International Chamber of Commerce) có trụ sở tại Paris, đã đưa ra nhưng quy tắc cơ bản về các điều kiện thương mại Quốc tế để các bên mua và bán tham khảo và lựa chọn khi ký kết hợp đồng mua bán ngoại thương ICC khẳng định rằng Incoterms không phải là luật bắt buộc các bên ký hợp đồng phải áp dụng, mà nó chỉ khuyến khích các thương nhân áp

dụng để thống nhất cách hiểu về các điều kiện cơ sở giao hàng trong buôn bán quốc tế

Cho đến nay, Incoterms đã được sửa đổi và bổ sung 6 lần qua các năm:

e Năm 1936 gồm 7 diéu kién: EXW, FCA, FOR/FOT, FAS, FOB, C&F, CIF

e Năm 1953 gồm 9 điều kiện: ngoài 7 điểu kiện năm 1936, vào năm 1953 Incotersm bổ sung thêm hai điều kiện đó là EX Ship và Ex Quay Điều kiện này bắt đầu từ nghĩa vụ tối thiểu của người bán, nghĩa là qui định Người mua phải nhận hàng ngay tại cơ sở của Người bán (Exwork) và

kết thúc bằng hai điều kiện theo đó người bán đảm trách việc giao hàng đến đất nước Người mua

e Năm 1967 được bổ sung thêm 2 điều kiện DAF” giao hang tai bién

giới” và DDP” giao tại đích đã trả thuế”

%_

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

=———

e Incoterms 1976 ra đời khi vận chuyển hàng hoá bằng đường hàng không ngày càng trở nên quan trọng Trong Incoterms này có thêm điều kiện FOB Airport Điều kiện FOB Airport được xây dựng dựa trên

cơ sở điểu kiện FOB cùng với một số điểm riêng để phù hợp với quá

trình vận tải hàng không

e Incoterms 1980 được mở rộng gồm 14 điều kiện:Ex works, FCA,

FOR/FOT(Free On Rail, Free On Truck), FOB Airport, FAS, FOB,C&F, CIF, CPT, CIP, Ex ship, Ex quay, DAF, DDP

e Năm 1990 Phòng Thương mại Quốc tế đã có những sửa đổi, bổ sung

đối với Incoterms 1980 Trong Incoterms 1990 chỉ còn 13 điều kiện thương mại quốc tế được chia làm 4 nhóm (E, E, C, D); riêng điều kiện EOB Airport không còn tổn tại trong Incoterms kể cả trong lần sửa đổi

gân đây nhất là Incoterms 2000 Về kết cấu, nội dung Incoterms 1990

và 2000 hoàn toàn giống nhau Bốn nhóm đó là:

Nhóm E : EXW Nhom F : FCA, FAS, FOB Nhém C : CFR, CIF, CPT, CIP Nhém D : DAF, DES, DEQ, DDU, DDP

Tuy nhiên, ở Incoterms 2000 có một vài thay đổi nhỏ về nội dung :

> Thay đổi thứ nhất là nó quy định rõ ràng về nghĩa vụ, chỉ phí xếp dỡ trong điều kiện FCA- Free carrier

> Thay đổi thứ hai là thay đổi ở điểu kiện FAS -Free Alongside Ship- giao hàng dọc mạn tàu, theo đó người bán có nghĩa vụ thông quan xuất

khẩu (trước đây là người mua)

> Thay đổi thứ ba là ở điểu kiện DEQ -Delivered Ex Quay -giao hàng trên cầu cảng, người mua chịu trách nhiệm thông quan nhập khẩu (trước đây là người bán)

Thực tiễn thương mại quốc tế cho thấy rằng, những văn bản về Incoterms đã tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho việc ký kết và thực hiện các hợp đồng quốc

tế giảm bớt các tranh chấp Từ đó, thúc đẩy việc trao đổi mậu dịch giữa các nước, các khu vực ngày càng phát triển mạnh mẽ

ee

LUAN VAN TOT NGHIEP -2- SVTH: NGUYỄN ANH THƯ

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

2_ Điều kiện thuong mai FCA trong Incoterms ( Free Carrier):

Điều kiện FCA là một trong những điều kiện thương mại rất cơ bản và đều được quy định trong tất cả các ấn phẩm Incoterms do ICC ban hành, kể từ năm

1936 tới nay Qua những lân chỉnh sửa vào năm 1953, 1967, 1976, FCA vẫn không có gì thay đổi Để đáp ứng những yêu cầu trong việc ký kết và thực

hiện hợp đồng mua bán ngoại thương có liên quan đến vận tải đường sắt và

đường hàng không, đường bộ, trong Incoterms 1980 đã đưa cùng một lúc ba điểu kiện FCA, FOR, FƠT và EOB Airports Sau một thời gian xem Xét Và

nghiên cứu thì ICC thấy rằng điều kiện FOR/FOT về cơ bản đều là giao hàng cho người vận tải Mà bản chất quan trọng nhất của điều kiện FCA là người

bán hoàn thành nghĩa vụ khi giao hàng cho người vận tải Do vậy, không cần thiết phải xây dựng điều kiện FCA- FOT( Free On Truck-giao hàng lên ô tô); FOR (Free On rail — giao hang 1én tàu hỏa) như là một điều kiện thương mại riêng biệt nữa Cho nên, trong Incoterms 1990 và 2000 không đưa ra hai điều kiện FOT, EOR nữa Riêng về FOB Airports, vì lý do an ninh và kỹ thuật giao hàng nên người bán sẽ không thể thực hiện nghĩa vụ giao hàng trực tiếp lên phương tiện vận tải Mà chỉ có thể giao hàng cho đại diện của người vận tải, hay nói một cách khác người bán khi thực hiện nghĩa vụ giao hàng theo đường hàng không chỉ có thể thực hiện nghĩa vụ giao hàng khi áp dụng điều kiện FCA Đây cũng chính là lý do quan trọng nhất để ICC không đưa FOB Airports trong Incoterms 1990 va 2000

Cho đến lần chỉnh sửa gần đây nhất vào năm 2000, ICC đã xuất bản Incoterms

2000 về cơ bản nó vẫn không có gì khác biệt lắm so với Incotrems 1990 nhưng

có chỉnh sửa một vài điều kiện, trong đó có sự thay đổi về FCA (vì ở đây chúng ta nghiên cứu về điều kiện thương mại FCA nên chỉ đi sâu tìm hiểu về

sự thay đổi ở điểu kiện này) Thay đổi đó chính là ở Incoterms 2000, điều kiện

FCA quy định rõ ràng về nghĩa vụ, chi phí xếp dỡ trong diéu kiện FCA- Free Carrier

Néu theo Incoterms 1990, nghĩa vụ giao hàng của người bán được trình bày phân biệt theo 7 phương thức vận chuyển hàng hoá khác nhau: đường sắt, đướng bộ; đường thủy nội địa; đường biển; đường hàng không; phương thức vận tải không được xác định rõ và trường hợp chuyên chở đa phương thức , thì

c ồ ồỖỒỖỒồ ‹ẳ.ẳẳẮ .nnaannmn

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

trong Incotrems 2000, nơi giao hàng có tính quyết định trong việc phân chia chi phí bốc dỡ hàng giữa người mua và người bán tại nơi đó như sau:

> Nếu nơi giao hàng tại cơ sở của người bán thì người bán có nghĩa vụ và

chịu chi phí bốc hàng lên phương tiện vận chuyển do người mua đưa đến

để nhận hàng

> Nếu nơi giao hàng là bất cứ địa điểm nào khác cơ sở củangười bán thì người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi đã đặt hàng hoá dưới sự định đoạt của người mua trên phương tiện vận chuyển của người bán đưa tới để giao hàng tại bến do người mua chỉ định, và người mua phải chịu chi phí đỡ hàng khỏi phương tiện đó để nhận hang.”

Tóm lại, các văn bản Incoterms ra đời là một trong những công cụ giúp cho các thương nhân giữa các nước, các khu vực giao dịch thương mại thuận tiện

hơn, ít xẩy ra các tranh chấp và kiện tụng Từ đó, nền kinh tế thương mại quốc

tế sẽ phát triển ngày càng mạnh hơn, hàng hoá sẽ lưu chuyển dễ dàng và

nhanh chóng hơn Nó góp phần đẩy nhanh hoạt động thương mại hoá toàn cầu, càng có ý nghĩa hơn khi tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đang diễn ra sôi động và manh tính tất yếu khách quan trong điều kiện xã hội ngày càng phát

triển

Những nội dung cơ bản của điều kiện thương mại ECA theo Incoterms 2000:

Để nghiên cứu việc vận dụng điều kiện thương mại FCA vào hoạt động giao

nhận kho vận ở nước ta cũng như trong các hợp đồng mua bán quốc tế diễn ra

như thế nào? Chúng ta sẽ đi tìm hiểu những quy định trong điều kiện này liên

quanđến người mua và người bán Thêm vào đó, chúng ta cũng cần biết người vận tải giữ vai trò gì nếu các bên ký hợp đồng mua bán quốc tế mà sử dụng

điều kiện FCA

#:

a

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

1- Định nghĩa Điều kiện thương mai FCA (Free Carrier - giao hàng cho

người chuyên chở) :

Theo điều kiện FCA, người bán sau khi đã thực hiện thông quan xuất khẩu,

giao hàng cho người chuyên chở do người mua chỉ định, tại địa điểm quy định

Điều lưu ý là địa điểm giao hàng có ảnh hưởng tới nghĩa vụ bốc và đỡ hàng tại

chính nơi đó Nếu việc giao hàng được tiến hành tại cơ sở người bán, người

bán có nghĩa vụ bốc hàng Nếu việc giao hàng được tiến hành tại địa điểm

không phải là cơ sở của người bán , người bán không có nghĩa vụ đỡ hàng

Điều kiện này có thể được sử dụng cho tất cả mọi phương thức vận tải, kể cả

vận tải liên hợp

Trong điều kiện FCA, “Người chuyên chở “ là bất kỳ ai, mà theo hợp đồng

vận tải, cam kết tự mình thực hiện hoặc đứng ra đảm trách việc chuyên chở

bằng đường sắt, đường bộ, đường hàng không, đường biển, đường nội địa hoặc

kết hợp các phương thức vận tải đó

Ở đây, nếu người mua chỉ định một người không phải là người chuyên

chở, tiến hành nhận hàng thì người bán được coi là đã hoàn thành xong

nghĩa vụ giao hàng khi giao hàng cho người được chỉ định đó

Khái niệm người chuyên chở được nêu trong điều kiện FCA là rất quan trọng

Bởi vậy, khi áp dụng điều kiện giao hàng trong hợp đồng thương mại quốc tế

người ta có thể quy định, người bán phải chấp nhận một hãng vận tải, hoặc

một công ty Forwarding nào đó được xem như là một người vận tải cụ thể là

vận đơn do những công ty này phát hành mới được chấp nhận khi thanh toán

bằng phương thức L/C Khi đó trong L/C mục documenfs required sẽ ghi là

“một bộ 3/3 B/L used by ” một công ty vận tải hoặc một Forwarding hay

là MTO nào đó Việc sử dụng khái niệm này đặc biệt có ý nghĩa khi vận

dụng điều kiện FCA trong vận tải đa phương thức Vấn để này chúng ta sẽ

phân tích trong phần FCA_ trong vận tải đa phương thức

Theo ECA, do người mua chỉ định người vận tải nên thường không cần thiết

phải xác định chủ thể này có thể được coi là “người vận tải” hay không, theo

luật áp dụng cho hợp đồng mua bán và hợp đồng vận tải Điều đơn giản là

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

người bán phải chấp nhận sự chỉ định của người mua Do đó, người mua

không buộc phải lựa chọn một người có tư cách pháp nhân là người vận tải theo đúng nghĩa của pháp lý, người mua hoàn toàn có thể chỉ định “một người khác” (chẳng hạn là một đại lý giao nhận)

Tuy nhiên, hiểu thế nào là “ người vận tải” theo đúng nghĩa pháp lý có thể lại

nảy sinh vấn để khi người bán chọn một người vận tải theo quy định trong nghĩa vụ người bán ở tại điều kiện FCA Người bán phải ký kết “ hợp đồng vận tải theo các điều khoản thông thường với chi phí và rủi ro ở người mua

chịu”, trừ khi có thoả thuận khác, người bán ký một hợp đồng vận tải mà

không ký hợp đồng chỉ đơn thuần với một đại lý giao nhận

Hợp đồng vận tải có thể được ký với các tổ chức mà trong thực tế không hoạt

động vận tải theo đúng nghĩa của nó, nhưng miễn sao tổ chức này đảm nhận trách nhiệm như người vận tải

Như vậy, một vấn để hết sức quan trọng được đặt ra đối với cả người bán và người người mua trước khi sử dụng điều kiện FCA và đưa điểu kiện này vào trong hợp đồng quốc tế mà sẽ được họ ký kết là họ phải hiểu được một cách

chính xác về trách nhiệm cuả người vận tải theo quy định của các công ước

quốc tế Nếu không hiểu một cách chính xác sẽ dẫn đến những sự tranh chấp

giữa người bán và người mua khi ký kết và thực hiện hợp đồng thương mại có

sử dụng điều kiện FCA

Nghĩa vụ và trách nhiệm của người chuyên chở được quy định bởi các công ước quốc tế Hague, Hague Visby, Hamburg (đối với đường biển), Vacsava, Guadalajara (Hàng không),

Theo các công ước trên thì trách nhiệm của người vận chuyển đối với hàng

hóa bắt đầu từ lúc người vận chuyển hoặc Performing Party đã tiếp nhận hàng

để chuyên chở cho tới khi hàng được giao cho người nhận hàng

Thời gian và địa điểm tiếp nhận hàng để chở là thời gian và địa điểm thỏa

thuận trong hợp đồng vận chuyển, nếu không thỏa thuận thì xác định theo tập quán của ngành hàng đó Trường hợp hợp đồng không qui định và tập quán

_`ỳnẳ-:aớaaŒA

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LE VAN BAY cũng không có thì thời gian và địa điểm tiếp nhận hàng để chở sẽ là thời điểm khi người vận chuyển hoặc Performing Party thực sự đảm nhận hàng để chở

Các công ước trên cũng mở rộng phạm vi trách nhiệm của người vận tải khi có khiếu nại hoặc tranh chấp về hư hỏng mất mát hoặc chậm trễ chỉ xảy ra ở bất

cứ thời điểm nào:

a) Kể từ khi tiếp nhận hàng cho đến khi bốc lên tàu

b) Kể từ khi đỡ khỏi tàu cho đến khi giao cho người nhận thì áp dụng công

ước quốc tế có liên quan để giải quyết nếu:

> Công ước này qui định áp dụng các điều khỏan của án cho bất cứ hành

động nào của người chuyên chở qui định trong hợp đồng nói về phạm vỉ

trách nhiệm của anh ta;

> Công ước này có qui định cụ thể về trách nhiệm, giới hạn trách nhiệm hoặc thời gian tố tụng;

> Công ước này không thể tách rời hòan tòan bằng một thỏa thuận riêng hoặc làm phương hại quyền lợi của người gửi hàng

Đối với dạng hợp đồng hỗn hợp giữa vận tải và giao nhận, các công ước trên

nhấn mạnh rằng:” Các bên có thể qui định rằng ở một chặng hoặc các chặng

vận chuyển cụ thể nào đó, người vận chuyển với tư cách là đại lý sẽ thu xếp

bố trí tìm một người hoặc một số người vận chuyển khác đảm nhận một chặng hoặc các chặng đó Trong trường hợp này người vận chuyển sẽ cần mẫn hợp lý

để tìm người vận chuyển khác, ký một hợp đồng với người vận chuyển này theo những điều kiện thông thường và sẽ làm mọi việc cần thiết hợp lý để tạo điều kiện cho người vận chuyển này có thể hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ của họ

theo hợp đồng nói trên”

Xuất phát từ thực tiễn tranh chấp trong các công ước cũ nên trong dự thảo này các chuyên gia đã cố gắng qui định càng chính xác càng tốt phạm vi trách

nhiệm của người chuyên chở Thông thường thời gian và địa điểm tiếp nhận

hàng để chở và thời điểm thực tế mà người chuyên chở đảm nhận về hàng

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ, GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

hóa trùng hợp nhau, song cũng có khi khác nhau Trong tường hợp này thời

gian mà hai bên qui định trong hợp đồng sẽ có giá trị cao nhất Nếu các bên

không qui định thời gian này thì sẽ áp dụng tập quán đó để xác định thời gian _và địa điểm người vận chuyển tiếp nhận hàng để chở

Về thời gian và địa điểm giao hàng cho người nhận cũng được dự thảo như thời gian và địa điểm tiếp nhận hàng để chở Tuy vậy ngoài việc đỡ hàng khỏi tàu để giao hàng người ta còn nói thêm cả việc đỡ hàng khỏi xe tải

Ngày nay việc chuyên chở hàng hóa bằng đường biển thường gắn theo một

khúc đường bộ trước khi hàng bốc lên tàu (ví dụ: từ CY -Container Yard- đến

Terminal) hoặc sau khi hàng dỡ khỏi tàu (ví dụ: terminal đến CY ở cảng đích)

Vì vậy cần phải có các qui định về mối quan hệ giữa công ước này với công ước khác điều chỉnh các chặng đường bộ nói trên với tinh thần là ở đâu đã có công ước bắt buộc áp dụng cho các chặng đường bộ nói trên rồi thì công ước

mới không áp dụng Tất nhiên điểu này chỉ nói về tổn thất xảy ra các chặng

đường bộ mà thôi Như vậy trong trường hợp mất mát tổn thất xảy ra ở các chặng khác nhau không xác định được cụ thể địa điểm đó ở chặng nào thì công ước mới này sẽ có hiệu lực cho toàn bộ quá trình vận chuyển từ cửa tới cửa

Ở đây chúng ta cũng sẽ để cập về vấn dé người chuyên chở thựa tế và người

thầu chuyên chở:

Theo công ước Guadalajara, người thầu chuyên chở (Contracting Carrier) là một người chuyên chở chính, ký kết một hợp đồng chuyên chở với một hàng khách hay người gửi hàng Người chuyên chở thực tế (Actual Carrier) là người thực hiện toàn bộ hay một phần việc chuyên chở theo sự uỷ thác của

Người thầu chuyên chở nhưng không phải là người chuyên chở tiếp theo

(Successiv Carrier) theo nghĩa của công ước Vacsava Công ước Guadalajara

đã được ký kết nhằm bổ sung cho công ước Vacsava để điều chỉnh việc chuyên chở trên chặng đường do người chuyên chở thực tế đảm nhận Liên quan đến trách nhiệm của hai loại người chuyên chở này công ước

Guadalajara quy định: nếu một người chuyên chở thực tế thực hiện một phần hay toàn bộ việc chuyên chở theo hợp đồng được điều chỉnh bởi công ước

Vacsava, thì cả người thầu chuyên chở và người chuyên chở thực tế, trừ

FT

LUAN VAN TOT NGHIEP -8- SVTH: NGUYEN ANH THU

vụ hoặc đại lý của anh ta, hành động trong phạm vi công việc được g1ao, trong mối liên hệ tới việc chuyên chở được thực hiện bởi người chuyên chở

thực tế, cũng sẽ được coi là của người thầu chuyên chở Những hành động

hay thiếu sót của người thầu chuyên chở hay của những người phục vụ hay đại lý của anh ta, hành động trong phạm vi công việc của họ, cũng được coi như là những hành động hay thiếu sót của người chuyên chở thực tế

Nói chung, người thâu chuyên chở và người chuyên chở thực tế đều chịu trách nhiệm như nhau đối với hư hỏng, mất mát của hàng hoá, nhưng người thầu chuyên chở phải chịu trách nhiệm trên toàn bộ hành trình ghi trên hợp đồng, còn người chuyên chở thực tế chỉ chịu trách nhiệm trên chặng đường mà anh ta

vận chuyển

2- Nội dung cơ bản của điều kiện FCA:

Những quy định chỉ tiết về nghĩa vụ cuả người bán và người mua trong điều kiện FCA được đưa ra trong phụ lục của bài viết này, ở đây tác giả chỉ tập trung vào phân tích những nghĩa vụ và quyển lợi cơ bản nhất của người bán

và người mua và rút ra những điểm đặc biệt cần lưu ý:

2.1- Nghiã vụ người bán:

- Người bán phải cung cấp hàng hoá theo đúng hợp đồng quy định Theo thực

tiễn thông thường, để được trả tiễn, người bán phải cấp hoá đơn cho người mua Ngoài ra người bán phải xuất trình những bằng chứng khác quy định trong hợp đồng để chứng minh rằng hàng hoá được cung cấp theo đúng hợp đồng

= ừ—=

quan bắt buộc phải có để xuất khẩu hàng

- Người bán phải thông quan hàng xuất khẩu và chịu mọi chi phí liên quan Do

đó, nếu có một lệnh cấm xuất khẩu hay các loại thuế nào đặc biệt áp dụng đối với hàng xuất khẩu, hoặc có yêu cầu bắt buộc khác của chính phủ làm tăng chi phí dự kiến của hàng xuất khẩu thì tất cả mọi chỉ phí phát sinh từ các tình huống đó do người bán chịu Tuy nhiên, hợp đồng mua bán thường có những điều khoản đặc biệt mà người bán có thể dựa vào đó để tránh các sự cố nêu trên Theo công ước CISG và các điều khoản tương tự khác của các luật quốc gia về mua bán hàng hoá thì các lệnh cấm xuất khẩu bất thường hoặc không

thể lường trước có thể miễn trừ nghĩa vụ của người bán theo hợp đồng mua bán

- Người bán phải giao hàng cho người chuyên chở hoặc một người khác được người mua chỉ định, .tại nơi quy định vào ngày hoặc trong thời hạn giao hàng

Việc giao hàng được hoàn thành:

a) Nếu địa điểm giao hàng là cơ sở của người bán, khi hàng đã được bốc lên phương tiện vận tải của người chuyên chở do người mua chỉ định hoặc nột người khác thay mặt người mua đưa tới

b) Nếu địa điểm quy định không phải là nơi nói tại điểm a) trên đây, khi hàng đã đặt dưới sự định đoạt của người chuyên chở, trên phương tiện vận tải của người bán, hoặc người khác do người mua chỉ định, hoặc

do người bán lựa chọn, nhưng hàng chưa dỡ khỏi phương tiện chuyên chở của người bán

Nếu không có vị trí cụ thể được thoả thuận và nếu tại nơi qui định có một số

điểm tiện lợi, người bán có thể chọn vị trí phù hợp với mình nhất để giao hàng

=——————

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP - 10- SVTH: NGUYỄN ANH THƯ

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY Nếu người mua không có những chỉ thị chính xác, người bán có thể giao hàng

để chuyên chở theo một cách thức đáp ứng yêu cầu của phương thức vận tải

và/ hoặc số lượng và / hoặc tính chất hàng hoá.”

- Người bán phải, trừ những quy định của việc chuyển rủi ro trong nghĩa vụ

của người mua, chịu mọi rủi ro về tổn thất hoặc hư hỏng hàng cho đến thời

điểm hàng đã được giao theo đúng quy định

Việc chuyển rủi ro về mất mát hư hỏng hàng liên quan đến các rủi ro do sự cố

bất ngờ (tai nạn) và không bao gồm mất mát hoặc hư hỏng gây ra bởi người bán hoặc người mua, ví dụ như do bao bì hoặc ký mã hiệu không phù hợp Vì vậy, ngay cả khi hư hỏng xảy ra sau khi đã chuyển rủi ro, người bán vẫn có thể phải chịu trách nhiệm nếu hư hỏng này bị coi là xảy ra bởi hàng không

được giao đúng quy định của hợp đồng

Ở nghĩa vụ của người bán về “chuyển rủi ro” trong tất cả điều kiện Incotrems bắt đầu bằng cụm từ “trừ những quy định về “chuyển rủi ro” ở nghĩa vụ người mua” Điều này có nghĩa là vẫn còn có trường hợp ngoại lệ đối với các quy tắc

cơ bản trong những tình huống được bàn tới trong “viỆc chuyển rủi ro” ở nghĩa

vụ của người mua, tình huống mà có thể dẫn tới việc chuyển rủi ro trước, do

người mua chưa hoàn thành các nghĩa vụ của mình

-_ Người bán phải thông báo đầy đủ cho người mua về thời gian hàng sẽ sẵn

sàng ở nơi giao hàng qui định hoặc vị trí đã lựa chọn để người mua có thể

chuẩn bị kịp thời các công việc cân thiết để tiếp nhận hàng Các điều

khoản Incoterms không đề cập đến việc xác định hậu quả từ việc người bán không đưa ra một thông báo như vậy Nhưng ta có thể suy luận từ

Incoterms rằng thiếu sót đó của người bán tạo nên sự vi phạm hợp đồng

Đây có thể là một căn cứ để người mua từ bỏ trách nhiệm hoặc giảm bớt

trách nhiệm của mình trong việc nhận hàng và thanh toán

Từ nguyên tắc cơ bản là người bán phải chiụ mọi rủi ro và chi phí về hàng hoá, kể từ khi hàng hoá được giao cho người vận tải và chiụ trách nhiệm thông quan điều kiện FCA quy định, là người bán phải trả tất cả các chỉ phí

Để thực hiện đúng nghĩa vụ của mình, người bán phải trả mọi chỉ phí về việc

kiểm tra (như kiểm tra chất lượng, khối lượng, trọng lượng, số lượng) cần thiết

cho việc giao hàng theo đúng quy định

Người bán phải cung cấp bao bì đóng gói, với chi phí của người bán, bắt buộc

phải có để vận chuyển hàng (trừ khi theo tập quán của ngành hàng thương mại

đặc thù, hàng của hợp đồng được giao không cần bao bì), trong chừng mực mà

các điều kiện liên quan đến vận tải (ví dụ phương thức, nơi hàng đến) đã được

người bán biết trước khi ký hợp đồng bán hàng Bao bì phải ghi ký mã hiệu thích hợp

Hàng hóa cũng cần được đóng gói phù hợp Nhưng có thể người bán không

biết ý định của người mua về phương thức vận tải và nơi hàng đến cuối cùng

Có sự khác biệt đáng kể giữa chuyến hành trình nhắm sang cạnh nước kế cận

và một chuyến đi liên lục địa bằng đường biển mà hàng có thể bị đổ vỡ hay bị

ăn mòn do ẩm hay hấp hơi nước

Người bán có nghĩa vụ đóng gói hàng cho một chuyến hành trình dài và khó

khăn, nhưng chỉ khi anh ta biết trước điều đó Vì vậy, người mua cần thông

báo cho người bán, hoặc tốt hơn là quy định cụ thể việc đóng gói trong hợp

đồng mua bán

Ngoài ra, người bán còn phải có nghĩa vụ và với chi phí của mình cung cấp cho người mua bằng chứng thông thường về nghĩa vụ giao hàng Trừ khi các chứng từ nói trên là chứng từ vận tải, người bán phải giúp người mua, theo yêu

cầu và với rủi ro, chỉ phí của người mua, có được một chứng từ về hợp đồng

vận tải( ví dụ một vận đơn đường biển lưu thông, một phiếu gửi hàng đường biển không lưu thông, một chứng từ vận tải đường thuỷ nội địa, một vận đơn

hàng không, một phiếu gửi hàng đường sắt, một phiếu gửi hàng đường bộ,

hoặc một chứng từ vận tải đa phương thức)

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LE VAN BAY

Trong điều kiện FCA người bán không có nghĩa vụ ký kết hợp đồng vận tai va

hợp đồng bảo hiểm, tuy nhiên người bán có thể giúp người mua ký kết các hợp đồng này với chi phí do người mua chịu

2.2_Nghĩa vụ người mua:

- Người mua có nghĩa vụ thanh tóan tiền hàng theo đúng thỏa thuận của hợp

đồng mua bán

- _ Người mua phải ký hợp đồng với chi phí của mình để chở hàng từ một địa

điểm quy định trong hợp đông mua bán và trả chỉ phí vận chuyển cho quá

trình vận tải Người mua không có nghĩa vụ mua bảo hiểm cho hàng hoá của mình nhưng vì lợi ích của mình thì người mua cần phải mua bảo hiểm

- Người mua phải, với rủi ro và chi phí của mình, lấy giấy phép nhập khẩu hoặc giấy phép chính thức khác và, nếu có quy định, hòan thành mọi thủ tục hải quan để nhập khẩu hàng và quá cảnh hàng qua nước khác

- _ Người mua phải nhận hàng khi hàng đã được đặt dưới sự định đoạt của anh

ta vào thời gian và địa điểm qui định Nếu không nhận hàng như vậy, người

mua vẫn phải trả tiền hàng và thiếu sót này có thể dẫn tới dự di chuyển trước rủi ro về mất mát hoặc hư hỏng hoặc buộc người mua phải chịu trách

nhiệm về các khoản chi phí phụ trội Cụ thể là:

+ Kể từ khi hàng đã được giao theo quy định; và + Kể từ ngày thỏa thuận hoặc ngày hết hiệu lực của thời hạn giao hàng, phát sinh do người mua không chỉ định người chuyên chở hay người được mua chỉ định không thực hiện trách nhiệm nhận hàng vào thời gian thỏa thuận, hoặc do người mua không thông báo thích hợp cho người bán theo như quy định, nhưng với điều kiện hàng đã được tách biệt rõ ràng cho hợp đồng, có nghĩa là đã được dành riêng cụ thể hoặc được

nhận biết cách khác là hàng của hợp đồng

Để xác định và quy trách nhiệm cho người mua, người bán phải:

+ Thông báo sẵn sàng giao hàng cho người mua theo như hợp đồng quy

định bằng văn bản

+ Người bán thực hiện việc đặt định hàng hoá để xác nhận rằng hàng

hoá đó thuộc hợp đồng đã ký kết với người mua

+ Thực hiện việc lưu kho số hàng hoá nói trên

- Người mua phải chịu mọi phí tổn liên quan tới hàng hoá kể từ khi hàng đã được giao cho người vận tải mà họ chỉ định và phải chịu mọi phí tổn phát sinh Nếu người mua không thông báo kịp thời cho người bán tên của người vận tải được chỉ định hoặc do người vận tải không thực hiện đúng trách

nhiệm nhận hàng theo thời gian va dia điểm đã xác định, thì người mua

phải trả các khỏan thuế quan, thuế và các chỉ phí về thủ tục hải quan phải

trả khi nhập khẩu hàng và quá cảnh hàng qua nước khác

- _ Trước khi nhận hàng người mua có thể kiểm tra hàng hoá nhưng với chỉ phí

do người mua chu, trừ khi việc kiểm tra đó được thực hiện theo lệnh của các cơ quan chức năng nước xuất khẩu

m Tình hình vận dụng điều kiện thương mại FCA trong hoạt động thương mại Quốc tế tại Việt Nam

Qua các khảo sát và thống kê, chúng ta thấy rằng đa số các hàng hoá xuất nhập khẩu ở Việt Nam đều được vận chuyển bằng phương tiện vận tải thuỷ và

các doanh nghiệp Việt Nam đều chọn hình thức mua CTF và bán FOB

Việc sử dụng các hình thức trên tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc xây dựng phương án kinh doanh Sở dĩ, các doanh nghiệp ngại sử dụng điều kiện FCA là do:

- _ Thói quen trong giao dịch và ký kết hợp đồng thương mại ;

- Chưa hiểu kỹ điều kiện FCA dẫn tới e ngại khi lấy chứng từ vận tải theo

điều kiện FCA để làm thủ tục thanh toán bằng phương thức L/C Sy phân tích ở những phần sau sẽ cho chúng ta thấy rõ các doanh nghiệp Việt Nam

hoàn toàn có thể sử dụng điều kiện FCA theo các phương thức vận tải khác

nhau khi ký kết và thực hiện các hợp đồng thương mại quốc tế

« ẳ ằ.ẳ.ộẰẼẶẶẰẶẰỳ-:ợợớợớợợZ/ớợơợơơn

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP -14- SVTH: NGUYỄN ANH THƯ

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY Khi xem xét việc vận dụng điều kiện FCA trong giao hàng cho phương tiện vận tải biển, đặc biệt là giao hàng đóng trong Container, chúng ta thấy nghĩa

vụ và chi phí giao hàng của người bán gần như tương tự với nghiã vụ và chi phí của người bán trong điều kiện FOB Sự khác biệt cơ bản chủ yếu là việc chuyển rủi ro từ người bán sang người mua được xác định khi hàng hoá qua khỏi lan can tàu (FOB) hoặc khi giao hàng cho người vận chuyển (FCA)

Ngày nay, xu hướng giao hàng đóng trong Container ngày càng mở rộng và

phát triển Phù hợp với những đặc điểm kinh tế kỹ thuật trong việc giao nhận

và vận chuyển hàng hoá bằng Container thì khả năng vận dụng điều kiện FCA

trong vận chuyển hàng hoá bằng phương thức này là cần thiết và hoàn toàn có

thể thực hiện được Chính vì vậy, ICC đã điều chỉnh một số nội dung của điều kién FCA trong Incoterms 2000 cho phù hợp với việc vận tải bằng Container

Theo đó, ICC khuyến cáo:

> Nếu hàng hoá chuyên chở bằng đường thuỷ, không lấy lan can tàu làm

địa điểm chuyển rủi ro thì nên lựa chọn điều kiện FCA thay vì FOB

> Nếu có lựa chọn điều kiện FCA, thì người bán sẽ mau chuyển TỦI TO

hơn; chỉ phí liên quan đến bốc xếp hàng hoá sẽ ít hơn và sự phân định

các chi phí này rõ ràng hơn

> Và việc thanh toán tiển hàng cho người xuất khẩu sẽ nhanh hơn, vì người bán sẽ nhanh lấy vận đơn (Bill of lading) hơn Tuy nhiên, khi lựa

chọn điều kiện FCA trong hợp đồng phải nêu rõ :”cho phép thanh toán

trường hợp nhận hàng để xếp (Received for shipment B/L)” thì sẽ có lợi

cho người xuất khẩu

IV_Những vấn dé cần lưu ý khi sử dụng điều kiện FCA thay cho

FOB:

1) Chi phi xw ly hang giao nhan (THC):

Điều rất quan trọng mà người bán cần biết vào lúc chào hàng là anh ta có nghĩa vụ gì theo hợp đồng mua bán, điều này sẽ ảnh hưởng đến chỉ phi, cho

nên nó phải được phản ánh trong giá trị hàng hoá Việc cần làm là hai bên trong hợp đồng mua bán thoả thuận một điểm chính xác để giao hàng cho

.n -nn-ớỚiứớửửngzaaa

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP -15- SVTH: NGUYEN ANH THU

DH DL KY THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VAN BAY

người vận tải và nói rõ cách thức tiến hành, chẳng hạn, qui định địa điểm tập

kết hàng của người vận tải và nói rõ hàng có cần phải đóng trong container hay không?

Thông thường phương thức vận tải và điểm tiếp nhận hàng của người vận tải

sẽ quyết định cách thức chuyển giao hàng để chuyên chở Tuy nhiên, trong

thực tế có thể có nhiều cách giao hàng khác nhau nếu không có quy định hay

chỉ thị chính xác trong hợp đồng mua bán hàng hoá, thì hàng có thể được giao cho người vận tải “ theo cách đáp ứng yêu cầu của phương thức vận tải và / hoặc số lượng và / hoặc tính chất của hàng hoá”

Ở đây địa điểm giao hàng được chuyển từ lan can tàu tới một địa điểm trên mặt đất liền nằm trong hay nằm ngoài khu vực cảng của nước chuyển hàng khi các bên sử dụng điều kiện FCA thay cho FOB Do đó, một số chi phí có thể phát sinh khi sử dụng FCA từ địa điểm giao hàng cho đến khi hàng đã sđược bốc lên tàu Đặc biệt, khó khăn có thể phát sinh đối với một số chỉ phí đã được trả trong quá trình xử lý và bảo quản hàng tại khu vực giao hàng thường gọi là phí xử lý hàng giao nhận hay là phí bốc xếp( THC: Terminal Handling Charge) Việc người mua miễn cưỡng chấp nhận thanh toán THC có thể giải thích tại sao các bên của hợp đồng vẫn tiếp tục sử dụng điều kiện FOB phản

ảnh địa điểm nhận hàng chưa thật chính xác Tuy nhiên, nếu các bên muốn

người bán phải thanh toán THC thì nên qui định điểm này một cách thất rõ rang:” Diéu kién FCA Incoterms 2000, THC do người ban chiu”( FCA Incoterms 2000, THC for seller’s account) Hoặc người mua và người bán có thể phân chia THC theo tỷ lệ “50% do người bán chịu”( 50% of THC for account of seller)

2) Van dé bao hiém 6 diéu kién FCA và điều kiện FOB:

Ở mô hình dưới đây có thể thấy, trục trặc phát sinh khi rủi ro, trong quá trình vận chuyển, được chia cho người mua và người bán tại điểm phân chia nghĩa

vụ Trong trường hợp này người bán(CA) không cần bảo hiểm vì lợi ích của mình sau khi đã đặt hàng tại điểm được ghi trong mục phân chia trách nhiệm, chi phí rủi ro giữa các bên trong Incoterms, trong khi người mua không cần

bảo hiểm vì lợi ích của mình trước điểm đó Điều này có nghĩa là một người

mua theo điều kiện FOB không có nghĩa vụ mua bảo hiểm trước khi hàng

EE

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

= Ắ _-.F

được chuyển qua lan can tàu, và như vậy người bán theo điều kiện FOB phải

chịu rủi ro cho đến khi đạt tới điểm dưới đây

(A) Người bán (C) Người vận tải (B) Người mua

So sánh điều kiện FCA và FOB

Nếu các bên sử dụng FOB khi mà lẽ ra phải sử dụng điều kiện FCA thay thế,

người bán vẫn phải chịu rủi ro ngay cả sau khi hàng hoá đã được chuyển cho người vận tải do người mua chỉ định tại vị trí nhận hàng của người vận tải hay tại một nơi khác ngoài con tàu Thông thường người bán ký hợp đồng bảo hiểm chung (gọi là “hợp đồng bảo hiểm ngỏ” open cover) để bảo vệ cho họ trong những trường hợp đó Tuy nhiên, người bán mua bảo hiểm tương đương trong những trường hợp như vậy thì điều kiện về quá trình vận tải sẽ tác động tới là bảo hiểm sẽ có giá trị cho chặng đường từ xưởng tới xưởng (door to door), nên phải gồm cả giai đoạn bốc hàng lên tàu Có hai lý do : thứ nhất người bán FOB không phải là đối tác ký hợp đồng của hợp đồng bảo hiểm của người mua FOB; thứ hai, người mua FOB không có lợi ích từ việc bảo hiểm trước khi hàng hoá được bốc qua lan can tàu

Nhìn chung ơ' điều kiện FCA hoàn cảnh xác định việc giao hàng cho người

vận tải khác nhau tuỳ theo phương thức vận tải và tính chất hàng hoá, thực

tiễn ở mỗi nước cũng có những khác biệt Do người mua phải thu xếp vận tải, nên điều cần thiết là anh ta phải chỉ thị chính xác cho người bán cách thức

giao hàng cho người vận tải Người mua cũng phải đảm bảo rằng địa điểm

giao hàng được nêu chính xác trong hợp đồng mua bán Điều này không phải

EE

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY lúc nào cũng thực hiện được vào thời diểm ký kết hợp đồng mua bán vì địa điểm này được xác định sau đó Trong trường hợp này, điều quan trọng là khi xác định giá, người bán phải xem xét nhiều khả năng lựa chọn khác nhau để người mua căn cứ vào đó mà yêu cầu người bàn giao hàng hàng Tất nhiên, người bán phải biết cách đóng gói hàng, có thể đóng trong container hoặc gửi

đến một ga hàng hoá, hay cắng khô, hoặc một nơi nào khác

_ằ:ẽ

TẠI VIỆT NAM

I Vận dụng điều kiện FCA trong chuyên chở bằng tàu chuyến:

1_ Khái niệm và đặc điểm của phương thức thuê tàu chuyến:

I.1_ Khái niêm:

Thuê tàu chuyến (Voyage charter) là chủ tàu (Shipowner) cho người thuê tau (Charter) thuê toàn bộ chiếc tàu để chuyên chở hàng hóa giữa hai hay nhiều cảng và được hưởng tiền cước thuê tàu (Freighi) do hai bên thỏa thuận

Ở đây, mối quan hệ giữa chủ tàu và người cho thuê tàu (Charter) và chủ hàng

là người đi thuê tàu (Charter) được điều chỉnh bằng một văn bản gọi là hợp

đồng tàu chuyến (Voyage Charter Party — C/P)

1.2_ Đặc điểm:

Hàng hóa chuyên chở thường đây tàu (90-95%) như than đá, quặng, phân bón,

xi măng, , tàu không chạy theo lịch trình cố định như tàu chợ, mà theo yêu

cầu của chủ hàng

Người thuê tàu có thể tự do thỏa thuận, mặc cả về các điều kiện chuyên chở

và giá cước trong hợp đồng thuê tàu trên cơ sở bình đẳng cùng có lợi

Hàng được chuyên chở nhanh vì tàu không phải ghé vào các cảng dọc đường

Giá cước trong thuê tàu chuyến có thể gần chi phi xếp đỡ hoặc không là do thỏa thuận của hai bên Giá cước được tính theo trọng lượng hàng, thể tích hàng hoặc theo giá thuê bao (lumpsum) cho một chuyến , giá cước thường

biến động mạnh Nếu không nắm vững thị trường giá cước thué tau, người thuê tàu rất dễ phải thuê tàu giá cước cao hoặc không thể được tàu

a

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY Văn bản điều chỉnh mối quan hệ các bên trong thuê tàu chuyến là hợp đồng thuê tàu chuyến (Voyage Charter —C/P) và vận đơn đường biển Hợp đồng

thuê tàu chuyến được ký kết giữa người thuê tàu (Charter) và người chuyên chở(chủ tàu hoặc người quản lý tàu) trong đó người chuyên chở(carrier) cam kết chuyên chở hàng hoá để giao cho người nhận hàng ở cảng đến, còn người thuê tàu cam kết trả tiền cước chuyên chở theo mức hai bên đã thoả thuận

Khi xếp hàng lên tàu hoặc khi nhận hàng để xếp, người chuyên chở sẽ cấp

vận đơn đường biển Vận đơn này điều chỉnh mối quan hệ giữa người chuyên

chở với người gửi hàng, giữa người chuyên chở với người nhận hàng hoặc

người cầm B/L

2_ Khả năng vận dụng điều kiện FCA trong tàu chuyến:

Như chúng ta đều biết, trong hầu hết các hợp đồng thương mại theo đó khi người bán giao hàng cho người mua hàng hoá đồng loại với số lượng lớn như gạo, xi măng, sắt thép, phân bón, người ta hay sử dụng điều kiện thương mại là FOB hoặc CIF Nếu khi giao hàng theo điều kiện FOB (CIF) mà các bên muốn rủi ro chuyển từ người bán sang người mua không phải tại thời điểm hàng hoá qua khỏi lan can tàu mà là khi hàng hoá được giao xong cho người vận tải thì điều kiện thương mại ấy chuyển thành điều kiện FCA (CIP) Điều kiện FCA quy định rằng nếu địa điểm giao hàng không tại cơ sở của người bán thì người bán được xem là hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi hàng được đặt dưới sự định đoạt của người chuyên chở (do người mua chỉ định) trên phương tiện vận tải của người bán hoặc do người mua chỉ định nhưng hàng chưa được dỡ ra khỏi phương tiện của người bán Khi giao hàng theo phương thức tàu chuyến người bán đưa hàng đến cảng và cập man tau chuyến bằng phương tiện vận tải đường bộ(ôtô, ) hoặc đường thuỷ (xà lan,tau thuỷ ) Trong trường hợp này nếu theo quy định của điều kiện FCA thì người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi hàng hoá còn trên phương tiện vận tải của mình Một điều rất rõ ràng là khi giao hàng bằng tàu chuyến với số lượng lớn người bán không thể tập kết cùng môt lúc vào một thời điểm đầy đủ số lượng hàng sẽ được giao cho người chuyên chở (do người mua chỉ định) trên phương tiện vận tải của mình được cập mạn tàu Như vậy, việc xác định người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng theo diéu kiện ECA khi sử dụng phương thức tàu chuyến,

eee

LUAN VAN TOT NGHIEP -20- SVTH: NGUYỄN ANH THƯ

thường sử dụng điều kiện FOB khi giao hàng

Giả định khi giao hàng theo điều kiện FOB, hàng hoá khi xếp qua khỏi lan can tàu bị rơi vỡ thì người bán cũng không thể vận dụng quy định của điều kiện FOB là hàng đã qua lan can tàu thì rủi ro do người mua chịu Vì người mua không có mặt ở nước người bán khi xếp hàng lên tàu nên nếu có sự đổ vỡ

và người bán thông báo với người mua, thì người mua thường yêu cầu người bán phải chứng minh điều đấy Mặt khác, người bán muốn thực hiện được điều kiện thanh toán thì phải có được vận đơn sạch thế nhưng khi hàng bị đổ vỡ thì người vận tải sẽ phải ghi chú trên vận đơn về vấn để đổ vỡ hàng hoá Để tránh được vấn để này, trong đa số các trường hợp người bán thu gom hàng đổ vỡ và thay thế hàng hoá khác Trường hợp trên sẽ không xảy ra đối với các loại hàng hoá được giao dưới dạng hàng rời không đóng bao kiện mà rót thẳng xuống hầm tàu Ví dụ như, giao hàng than đá, phân bón hoá học dạng rời mà chủ yếu chỉ xảy ra khi giao hàng dưới dạng bao kiện như là gạo, phân bón đóng

bao, Nếu có sự đổ vỡ nào đó trong một mã hàng bốc lên tàu ví dụ vỡ vài

bao thì người bán nếu có thể sẽ gom để đóng bao lại hoặc thay thế bằng hàng hoá khác vì thực tế giá trị của chúng không lớn Trong khi đó để chứng minh

là người mua phải chịu rủi ro này thì người bán phải làm rất nhiều thủ tục phức tạp thậm chí còn ảnh hưởng đến việc lấy được “vận đơn hoàn hảo ”(Clean Ôn Board B/L) theo như điều kiện FOB quy định Nếu người bán giao theo điều kiện FCA thì khi hàng hoá được bốc từ phương tiện của người bán lên tàu nếu

có sự rơi vỡ thì trên lý thuyết người mua phải chịu rủi ro này Song cũng như trường hợp EFOB mà chúng ta phân tích ở trên, người bán luôn luôn phải gánh

chịu phần rủi ro đó Để tránh được những rủi ro này tốt nhất là người bán mua

bảo hiểm cho hàng hoá kể từ khi hàng được đưa từ nơi sản xuất cho tới khi hàng đã thực sự được đưa lọt lòng tàu Khi giao hàng theo điều kiện FOB và

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP tT YE rr ví TIÊN SVTH: NGUYEN ANH THU

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

=.Ắ ẮớẰỪ,_. —

FCA trong phương thức tàu chuyến người chuyên chở chỉ cấp vận đơn khi

hàng hoá đã được xếp xong và đây đủ xuống tàu Do

vậy, việc sử dụng lan can tàu như là một nơi chuyển rủi ro về hàng hoá(FOB)

hoặc khi người bán giao hàng cho người vận tải (CA) trong tàu chuyến là

không có khác gì biệt lớn Trong thực tế, đối với trường hợp giao hàng bằng

tàu chuyến hầu hết người ta điều sử dụng điều kiện FOB có thể vì những lý do

sau đây:

+ Điều kiện FOB và CIF đòi hỏi phải ghi rõ “Free On Board”,và đây là cơ sở

để người mua tin tưởng rằng hàng hoá không bị đổ vỡ khi xếp hàng xuống tàu

+ Những vận đơn ghi “Free On Board” chỉ được cấp khi hàng đã xếp xong

xuống tàu và tàu được phép rời bến Điều đó có nghĩa là hàng hoá đã sẵn sàng

chuyển đến người mua mà không còn bị phụ thuộc bởi các yếu tố nào khác

phát sinh từ phía người bán Trong thực tế không hiếm những trường hợp, khi

hàng hoá đã giao cho người vận tải nghĩa là người bán đã hoàn thành nghĩa vụ

của mình nhưng số hàng hoá đó vì rất nhiều nguyên nhân chưa thể rời khỏi

cảng xếp hàng

+ Những hàng hoá được giao theo phương thức tàu chuyến rất ít khi đồng thời

là hàng hoá nằm trong vận tải đa phương thức Nhưng nếu như việc vận

chuyển hàng hoá đó nằm trong vận tải đa phương thức thì có thể rơi vào những

trường hợp như sau:

-_ Nếu người mua là người ký kết hợp đồng vận tải đa phương thức với một

MTO thì MTO sẽ ký kết một hợp đồng vận tải tàu chuyến với một người

vận tải nào đó và đồng thời ký kết một hợp đồng vận tải bằng một phương

tiện khác với một người vận tải khác Khi người vận tải tàu chuyến cấp B/L

cho MTO thì MTO sẽ dựa trên Bill này cấp mét”House Bill”cho Nguoi ban

mà thực chất nó là BiIl theo điều kiện FCA.(Xin xem thêm trong vận tải da

phương thúc)

- Nếu trong trường hợp người bán giành được quyền vận tải mà theo đó

người bán phải vận chuyển hàng tới người mua bằng ít nhất hai loại phương

tiện trở lên trong đó có một phương tiện là tàu chuyến thì người bán sẽ ký

eee

LUAN VAN TOT NGHIEP -22- SVTH: NGUYEN ANH THU

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

hợp đồng với MTO Khi đó MTO sẽ cấp cho người bán Bill vận tải đa

phương thức Đây là trường hợp người bán bán theo hình thức CPT

Theo điều kiện FCA, người bán sẽ giao hàng cho người vận tải trên phương tiện của người bán tại một địa điểm quy định trước Nếu trong phương thức tàu chuyến thì đó là trên phương tiện của người bán tại cầu cảng Hoặc tại phương tiện vận tải thuỷ cập mạn tàu Nguyên tắc chung là người vận tải chỉ cấp chứng từ nhận hàng kể cả trong trường hợp chứng từ đó ghi là “Nhận hàng để xếp”, khi hàng hoá đã được thực sự xếp trên phương tiện vận tải của họ hoặc được đưa vào kho, bãi dưới sự quản lý của họ Trong phương thức tàu chuyến,

kể từ khi người bán thông báo sẵn sàng giao hàng cho người vận tải thì người vận tải cũng không thể biết được chính xác, người bán sẽ giao cho mình số lượng hàng là bao nhiêu? Vì số lượng hàng giao cho tàu chuyến là rất lớn nên

số hàng hoá được giao sẽ không thể cùng một lúc đầy đủ số lượng nằm trên phương tiện của người bán tại vị trí cập mạn tàu Do vậy, khi giao hàng bằng tàu chuyến theo điều kiện FCA người vận tải chỉ cấp vận đơn khi hàng đả xếp xuống tàu có qua kiểm đếm bởi cơ quan kiểm đếm trung gian như Tally, đại diện tàu hoặc giám định mớn nước như các cơ quan giám định Vận đơn được

cấp trong trường hợp này mặc dù hàng đã xếp xuống tàu nhưng phù hợp với

điểu kiện FCA chỉ ghi là “Nhận hàng để xếp”

Để đảm bảo chắc chắn trong vấn để thanh toán tiền hàng theo phương thức

L/C khi người bán giao hàng theo điểu kiện FCA bằng phương thức tàu

chuyến, cân phải hết sức lưu ý những vấn đề sau đây:

-Vận đơn theo hợp đồng thuê tàu chuyến là vận đơn được phát hành trong trường hợp hàng hoá được chuyên chở theo một hợp đồng thuê tàu chuyến và trên đó có ghi câu “phụ thuộc vào hợp đồng thuê tàu” hoặc câu “sử dụng với hợp đồng thuê tàu ”(to used with charter party) Vi dụ: van don Congen Bill dudc phat hành để sử dụng cùng với hợp đồng thuê tàu mẫu “ Gencon”, có ghi câu “all the terms and conditions as overleaf

are herewith Incorporate” (tat cả điểu kiện, điều khoản ở mặt sau được gắn liền theo đây)

Nghĩa là, khi chuyên chở hàng hoá bằng đường biển, ta thuê tàu chuyến (tramp), ngoài hợp đồng thuê tàu chuyến (C/P) ra, sau khi đã xếp hàng

lên tàu xong, theo yêu câu của người gửi hàng, thuyền trưởng (Master)

= Ắẳ.ẳ. . .-ằẳẵnnn

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP -23- SVTH: NGUYỄN ANH THƯ

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

thay mặt chủ tàu (shipowner) cấp cho người gửi hàng bộ vận đơn theo hợp đồng tàu chuyến (Voyage Charter) Vận đơn này điều chỉnh mối quan hệ giữa người chuyên chở với người gửi hàng nếu người gửi hàng

không phải là người thuê tàu, đồng thời nó điểu chỉnh mối quan hệ giữa

người chuyên chở và người cầm vận đơn hợp pháp (người nhận hoặc người được chuyển nhượng) Trên vận đơn luôn có câu: ”To be used with C/P” trong trường hợp này, vận đơn vẫn phải phù hợp với các công ước Hague Visby rules và chỉ làm hai chức năng : biên lai nhận hàng để chở

và là chứng từ sở hữu về hàng hoá

-Vận đơn theo hợp đồng thuê tàu chuyến do chủ tàu hoặc thuyền trưởng

hoặc đại diện của họ ký phát Do có một câu như trên nên vận đơn này không còn tính độc lập nữa phải phụ thuộc vào một văn bản khác là hợp

đông thuê tàu, mà nội dung của hợp đồng này do các bên thoả thuận

Nếu người thuê đồng thời là người gửi hàng ghi trên vận đơn thì vận đơn này chỉ là một biên lai nhận hàng Nhưng khi vận đơn này được ký hậu

để chuyển nhượng cho người thứ ba thì nó lại điều chỉnh mối quan hệ giữa người thuê tàu, người chuyên chở và người thứ ba đó (hoặc người cầm vận đơn), nên nó có thể phù hợp hoặc không phù hợp với nguồn luật diéu chỉnh vận đơn Vì thế, loại vận đơn này chỉ được ngân hàng

chấp nhận để thanh toán khi thư tín dụng cho phép

Trên nguyên tắc khi giao hàng theo điều kiện FCA bằng phương thức

tàu chuyến người vận tải sẽ cấp cho người bán Bill có ghi "Nhận hàng

để xếp” và việc thanh toán khi sử dụng Bill này gặp rất nhiều khó khăn

vì thực chất Bill này chỉ được cấp khi hàng đã được xếp trong lòng tàu,

sẽ rất thuận lợi cho người bán nếu người bán để nghị người vận tải cấp

cho mình Bill có ghi “Đã xếp hàng lên tàu-shipped On board” Về phía người vận tải cũng sẽ dé dang cấp Bill này, bởi lẽ nó là sự thật hiển nhiên Để tránh được những rủi ro sau này cho mình khi ký kết hợp

đồng bán hàng với điểu kiện FCA trong tàu chuyến, người bán ràng buộc người mua phải mở L/C trong đó có điều khoản chấp nhận Bill

theo hợp đồng thuê tàu có ghi “Nhận hàng để xếp -Received for shippment B/L”

=.—_

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP -24- SVTH: NGUYỄN ANH THƯ

Hiện nay, Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu gạo đứng thứ 2 trên thế giới sau Thái Lan, mỗi năm khoảng 3,5 triệu tấn Trong đó, chủ yếu giao hàng bằng phương thức tàu chuyến và số gạo được giao cho tàu chuyến được chở bằng xà lan từ các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long lên cảng thành phố Hồ Chí Minh hoặc đến cảng Cần Thơ Để tránh rủi ro người bán thường mua bảo hiểm khi chuyển chở bằng xà lan, thay vì mua bảo hiểm cho toàn bộ tuyến vận chuyển từ kho hàng cho tới khi xà lan cập mạn tàu chuyến người bán có thể mua bảo hiểm với điểu kiện mở rộng là cho tới khi hằng hoá được xếp lọt lòng tàu như vậy sẽ tránh được tổn thất khi hàng hoá đã qua khỏi lan can tàu nhưng lại bị rơi vỡ Vấn đề đặt ra ở đây là có cần thiết lúc nào cũng quy định điểu kiện FOB theo như truyền thống mua bán quốc tế của Việt Nam hay không?

Il Điều kiện FCA trong vận tải đường bộ và đường sắt:

1_ Vận dụng FCA trong vận tải đường bộ:

Nghĩa vụ của người bán khi giao hàng theo điều kiện FCA trong vận tải đường

bộ đã được nêu khá đầy đủ trong điểu kiện FCA do ICC ban hành Ở đây chúng tôi chỉ xin nêu một vài điểm đặc biệt cần lưu ý:

- _ Người bán thực hiện nghĩa vụ giao hàng theo điều kiện FCA phụ thuộc vào địa điểm giao hàng cho người vận tải Nếu người bán giao hàng tại kho của mình thì người bán có nghĩa vụ bốc hàng lên phương tiện vận tải của người chuyên chở do người mua chỉ định và rủi ro chuyển từ người bán sang người mua khi hàng đã xếp xong lên phương tiện của người chuyên chở Nghĩa là trong quá trình xếp đỡ này nếu có hư hỏng, đổ vỡ thì người bán chiụ trách nhiệm Khi người bán giao hàng tại một địa điểm do người mua chỉ định nằm ngoài nơi sản xuất và lưu kho của họ thì rủi ro sẽ chuyển từ người bán sang người mua khi hàng còn nằm trên phương tiện vận tải của người bán và sẵn sàng giao cho người vận tải do người mua chỉ định Lúc này, những hư hỏng, đổ vỡ kể từ khi hàng được bốc ra khỏi phương tiện vận

TT

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP -25- SVTH: NGUYEN ANH THU

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

=.—-_ pnnnn

tải của người bán để xếp lên phương tiện vận tải do người mua chỉ định sẽ

do người mua chịu

- Việc giao hàng theo điều kiện FCA bằng đường bộ được sử dụng rộng rãi

khi nước người bán và người mua có chung biên giới đường bộ hoặc không chung đường biên giới đường bộ nhưng có thể vận chuyển được bằng đường

bộ và phải quá cảnh qua một hoặc vài nước khác có chung đường biên giới đường bộ Như trường hợp người bán Việt Nam vận chuyển hàng hoá sang Thái Lan (quá cảnh Campuchia) hoặc người bán Campuchia (quá cảnh Việt Nam) giao hàng sang Trung Quốc Chương trình mở rộng đường xuyên Á,và những quy định mới của Chính phủ các nước về hàng hoá quá cảnh sẽ là những nhân tố tạo điều kiện để mở rộng việc giao hàng theo điều kiện FCA đường bộ

- Chứng từ vận tải đường bộ khi giao hàng theo điều kiện FCA, chính là giấy gửi hàng Nó chính là bằng chứng của một hợp đồng vận tải giữa người gửi hàng và người chuyên chở, xác nhận là người chuyên chở đồng ý vận chuyển hàng hoá của người gửi theo những điều kiện và điều khoản được quy định trong hợp đồng

Giấy gửi hàng được lập thành 3 bản chính do người gửi hàng và người chuyên chở cùng ký Bản thứ nhất người gửi hàng giữ, bản thứ hai 2 gửi kèm theo hàng và bản thứ 3 do người chuyên chở giữ

Giấy gửi hàng gồm những nội dung chính sau đây:

e Noi va ngay tháng lập;

e Tên và địa chỉ của người gửi hàng;

e Tên và địa chỉ của người chuyên chở;

e_ Nơi và ngày nhận hàng và nơi dự kiến giao hàng;

e Tên và địa chỉ của người nhận hàng;

e Tên gọi thông thường của hàng hoávà cách đóng gói;

e Tổng số kiện, nhãn mác đặc biệt và số kiện của chúng;

e© Trọng lượng cả bì và số lượng thể hiện khác của hàng hoá;

© Các chi phí liên quan đến việc chuyên chở như giá cước vận chuyển, phụ phí, thuế Hải quan và các chi phí khác phát sinh từ khi ký hợp đồng cho đến lúc giao hàng;

eee

LUAN VAN TOT NGHIEP - 26 - SVTH: NGUYỄN ANH THƯ

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

e_ Các chỉ dẫn cần thiết đối với thủ tục Hải quan và các thủ tục khác;

Ngoài ra, trong từng trường hợp, giấy gửi hàng phải gồm những chỉ tiết sau:

e_ Quy định cấm chuyển tải;

e_ Các chi phí mà người gửi hàng phải chịu;

e Số tiền phải trả vào lúc giao hàng;

e Tuyên bố giá trị hàng và số tiên của lợi ích đặc biệt vào lúc giao hàng;

e Các chỉ dẫn của người gửi hàng đối với người chuyên chở về bảo hiểm hàng hoá;

e_ Thời hạn vận chuyển thoả thuận mà người vận chuyển phải thực hiện; e_ Các chứng từ phải giao cho người chuyên chở;

Đối với vận chuyển hàng hoá bằng đường ô tô quốc tế được điều chỉnh bằng các quy định Quốc gia và Quốc tế Công ước về hợp đồng chuyên chở hàng

hoá quốc tế bằng đường ô tô ”Công ước CMR”, “Công ước TIR”, và trách

nhiệm của người chuyên chở bằng ô tô theo Công ước CMR

2_ Vận dụng FCA trong vận tải hàng hoá bằng đường sắt:

Người bán giao hàng điều kiện FCA trong vận tải hàng hoá bằng đường sắt ở Việt Nam hiện nay có rất nhiều thuận lợi Vì Việt Nam đã ký kết “Hiệp định SMGS”, theo đó Việt Nam có thể sử dụng đường sắt liên vận quốc tế để chuyên chở hàng hoá xuất nhập khẩu đến hoặc từ các nước thành viên của Hiệp định hoặc chuyên chở quá cảnh đường sắt của các nước thành viên để chuyển tiếp đến các nước khác như : Hy Lạp, Afganistan, Phần lan, Thổ Nhĩ Kỳ

Việc giao hàng theo điểu kiện FCA bằng đường sắt cần phải lưu ý một số điểm sau đây:

- Người bán phải giao hàng tại nhà ga đường sắt Trên nguyên tac chi phi

bốc hàng từ phương tiện người bán lên toa tàu do người mua chịu, song người mua rất khó xác định được chi phí này Tốt nhất là trong hợp đồng quy định rõ người bán có nghĩa vụ giao hàng cho người vận tải đường sắt, chịu mọi rủi ro và chi phí cho đến khi hàng hoá được xếp đây đủ vào trong các toa tàu và người bán có nghĩa vụ cung cấp cho người mua vận đơn đường sắt (giấy gửi hàng bằng đường sắt liên vận quốc tế) Những nội dung chính về phương thức gửi hàng, trách nhiệm của người vận tải đường sắt,

eee

LUAN VAN TOT NGHIEP -27- SVTH: NGUYEN ANH THU

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY các chứng từ gửi hàng, cước phí, thủ tục khiếu nại và bổi thường, được

điều tiết theo quy định Hiệp định SMGS và luật đường sắt Việt Nam

- _ Với sự tham gia vào đường sắt liên vận quốc tế người bán Việt Nam có thể vận dụng điều kiện FCA và xa hơn nưã là vận dụng điểu kiện CPT(điều kiện FCA va người bán thêm nghĩa vụ thuê phương tiện vận tải đường sắt

và trả cước)

- _ Việc chuyên chở hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường sắt liên vận quốc tế

là chuyên chở hàng hóa được tiến hành trên đường sắt của hai hay nhiều nước, ga gửi và ga đến đu nằm trên lãnh thổ của hai nước khác nhau và dùng chung một giấy gửi hàng thống nhất trong quá trình vận chuyển Nó cũng chính là bằng chứng của việc ký kết và nội dung của hợp đồng:

a) Cách lập giấy gửi hàng (Rail Consignment Note) liên vận đường sắt

quốc tế:

- Người gửi hàng sẽ đưa giấy gửi hàng đã được điển đầy đủ và thích hợp, mỗi

lô sẽ có một giấy gửi hàng riêng Một giấy gửi hàng không thể sử dụng cho nhiều lô hàng nguyên toa Các điều bổ sung sẽ nhẹ hơn qui tắc này

- Đường sắt sẽ qui định đối với cả phương thức chở chậm, chở nhanh, mẫu

giấy gửi hàng tiêu chuẩn, phải bao gồm cả bản sao cho người gửi hàng Việc lựa chọn mẫu giấy gửi hàng của người gửi hàng sẽ thể hiện hàng hóa được chuyên chở bằng phương thức nhanh và phần còn lại bằng phương thức chậm trừ khi có thỏa thuận giữa tất cả các nhà chuyên chở Đường sắt tham gia

- Giấy gửi hàng phải được in bằng hai hoặc trong trường hợp cần thiết bằng

ba thứ tiếng, ít nhất một trong các ngôn ngữ đó là ngôn ngữ làm việc của tổ chức chuyên chở Đường sắt

-_ Biểu cước quốc tế có thể quy định ngôn ngữ mà gửi hàng sử dụng để điển

vào giấy gửi hàng Trong trường hợp không có các quy định như vậy, phải điển vào giấy gửi hàng bằng ngôn ngữ chính thức của nước di va dich ra một trong những ngôn ngữ đó Chi tiết gửi hàng do người gửi hàng điển vào

eee ỒỒỒỒỐỒỘỒỘ

- _ Số toa xe và trọng tải xe đối với toa xe tư nhân, trong trường hợp người gửi hàng chịu trách nhiệm xếp hàng

- Danh mục chi tiết các chứng từ mà cơ quan Hải quan hay các cơ quan hành chính khác yêu cầu và được gửi cùng giấy gửi hàng hoặc được xuất trình theo yêu cầu của Đường sắt tại ga quy định hay tại cơ quan Hải quan hay

tại cơ quan có thẩm quyền khác

- Tên và địa chỉ của người gửi hàng (chỉ ghi một thể nhân hay pháp nhân là

người gửi hàng); nếu ga gửi quy định thì, người gửi hàng phải thêm vào phần tên và địa chỉ của mình chữ ký, đóng dấu in hoặc viết tay

Các quy định hiện hành tại ga gửi hàng sẽ quy định định nghĩa thuật ngữ

“hàng nguyên toa” và hàng lẻ cho toàn bộ hành trình

Không được thay thế gửi hàng bằng chứng các chứng từ khác hoặc bổ sung bởi các chứng từ không được qui định theo quy tắc này

II_ Vận dụng điều kiện thương mại FCA trong vận chuyển hàng hoá bằng đường Hàng không

1 Giới thiệu việc vận chuyển hàng hoá bằng Hàng không trên thế giới

và tại Việt Nam

đó là các thông tin liên lạc, dự báo thời tiết được trang bị bằng các phương tiện hiện đại, tối tân và ngày một hoàn thiện cà trên máy bay cũng như trên mặt

đất

Các tuyến vận tải hàng không như một mạng lưới khổng lỗ bao phủ khắp địa

cầu, mà các điểm mút của mạng lưới ấy là các sân bay quốc tế ở khắp các

quốc gia

Nhằm đáp ứng và thoả mãn nhu cầu ngày càng tăng của công việc, các quốc gia và các nhà hoạt động hàng không thấy cân thiết cùng ngồi lại với nhau để phối hợp hành động một cách có hiệu quả cao nhất Với tinh thần đó, các hiệp hội quốc tế hàng không ra đời như:

- = Tổ chức hàng không dân dụng quốc t€ (ICAO_ International Civil Aviation Organiztion ) thành lập năm 1944

- = Hiệp hội vận chuyển hàng không (ATA_ International Airtransport Association) -1945

Hiệp hội quốc tế các tổ chức giao nhận (FIATA_ International Federation

of Forwarding Agents Association) -1926 tại Áo

1.2_ Tại Việt Nam

Vận chuyển hàng hoá bằng hàng không đóng vai trò rất quan trọng trong buôn bán quốc tế Ngày càng nhiều hàng hoá đặc biệt hàng hoá có giá trị cao, hàng nhạy cảm về thời gian, hàng mau hỏng được vận chuyển bằng hàng không

Có thể nói rằng, việc vận chuyển hàng hoá bằng hàng không ở Việt Nam chưa

thật phát triển lắm, đặc biệt là hàng hoá xuất nhập khẩu, nghiệp vụ chỉ là giao hàng lên máy bay của nước ngoài và công việc này do hãng hàng không đảm nhận

Năm 1978 — 1980 tại sân bay Gia Lâm, mỗi tuần thực hiện được một chuyến

do hai công ty VetexCo và Meradimex xuất khẩu Cũng trong thời gian này vận chuyển hàng hoá ở các tỉnh phía Nam do hãng AirFrance (Pháp) cũng

eee

là hoa và cây cảnh bị hư Công ty này sập tiệm ngay sau đó

Cùng với quá trình mở cửa nên kinh tế, Vietnam Airline ngày càng phát triển mạnh không những trong vận chuyển hành khách mà còn phát triển mạnh trong vận chuyển hàng hoá Thêm vào đó là sự gia tăng mạnh mẽ số lượng các hãng hàng không quốc tế khác tham gia vào việc vận chuyển hành khách, ˆ hàng hoá tới Việt Nam và từ Việt Nam đi các nước, như: Air France (Lufthansa),

2 Vận dụng điều kiện FCA trong vận tải bằng hàng không:

Như chúng ta đã biết trong Incoterms 1980, có diéu kién FOB Airport áp dụng với phương tiện vận tải Hàng không, nhưng đến Incoterms 1990 và 2000 thì ICC không đưa điều kiện vào trong các Incoterms đó Nguyên nhân căn bản dẫn tới việc ICC không đưa ra điều kiện FOB Airport nữa là vì những lý

gian và dẫn tới phải trả chi phí lưu kho bãi hàng không, mà chỉ phí này thường

TT

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP -31- SVTH: NGUYỄN ANH THƯ

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY

rất đắt Các hãng hàng không cũng không muốn hiện tượng lưu kho bãi vì diện

tích kho bãi của hàng không cũng ở mức giới hạn nhất định

- Vì lý do an ninh hàng không sẽ không có trường hợp người bán giao hàng trực tiếp lên phương tiện vận tải hàng không và do đó cũng không trực tiếp nhận bộ chứng từ gửi hàng từ người điều hành phương tiện vận tải

Xuất phát từ những lý do này, các công ty hàng không thường cấp Bill khi

hàng đã được thông quan và đưa vào kho hàng của công ty hàng không đó hoặc là kho hàng của đại lý họ Như vậy, Airway Bill trong hàng không về bản chất là một chứng từ nhận hàng để xếp chứ không phải là một chứng từ tương tự như Bill trong đường biển có ghi “Free On Board” Điều này cho

thấy, khi người bán giao hàng theo đường hàng không, nếu cước phí do người

mua trả thì về thực chất nó đã giao hàng theo điểu kiện FCA Còn ngược lại, nếu cước phí do người bán trả thì họ giao hàng theo điều kiện CPT

Người bán giao hàng theo điều kiện FCA trong hàng không cũng cần nắm vững những công ước quốc tế điều chỉnh đến nghĩa vụ của các bên trong hợp

đồng vận tải bằng đường hàng không như là công ước Vacsava 1929, Nghị định thư Hague 1955 và Hiệp định Montreal 1966, điều chỉnh công ước Vacsava,và ở Việt Nam cân lưu ý thêm luật Hàng không dân dụng Việt

sẽ thực hiện các bước sau:

a) Booking place (luu khoang) :

Do đặc thù vận chuyển bằng máy bay, nên các nhà xuất khẩu sẽ đến đăng ký với công ty giao nhận mà mình đã lựa chọn, yêu cầu họ đặt chỗ trước cho lô hàng với hãng hàng không mà người giao nhận hàng không đã lựa chọn

ĐH DL KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GVHD: TS LÊ VĂN BẢY (Vietnam Airlines, Singapore Airlines, Pacific Airlines, ) bằng cách gửi công văn, nhằm mục đích thông báo cho hãng hàng không biết về: số lượng, trọng lượng của lô hàng, ngày di, noi đến cuối cùng

Khi hãng hàng không đồng ý (Confirm) , sẽ thông báo lại cho người giao nhận hàng không cụ thể chuyến bay, cấp số Master Airway Bill Nhưng trong thực

tế có những chủ hàng nhỏ chỉ có một vài kiện lẻ, muốn gửi hàng đi cứ chở thẳng đến sân bay thích hợp cần phải làm ngay thì lập tức điện hỏi hãng hàng không xin số MAWB cho những chuyến hàng này Do đã từng quen biết, hơn nữa vì số lượng hàng ít nên hãng hàng không chẳng ngại gì cấp số MAWB Do

đó, việc lưu khoang chỉ diễn ra trong ít phút

b) Tra mã Code (tra ký mã hiệu nơi đến):

Do hàng hoá được chuyên chở bằng đường hàng không quốc tế rất nhanh chóng và vận chuyển ởi nhiều nước, nên các hãng hàng không quy định với nhau bằng mã Code nơi đi nơi đến ở mỗi nước, mỗi thành phố một mã Code cho tiện trong việc chuyên chở hàng hoá, và thường là tên nước được qui định hai ký tự (Việt Nam- VN); tên thành phố thì qui định ba ký tự (Tp Hồ Chí Minh:SGN)

Do vay, viéc tra ma Code rất quan trọng trong quá trình làm hang bằng đường Hàng không, vì nếu tra sai dẫn đến hàng hóa sẽ bị thất lạc, không đến tay người nhận được

Nhân viên giao nhận đến kho hàng xuất xin tờ phiếu hướng dẫn Gởi hàng (PHDGH), tờ phiếu này gồm 4 liên:

Liên thứ nhất màu trắng : dùng để đánh Bi

Liên thứ hai màu hồng: dùng để đóng phí lao vụ

Liên thứ ba màu vàng : dùng để đưa cho nhân viên cân hàng

Liên thứ tư màu xanh : người gửi hàng giữ

Khi đã có PHDGH, người giao nhận tiến hành lập phiếu cân hàng (Scaling

report) trong đó có ghi đầy đầy đủ như sau:

- — Địa chỉ người gửi

- = Người nhận

eee

LUAN VAN TOT NGHIEP - 33 - SVTH: NGUYEN ANH THU