tìm hiểu về các loại cây rau học viện nông nghiệp (6)

Momordica 47 species Gurania 40 species Sicyos 40 species Cucumis 34 species... Cucumis aculeatus Cogn7... anguria thuộc nhóm anguria của chi này... 4 nhóm có dạng hoa phổ biến Kooistra,

Ch ng VII

CÂY D A CHU T

Cucumis sat ivus L.

Gluxit 3,0g; Protit 0,8g; lipit 0,7g; xellulo 0,7g

• Vitamin: A 0,3 mg; B1 0,03 mg; B2 0,04 mg; PP 0,1 mg; C 5,0 mg

• Khoáng: Ca 23 mg; P 27 mg; Fe 1mg

VI 1 GIÁ TR DINH D NG VÀ Ý NGH A KINH T

VI.1.1 Giá tr dinh d ng:

VI.1.2 Ý ngh a kinh t :

X Nguyên li u cho ch bi n

X M t hàng xu t kh u giá tr

X Hi u qu kinh t cao

VI 2 NGU N G C, PHÂN B VÀ PHÂN LO I

VI.2.1 Ngu n g c, phân b :

Ngu n g c: n (Nam Á) Trung tâm th nguyên: TQ

Xu t hi n CÂU vào TK 9, CM TK 16

Vi t nam: có t r t lâu đ i

Momordica (47 species) Gurania (40 species)

Sicyos (40 species) Cucumis (34 species)

1 Cucumis aculeatus Cogn

7 C dipsaceus Ehrenb ex Spach.* [teasel gourd]

8 C diniae L W D van Raamsdonk & D C Visser

28 C quintanilhae R & A Fernandes

29 C rigidus E Mey ex Sond.

30 C rostratus J H Kirkbride

31 C sacleuxii Paill & Bois

32 C sagittatus Wawra & Peyr *

33 C sativus L *

34 C thulinianus J H Kirkbride

35 C zeyheri Sond [wild cucumber]*

36 C sikkim *

C africanus L f.*

C anguria L [bur gherkin] *

C canoxyi M Thulin & A N Al-Gifri*

C dipsaceus Ehrenb ex Spach.*

C hirsutus Sond.*

C hytivus F Chen & J H Kirkbr *

C meeusei C Jeffrey*

C melo L [melon] *

C metuliferus E Meyer ex Naudin

C myriocarpus Naudin

C prophetarum L f.

C sagittatus Wawra & Peyr *

C zeyheri Sond.

C si kkim *

C sativus L *

Jeffrey (1980) phân các loài trong chi

Cucumis thành 2 chi phụ:

+ Chi phụ Cucumis : bộ NST = 7, 3 – 4 loài phân

bố ở Hymalaya – TQ:

Cucumis sativus L.: d−a chuột trồng.

+ Chi phụ Melo : bộ NST = 12, >30 loài phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới và Nam Phi D−a chuột bao tử (C anguria) thuộc nhóm anguria của chi này.

VI 3 C I M TH C V T H C

VI.3.1 R VI.3.2 Thân VI.3.3 Lá

VI.3.4 Hoa VI.3.5 Qu VI.3.6 H t

B r d a chu t 4 tu n tu i

B r d a chu t

6 tu n tu i

Hoa cái

4 nhóm có dạng hoa phổ biến

(Kooistra,1974):

Nhóm cây đ ơn tính cùng gốc (monoecious):

đặc tr−ng cho loài C sativus L

Nhóm cây hoa cái (gynoecious):

Cây l−ỡng tính (hermaphroditus):

Cây l−ỡng tính + đơn đực (adromonoecious): do

đột biến tự nhiên từ loại l−ỡng tính hoặc tạp giao

giữa l−ỡng tính với đơn tính cùng gốc Vì vậy nhóm này là một quần thể không đồng nhất về đặc điểm di truyền các tính trạng giới tính.

D −a trung tö ( d−a 6-9) Mini King

VI.4 YÊU C U I U KI N NGO I C NH

VI.4.1 Nhi t đ : T 0 tèi −u 25 – 30 0 C

-N - P - K

Thiếu N

Ngộ độc Bo

VI.5 Kỹ THUậT TRồNG

VI.5.1 Thời vụ:

2 thời vụ chính: vụ xuân và vụ đông.

- Vụ xuân sớm: gieo T1, thu hoạch cuối T3 - T4

- Xuân chính vụ: gieo T2, thu hoạch T5

- Xuân muộn: Gieo T3 – T5

- Vụ Đông: gieo T10 thu hoạch T12 Có thể gieo sớm vào T9 và gieo muộn vào T11

VI.5.2 Lμm đất, bón lót, khoảng cách trồng:

Cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ dại,lên luống.

KC luống: R 1–1,2 m; cao 20–30 cm; r∙nh 3 –35cm Tổng l−ợng phân bón: 20 tấn phân chuồng, 60 –

100N; 60 – 90 P; 60 – 120K.

L−ợng lót: phân chuồng & P + 20-30% N + 20–30% K.

KC trồng: 60 – 80 X 20 - 35

VI.5.3 Chăm sóc:

Xới, vun: thường tiến hành 2 – 3 lần

Cắm giàn:

Tưới nước:

Thúc: thúc làm nhiều lần vào các thời kỳ chủ yếu:

TK 1: từ 2 – 3 lá thật đến xuất hiện nụ,

TK 2: khi cây ra hoa rộ - ra quả rộ,

3 Bµo tö vµ cµnh bµo tö nÊm bÖnh

HÐo VK