tìm hiểu về các loại cây rau học viện nông nghiệp (1)

Ánh sỏng:Thμnh phần ánh sáng : • a AS tán xạ •AS đỏ thúc đẩy rau ngày dài, kìm h∙m rau ngày ngắn ST, PT •AS xanh thuận lợi cho rau ngày ngắn sinh trưởng phát triển •Thành phần AS ảnh hưở

N m h ng Coritellus shiitake

N m r m Volvaria volvacea N m m Psalliota bisporus

M c nh Auriculoria fidae Schroter

H m c nh Auriculoria

H g ng Zingiberaceae

Cây g ng Zingber officinale Roscoe

Rau gi n Amaranthus tricolor

H gi n Amaranthaceae:

H cà Solanaceae

Lycopersicum esculentum Mill Solanum melongena L

Capsicum annum L Solanum tuberosum L.

Momordica charantia L Sechium edule Swartz

H cúc Compositae (Asteraceae)

Articum lappa L Lactuca sativa L.

Chrysanthemum coronarium L Cynara scolymus L.

H bìm bìm Colvolvulaceae

Ipomoea aquatica Forsk Ipomoea batatas Lam

Rau m ng t i Basella spp

H m ng t i Basellaceae

H Rau mu i Chenopodiaceae

Spinacia oleracea L Beta vulgaris L

H bông Malvaceae

u b p Abelmochus esculentus (L.) Moench

II.1.2 Phân lo i theo b ph n d ng:

Lo¹i rau ¨n rÔ, cñ Lo¹i rau ¨n th©n Lo¹i rau ¨n l¸

Lo¹i rau ¨n qu¶

Lo¹i rau ¨n hoa Lo¹i rau ¨n cñ d¹ng hµnh Lo¹i rau ¨n m¨ng

Lo¹i rau ¨n gi¸

Lo¹i rau ¨n h¹t

II.1.3 Phân lo i theo mùa v sinh tr ng:

Lo¹i rau −a vô Êm Lo¹i rau −a l¹nh

c

2.2 YấU C U I U KI N NGO I C NH

2.2.1 Nhi t đ :Yờu c u T tu theo ngu n g c phỏt sinh:

Rau ôn đới: 15 - 20 0 C ; Rau nhiệt đới: 25 - 30 0 C

Yêu cầu T tu chủng loại rau:

+ Cải bắp sinh trưởng tốt ở 17 - 22 0 C

+ Dưa chuột 25 - 30 0 C Yêu cầu T tu t ng thời kỳ sinh trưởng c a cây:

Thời kỳ nảy mầm: 21 - 35 0 C

Thời kỳ cây con: 16 - 25 0 C

Thời kỳ ST sinh dưỡng: 17-22 0 C (ôn đới) 20-30 0 C (nhiệt đới) Thời kỳ sinh trưởng sinh thực:

Phân nhóm các loại rau theo tính chịu nhiệt:

• Nhóm chịu rét: chịu T thấp ( -1 đến - 2 0 C) trong thời gian dài, có thể tới -10 0 C thời gian ngắn Đồng hoá mạnh ở 15-20 0 C VD: hành , tỏi, măng tây

• Nhóm chịu rét trung bình: chịu T thấp ( -1 đến - 2 0 C )

trong thời gian ngắn Đồng hoá mạnh ở 15 - 20 0 C

VD: cải trắng, cải củ, cà rốt, cải bắp, đậu hà lan, xà lách v.v…

• Nhóm ưa nhiệt: T < 10 - 15 0 C hoặc cao quá (≈ 40 0 C) gây trở ngại cho ST, PT thụ phấn, thụ tinh T op 20 - 30 0 C

VD: dưa chuột , cà chua , ớt , cà

• Nhóm chịu nhiệt độ cao: Đồng hoá tốt ở 30 0 C T ≈ 40 0 C cây vẫn đồng hoá và sinh trưởng bình thường Chịu rét kém VD: dưa hấu, dưa bở , bí ngô , rau muống, đậu đũa

Nhiệt độ tối ưu cho sinh trưởng của các loại rau:

T = t 7 0 C

t - nhiệt độ tối ưu cho ST, PT trong ngày râm

t + 7 0 C - nhiệt độ thích hợp cho nảy mầm và sinh trưởng

t - 7 0 C - nhiệt độ thích hợp cho ST về đêm và cây mới mọc

Nhiệt độ tối ưu cho sinh trưởng trong ngày râm:

+ Dưa hấu, bí ngô, bí đao, dưa bở, mướp : 25 0 C

+ Dưa chuột, cà chua, ớt, cà, bầu, đậu cô-ve : 22 0 C + Hành tây, kiệu, tỏi, cần : 19 0 C

+ Đậu Hà lan, xà-lách, cà rốt : 16 0 C

+ Cải bắp, cải củ, cải dầu : 13 0 C

Ngưỡng nhiệt độ tối thấp và tối cao: T 14 0 C

±

±

̌ Th i vụ có nhiệt độ cao ( vào tháng 7, 8):

- Chọn giống chống chịu nhiệt

- Xử lý hạt nhi t đ th p trước khi gieo

- Huấn luyện cây con ở nhiệt độ thấp

- Dùng các biện pháp nông học: t ng cường bón phân h u cơ, P, K, gi m bón N, che phủ mặt đất

Biện pháp khắc phục ảnh hưởng của nhiệt độ:

2.2.2 Ánh sỏng:

Thμnh phần ánh sáng :

• a AS tán xạ

•AS đỏ thúc đẩy rau ngày dài, kìm h∙m rau ngày ngắn ST, PT

•AS xanh thuận lợi cho rau ngày ngắn sinh trưởng phát triển

•Thành phần AS ảnh hưởng đến phẩm chất rau

Cường độ ánh sáng :

• Thay đổi theo vị trí địa lý, độ cao so với mặt biển, mùa vụ

• Yêu cầu I AS tùy nguồn gốc

• Yêu cầu I AS tùy chủng loại rau

• Yêu cầu I AS tùy thời kỳ sinh trưởng

• I AS ảnh hưởng đến phẩm chất rau

Nhóm yêu cầu IAS mạnh : 40 - 60 ngàn lux

Điển hình: dưa bở , dưa hấu , bí ngô, cà chua, khoai tây

Nhóm yêu cầu IAS trung bình: 20 - 40 ngàn lux

Điển hình: Cải bắp, cải củ, cải trắng, hành , tỏi

• Nhóm yêu cầu IAS yếu : 10 - 20 ngàn lux

Điển hình: c i cúc, xà lách, rau diếp, cơm xôi

Phân nhóm theo yêu cầu về cường độ ánh sáng:

Thời gian chiếu ánh sáng :

ĩLà yêu cầu cơ bản của quang chu kỳ

ĩảnh hưởng đến tốc độ ST, PT, phân hoá mầm hoa, giới tính

Điển hình: cà chua , cà, ớt, một số loại đậu rau

Phân nhóm theo yêu cầu TGCS:

Chọn ví trí trồng thích hợp

áp dụng các biện pháp canh tác: lên luống, chọn hướng luống, hướng trồng, mật độ khoảng cách

trồng, làm giàn , tỉa cành

Bố trí thời vụ gieo trồng thích hợp

Lợi dụng đặc tính sinh vật học của cây để trồng

xen, trồng gối

Biện pháp khắc phục ảnh hưởng của ánh sáng:

2.2.3 N c:

Vai trũ:

Chiếm hàm l−ợng lớn trong cây: 70 - 95%

Tham gia cấu tạo nguyên sinh chất

Hoà tan và vận chuyển các chất trong cây

Tham gia vào các quá trình sinh lý, sinh hoá diễn

ra ở trong cây

Giữ cho các hoạt động của cây luôn ở trạng thái cân bằng

Thiếu nước:

ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, Làm giảm tính trương nguyên sinh → rau héo, Tăng quá trình phân huỷ các chất,

Phá huỷ cân bằng năng lượng, Giảm sức đề kháng của cây rau, Cây sinh trưởng khó khăn, còi cọc

Thừa nước:

Nồng độ đường, muối hoà tan giảm Làm các mô mềm yếu , giảm sức chống chịu Giảm chất lượng và sức sống hạt phấn

Phõn nhúm cõy rau theo nhu c u n c:

Nhóm tiêu hao nước nhiều, hút nước yếu:

A o đất 80% , A o kk 85 - 95% Các loại rau cải, rau ăn lá

Nhóm tiêu hao nước ít, hút nước mạnh:

Ađất 70 - 80% , Akk 45 - 55% Bí ngô , dưa hấu, dưa bở , Nhóm tiêu hao nước ít, hút nước yếu:

Ađất : 70 - 80% , Akk: 45 - 55% Các loại hành, tỏi.

Nhóm tiêu hao nước trung bình, hút nước trung bình:

Ađất 70 - 80% , Akk 55 - 65% Cải củ, cà chua, ớt, đậu rau Nhóm tiêu hao nước rất nhanh, hút yếu:

Ngó sen, củ ấu, củ niễng.

Nhu cầu về nước theo từng giai đoạn

sinh trưởng của cây:

Thời kỳ nẩy mầm : yêu cầu A0 rất cao

Thời kỳ cây con : Ao thích hợp 70 - 80%.

Thời kỳ sinh trưởng sinh dưỡng : Ao đất 80 - 85% Thời kỳ sinh trưởng sinh thực : Ao đất 80 - 90%

Các yếu tố ngoại cảnh ảnh hưởng đến quá

trình hút nước của cây rau:

Nhiệt độ đất Lượng O2 trong đất Nồng độ dinh dưỡng trong đất

Biện pháp điều chỉnh chế độ nước và độ ẩm:

Chọn đất có thành phần cơ giơí tốt Xới xáo , làm cỏ

Điều kiện mưa nhiều phải tiêu nước kịp thời

2.2.4 t:

Thành phần cơ giới nhẹ

Tầng canh tác dày, tơi xốp

Dễ thoát nước, giữ ẩm, nhiệt độ tốt

Đất giàu dinh dưỡng

Độ pH đất thích hợp

khoai t©y, d−a hÊu

Phân nhóm theo kh n ng ch u chua:

KÐo dµi tuæi thä l¸.

CÊu t¹o nªn enzim , alcaloit

K t qu NC nh h ng c a li u l ng N

đ n NS t và khoai tây

0N 5,01 60N 12,66 150N 16,62

Thi u N

Thi u N

Thi u P

Thi u P

Tổng hợp Hydratcacbon, tinh bột

Giúp cho quá trình chuyển hoá đạm và sự tổng hợp protein

Phát huy sức sinh trưởng của mô phân sinh

Tăng cường hoạt động của các loại enzim

Làm tăng chất lượng của rễ và củ

Tăng khả năng chống chịu

Kali:

Thi u K

TriÖu chøng thiÕu Kali trªn l¸ khoai t©y

ảnh hưởng của các yếu tố trung lượng

Mg:

thiếu làm lá đốm vàng và lan rộng, đốm đen xuất hiện trên chóp và mép lá, cây giảm sinh trưởng, dòn; làm chậm quá trình chín

Ca:

Thiếu: đất chua, lá vàng, có nhiều vết thối cây, lá non cuộn

ngược lại, mép lá gợn sóng, thân yếu, sinh trưởng kém, quả bị thối đen giữa cuối quả

Thừa: gây ức chế sự hút nước của cây, làm giảm sự hút một

số vi lượng của cây, cây còi cọc, năng suất giảm

S:

thiếu làm lá dưới biến vàng, thân mảnh