luận văn thạc sĩ Thực trạng và giải pháp chủ yếu đẩy mạnh phát triển sản xuất rau an toàn ở ngoại thành Hà Nội

Danh mục bảng biểuSố biểu 1 Ngưỡng giới hạn NO 3 - trong rau Dự thảo tiêu chuẩn RAT- Bộ NN&PTNT 2 Ngưỡng cho phép một số KLN trong rau quả tươi Cục BVTV Hà Nội 3 Ngưỡng cho phép một số l

Sinh viên thực hiện : MAI XUÂN QUYẾT

Giáo viên hướng dẫn : GVC HOÀNG VĂN ĐỊNH

HÀ NỘI, NĂM 2007

LỜI CẢM ƠN!

Tôi xin chân thành cảm ơn thầy giáo Hoàng Văn Định –GVC Bộ môn KTNN khoa KTNN&PTNT đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong quá trình thực tập cũng như trong 4 năm qua thầy đã dậy dỗ tôi những kiến thức về chuyên ngành kinh tế nông nghiệp.

Tôi xin chân thành cảm ơn cỏc cụ chỳ và các anh chị phòng Chính sách nông thôn mới -Sở NN&PTNT Hà Nội đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành tốt giai đoạn thực tập cuối khoá.

Tôi xin chân thành cảm ơn chị Quỳnh Anh -Cán bộ công tác tại phòng CSXD nông thôn mới đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi tại cơ sở thực tập

để tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ thực tập của mình.

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo giảng dạy và công tác tại khoa KTNN&PTNT Trường ĐHKTQD Hà Nội đã giảng giạy tôi trong 4 năm học vừa qua!

Do trình độ và kinh nghiệm có hạn nên chuyên đề này còn nhiều thiếu sót tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn !

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội,ngày 16/04/2007

Sinh viên

Mai Xuân Quyết

Danh sách những từ viết tắt

1 FAO Food Agriculture Oganiration_tổ chức nông lương

thế giới

2 HACCP Hazard Analytical critical control point _Hệ thống

phõn tích, kiểm tra phát hiện những điểm then chốt

để phòng gõy nguy hiểm, độc hại

3 WHO World health organization _tổ chức y tế thế giới

14 ATVSTP an toàn vệ sinh thực phẩm

15 NN&PTNT nông nghiệp và phát triển nông thôn

17 ADDA Chương trình tập huấn của Đan Mạch

Danh mục bảng biểu

Số

biểu

1 Ngưỡng giới hạn NO 3 - trong rau Dự thảo tiêu chuẩn

RAT- Bộ NN&PTNT

2 Ngưỡng cho phép một số KLN trong rau quả tươi Cục BVTV Hà Nội

3 Ngưỡng cho phép một số loại thuốc BVTV trên rau, quả

tươi

Cục BVTV Hà Nội

4 Số lần phun thuốc trừ sâu trên một số loại rau ở Hà

5 Diện tích đất nông nghiệp HN qui hoạch tới 2010 Tổng cục thống kê

6 Dân số các huyện ngoại thành HN năm 2005 Sở NN Hà Nội

7 Tình hình phát triển diện tích RAT ở ngoại thành HN Sở NN Hà Nội

10 Bố trí diện tích đất sản xuất RAT ở HN trong thời gian

qua

Sở NN Hà Nội

11 Sản lượng RAT ở các quận , huyện Sở NN Hà Nội

12 Danh sách cỏc xó trong vùng sản xuất RAT tập trung Sở NN Hà Nội

13 Hiện trạng nhà lưới ở 40 xã trong vùng sản xuất RAT

tập trung

Sở NN Hà Nội

14 Hệ thống tưới tiêu cho rau ở cỏc xã , phường sản xuất

15 Tình hình sử dụng phân bón của nông dân Sở NN Hà Nội

17 Danh mục các loại thuốc trừ sâu nông dân thường sử

20 Kết quả điều tra tình hình sử dụng thuốc BVTV của

nông dân trước và sau khi được học IPM Chi cục BVTV Hà Nội

21 Một số cơ sở hoạt động sơ chế rau ở địa phương Sở NN Hà Nội

22 Nguồn tiêu thụ và hiệuquả sản xuất rau an toàn của

nông dân

Sở NN Hà Nội

23 Chỉ tiêu kết quả , hiệu quả tổng hợp Sở NN Hà Nội

24 So sánh hiệu quả sản xuất RAT với rau thường Sở NN Hà Nội

25 Hiệu quả kinh tế của một số loại rau chính ở HN Sở NN Hà Nội

26 Bố trí cơ cấu chủng loại RAT theo mùa vụ ở cỏc xó sản

xuất RAT trong thời gian tới Sở NN Hà Nội

MỤC LỤC

Trang

ĐẶT VẤN ĐỀ 8

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN 17

I/ THỰC CHẤT VÀ VAI TRÒ CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT TRONG ĐỜI SỐNG KINH TẾ - XÃ HỘI 17

1 Thực chất về RAT 17

1.1 Các quan niệm về RAT 17

1.2 Tiêu chuẩn phân loại RAT 18

2.Sản xuất RAT và vai trò của phát triển sản xuất RAT 21

2.1 Vai trò về mặt dinh dưỡng 21

2.2 Vai trò về mặt kinh tế 22

2.3 Vai trò về mặt xã hội – môi trường 22

II/ ĐẶC ĐIỂM VÀ NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT 23

1 Đặc điểm của sản xuất RAT 23

1.1 Đặc điểm về kĩ thuật sản xuất 23

1.2 Đặc điểm về vốn sản xuất 24

1.3 Đặc điểm về thị trường tiêu thụ RAT: 24

2 Những nhân tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất RAT 25

2.1 Nhóm nhân tố thuộc về tự nhiên 25

2.2 Nhóm nhân tố kinh tế -xã hội 25

2.3 Nhóm nhân tố tổ chức và kĩ thuật 27

III/ SỰ CẦN THIẾT PHẢI PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT Ở NGOẠI THÀNH HÀ NỘI 28

1 Đáp ứng nhu cầu thị trường 28

2 Bảo vệ môi trường sinh thái 28

3 Hiệu quả kinh tế - xã hội 29

Chương II: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT 31

I/ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN – KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA HÀ NỘI VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ TỚI PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT 31

1 Đặc điểm tự nhiên 31

1.1 Về vị trí địa lí 31

1.2 Về thuỷ văn 31

1.3 Về tài nguyên đất nông nghiệp 32

2 Đặc điểm kinh tế - xã hội 32

2.1 Dân số và lao động 32

2.2 Cơ sở hạ tầng 33

2.3 Chủ trương chính sách phát triển sản xuất RAT của Hà Nội 34

3 Đánh giá chung về đặc điểm TN-KT-XH có ảnh hưởng tới phát triển sản xuất rau an toàn ở Hà Nội 35

3.1 Những thuận lợi cơ bản 35

3.2 Những khó khăn 36

II/ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT Ở NGOẠI THÀNH HÀ NỘI 37

1/ Tình hình phát triển về diện tích, năng suất, sản lượng RAT 37

1.1 Tình hình phát triển về diện tích rau an toàn 38

1.2 Tình hình phát triển về năng suất rau an toàn 39

1.3 Tình hình phát triển về sản lượng rau an toàn 40

2 Bố trí và cơ cấu sản xuất rau an toàn ở ngoại thành Hà Nội 41

3 Tình hình xây dựng cơ sở vật chất và thực hiện qui trình sản xuất rau an toàn 45

3.1 Về xây dựng cơ sở vật chất phụ vụ sản xuất rau an toàn 45

3.2 Về thực hiện qui trình sản xuất rau an toàn của nông dân 50

III/THỰC TRẠNG VỀ TIÊU THỤ RAT 64

1/Hệ thống các cửa hàng kinh doanh RAT trên địa bàn thành phố Hà Nội 64

2.Tình hình tiêu thụ và hiệu quả sản xuất RAT 65

IV/ ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT Ở NGOẠI THÀNH HÀ NỘI 68

1 Những kết quả và hiệu quả đạt được 68

2 Một số tồn tại và nguyên nhân trong sản xuất và tiêu thụ RAT ở ngoại thành Hà Nội 72

CHƯƠNG III: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH 80

I/PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỤC TIÊU 80

1.Dự báo một số vấn đề ảnh hưởng tới phát triển sản xuất RAT trong thời gian tới 80

2 Phương hướng 81

3 Mục tiêu phát triển sản xuất RAT 82

II/ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT Ở NGOẠI THÀNH HÀ NỘI 83

1.Hoàn thiện qui hoạch và bố trí vùng sản xuất RAT 83

1.1 Hoàn thiện qui hoạch vùng sản xuất RAT 83

1.2 Bố trí sản xuất RAT 83

2.Thực hiện tốt qui trình kỹ thuật sản xuất RAT 86

2.1 Về giống rau 86

2.2 Về Sử dụng phân bón cho rau 88

2.3 Về nước tưới cho rau 89

2.4 Về sử dụng thuốc BVTV trên rau 90

2.5 Sử dụng kỹ thuật che phủ nilon mặt luống 90

2.6 Thu hoạch, bảo quản và sơ chế 91

3 Giải pháp thị trường tiêu thụ RAT 97

4 Tăng cường quản lý nhà nước đối với ngành hàng RAT 100

5 Tăng cường sự phối kết hợp giữa 4 nhà (nhà quản lý-nhà kinh doanh-nhà khoa học-nhà sản xuất) và các tác nhân tham gia ngành hàng RAT 104

6 Nghiên cứu, ban hành, thực hiện các chính sách khuyến khích phát triển sản xuất, tiêu thụ RAT 104

6.1 Chính sách hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng 104

6.2 Chính sách đất đai 104

6.3 Chính sách hỗ chợ rủi ro trong sản xuật 105

6.4 Chính sách đào tạo 105

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 106

ĐẶT VẤN ĐỀ

I/Sự cấp thiết của đề tài

à Nội là một trong những đô thị lớn nhất Việt Nam Nơi mà thu nhập củangười dân đang tăng lên nhanh chóng Kéo theo đó là những nhu cầu ngàycàng cao mà trước hết phải kể đến là nhu cầu về ăn.Rau sạch là một trong nhữngmặt hàng thực phẩm ngày càng được người tiêu dùng quan tâm, vì vậy mà nhu cầu

về rau an toàn, rau trái vụ của người dân Hà Nội ngày càng tăng cao Tuy nhiên,bên cạnh đó cũng xuất hiện những lo ngại về vấn đề an toàn thực phẩm Việc sửdụng quá nhiều hoá chất trong quá trình sản xuất rau an toàn làm cho dư lượng hoáchất trong rau vượt quá giới hạn cho phép Trên thực tế đã có nhiều vụ ngộ độcthực phẩm xảy ra gõy lờn tâm lý lo ngại cho người tiêu dùng, từ đó ảnh hưởng đến

sự phát triển của người sản xuất rau xanh nói riêng và sản xuất nông nghiệp nóichung Vì vậy nghiên cứu thực trạng và đưa ra những giải pháp nhằm phát triển sảnxuất và tiêu thụ RAT ở Hà Nội là một việc làm cần thiết và quan trọng Để gópphần vào phát triển ngành hàng RAT ở Hà Nội tôi đã lựa chọn đề tài:

H

“Thực trạng và giải pháp chủ yếu đẩy mạnh phát triển sản xuất rau an toàn ở ngoại thành Hà Nội”

II/ Mục đích nghiên cứu.

Thông qua việc đánh giá thực trạng sản xuất và tiêu thụ RAT trong những năm qua

ta rút ra được những mặt còn hạn chế từ đó có những giải pháp để khắc phục vàphát triển mạnh, bền vững ngành hàng RAT

III/Phương pháp nghiên cứu

-thu thập số liệu từ sách báo, tạp chí, và các phương tiện thông tin đại chúng

-Thu thập số liệu từ cơ sơ thực tập và thông qua thăm quan thực tiễn tại cơ sở sảnxuất rau sạch

IV/ kết cấu chuyên đề

+ĐẶT VẤN ĐỀ

+CHƯƠNG I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất RAT ở ngoại thành

Hà Nội

+CHƯƠNG II:Thực trạng phát triển sản xuất RAT ở ngoại thành Hà Nội.

+CHƯƠNG III: Phương hướng và giải pháp đẩy mạnh phát triển sản xuất RAT ở

ngoại thành Hà Nội

+KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN

SẢN XUẤT RAT Ở NGOẠI THÀNH HÀ NỘI

I/ THỰC CHẤT VÀ VAI TRÒ CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT TRONG ĐỜI SỐNG KINH TẾ - XÃ HỘI.

1 Thực chất về RAT

1.1 Các quan niệm về RAT

Theo quan điểm về nông nghiệp: “ Rau an toàn là loại rau không chứa các độc tố vàcác tác nhân gây bệnh, an toàn cho người và gia sỳc.” Sản xuất rau sạch còn gọi làrau an toàn cho người và gia súc khi đáp ứng được những yêu cầu sau: Hấp dẫn vềhình thức, tươi sạch, không bụi bẩn và không lẫn tạp chất, thu hỏi đỳng độ chín khi

có chất lượng cao nhất, có bao bì hấp dẫn Khái niệm về rau an toàn bao hàm rau cóchất lượng tốt, dư lượng cỏc hoỏ chất bảo vệ thực vật, các kim loại nặng( Cu,Pb,Cd, As…) cũng như các vi sinh vật có hại đối với sức khoẻ của con người ở dướimức cỏc tiờu chẩn cho phép theo tiêu chuẩn Việt Nam hoặc các tiêu chuẩn củaFAO, WTO Đây là các tiêu chí quan trọng nhất nhằm xác định mức độ an toàn vệsinh thực phẩm cho mặt hàng rau an toàn

Về hình thái: Sản phẩm được thu hoạch đúng thời điểm, đúng yêu cầu của từng loạirau, đúng độ chín kỹ thuật, không dập nát, hư thối, không lẫn tạp, không sâu bệnh

và có cả bao bì thích hợp

Về bản chất phải bảo đảm quy định mức độ cho phép về dư lượng các loại hoá chấtbảo vệ thực vật trong sản phẩm rau

Hàm lượng Nitrat tích luỹ trong sản phẩm rau

Hàm lượng tích luỹ của một số kim loại nặng chủ yếu là các kim loại như chì, thuỷngân, asen, cadimi, đồng…Mức độ ô nhiễm các loại vi sinh vật gây bệnh

Sản phẩm rau sạch chỉ được coi là đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm khi hàmlượng tàn dư các chỉ tiêu không vượt quá giới hạn quy định Tóm lại theo quan

điểm hầu hết các nhà khoa học cho rằng: “ Rau an toàn là rau không dập nát, hưhỏng, không có đất bụi bám quanh, không chứa các sản phẩm hoá học, độc hại, hàmlượng NO3, kim loại nặng, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cũng như các vi sinh vậtgây hại phải được hạn chế theo các tiêu chuẩn an toàn và được trồng trờn cỏc vựngđất không bị ô nhiễm kim loại nặng, canh tác theo những quy trình kĩ thuật được gọi

là những quy trình tổng hợp, hạn chế được sử dụng phân bón hoá học và thuốc bảo

vệ thực vật ở mức độ cho phép

1.2 Tiêu chuẩn phân loại RAT

1.2.1 Tiêu chuẩn chung về RAT

Về mặt cảm quan thì RAT là những loại rau sau khi thu hoạch phải đảm bảo tươi,không bị dập nát, sạch đất cát, không có lá héo úa chớn đỳng độ

Hiện chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu cụ thể về chất lượng RAT.Tuyvậy Hà Nội qua nghiên cứu về mức độ “sạch” của rau từ những quy trình sản xuấtrau sạch để phân loại Thí dụ: Môi trường sản xuất rau đất, nước, không khí tronglành không ô nhiễm ; RAT phải sản xuất trong vùng quy hoạch, có tổ chức, quản lýchặt chẽ ; đất không nhiễm độc của thuốc BVTV, các kim loại nặng, giống tốt và xử

lý bẩn…; cấm dùng phân tươi để bón hay tưới, thuốc BVTV sử dụng theo quy định Từ đó Hà Nội chia chất lượng RAT thành 3 loại :

-Loại I :Tươi,hỡnh dạng đẹp, kích thước đẹp, hấp dẫn, không có sâu bệnh

-Loại II: Độ tươi, hình dáng kích thước không được đẹp mắt

-Loại III: Sản phẩm dị dạng có sâu bệnh, không tươi, chủ yếu dùng làm thức ăn chogia súc

Theo thống kê thì năm 2003,2004 RAT của Hà Nội được phân loại về chất lượngnhư sau:Loại I chiếm 70,9%, loại II chiếm 18,2% loại III chiếm 0,9%

1.2.2 Quy định về ngưỡng dư lượng NO 3 - :

Nitrat là nguồn đạm quan trọng của cây xanh, là nguyên liệu không thể thiếu đượctrong quá trình tổng hợp các loại axitamin, protein,và các loại đạm…

Như vậy có thể nói nitrat có vai trò hết sức quan trọng đối với cây xanh và conngười, …

Tuy nhiên do tình trạng sử dụng phân bón hoá học quá nhiều gây nên sự dư thừahàm lượng NO3- trong rau Nếu dư lượng NO3 – vượt mức cho phép sẽ hại cho sứckhoẻ của người sử dụng, đặc biệt đối với những loại rau xuất khẩu sang nước ngoàithì việc quy định các tiêu chuẩn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm càng khắt khe.Theo tiến sĩ Tạ Thu Cỳc thỡ nếu chúng ta sản xuất trên cơ sở các biện pháp kỹ thuậttiên tiến, bón phân hợp lý và cân đối giữa phân hữu cơ và phân vô cơ, có liều lượngthích hợp giữa các yếu tố đa lượng NPK thì việc điều chỉnh dư lượng nitrat trongcây rau là hoàn toàn có thể thực hiện được.

Biểu 1: Ngưỡng giới hạn NO 3 - trong rau (mg/kg tươi)

lượng

NO3

(Nguồn :Dự thảo tiêu chuẩn RAT -Bộ NN&PTNT.)

1.2.3 Quy định về ngưỡng hàm lượng kim loại nặng trong rau.

Nếu hàm lượng kim loại nặng vượt quá ngưỡng cho phép sẽ rất nguy hiểm chongười sử dụng vì vậy để đảm bảo RAT cần phải chú ý tới dư lượng kim loại nặngtrong quá trình sản xuất theo quy định sau:

Biểu 2:Ngưỡng cho phép một số kim loại nặng và độc tố trong rau quả tươi (mg/kg)

1.2.4 Quy định về ngưỡng dư lượng thuốc BVTV trong rau:

Hiện nay có rất nhiều loại thuốc BVTV mà người sản xuất sử dụng, nhưng thôngdụng nhất là nhóm Clo hữu cơ và lân hữu cơ, độc tính của loại nay rất cao, thời gianlưu đọng trên rau dài dễ gây hại cho con người

Biểu 3 : Ngưỡng cho phép dư lượng một số loại thuốc bảo vệ thưc vật trong một số

loại rau quả tươi (mg/kg)

Tên thuốc Khoai

tây

Cải bắp Su

lơ

Xàlách

Raucải

Càchua

Đậutrạch

Ngày nay khi nhu cầu của người dân đô thị ngày càng tăng trong đó có nhu cầu vềcác sản phẩm rau sạch, thì sản xuất rau an toàn ngày càng phát triển và đã trở thànhmột nghề có khả năng làm giầu, trên thực tế diện tích trồng rau của Hà Nội ngàycàng tăng trong khi vẫn chịu những áp lực của quá trình đô thị hoá ngày càngcao.Điều đó chứng tỏ sản xuất rau sạch là một ngành mà xã hội đang cần.

Về bản chất thì sản xuất rau an toàn là việc tiến hành sản xuất rau theo đúng quitrình sản xuất của rau an toàn , việc áp dụng đúng qui trình sản xuõt rau an toàn là

cơ sở để đảm bảo về chất lượng rau , và độ an toàn của rau tuy nhiên sản phẩm rausau khi thu hoạch để được công nhận là rau an toàn thì nhất thiết phải qua kiểmđịnh, của các cơ quan chức năng

Các yêu cầu trong qui trình sản xuất rau an toàn khác so với sản xuất rau thường ,

nó yêu chặt chẽ hơn chẳng hạn về khõu chọn giống , làm đất, bún phõn, tưới nước ,

sử dụng thuốc BVTV trên rau, thu hoạch, bảo quản , chế biến ,…những yêu cầu này

sẽ được trình bày kĩ trong các phần sau

Việc sản xuõt rau an toàn là cần thiết vì rau an toàn có những vai trò sau:

2.1 Vai trò về mặt dinh dưỡng

Rau là loại thực phẩm rất cần thiết cho thực đơn hàng ngày của chúng ta,nú có vị tríquan trọng đối với sức khoẻ của con người, nó cung cấp cho cơ thể con ngườinhững chất quan trọng như:protein,chất sơ, các loại vitamin,muối khoáng, và cácaxit hữu cơ,…trong đó đặc biệt quan trọng là rau cung cấp vitamin cho con người

mà nhiều loại thực phẩm khác không thể cung cấp được Các loại vitamin có trongrau như:vitamin nhóm A, B, C, E…chỳng có tác dụng quan trọng trong quá trìnhphát triển của cơ thể, nếu thiếu sẽ gây ra nhiều bệnh tật Chất khoáng trong rau chủyếu là Ca, P, Fe…là những chất cần thiết cấu tạo nờn mỏu và xương Các chấtkhoáng có tác dụng điều hoà, cân bằng độ PH trong máu, làm tăng khả năng đồnghoá Protein Trong rau có khối lượng xenlulo lớn tuy không có giá trị dinh dưỡngnhưng nó có tác dụng lớn trong việc tăng khả năng tiờu hoỏ …

2.2 Vai trò về mặt kinh tế

Rau an toàn là cây có giá trị kinh tế cao, 1ha trồng rau mang lại thu nhập gấp 2-5lần so với trồng lúa Rau có tỉ suất hàng hoá cao, thời gian sinh trưởng ngắn, hệ sốquay vòng lớn vì vậy mang lại sản lượng lớn, năng suất cao trên một đơn vị diệntích Có những loại như cải mơ, cải củ từ khi gieo tới khi thu hoạch chỉ mất 30-40ngày,rau cải bắp 75-85 ngày, rau gia vị chỉ 15-20 ngày thu hoạch một lứa,…vỡ vậymột năm có thể trồng được 2-3 vụ thậm chí 4-5 vụ Cây rau còn là loại cây dễ trồngxen với cỏc cõy khỏc tăng thu nhập tăng năng suất đất Phát triển sản xuất RATtăng thu nhập cho người nông dân, tạo công ăn việc làm, ngoài ra RAT còn là mặthàng xuất khẩu mang lại nguồn ngoại tệ lớn cho đất nước, mở rộng quan hệ quốc tế.Các loại rau xuất khẩu có giá trị kinh tế cao như: tỏi, ớt, cà chua,bắp cải, dưa chuột

….Nước ta nằm trong vùng nhiềt đới gió mùa, thích hợp cho nhiều loại rau có giátrị kinh tế cao Phát triển sản xuất rau sạch góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồngcho nông nghiệp thành phố Thị trường xuất khẩu rau chủ yếu của ta là TrungQuốc, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, Úc và một số nước thuộcBắc Âu và Châu Phi…Từ nay tới 2010 danh mục các loại rau xuất khẩu chủ yếucủa ta là ớt cay, cà chua, hành tây, dưa chuột nấm mỡ…Trong tương lai không xamặt hàng rau sạch xuất khẩu sẽ là mặt hàng mang lại thu nhập lớn Phát triển sảnxuất rau sạch đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, theo thống kê ngành rau an toàn

Hà Nội đáp ứng được khoảng 70 % nhu cầu về rau sạch của người dân thủ đô, cungcấp nguyên liệu cho ngành chế biến đồ hộp, xuất khẩu …Đặc biệt một số cây rauđược sử dụng như những cây dược liệu quý như :tỏi ta, gừng nghệ, tía tô, …trong

đó cây tỏi ta được xem như là loại dược liệu quý trong nền y học cổ truyền củanhiều nước

2.3 Vai trò về mặt xã hội – môi trường

Phát triển sản xuất rau sạch góp phần tăng thu nhập cải thiện đời sống cho ngườinông dân, tạo công ăn việc làm, cho người lao động

Phát triển sản xuất rau sạch sẽ nâng cao trình độ của người nông dân từ đó pháttriển sản xuất hàng hoá, bảo vệ môi trường sinh thái, điều này đặc biệt quan trọng

trong giai đoạn hiện nay khi mà quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá ngày càng

có nhiều ảnh hưởng không tốt tới môi trường sinh thái

II/ ĐẶC ĐIỂM VÀ NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT

1 Đặc điểm của sản xuất RAT

1.1 Đặc điểm về kĩ thuật sản xuất

*Yêu cầu về quy trình sản xuất :

Mỗi loại rau quả đều có một quy trình sản xuất riêng tuỳ theo nhu cầu sinh lý củachúng, để đảm bảo tiêu chuẩn rau sạch cung cấp cho nhu cầu của thị trường cầnphải thực hiện đầy đủ những yêu cầu này

+Về thời vụ :Rau phải được sản xuất và thu hoạch đúng thời vụ Cần bố trí cơ cấu,diện tích trồng các loại rau thích hợp tránh tình trạng thừa lúc chính vụ và thiếu lỳcgiỏp vụ.Thụng thường sản xuất rau an toàn có những thời vụ sau:Vụ Đông, VụXuân, Vụ Hè, Vụ Hè Thu, Vụ Thu Đông

+Về giống rau :Giống rau phải được xử lý sạch sâu, bệnh, trước khi đưa vào sảnxuất, đặc biệt là những giống nhập phải được nghiên cứu kĩ sự thích ứng với nhữngđiều kiện môi trường của địa phương, và được kiểm tra kỹ sâu bệnh chỉ được gieotrồng những cây, hạt giống không sâu bệnh, và khoẻ mạnh

+Về khõu làm đất yêu cầu phải tơi ,xốp, sạch bệnh, kĩ thuật lên luống phải phùhợp với từng loại cõy, đảm bảo thuận lợi cho việc tưới , tiêu nước, và tạo điều kiệncho cõy hấp thu dinh dưỡng một cách thuận lợi,…

+Về phân bón : phải bón phân đúng kĩ thuật, đúng liều lường, đúng thời vụ theokhuyến cáo của chi cục bảo vệ thực vật và sở nông nghiệp phân chuồng, phân tươiphải được ủ kỹ và xử lý sâu bệnh trước khi sử dụng để bón

+Về phòng trừ sâu bệnh : sử dụng các loại thuốc không bị cấm và phải sử dụngđúng liều lượng theo khuyến cáo và hướng dẫn của cơ quan chức năng phun thuốclần cuối cách thời điểm thu hoạch ít nhất là 15 ngày cần xử lý sạch sâu bệnh ngay

từ vườn ươm

+Về thu hoạch và bảo quản : thu hoạch phải đúng thời vụ theo yêu cầu của từng loạicây, cần phải có phương tiện chuyên dụng để vận chuyển, có nhà kho để bảo quảntạm thời trước khi sơ chế, đảm bảo rau không bị dập nát, hư hỏng…

*Yêu cầu về đất trồng rau

Đất trồng rau phải tơi xốp,màu mỡ,thoáng, thuận lợi cho việc tưới, tiêu nước, khôngnhiễm độc tố xa đường quốc lộ, xa các khu công nghiệp,

*Yêu cầu về nước tưới

Vùng trồng rau phải có nguồn nước tưới chủ động không bị ô nhiễm các độc tố củacác nhà máy, nước dùng để rửa rau phải là nước sạch đã qua xử lý

* Yêu cầu về không khí

Vùng canh tác phải có không khí thoáng mát, đảm bảo các thông số về tiêu chuẩnmôi trường của Việt Nam

1.2 Đặc điểm về vốn sản xuất

Để tiến hành sản xuẩt RAT cần phải có lượng vốn khá lớn đặc biệt nếu ta bắt đầusản xuất Vì ta cần đầu tư vào mua sắm, xây dựng nhà kho, phương tiện vận chuyểnchuyên dụng, khoan giếng, các dụng cụ thu hoạch ….đặc biệt đối với những khusản xuất nông nghiệp công nghệ cao :nhà lưới, nhà kính, nhà màng ….thỡ vốn đầu

tư lên tới hàng chục tỷ đồng Phải biết đầu tư tuỳ thuộc vào qui mô của mỗi đơn vịsản xuất, và nguồn vốn huy động được , cũng như khả năng của từng cơ sớ sảnxuất , kinh doanh mặt hàng rau an toàn

Tuy nhiên do giá trị thị trường của RAT rất cao nên cũng mang lại hiệu quả kinh tếcao, nếu ta sản xuất tốt

1.3 Đặc điểm về thị trường tiêu thụ RAT:

Rau an toàn chủ yếu phục vụ những người có thu nhập cao, ở các khu đô thị lớn,các khách sạn nhà hàng cao cấp, ngoài ra thị trường xuất khẩu ra nước ngoài cũngkhá lớn và giá cả cao đem lại nhiều lợi nhuận cho ngưũi sản xuất kinh doanh RAT

Vì vậy yêu cầu về chất lượng RAT đối với thị trường này khá khắt khe, người sảnxuất kinh doanh RAT phải đặc biệt chú ý để đáp ứng một cách tốt nhất thị yếu củangười tiêu dùng sản phẩm RAT

Do thị trường tiêu thụ rau an toàn chủ yếu là những người có thu nhập cao nênngười kinh doanh rau an toàn cần phải chú ý tới các biện pháp marketing để mởrộng thị trường trong đó cần chú ý rằng cầu về rau an toàn ít co gión theo giá nênkhông nên dùng chiến lược về giá để mở rộng thị trường mà phải dùng các biệnpháp để nõng cao độ tin tưởng của khách hàng vào chất lượng rau an toàn

2 Những nhân tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất RAT

2.1 Nhóm nhân tố thuộc về tự nhiên

Trong nhóm nhân tố này thì đất đai là nhân tố quan trọng nhất, nó quyết định chủyếu tới năng suất cây trồng, các thông số cần quan tâm tới như diện tích đất, chấtlượng đất do độ phì tự nhiên và độ phì nhân tạo quyết định, khi con người tiến hànhcanh tác như bón phân, phun thuốc trừ sâu, bệnh thỡ cỏc chất này sẽ ngấm vào đất,tuỳ thuộc đặc tính của mỗi loại mà thời gian lưu đọng lâu hay ngắn, chúng ta phảiđặc biệt chú ý tới độ PH, hàm lượng NO3- và dư lượng thuốc BVTV, hàm lượngkim loại nặng trong đất vỡ nó ảnh hưởng lớn tới không chỉ năng suất mà cả chấtlượng của sản phẩm Bên cạnh đất đai thì nguồn nước cũng là yếu tố quan trọng,tác động lớn tới năng suất, chất lượng rau, những tiêu chuẩn về đất và nước đã đượctrình bày ở phần trên, Ngoài ra các yếu tố tự nhiên khác như khí hậu, vị trí địa lí, địahình, cũng ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới việc phát triển RAT Như vậy cóthể nói rằng các nhân tố tự nhiên có ảnh hưởng vô cùng lớn tới việc sản xuất RAT,

vì vậy để phát triển sản xuất rau nói riêng và sản xuất nông nghiệp nói chung thìchúng ta cần phải nắm bắt được những quy luật tự nhiên và quy luật sinh trưởng,phát triển của cây trồng từ đó thống nhất chúng với nhau, tận dụng những thuận lợi

và khắc phục những hạn chế do tự nhiên gây ra

2.2 Nhóm nhân tố kinh tế -xã hội

a,Vốn sản xuất:

Trong số các nhân tố thuộc về kinh tế thì quan trọng nhất và phải kể tới trước tiên

là vốn sản xuất, như đã trình bày ở phẩn trên để sản xuất RAT thì cần lượng vốnban đầu khá lớn, để mua sắm, xây dựng các loại tài sản cố định hay lưu động phục

vụ sản xuất như :hệ thống tưới tiêu, nhà lưới, nhà kính, nhà màng, các phương tiện,

… Trong điều kiện kinh tế thị trường phát triển như ngày nay thì việc có nguồn vốnlớn cho phép ta tận dụng được cơ hội kinh doanh,.tuy nhiên việc sử dụng vốn cầnphải có tính toán cẩn thận không được lãng phí Nhân tố con người cũng đặc biệtquan trọng đối với sự phát triển sản xuất RAT, trong đó phải kể đến là trình độquản lý của cán bộ, trình độ kĩ thuật, tay nghề, tập quán của người lao động, …cỏcyêu cầu này đặc biệt quan trọng đối với sản xuất RAT vì để sản xuất RAT thì đòihỏi người lao động phải có trình độ cao,

Trong cơ chế thị trường có sự quản lý vĩ mô của nhà nước thì để phát triển bất kìmột ngành nào cũng cần phải có sự quản lý của nhà nước vì vậy mà trình độ quản lýcủa cán bộ ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của ngành

b,Tiến bộ khoa học -công nghệ

Tiến bộ khoa học –công nghệ là nhõn tố quan trọng làm tăng năng suất , phẩm chấtrau an toàn , việc những phương tiện cơ sở vật chất kĩ thuật hiện đại trong sản xuất

và chế biến bảo quản như : nhà lưới , nhà kớnh, các phương tiện vận chuyển chuyêndụng, các phương hiện đại phụcvụ tưới tiêu, phương tiện bảo quản,…cho phép tăngnăng suất , phẩm chất rau an toàn, giảm được những hao hụt trong quá trình thuhoạch

Tiến bộ khoa học trong nghiên cứu và sản xuất giống cho phép sản xuất đượcnhững giống rau có năng suất cao , phẩm chất tốt, khả năng chống chịu những điềukiện ngoại cảnh tốt,…sẽ thuận lợi cho việc bố trí cơ cấu chủng loại rau trái vụ đểphục vụ nhu cầu tiêu thụ rau trái vụ của người dõn

c, Thị trường tiêu thụ rau an toàn

Trong nền kinh tế thị trường thì nhân tố quyết định sản xuất cái gì?, số lượng baonhiêu?, chất lượng ra sao? …chớnh là nhu cầu của thị trường Thị trường mà chúng

ta quan tâm ở đây không chỉ thị trường sản phẩm mà cả thị trường đầu vào như thịtrường lao động, thị trường vốn, thị trường nguyên liệu….cả thị trường đầu ra và thịtrường đầu vào đều ảnh hưởng lớn tới phát triển sản xuất RAT Để phát triển bềnvững ngành hàng sản xuất RAT thì tất cả các tác nhân tham gia vào ngành hàngđều phải có ý thức hướng tới nhu cầu của thị trường, đáp ứng tốt nhất nhu cầu đó

Từ người sản xuất cho tới người chế biến hay người kinh doanh đều phải lấy chấtlượng sản phẩm làm tiêu chí để tìm cách đáp ứng Người sản xuất kinh doanh rausạch phải tạo niềm tin cho người tiêu dùng, vì vậy trong nền kinh tế thị trường nhưngày nay cần phải chú trọng tới việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm của mình.thương hiệu chỉ có thể có được trên cơ sở chất lượng của sản phẩm và niềm tin củangười tiêu dùng, Như vậy thị trường là nhân tố đặc biệt quan trọng đối với sự pháttriển của bất kì một ngành hàng nào Người sản xuất kinh doanh cần phải đặc biệtquan tâm tới nhân tố này trong quá trình phát triển ngành hàng của mình.

d , Cơ chế chính sách

Để phát triển mạnh mẽ sản xuất RAT thì sở NN&PTNT và sở TM Hà Nội cần cónhững chính sách hỗ trợ nông dân như chính sách đào tạo, chính sách đầu tư, chínhsách vốn tín dụng, chính sách lưu thông, ,… để tạo điều kiện thuận lợi cho ngườidân yên tâm đầu tư,

Trên thực tế trong thời gian qua sở nông nghiệp và phát triển nông thôn Hà Nội đãthực hiện nhiều chính sách hỗ trợ người nông dân và đã phát huy tác dụng to lớn,bởi vì sản xuất rau sạch đòi hỏi phải có một cơ sơ hạ tầng tốt, trình độ kĩ thuật tốt,…

mà để có được những thứ này đòi hỏi phải bỏ ra một lượng vốn không nhỏ vì vậycần có sự giúp đỡ của chớnh quyền và sở nông nghiệp thì mới có thể phát triểnnhanh chóng được ngành hàng RAT

2.3 Nhóm nhân tố tổ chức và kĩ thuật

Để sản xuất RAT cần tuân thủ một qui trình kĩ thuật nhất định, vì vậy trước khi tiếnhành sản xuất cần phải tập huấn cho nông dân về kĩ thuật canh tác, thông qua nhữnglớp đào tạo ngắn hạn như lớp IPM_phũng trừ dịch hại tổng hợp, hay các buổi trìnhdiễn đầu bờ, của cán bộ kĩ thuật cho nông dân dễ tiếp thu, việc tập huấn kĩ thuật chonông dõn giúp nõng cao trình độ , kĩ thuật của nông dõn giúp họ sản xuõt rau antoàn theo đúng quy trình kĩ thuật

Bên cạnh đú cỏc cơ quan chức năng như sở y tế, cục quản lý thị trường cần phảithường xuyên kiểm tra theo dõi chất lượng sản phẩm tại đồng ruộng cho tới các

gian hàng tại siêu thị, chợ, … để đảm bảo cung cấp cho thị trường sản phẩm RAT,

và phát hiện những vi phạm để xử lý

III/ SỰ CẦN THIẾT PHẢI PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT Ở NGOẠI THÀNH HÀ NỘI.

1 Đáp ứng nhu cầu thị trường

Khi điều kiện kinh tế ngày càng phát triển, quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoángày càng gia tăng, môi trường ngày càng bị ảnh hưởng xấu bởi các tác nhân thì đờisống và sức khoẻ con người ngày càng cần những điều kiện tối ưu để tăng khả năngphòng vệ Thực phẩm an toàn nói chung và RAT nói riêng đã và ngày càng trởthành nhu cầu bức xúc cho bữa ăn của con người Trong những năm gần đây, côngtác VSATTP đã bước đầu được cải thiện, tuy nhiên vẫn đang còn là điều bức xúc và

là mối quan tâm của toàn xó hội,Tỡnh trạng ngộ độc do hoá chất BVTV trong raucòn đáng kể: Theo báo cáo của Trung tâm Y tế dự phòng _ Sở Y tế Hà Nội (năm2000: có 3 vụ, 19 người bị ngộ độc thực phẩm ; trong đó 2 vụ do HCBVTV(hoáchất bảo vệ thực vật) trong rau Năm 2001:7 vụ,63 người bị ngộ độc;Trong đó 3 vụngộ độc HCBVTV trong rau, 5 tháng đầu năm 2002 :16 vụ, 113 người bị ngộđộc;Trong đó 12 vụ do HCBVTV trong rau)

Như vậy có thể nói rằng nhu cầu tiêu thụ RAT ngày càng tăng về cả số lượng lẫnchất lượng và mẫu mã chủng loại.Việc phát triển sản xuất và kinh doanh RAT làcần thiết và có hiệu quả

2 Bảo vệ môi trường sinh thái

Việc sử dụng quá nhiều các loại hoá chất BVTV trong sản xuất rau làm ảnh hưởngtrầm trọng tới môi trường sinh thái, làm giảm chất lượng môi trường Đặc biệt nguyhiểm là có nhiều hộ nông dân còn sử dụng thuốc BVTV trên rau ngay trước khi thuhoạch điều nay rất nguy hiểm cho tính mạng của người sử dụng thực phẩm :

Biểu 4 : Số lần phun thuốc trừ sâu trên một số loại rau chính ở Hà Nội

chủng loại

rau

số lần phun thuốc mỗi vụ (lần) Nồng độ so

với nồng độkhuyến cáo

Thờigiancách ly trướcthu hoach

(Nguồn: Tạp chí Nông nghiệp Công nghiệp thực phẩm số 11/2000)

Từ số liệu trên có thể thấy rằng khi sản xuất rau thương người nông dõn thường cóthói quen pha nồng độ thuốc lớn hơn nồng độ khuyến cáo từ 1,2-3 lần diều này rấtnguy hiểm đặc biệt thời gian cách ly trước khi thu hoạch lại không dài Ngược lạiđối với sản xuất rau an toàn thì phải tuõn thủ đúng yêu cầu về cách pha chế thuốc,nồng độ pha phải nhỏ hơn nông độ khuyến cáo, cách phun, thời gian phun phảiđúng thời vụ , có thời gian cách ly trước khi thu hoạch dài đủ để thuốc không cũnảnh hưởng tới sức khoẻ của con người,

Sản xuất RAT đem lại hiệu quả môi trường rõ rệt, việc hạn chế sử dụng thốc BVTV

có tác dụng duy trì cân bằng sinh thái quần thể sinh vật, bảo vệ thiên địch, giảm tácđộng xấu đến môi trường đất, nước, không khí vùng sản xuất đảm bảo môi trườngsinh thái bền vững Thông qua các lớp đào tạo IPM người nông dân đó xoỏ bỏ đượctập quán sản xuất lạc hậu, từ đó họ có ý thức trong việc bảo vệ môi trường sinh thái.Như vậy việc phát triển sản xuất RAT có tác dụng tích cực tới môi trường sinh thái

3 Hiệu quả kinh tế - xã hội

Sản xuất rau an toàn cần phải bỏ chi phí lớn hơn so với sản xuất rau thường, cầnphải thực hiện đúng qui trình kĩ thuật sản xuất từ việc làm đất, tưới nước , búnphõn, thu hoạch , bảo quản …tuy nhiên hiệu quả kinh tế mà sản xuất rau an toànđem lại thì chưa cao do chi phí đầu tư lớn, năng suất thường thấp hơn so với rauthường và do người tiêu dùng chưa tin tưởng vào chất lượng nên giá bán rau an toàncũng chưa tương xứng với chi phí mà người sản xuất phải bỏ ra tuy nhiên Rau antoàn có chất lượng tốt giá trị dinh dưỡng cao , nhà nước cần có chớnh sách hỗ trợ

sản xuất rau an toàn, trong thời gian tới khi mà người tiêu dùng tin tưởng ,yên tõm

về chất lượng rau an toàn thì rau an toàn sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong thịtrường rau của thành phố Sản xuất rau an toàn là để phục vụ nhu cầu ngày càng caocủa thị trường vì vậy phát triển sản xuất rau an toàn góp phần tớch cực vào quá trìnhphát triển sản xuất hàng hoá nói chung

Sản xuất rau an toàn cần công lao động có kĩ thuật lớn nên tạo công ăn việc làm ,tăng thu nhập , cho nông dõn góp phần xoá đói giảm nghèo , …Như vậy với nhữnglợi ích trên thì việc phát triển sản xuất rau an toàn là cần thiết và có lợi cho xã hội

1.2 Về thuỷ văn

Hà Nội có hệ thống sông ngòi khá dày đặc, mật độ trung bình 0,5 km/km2 Gồm cỏcsụng lớn như sông Hồng, sông Đuống, sông Cầu, sông Cà Lồ, cỏc sụng nhỏ như :sông Nhuệ , sụng Tô Lịch, sông Kim Ngưu,…cỏc sụng lớn ở Hà Nội có hai mùa rõrệt, mùa lũ từ tháng 6 đến tháng 10, mùa cạn từ tháng 11 đến tháng 5 Hệ thống cácsông ngòi này là nguồn cung cấp nước chớnh cho việc tưới tiêu trên cõy trồng, đặcbiệt là cây rau và hoa Hà Nội có nhiều đầm hồ Hồ đầm ở Hà Nội ngoài giá trị tăngthêm phong phú cảnh quan thiên nhiên còn có ý nghĩa điều tiết nước mặt rất hữu íchcho thủ đô Hà Nội Tuy nhiên hiện nay nhiều hồ đầm đã bị san lấp diện tích hồ đầmhiện tại còn khoảng 3.600 ha

1.3 Về tài nguyên đất nông nghiệp

Phần lớn diện tích đất nông nghiệp của Hà Nội khá mầu mỡ, trong đó đất phù sachiếm trên 30% diện tích đất nông nghiệp Do quá trình đô thị hoá diễn ra mạnhtrong mấy năm vừa qua nên quỹ đất nông nghiệp của Hà Nội giảm khá nhiều Trongtương lai, theo quy hoạch đến năm 2010, quỹ đất nông nghiệp của toàn Thành phốgiảm từ 41.976 ha(năm 2000) xuống còn 28.718 ha (năm 2010)

Biểu5: Diện tích đất Hiện trạng (theo thống kê đến hết ngày 1/1/2000)và quy

hoạch đất nông nghiệp của thành phố Hà Nội tới hết năm 2010.

diện tích

ĐôngAnh

GiaLâm

ThanhTrì

TừLiêm

SócSơnĐất tự nhiờn(ha)

83.622 18.230 17.423 9.822 7.532 30.615Đất nông nghiệp năm

Đất nông nghiệp quy

hoạch đến 2010(ha) 28.718 7.258 6.008 3.615 1.399 10.358

(Nguồn : Quy hoạch sử dụng đất Hà Nội 2000-2010)

2 Đặc điểm kinh tế - xã hội

2.1 Dân số và lao động

Hà Nội một trong những thành phố có số dõn đông nhất việt nam với trên 3 triệudân (năm 2005) đây hứa hẹn sẽ là một thị trường tiêu thụ lớn cho mọi sản phẩmtrong đó có rau an toàn của Hà Nội,

Nguồn lao động của Hà Nội cũng khá rồi rào mặc dù trong thời gian gần đây do quátrình đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ một bộ phận không nhỏ lao động nông thôn đãchuyển sang làm những ngành nghề phi nông nghiệp, Lao động nông nghiệp cònlại chủ yếu là bậc trung niờn nờn có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất, tuy nhiênkhả năng tiếp cận thị trường và các tiến bộ khoa học công nghệ không nhanh nếukhông muốn nói là rất chậm.Theo số liệu cụ thể của tổng cục thống kê thì số dõncủa các quận huyện ngoại thành Hà Nội vào năm 2005 như sau:

Biểu 6 :Dân số của các quận huyện ngoại thành Hà Nội năm 2005

stt Quận ,huyện số dõn (người)

2.2 Cơ sở hạ tầng

* Về giao thông: Theo thống kê toàn thành phố có 99,2% số xã có đường ô tô đến

trung tâm xã, hệ thống đường giao thông liờn thụn, liên xã cũng được cải tạo nângcấp, nhiều xã có xe vận tải cỡ nhỏ có thể đi đến tận ruộng sản xuất Tổng số đường

bê tông và đường nhựa chiếm hơn 55% trong hệ thống giao thông nông thôn Phầnlớn cỏc xó trồng rau có thể vận chuyển phân bón, sản phẩm đến tận nơi sản xuất vàtiêu thụ

*Về Thuỷ lợi: Các công trình phục vụ sản xuất như kênh mương, trạm trong việc

phát triển sản xuất ở các địa bàn trong 5 huyện ngoại thành Theo con số thống kêcác công trình tưới tiêu ở Hà Nội đảm bảo được trên 70 % nhu cầu tưới tiêu trongsản xuất nông nghiệp Riêng đối với khu vực ngoài đờ sụng Hồng và sông Đuống

do bị ngập lũ hàng năm nên hệ thống đường giao thông nội đồng và kênh mương bịxuống cấp nhanh chóng, ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất và giao thông đi lại

*Về hệ thống điện:100% các xã sản xuất rau ở Hà Nội có đường điện cao áp 220V

đõy là nguồn điện chớnh để phục vụ đời sống và phục vụ tưới tiêu cho nông nghiệpcủa địa phương

* Về hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ tiêu thụ RAT :Theo thống kê của sở Thương

Mại Hà Nội tính đến tháng 6 năm 2004 ở Hà Nội có khoảng 136 chợ, trong đó chợbán lẻ có tỉ trọng cao.Cũng theo sở Thương Mại đến tháng 6 năm 2004 Hà Nội có

10 trung tâm thương mại, 43 siêu thị và 13 cửa hàng Tuy có nhiều cửa hàng và siêuthị kinh doanh rau nhưng số cửa hàng và siêu thị được cấp giấy chứng nhận kinhdoanh rau an toàn cũn ớt Siêu thị tập trung chủ yếu ở các quận Ba Đình, Đống Đa,Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm

2.3 Chủ trương chính sách phát triển sản xuất RAT của Hà Nội.

+UBND Thành Phố Hà Nội đã có ý kiến chỉ đạo về tổ chức triển khai chương trìnhRAT trên địa bàn Hà Nội, ngày 29/2/1996 Sở NN & PTNT Hà Nội tổ chức họp vơilãnh đạo các Sở, ban ngành có liên quan, UBND các huyện, HTX sản xuất nôngnghiệp và các đơn vị dịch vụ thuộc Sở để triển khai thực hiện chương trỡnh.Ngày10/5/1996 UBND Thành phố đó cú quy định số 1615 /QĐ-UB giao cho SởNN&PTNT Hà Nội thực hiện nhiệm vụ lập dự án quy hoạch vùng sản xuất RAT

Sở KH & CN Hà Nội chịu trách nhiệm thực hiện các chương trình nghiên cứu khoahọc kỹ thuật phục vụ sản xuất RAT :Xây dựng qui trình kỹ thuật, các quy định tiêuchuẩn chất lượng và các cửa hàng kinh doanh RAT Ngày 3/12/1996, UBNDThành phố đã ra công văn số 3021/CV-UB chỉ đạo các ngành tổ chức mạng lướitiêu thụ RAT.Ngày 26/8/1997 UBND Thành phố đó cú quyết định số 3280/QĐ –

UB phê duyệt dự án quy hoạch vùng sản xuất RAT tập trung trên địa bàn Hà Nội.+ Sở khoa học và công nghệ Hà Nội : Trong những năm qua, Sở KH&CN Hà nội đã

tổ chức nghiên cứu, soạn thảo và khảo nghiệm trên đồng ruộng quy trình sản xuấtRAT Ngày 2/5/1996 đã ra quyết định số 562-563 /QĐ-KHCN ban hành quyết địnhtạm thời về tiêu chuẩn chất lượng RAT Ngày 2/12/2000 Sở KH&CN Hà Nội banhành chính thức quy trình kỹ thuật sản xuất cho 25 chủng loại rau RAT ( theo quyếtđịnh số 1934/QĐ –SKHCN và quyết định số 1938 /QĐ-SKHCN ).Cấp giấy phépđăng ký sản xuất, tiêu thụ cho một số xã, HTX sản xuất và các cửa hàng bán RAT +Sở Thương Mại Hà Nội: có công văn số 1456/STM ngày 24/12/1997 về việcthông báo số lượng và địa điểm của các cửa hàng , quầy hàng có thể bán RAT trong

nội thành Năm 1998, Sở tổ chức mở 3 cửa hàng bán RAT, sau 1 năm thì 2 cửahàng đã không bán RAT vì tiêu thụ được ít

+ Sở NN&PTNT Hà Nội : Sau khi dự án quy hoạch được phê duyệt, ngày 1/6/1996

Sở có công văn số 305/KT-NN về việc đăng ký sản xuất RAT cho 17 xã của 5huyện Ngày 8/9/1997, đã có công văn số 707/KT-NN hướng dẫn các huyện, HTXnông nghiệp lập dự án quy hoạch và xây dựng cơ sở vật chất cho sản xuất, tiêu thụRAT Ngày 19/6/1998 Sở NN&PTNT Hà Nội có tờ trình số 836/KT-NN về việc hỗtrợ phát triển sản xuất, tiêu thụ RAT và bản dự thảo chính sách khuyến khích sảnxuất, tiêu thụ RAT thành phố xem xét Để đẩy mạnh sản xuất RAT, năm 1998 SởNN&PTNT Hà Nội có công văn số 917/KT-NN ngày 12/9/1998 phân công 20 cán

bộ kỹ thuật của đơn vị thuộc Sở phối hợp với phòng nông nghiệp các huyện chỉ đạocỏc xó sản xuất RAT theo quy trình kỹ thuật do Sở KH&CN Hà Nội ban hành.Hàng năm Sở NN&PTNT Hà Nội chỉ đạo các đơn vị trực thuộc xây dựng các môhình tập huấn kỹ thuật, quản lý, kiểm tra thuốc BVTV (cú cỏc văn bản hướng dẫn

sử dụng thuốc BVTV trên rau) đồng thời Sở thường xuyên có báo cáo kết quả thựchiện chương trình RAT giữa Thành phố và các ban ngành

3 Đánh giá chung về đặc điểm TN-KT-XH có ảnh hưởng tới phát triển sản xuất rau an toàn ở Hà Nội.

3.1 Những thuận lợi cơ bản

*Về mặt tự nhiên : Phần lớn diện tích đất nông nghiệp của Hà Nội khá màu mỡ,trong đó đất phù sa chiếm trên 30% diện tích đất nông nghiệp Hà Nội có hệ thốngsông ngòi dày đặc, mật độ 0,5 km/km2 Gồm cỏc sụng lớn như sông Hồng, sôngĐuống, sông Cầu, … và nhiều sông nhỏ như sụng Tụ Lịch, sông Kim Ngưu ….Hệthống sông ngòi này là nguồn cung cấp nước chính cho việc tưới tiêu trên cây trồngđặc biệt là cây rau và hoa Ngoài ra Hà Nội còn có hệ thống đầm hồ, đây cũng lànguồn cung cấp nước cho rau và là nơi chứa nước tránh ngập úng Về khí hậu ở HàNội có 4 mùa rõ rệt thích hợp cho nhiều loại rau xanh, tạo điều kiện thay đổi thựcđơn rau xanh cho người tiêu dùng

*Về mặt kinh tế - xã hội: Hà Nội là trung tõm kinh tế -văn hoá-xã hội của cả nước

là một thị trường rộng lớn cho mọi sản phẩm, trong đó có rau sạch Với hơn 3 triệudân và gần 1 triệu người ở các trường đại học, trung học, khách du lịch, khách vãnglai, người các tỉnh vào làm ăn… Có mức thu nhập tương đối cao Tiêu thụ mỗi nămgần 200.000 tấn rau xanh các loại Điều kiện cơ sở hạ tầng thuận lợi: Hệ thống giaothông, hệ thống các siêu thị, các trung tâm thương mại, chợ… phát triển Tạo điềukiện thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm rau sạch

Lao động ở khu vực nông thôn rồi rào về số lượng, có năng lực, kinh nghiệm canhtác vì Hà Nội là vùng có truyền thống sản xuất rau sạch từ lõu Trong những nămvừa qua sở nông nghiệp Hà Nội kết hợp với các sở ban ngành khác thực hiện nhiềuchương trình, dự án hỗ trợ sản xuất RAT, và có nhiều văn bản, chớnh sách khuyếnkhích, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh RAT…như chớnh sách hỗ trợ đầu tư cơ sở hạtầng phục vụ sản xuất và tiêu thụ RAT, chớnh sách tín dụng, chính sách đất đai…Điều này là động lực thúc đẩy quá trình phát triển sản xuất RAT trên địa bàn thànhphố

3.2 Những khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi trên, sản xuất RAT ở Hà Nội cũn cú những khó khăn chủyếu sau:

+Sức ép về đô thị hoá: Theo dự án “Quy hoạch sử dụng đất Hà Nội năm 2000-2010

“ thì diện tích đất đô thị của Hà Nội năm 2000 chiếm 9.648 ha với dân số đô thị là

1.536.500 người Diện tích đất đô thị tới năm 2010 sẽ là 19.204 ha với dân số sốngtrong khu đô thị sẽ vào khoảng trên 2.500.000 người Sự gia tăng dõn số sống trongkhu vực đô thị sẽ tăng nhu cầu thực phẩm cung cấp từ ngoại thành Trong điều kiệnđất đai bị thu hẹp, môi trường nông nghiệp bị sức ép mạnh từ phế thải công nghiệp

và phế thải đô thị, nếu Hà Nội không có chiến lược quản lý sản xuất nông nghiệpchặt chẽ thì sẽ khú trỏnh khỏi mất an toàn vệ sinh thực phẩm ngày càng gia tăng.+Áp lực về tập quán sản xuất : Bốn huyện ngoại thành của thành phố Hà Nội trướcđây được quy hoạch là “vành đai rau sanh” Trong nhiều năm, rau sản xuất tại khuvực ngoại thành là nguồn cung cấp chủ yếu cho thành phố Nhiều loại rau sản xuất

trên địa bàn Hà Nội theo tập quán của nông dân, trong đó nhiều khõu khụng đảmbảo sản phẩm vệ sinh an toàn thực phẩm Đáng chú ý là việc lạm dụng phân bónhoá học, sử dụng phân tươi, sử dụng hoá chất bảo vệ thực vật không tuân thủ quytrình kỹ thuật, … đã làm sản phẩm mất an toàn Những tập quán về chăn nuôi, giết

mổ, tiêu thụ sản phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm chưa được kiểmsoát chặt chẽ cũng là mối nguy cơ cho người tiêu dùng Quy mô sản xuất cũn nhỏ

bé và manh mỳn, diện tích canh tác ở các vùng trồng rau trung bình chỉ đạt 6 sàoBắc bộ /hộ nên khó thực hiện chuyên môn hoá trong sản xuất

+ Áp lực về nguồn phế thải :cùng với sự phát triển của đô thị, phát triển côngnghiệp, các nguồn phế thải cũng gia tăng Hầu hết các nguồn nước thải đều đổ vàomôi trường nước nông nghiệp, trong đó đa phần nước thải không qua xử lý Điểnhình là cỏc sụng hồ trong nội đô, một số khu vực ao hồ nuôi cá huyện Thanh trì, đây

là nơi chứa đựng nguồn nước thải phía tây nam thành phố Hà Nội, khu vực VănĐiển bị ảnh hưởng do bụi nhà máy pin, phân lân nung chảy…

+Hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật hiện nay có phần xuống cấp, cần phải được nângcấp sửa chữa và xây mới

+Do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên sản xuất nông nghiệp nói chung và sản xuấtrau sạch nói riêng đều mang tính thời vụ Khối lượng cũng như chủng loại rau sạchvào vụ hè ít hơn hẳn so với vụ đông Điều đó ảnh hưởng tới khâu tiêu thụ, khôngđáp ứng đủ nhu cầu của người dân đặc biệt về chủng loại vì vậy hàng năm Hà Nộivẫn phải nhập rau từ các tỉnh khác và từ Trung Quốc Thời tiết mưa lớn về mùa

hè ,khô hạn về mùa đông điều này ảnh hưởng tới kế hoạch chủ động tưới tiêu củangười sản xuất

II/ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT RAT Ở NGOẠI THÀNH HÀ NỘI 1/ Tình hình phát triển về diện tích, năng suất, sản lượng RAT

Để đáp ứng nhu cầu rau an toàn của người dân, từ năm 1996 Thành Phố đã triểnkhai Chương trình sản xuất rau an toàn, đã tiến hành qui hoạch hàng chục vùng sảnxuất rau an toàn ở các quận, huyện ngoại thành, từng bước đầu tư về cơ sở hạ tầng

và khoa học kỹ thuật Ở các Quận , huyện ngoại thành Hà Nội hiện có 80 xã (tớnh

đến năm 2005) sản xuất rau trong đố có 40 xã phường sản xuất rau an toàn chính,

có diện tích trồng rau khá tập trung nằm ở các quận, huyện ; Cũn lại có 40 xãphường khỏc cú diện tích trồng rau không lớn và nằm không tập trung Theo số liệubáo cáo của các quận huyện và kết quả điều tra của Sở NN&PTNT Hà Nội cho thấytình hình sản xuất rau an toàn ở Hà Nội như sau:

1.1 Tình hình phát triển về diện tích rau an toàn.

Từ biểu số 7 ta thấy diện tích rau an toàn của Hà Nội chiếm tỷ trọng chưa cao trongtổng diện tích trồng rau của thành phố tuy nhiên có chiều hướng tăng lên qua cácnăm, năm 2003 chỉ đạt 36,06% so với tổng diện tích trồng rau, năm 2004 đạt37,86% năm 2005 đạt 42,97 % tới năm 2006 đạt 44,05%.Diện tích rau an toàn tăngnhưngch chưa ổn định nếu năm 2004 tốc độ phát triển diện tích rau an toàn đạt107,4% so với năm 2003 tăng 7,4% tương ứng 230,2 ha, thì năm 2005 chỉ đạt104.7% tăng 4,7% tương ứng 157,4 ha và tới năm 2006 tốc độ phát triển đạt140,3% tăng 40,3% so với 2005 tương ứng một lượng là 1408,6 ha.Sự gia tăng vềdiện tích gieo trồng phụ thuộc vào sự gia tăng về diện tích đất canh tác và hệ số lầntrồng trong năm, cả hai nhõn tố này lại phụ thuộc vào trình độ canh tác và điều kiệnthời tiết , do năm 2005 điều kiện thời tiết không thuận lợi nên diện tích gieo trồngtăng không đáng kể, hệ số lần trồng bình quõn trong giai đoạn này là 3,4 lần , năm

2006 do thời tiết thuận lợi cộng thêm là trình độ canh tác của nông dõn tăng lênchớnh vì vậy mà năm 2006 diện tích gieo trồng rau an toàn tăng 1408,6 ha đạt140,3% so với 2005

Biểu 7:tình hỡnh phát triển về diện tích rau an toàn ở Hà Nội

Nguồn :sở NN&PTNT Hà Nội

1.2 Tình hình phát triển về năng suất rau an toàn

Từ biểu số liệu trên cho thấy năng suất RAT luôn thấp hơn so với rau nói chung sở

dĩ như vậy là do rau an toàn đòi hỏi phải thực hiện đúng quy trình sản xuất, vàkhông phải loại rau xanh nào cũng có thể tiến hành sản xuất theo qui trình sản xuấtRAT,chẳng hạn như rau muống và rau cần… rất khó tiến hành sản xuất theo quitrình sản xuất rau an toàn vì những loại rau này ưa nước nông dõn chủ yếu tận dụngnguồn nước thải công nghiệp, mà nguồn nước này lại không đảm bảo tiêu chuẩncho sản xuất RAT, hơn thế do những loại rau này thường có năng suất rất cao(raumuống đạt năng suất gần 300 tạ /ha) nên làm cho năng suất bình quõn của rau nóichung thường cao hơn so với năng suất bình quõn của rau an toàn ,nhìn chung năngsuất rau an toàn ổn định qua các năm , có tăng nhưng không đáng kể , năm 2003 đạt158,3 tạ /ha , năm 2004,2005 đạt 159,6 tạ /ha, năm 2006 đạt 161,2 tạ /ha

Biểu 8:Năng suất RAT của Hà Nội

Nămchỉ tiêu

Nguồn : sở NN&PTNT Hà Nội

1.3 Tình hình phát triển về sản lượng rau an toàn

Biểu 9 :sản lượng RAT của Hà Nội

Ngu ồn : sở NN&PTNT Hà Nội

Từ biểu số liệu trên cho thấy sản lượng rau an toàn chiếm tỷ trọng không cao trongtổng sản lượng rau nói chung chỉ đạt khoảng trên 30 % so với tổng sản lượng rau,riêng năm 2006 đạt gần 40 % sản lượng rau an toàn tăng nhưng không đều năm

2004 đạt 108,3% tăng tương ứng là 4066,5 tấn so với 2003 , năm 2005 chỉ đạt 104,7

% tăng 2511, 6 tấn so với 2004 nhưng tới năm 2006 đạt mức khá cao 141,7% tươngứng tăng 23261 tấn so với 2005 sở dĩ như vậy là do sản xuất rau an toàn cũn phụthuộc nhiều vào điều kiện thời tiết ,khí hậu, nên tốc độ tăng sản lượng không ổnđịnh

2 Bố trí và cơ cấu sản xuất rau an toàn ở ngoại thành Hà Nội

*Bố trí về diện tích sản xuất rau an toàn:

Từ số liệu biểu 10 cho thấy trong cơ cấu phõn bố diện tích rau an toàn theoquận,huyện thì 3 huyện là Đông Anh , Gia Lõm, Từ Liêm chiếm tỷ trọng lớn trongtổng diện tích đất gieo trồng rau an toàn của thành phố năm 2003 Đông Anh là 936

ha chiếm 30,2 %, Gia Lõm là 755 ha chiếm 24,3 % Từ Liêm là 560 ha chiếm 18%tới năm 2005 diện tích gieo trồng rau an toàn của Đông Anh là 1005 ha chiếm tỷtrọng 28,8 % , Huyện Gia Lõm mặc dù đã tách thành Long Biên và Gia Lõm nhưngdiện tích gieo trồng rau an toàn của Gia Lõm vẫn là 953 ha chiếm 27,3 % trong tổng

số Từ Liêm là 570 ha chiếm 16,3 % diện tích trồng rau an toàn của các huyện ngoạithành Năm 2004 diện tích rau an toàn của các huyện Gia Lõm, Thanh Trì, Từ Niêmđều giảm ,do các nguyên nhõn khác nhau Từ Liêm giảm từ 560 ha năm 2003 xuốngcũn 505 ha năm 2004 là do quá trình đô thị hoá ảnh hưởng tới diện tích đất canh táccủa Từ Liêm, cũn Gia Lõm và Thanh Trì giảm là do tách thêm hai Quận mới làLong biên và Hoàng Mai.Các quận huyện cũn lại diện tích cũn tương đối thấp đặcbiệt là Sóc Sơn chỉ chiếm 5,8 % năm 2003 và 7,5% năm 2004, tới năm 2005 đạt8,4% so với tổng diện tích gieo trồng của các huyện ngoại thành

*Về sản lượng rau an toàn:Sản lượng rau an toàn của 3 huyện Đông Anh , Gia Lõm, Từ Liêm, luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số Năm 2003 sản lượng rau an toàn của Đông Anh là 15726 tấn chiếm 32 % , của Gia Lõm là 9892,5 tấn chiếm 20,1

% , của Từ Liêm là 9460 tấn chiếm 19,2% tổng sản lượng rau an toàn của thành phố.năm 2004 sản lượng rau an toàn của Đông Anh tăng lên đạt 18270 tấn chiếm tỷ trọng 34,3 % cũn Gia Lõm và Từ liêm, lại giảm đi do ảnh hưởng của quá trình đô thị hoá là diện tích gieo trồng rau an toàn của Từ Liêm giảm đi ảnh hưởng tới sản lượng , cũn Gia Lõm do tách thêm một quận mới là Long Biên Gia Lõm chỉ đạt

8421 tấn chiếm 15,8% của Từ Liêm đạt 8332,5 tấn chiếm 15,7% Nhưng tới năm

2005 thì các chỉ tiêu này lại tăng Gia Lõm chiếm 27,3% , Từ Liêm chiếm 16,3% riêng huyện Đông Anh lại giảm đi cũn 1005 tấn chỉ chiếm 28,8 %

Sản lượng rau an toàn của các quận huyện cũn lại tương đối thấp , và tăng chậm quacác năm đặc biệt là huyện xa nội thành nhất là Sóc Sơn Sản lượng rau an toàn chỉ

chiếm 4,8% năm 2003 , 6,0% năm 2004, năm 2005 đạt 3987,5 tấn chiếm tỷ trọng7,2%.

Biểu 10: Bố trí diện tích sản xuất rau an toàn

ở ngoại thành Hà Nội trong thời gian qua

Biểu 11: sản lượng rau an toàn của các quận , huyện

Nguụn :sở NN&PTNT Hà Nội

*Cơ cấu sản xuõt rau an toàn theo chủng loại: Cơ cấu chủng loại rau ở Hà Nội kháphong phú , phõn bố ở các quận huyện ngoại thành tuỳ thuộc vào điều kiện như đấtđai, địa hình, nguồn nước, tập quán sản xuất của nông dõn, ở Hà Nội đã hình thànhcác vùng chuyên canh sản xuất rau theo chủng loại Các huyện gần nội thành nhưGia Lõm , Từ Liêm ,Thanh Trì có địa hình bằng phẳng đất đai màu mỡ tập trungsản xuất phát triển các loại rau ăn lá ,rau gia vị như : cải các loại, đậu quả , bắp cải ,cần , rau muống , Huyện Đông Anh, Sóc Sơn tập trung sản xuất các loại rau ăn củ ,

ăn quả như cà chua, dưa chuột, ngô bao tử , xu hào , cà rốt,…phục vụ nhu cầu thịtrường tại các địa phương , người dõn thủ đô , và xuất khẩu tới các tỉnh , cung cấpcho các nhà máy chế biến đồ hộp, Rau an toàn được sản xuất chủ yếu ở 2 vụ chớnh

là vụ thu đông và vụ đông xuõn.Năm 1996-1997 các chủng loại rau chớnh là cảibắp , su hào , cà chua , đậu quả, chiếm tới 80-90% diện tích ,các chủng loại rau caocấp như su lơ xanh, ớt ngọt , ngô bao tử chiếm 10-20% diện tích Tới giai đoạn1998-2002 chủng loại rau cao cấp đã tăng lên 25-30 % diện tích để phục vụ nhu cầungày càng cao của người dõn thủ đô Ngoài ra cũn xuất hiện một số giống rau mới

có thể canh tác quanh năm phục vụ nhu cầu tiêu dùng trái vụ của người dõn ,như Xàlách tớm , đậu côve tớm, cà tớm , bí ngồi,

Hình thành các vùng sản xuất rau an toàn theo chủng loại như : các loại rau gia vị ởTõy Tựu, Đông Dư ;Cải bắp ,su hào ở Văn Đức , Đặng Xá ,Nam Hồng ;Dưa chuộtbao tử, ngô rau ở Đông Xuõn ; Ớ ngọt , cải bao, cải bó xôi ở Bắc Hồng

Biểu 12 :Danh sách cỏc xó nằm trong vùng sản xuất rau an toàn tập trung ở các quận huyện

Nguồn : Sở NN&PTNT Hà Nội

3 Tình hình xây dựng cơ sở vật chất và thực hiện qui trình sản xuất rau an toàn.

3.1 Về xây dựng cơ sở vật chất phụ vụ sản xuất rau an toàn

a, Về xây dựng nhà lưới phục vụ sản xuất rau an toàn

Trên Thực tế việc sản xuõt rau an toàn chủ yếu được nông dõn tiến hành trên đồngruộng , không phải cứ sản xuất trong nhà lưới mới đảm bảo đúng qui trình kĩ thuậtsản xuất rau an toàn , tuy nhiên nếu rau được sản xuất trong nhà lưới sẽ có lợi rấtnhiều , việc sản xuõt rau trong nhà lưới có lợi là điều hoà được lượng ánh sáng , hạnchế sự phá hại của chuột, sõu bệnh, chắn gió , …nhờ đó làm tăng năng suất , chấtlượng rau Vì Vậy để phục vụ sản xuất rau an toàn, đặc biệt là sản xuất rau ăn lá vàrau trái vụ, nhiều địa phương đã quan tâm đầu tư xây dựng nhà lưới, nhà màn vớidiện tích ngày càng được mở rộng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng rau vàhiệu quả sản xuất Kết quả điều tra năm 2005 cho thấy việc đầu tư và hiện trạng nhàlưới ở cỏc vựng sản xuất rau an toàn trên địa bàn thành phố như sau:

Biểu 13: Hiện trạng nhà lưới ở 40 xã, phường sản xuất rau an toàn

Stt Quận, Huyện

Diện tích nhà lưới(m2) Chất lượng

xuốngcấp

(Nguồn :Sở NN&PTNT Hà Nội)

Như vậy trên địa bàn 40 xã phường sản xuất rau chính của Hà Nội đó cú tổng cộng39,8 ha nhà lưới đã được các cơ quan và địa phương cơ sở, nông dân đầu tư xâydựng(chủ yếu cỏc vựng chuyờn rau) với 2 dạng hình nhà lưới cơ bản:

->Nhà lưới kiên cố và nhà luới bán kiên cố:

-chủ yếu xây dựng bằng hệ thống cọc thép hoặc bê tông, có hệ thống khung và giá

đỡ khá chắc chắn với mái che và vách bằng lưới nilon 3x3 mm hoặc 1x1 mm

-Kích thước phân làm 2 loại :

* Nhà lưới kiên cố : Từ 1-3 sào bắc bộ

Mục đích : Hạn chế tác hại của điều kiện thời tiết bất thuận ( che chắc để nắng to,mưa to không làm khô héo hoặc dập nát rau – có ý nghĩa với sản xuất rau ăn lá tráivụ) và hạn chế một phần sâu hại, nhất là các loại sõu cú kích thước lớn

*Nhà lưới bán kiên cố: Từ vài sào đến hàng chục ha

Mục đích : Chủ yếu là để hạn chế tác hại của điều kiện thời tiết bất thuận, nhưnghầu như không có tác dụng về BVTV (không hạn chế được sâu bệnh)

-Hầu hết nhà luới dạng này khi xây dựng đều có sự hỗ trợ kinh phí của nhà nước từ40-80% Tổng diện tích nhà lưới kiên cố và bán kiên cố hiện nay là 29,4 ha,tậptrung chủ yếu ở quận Hoàng Mai và huyện Đông Anh.

->Nhà lưới đơn giản:

- Loại nhà luới này xây dựng đơn giản hơn, chủ yếu gồm hệ thống cọc tre hoặc cọc

bê tông và hệ thống mái che bằng luới nilon rất đơn giản, không cần hệ thống khung

và giá đỡ chắc chắn, mục đích cũng tương tự như nhà lưới bán kiên cố

-Nhà lưới đơn giản chủ yếu được xây dựng với qui mô hẹp, rải rác ở cỏc vựng.Tổng diện tích nhà lưới đơn giản hiện nay là 10,4 ha, cũng tập trung chủ yếu ở quậnHoàng Mai và huyện Đông Anh

-> Về chất lượng nhà lưới hiện tại:

Có 24,4 ha ( chiếm 61,3 % tổng diện tích nhà lưới ) chất lượng còn tốt, còn 15,4 hanhà lưới còn lại chất lượng đã xuống cấp cần thiết phải tu sửa, chủ yếu là thay hệthống lưới che mái

b, về xây dựng hệ thống thuỷ nông phục vụ sản xuõt rau an toàn

Để tiến hành sản xuõt rau an toàn cần phải có hệ thống thuỷ nông phục vụ tưới, tiêumột cách chủ động , hạn chế sự phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, đảm bảo nguồnnước phải không bị ô nhiễm chất thải công nghiệp và các tạp chất độc hại, vì vậytrong thời gian vừa qua các địa phương đã quan tõm nhiều hơn tới việc đầu tư xõydựng hệ thống thuỷ nông phục vụ cho sản xuất rau an toàn Qua kết quả điều tra của

sở NN&PTNT Hà Nội cho thấy ,hiện nay việc đầu tư hệ thống tưới tiêu cho rau tậptrung vào hai hướng chính : Đầu tư giếng khoan và hệ thống kênh mương