Sắt trong cơ thể sinh vật Trong cơ thể sinh vật , sắt là thành phần không thể thiếu, đặc biệt với chị em phụ nữ, bà bầu, người thiếu máu, hay mệt mỏi.. Sắt trong myoglobin cơ dạng tương
Trang 1Nhóm thực hiện
tổ 4 dược I k9
Trang 2Nội dung cơ bản
Khái niệm và tổng quát chung về nguyên tố
Nguồn gốc tự nhiên
Vai trò sinh học với cơ thể con người
Dạng tồn tại trong cơ thể con người
Các bệnh liên quan
Ứng dụng trong y dược
Trang 3I.sắt (Fe)
1)Khái niệm tổng quát
Sắt là nguyên tố kim loại chuyển
tiếp,thuộc nhóm VIIIB,chu kì 4,số hiệu nguyên tử là 26
Bán kính nguyên tử 0,162(nm)
Bán kính ion Fe2+,Fe3+ là 0,076nm 0,064nm
độ âm điện 1,65
Tính chất vật lí:sắt là kim loại có màu trắng hơi xám,dẻo, dễ rèn,nóng chảy ở
1540 oC
Khối lượng riêng 7,9g/cm3
Dẫn nhiệt dẫn điện tốt, đặc biệt có tính nhiễm từ
Trang 52.Thực phẩm giàu sắt
Trang 73 Sắt trong cơ thể sinh vật
Trong cơ thể sinh vật , sắt là thành phần không
thể thiếu, đặc biệt với chị em phụ nữ, bà bầu,
người thiếu máu, hay mệt mỏi
Ferritin: dạng hòa tan có mặt ở nhiều loại mô khác nhau
đặc biệt là ở gan, hệ thống võng nội mô và niêm mạc ruột.
Hemosiderin: phần biến dưỡng của ferritin chứa 20 -30%
sắt.
Trang 8Sắt trong myoglobin (cơ) dạng tương tự như trong hemoglobin nhưng ở cơ xương và cơ tim có ái lực cao với oxy, có khoảng 130mg sắt ở dạng này
Nhóm sắt không ổn định
Trong huyết tương, sắt sẽ gắn kết vào protein màng tế bào để từ đó gắn kết với heme hoặc cấu trúc khác hoặc là quay ngược trở lại
huyết tương Lượng sắt này khoảng 80 – 90mg
Trang 93.Bệnh gây ra do thừa thiếu sắt
Nếu thiếu sắt
Sự vận chuyển oxy đến các mô cơ thể cũng như sự dự trữ oxy ở mô
cơ vân sẽ giảm sút, làm cho cơ thể hoạt động không hiệu quả, mau mệt mỏi, kém tập trung, trí nhớ kém, hay quên
Biểu hiện của thiếu sắt là da xanh niêm mạc nhợt, móng tay móng chân nhợt nhạt, móng tay dễ biến dạng, tóc khô cứng dễ gãy.
Trên 40 nghiên cứu của các tác giả trên thế giới ghi nhận nếu thiếu sắt xảy ra trong giai đoạn sớm của cuộc đời, nhất là trong những tháng đầu tiên, sẽ ảnh hưởng đến chỉ số phát triển tâm thần - vận động về sau Trẻ thiếu sắt càng nhiều và càng lâu thì trí thông minh càng kém, sự phát triển vận động càng chậm chạp
Một hậu quả khác của thiếu sắt là nguy cơ hấp thu chì từ đường tiêu hóa sẽ cao, gây ra ngộ độc chì cho cơ thể
Trang 10 Thay đổi da Khi lượng chất sắt dư thừa trong cơ thể di chuyển từ máu vào các mô cơ thể, nó đọng lại trong các tế bào da Chính vì
thế, làn da trở nên hơi xám và bạc màu
Tiểu đường Chất sắt dư thừa trong cơ thể thường xảy ra ở những người mắc căn bệnh gọi là hemochromatosis, trong đó cơ thể hấp thụ quá nhiều chất sắt từ thực phẩm 75% những người bị tình trạng này mắc bệnh tiểu đường Nguyên nhân là lượng chất sắt dư thừa tích tụ trong tuyến tụy và gây rối tiến trình sản xuất insulin, khiến
lượng đường trong máu tăng.
Viêm khớp Chất sắt dư thừa tích tụ trong các khớp xương có thể dẫn đến tổn hại các mô, dẫn tới viêm khớp
Trang 11Vitamin C làm tăng sự hấp thu sắt nên thường được phối hợp với nhau.
Trang 13• Coban là nguyên tố kim
loại chuyển tiếp có Z=
27 thuộc chu kì 4 nhóm
VIIIB
• Cấu hình: [Ar] 4s2 3d 7
• Độ âm điện : 1,88
Trang 14Tính chất hóa học
Tính khử
• Tác dụng với O2 thể hiện hóa trị 2 ở nhiệt độ 500 không tác dụng ở nhiệt độ thường
• Không tác dụng với halogen do có lớp bảo vệ
• Phản ứng với acid loãng chậm chạp
• Phản ứng với acid có tính oxihoa mạnh nhanh
• Bị thụ động hóa khi tác dụng với HNO3 đặc
nguội
Trang 15Nguồn gốc tự nhiên của coban
• Coban không thể tìm thấy như là một kim loại tự
do, mà nói chung là ở trong các dạng quặng
• Người ta luôn luôn không khai thác coban riêng
rẽ, và có xu hướng được dùng làm sản phẩm
phụ trong hoạt động khai thác niken và đồng
• Những quặng coban chính là cobaltite, erythrite,
• Nguồn thực phẩm giàu coban là gan ,thịt
trứng ,sữa đây cũng là nguồn chủ yếu cung cấp B12 cho cơ thể
Trang 172.Coban trong cơ thể sinh vật
• Nhiều sinh vật sống (kể cả người) phải cần đến một lượng nhỏ coban trong cơ thể để tồn tại
• Coban trong cơ thể người có khoảng 4-5mg
coban, chủ yếu tích lũy ở gan
• Hằng ngày cần bổ sung 15-100mcg qua dinh dưỡng
• Cho vào đất một lượng nhỏ coban từ
0,13-0,30 mg/kg sẽ làm tăng sức khỏe của những
• Coban là một thành phần trung tâm của vitamin
Trang 183.Bệnh gây ra do thừa thiếu coban
Tăng cường hay bất hoạt một số enzym
Thiếu coban gây thiếu máu nặng, chán ăn,gầy
yếu, giảm tiết sữa
Trang 19Coban trong y dược
• Đồng vị Co-60 (Co60) là kim loại phóng xạ dùng trong xạ trị
Nó tạo ra hai tia gamma với năng lượng lần lượt là: 1,17 MeV
và 1,33 MeV
• Hiện nay, người ta sử dụng phổ biến máy gia tốc hạt tuyến tính thay cho máy móc dùng coban trước đây
• tia gamma phát ra từ 60Co hiện đang được sử dụng để diệt
vi khuẩn và tăng sức đề kháng trên rau quả.
Chú ý
• Nuốt 60Co sẽ khiến coban thâm nhập vào mô tế bào và quá trình thải ra rất chậm chạp.
• 60Co là yếu tố rủi ro gây tranh cãi về vấn đề hạt nhân vì
nguồn nơtron sẽ chuyển hóa 59Co thành đồng vị này
Trang 20III Asen
1.Tổng quát chung
• Asen hay còn gọi là thạch tín, một
• Asen là một á kim gây ngộ độc khét
tiếng và có nhiều dạng thù hình: màu vàng (phân tử phi kim) và một vài dạng màu đen và xám (á kim) chỉ là số ít mà người ta có thể nhìn thấy
• Asen thuộc chu kì 4 nhóm VA
• Asen được đề xuất như là vật liệu "làm đậm đà" cho vũ khí hạt nhân (côban là
Trang 21• AsX3+ H2O=> H3AsO3 +HX
Nhận biết As trong các hợp chất As4O6 :
As4O6 dùng H mới sinh để khử oxit tạo ra AsH3, phản ứng với AgNO3 tạo hợp chất màu vàng AsAg3.AgNO3
Trang 222.nguồn gốc tự nhiên của asen
• Trong tự nhiên asen có trong nhiều loại khoáng vật
như Realgar (As4S4), Orpoment (As2S3), Arsenolite (As2O3), Arsenopyrite( FeAsS), ( Tới 368 dạng)
• Trong nước asen thường gặp ở dạng arsenic hoặc
arsenate (AsO33-,
AsO43-• Asen là một nguyên tố không chỉ có trong nước mà còn có trong không khí, đất, thực phẩm và có thể xâm nhập vào cơ thể con người, nguyên nhân chủ yếu
khiến nước ngầm ở nhiều vùng thuộc nước ta nhiễm asen là do cấu tạo địa chất
Trang 23• Hàm lượng asen trong nước uống cao sẽ gây phát sinh viêm da,ung thư da,ung thư phế quản,khiến các khối ung thư có sẵn phát triển nhanh hơn.
• Các nhà hóa học còn gọi asen là "sat thủ vô hình" và một điều đáng chú ý là asen độc gấp 4 lần thủy ngân
• Nếu bị ngộ độc cấp tính bởi asen sẽ có biểu hiện: Khát nước
dữ dội, đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy, mạch đập yếu, mặt nhợt nhạt rồi thâm tím, bí tiểu và tử vong nhanh
• Người uống nước ô nhiễm asen lâu dài sẽ có các đốm đẫm
màu trên thân thể hay đầu các chi, niêm mạc lưỡi hoặc sừng
Trang 244 Asen trong y dược
• Mặc dù có kết quả nghiên cứu cho thấy asen có thể
là một nguyên tố thiết yếu cho một số loài động vật như dê, chuột, gà nhưng chưa có bằng chứng để nói rằng asen cần cho con người
• Nồng độ As cao trong nước đang là vấn đề đối với sức khoẻ cộng đồng trong nhiều năm gần đây
• Vấn đề đặt ra cần thiết phải có nghiên cứu đưa ra những dẫn liệu về tình hình ô nhiễm và sự phân bố hàm lượng As trong hệ thông nước ngầm và nước cấp sinh hoạt tại thành phố để từ đó có biện pháp quản lý và sử dụng đảm bảo an toàn đối với sức
Trang 25Nguồn tài liệu
• http://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BA
%AFt
• http://alobacsi.com/Tags/Obimin.htm
• http://www.ptable.com/?lang=vi
Trang 26Nhóm thực hiện
Tổ 4 Dược K9 Trường Đại Học Y Dược Thái
Bình
Trang 31Nguồn dữ liệu