THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Nhà đầu tư có tổ chức - Các công ty đầu tư - Các công ty bảo hiểm - Các quỹ hưu trí và các quỹ bảo hiểm xã hội khác - Các công ty tài chính Chương 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG

Trang 1

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

-& -

PGS.TS Trần Văn Giao

ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG:

THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Hà nội 2011

Trang 4

1.2 Khái niệm về thị trường chứng khoán

Thị trường cầm cố

Thị trường chứng khoán Chương 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG

CHỨNG KHOÁN (tiếp)

Trang 5

Thị trường chứng khoán có những đặc điểm chủ yếu sau:

• TTCK được đặc trưng bởi hình thức tài chính trưc tiếp,

• TTCK là thị trường gần với thị trường cạnh tranh hoàn hảo

• TTCK về cơ bản là một thị trường liên tục

• TTCK đảm bảo cho những người đầu tư có thể chuyển chứng khoán họ nắm giữ thành tiền mặt bất cứ lúc nào họ muốn

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG

Trang 6

1.3 Chức năng của thị trường chứng khoán

1.3.1 Huy động vốn đầu tư cho nền kinh tế

1.3.2 Cung cấp môi trường đầu tư cho công chúng

1.3.3 Cung cấp khả năng thanh khoản cho các chứng khoán 1.3.4 Đánh giá giá trị doanh nghiệp và tình hình của nền kinh tế

1.3.5 Tạo môi trường giúp Chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô

Trang 7

2 CƠ CẤU, MỤC TIÊU VÀ CÁC NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

2.1 Cơ cấu của thị trường chứng khoán

• Căn cứ vào phương thức giao dịch: TTCK được chia thành thị trường giao ngay và thị trường tương lai

• Căn cứ vào tính chất các CK được giao dịch: TTCK có thể được chia thành thị trường CP, thị trường TP và thị trường các CK phái sinh

• Căn cứ vào sự luân chuyển các nguồn vốn: TTCK được chia thành thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp

Trang 8

2.2 Mục tiêu quản lý và điều hành thị trường chứng khoán

2.2.1 Hoạt động có hiệu quả

2.2.2 Điều hành công bằng

2.2.3 Phát triển ổn định thị trường chứng khoán

2.3 Các nguyên tắc hoạt động của thị trường chứng khoán

2.3.1 Nguyên tắc cạnh tranh tự do

2.3.2 Nguyên tắc công khai

2.3.3 Nguyên tắc trung gian mua bán

2.3.4 Nguyên tắc đấu giá

Trang 9

3 CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

3.1 Nhà phát hành

3.2 Nhà đầu tư

3.2.1 Nhà đầu tư cá nhân

3.2.2 Nhà đầu tư có tổ chức

- Các công ty đầu tư

- Các công ty bảo hiểm

- Các quỹ hưu trí và các quỹ bảo hiểm xã hội khác

- Các công ty tài chính

Trang 10

3.3 Các tổ chức kinh doanh trên thị trường chứng khoán

3.3.1 Công ty chứng khoán

3.3.1.1 Vai trò của công ty chứng khoán

3.3.1.2 Các nghiệp vụ kinh doanh của công ty chứng khoán

3.3.1.3 Cơ cấu tổ chức của công ty chứng khoán

3.3.2 Các ngân hàng thương mại

Trang 11

3.4 Các tổ chức có liên quan đến thị trường chứng khoán

3.4.1 Cơ quan quản lý nhà nước đối với thị trường chứng khoán 3.4.2 Sở giao dịch chứng khoán

3.4.3 Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán

3.4.4 Tổ chức lưu ký và thanh toán bù trừ chứng khoán

3.4.5 Công ty dịch vụ máy tính chứng khoán

3.4.6 Các tổ chức tài trợ chứng khoán

3.4.7 Công ty đánh giá hệ số tín nhiệm

Trang 12

4 CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH VÀ GIÁM SÁT THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

4.1 Sự cần thiết phải điều hành và giám sát thị trường chứng khoán

4.2 Cơ chế điều hành và giám sát thị trường chứng khoán

4.2.1 Bộ Tài chính và một số Bộ, ngành có liên quan

4.2.2 Các tổ chức tự quản

Trang 13

5 XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA CÁC THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TRÊN THẾ GIỚI VÀ NHỮNG ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN ĐỂ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM

5.1 Xu hướng phát triển của các thị trường chứng khoán

5.1.1 Xu hướng quốc tế hoá thị trường chứng khoán

5.1.2 Xu hướng gia tăng các nhà đầu tư chuyên nghiệp

5.1.3 Xu hướng chứng khoán hoá các nguồn vốn trên thị trường chứng khoán

5.1.4 Xu hướng phát triển mạnh mẽ thị trường chứng khoán

Trang 14

5.2 Những điều kiện cơ bản đẻ phát triển TTCK Việt Nam

5.2.1 Đảm bảo tính vững mạnh, ổn định của nền kinh tế vĩ mô

5.2.2 Tạo ra hàng hoá đáp ứng được các yêu cầu về chất lượng

Trang 15

Chương 2: CHỨNG KHOÁN

1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA CHỨNG KHOÁN

1.1 Khái niệm về chứng khoán

Khái niệm: Chứng khoán là bằng chứng xác nhận quyền

và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với tài sản hoặc phần vốn của tổ chức phát hành Chứng khoán được thể hiện dưới hình thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử Chứng khoán bao gồm các loại: cổ phiếu, trái

phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư, chứng khoán phái sinh

Trang 16

1.2 Đặc trưng của chứng khoán

1.2.1 Chứng khoán luôn gắn với khả năng thu lợi 1.2.2 Chứng khoán luôn gắn với rủi ro

1.2.3 Chứng khoán có khả năng thanh khoản

Chương 2: CHỨNG KHOÁN (tiếp)

Trang 17

2 PHÂN LOẠI CHỨNG KHOÁN

2.1 Căn cứ vào chủ thể phát hành

- Chứng khoán Chính phủ và chính quyền địa phương:

- Chứng khoán doanh nghiệp:

- Chứng khoán của ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính tín dụng

Trang 18

2.2 Căn cứ vào tính chất huy động vốn

- Chứng khoán vốn (cổ phiếu):

- Chứng khoán nợ (trái phiếu):

- Các chứng khoán phái sinh: Các chứng khoán phái sinh

gồm: Quyền mua cổ phần (Rights); Chứng quyền

(Warrants); Hợp đồng tương lai; Quyền lựa chọn (hay quyền chọn)

Trang 19

2.3 Căn cứ vào lợi tức của chứng khoán

- Chứng khoán có thu nhập cố định:

- Chứng khoán có thu nhập biến đổi:

2.4 Căn cứ theo hình thức chứng khoán

- Chứng khoán ghi danh

- Chứng khoán không ghi danh

2.5 Căn cứ theo thị trường nơi chứng khoán được giao dịch

- Chứng khoán niêm yết

- Chứng khoán không được niêm yết

Trang 20

3 MỘT SỐ LOẠI CHỨNG KHOÁN CƠ BẢN

3.1 Cổ phiếu

3.1.1 Các dạng cổ phiếu

- Cổ phiếu của một công ty cổ phần, người ta có sự phân biệt cổ phiếu được phép phát hành, cổ phiếu đã phát hành, cổ phiếu quỹ,

cổ phiếu đang lưu hành

- Dựa vào hình thức: có thể phân biệt cổ phiếu ghi danh và cổ phiếu vô danh

- Dựa vào quyền lợi mà cổ phiếu đưa lại cho người nắm giữ, có thể phân biệt cổ phiếu thường (cổ phiếu phổ thông) và cổ phiếu

ưu đãi

Trang 21

3.1.2 Cổ phiếu thường (cổ phiếu phổ thông)

3.1.2.1 Cổ phiếu thường và quyền lợi của cổ đông

3.1.2.2 Các hình thức giá trị của cổ phiếu thường (Mệnh giá của cổ phiếu thường):

- Giá trị sổ sách

- Giá trị thị trường

3.1.3 Cổ phiếu ưu đãi

3.1.3.1 Cổ phiếu ưu đãi và quyền lợi của cổ đông

3.1.3 2 Các loại cổ phiếu ưu đãi

Trang 22

3.2 Trái phiếu:

3.2.1 Những đặc trưng của một trái phiếu

- Mệnh giá trái phiếu:

- Lãi suất danh nghĩa:

- Thời hạn của trái phiếu:

- Kỳ trả lại:

- Giá phát hành:

Trang 23

3.2.2 Phân loại trái phiếu

3.2.2.1 Phân loại trái phiếu theo người phát hành

- Trái phiếu của Chính phủ và của chính quyền địa phương

- Trái phiếu doanh nghiệp:

- Trái phiếu của ngân hàng và các tổ chức tài chính:

Trang 24

3.2.2.2 Phân loại theo lợi tức trái phiếu

- Trái phiếu có lãi suất cố định:

- Trái phiếu có lãi suất biến đổi hay còn gọi là lãi suất thả nổi:

- Trái phiếu có lãi suất bằng không:

3.2.2.3 Phân loại theo mức độ đảm bảo thanh toán của người phát hành

- Trái phiếu bảo đảm:

- Trái phiếu không bảo đảm:

Trang 25

3.2.2.4 Dựa vào hình thức trái phiếu

- Trái phiếu vô danh:

- Trái phiếu ghi danh hay còn gọi là trái phiếu ghi tên: 3.2.2.5 Dựa theo tính chất của trái phiếu

- Trái phiếu có thể chuyển đổi:

- Trái phiếu có quyền mua cổ phiếu (Warrant Bond):

- Trái phiếu có thể mua lại:

Trang 26

3.3 Chứng chỉ quỹ đầu tư

3.4 Chứng khoán phái sinh

3.4.1 Quyền mua cổ phần

3.4.2 Chứng quyền

3.4.3 Hợp đồng kỳ hạn

3.4.4 Hợp đồng tương lai

3.4.5 Quyền lựa chọn (hay Quyền chọn)

Trang 27

Chương 3: CÔNG TY CỔ PHẦN

1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CÔNG TY CỔ PHẦN

1.1 Khái niệm công ty cổ phần:

1.2 Đặc điểm:

- Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần

- Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản trong phạm

vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp

- Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phiếu của mình cho người khác

- Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là ba

- Công ty cổ phần có quyền phát hành CK ra công chúng theo quy định

Trang 28

2 CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY

CỔ PHẦN

2.1 Đại hội đồng cổ đông

2.2 Hội đồng quản trị:

2.3 Giám đốc (Tổng giám đốc):

2.4 Ban kiểm soát:

2.5 Bảng điều lệ Công ty cổ phần (Charter):

Chương 3: CÔNG TY CỔ PHẦN (tiếp)

Trang 29

3 CÁC LOẠI HÌNH CÔNG TY CỔ PHẦN

3.1 Công ty cổ phần nội bộ (Private Company): 3.2 Công ty cổ phần đại chúng (Public Company) 3.3 Công ty cổ phần niêm yết (Listed Company)

Trang 30

4 CÁC NGUỒNG TÀI TRỢ CHO CÔNG TY CỔ PHẦN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

4.1 Tài trợ bằng cổ phần thường

4.2 Tài trợ bằng cổ phần ưu đãi:

4.3 Tài trợ bằng trái phiếu

Trang 32

Chương 4: THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

SƠ CẤP

1 ĐẶC ĐIỂM CỦA THỊ TRƯỜNG SƠ CẤP

- Thị trường sơ cấp là một bộ phận không thể tách rời của

- Đồng thời, thị trường sơ cấp là tiền đề cho sự ra đời và phát triển của TTCK

- Thị trường sơ cấp là thị trường mua bán các chứng khoán được phát hành lần đầu hay còn được gọi là thị trường phát hành

- Hoạt động của thị trường sơ cấp tạo ra một kênh huy động vốn đầu tư

Trang 34

3 CÁC PHƯƠNG THỨC PHÁT HÀNH CHỨNG KHOÁN VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VIỆC PHÁT HÀNH CHỨNG KHOÁN

Trang 35

4 CHÀO BÁN CHỨNG KHOÁN LẦN ĐẦU RA CÔNG CHÚNG

4.1 Điều kiện chào bán chứng khoán ra công chúng

4.2 Thủ tục chủ yếu chào bán chứng khoán lần đầu ra công chúng

4.2.1 Nộp hồ sơ đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng

4.2.2 Công bố việc phát hành

4.2.3 Phân phối chứng khoán ra công chúng

4.2.4 Báo cáo kết quả đợt phát hành

SƠ CẤP (tiếp)

Trang 36

4.3 Các phương thức chào bán chứng khoán ra công chúng

Trang 37

1 ĐẶC ĐIỂM VÀ CƠ CẤU CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN THỨ CẤP

Chương 5: THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN THỨ CẤP

Trang 38

THỨ CẤP (tiếp)

1.2 Cấu trúc của thị trường thứ cấp

- Theo tính chất tổ chức của thị trường: Có thể phân

biệt thị trường chứng khoán tập trung và thị trường chứng khoán phi tập trung

- Theo loại hàng hóa giao dịch trên thị trường: Có thể

phân biệt thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu Ngoài ra, ở những nước có thị trường chứng khoán phát triển ở mức độ cao còn có thị trường chứng khoán phái sinh

Trang 39

2 SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN

2.1 Khái niệm và chức năng của Sở giao dịch chứng khoán

- Khái niệm: Sở giao dịch chứng khoán là một pháp nhân được

thành lập theo quy định của pháp luật thực hiện việc tổ chức giao dịch chứng khoán

- Chức năng chủ yếu của Sở giao dịch chứng khoán là:

• Cung cấp, đảm bảo cơ sỏ vật chất kỹ thuật cho việc giao dịch chứng khoán;

• Tổ chức niêm yết và giám sát các chứng khoán niêm

• Tổ chức và giám sát chặt chẽ quá trình giao dịch chứng khoán:

Trang 40

2.2 Hình thức sở hữu và cơ cấu tổ chức Sở giao dịch chứng khoán

Trang 42

2.3 Thành viên giao dịch của Sở giao dịch chứng khoán

2.3.1 Tiêu chuẩn thành viên

Trang 43

2.4 Niêm yết chứng khoán

2.4.1 Khái niệm về phân loại niêm yết

- Niêm yết chứng khoán là việc đưa các loại chứng khoán

có đủ tiêu chuẩn vào giao dịch tại Sở giao dịch chứng khoán

- Việc niêm yết chứng khoán đối với Sở giao dịch, chủ yếu là nhằm lựa chọn các chứng khoán có chất lượng cao đưa vào giao dịch để đảm bảo cho hoạt động giao dịch của

Sở giao dịch ổn định và bảo vệ lợi ích, tạo lòng tin của công chúng đối với Sở giao dịch chứng khoán

Trang 44

Có thể phân biệt một số loại niêm yết chứng khoán sau đây:

- Niêm yết lần đầu:

- Niêm yết bổ sung:

- Niêm yết toàn phần và niêm yết từng phần

- Niêm yết của sau:

- Niêm yết lại:

- Thay đổi niêm yết:

- Niêm yết chéo:

Trang 45

2.4.2 Tiêu chuẩn hay điều kiện niêm yết

- Thời gian hoạt động của công ty:

- Quy mô vốn:

- Phân phối quyền sở hữu cổ phần:

- Hiệu quả hoạt động của công ty:

2.4.3 Những điểm lợi và bất lợi đối với doanh nghiệp được niêm yết chứng khoán ở Sở giao dịch chứng khoán

Trang 46

2.4.4 Thủ tục niêm yết và quản lý

2.4.4.1 Thủ tục niêm yết

2.4.4.2 Quản lý chứng khoán niêm yết

- Quy định về nghĩa vụ báo cáo, công bố thông tin của tổ chức niêm yết

- Việc công bố thông tin của tổ chúc niêm yết bao hàm: Công bố thông tin định kỳ, công bố thông tin bất thường, công bố thông tin theo yêu cầu của Ủy ban chứng khoán, Sở giao dịch chứng khoán trong một số trường hơp nhất định

Trang 47

2.5 Giao dịch chứng khoán ở Sở giao dịch chứng khoán

2.5.1 Lệnh giao dịch: Lệnh giao dịch là một chỉ thị của khách

hàng cho nhà môi giới để mua hoặc bán chứng khoán theo yêu cầu mà khách hàng đặt ra

2.5.2 Đơn vị giao dịch, đơn vị yết giá và biên độ dao động giá

2.5.2.1 Đơn vị giao dịch

2.5.2.2 Đơn vị yết giá

2.5.2.3 Biên độ dao động giá

Trang 49

- Ngày đăng ký cuối cùng (ngày khoá sổ):

- Ngày không hưởng cổ tức (ngày giao dịch không

có cổ tức):

- Ngày chi trả (ngày thanh toán):

Trang 51

2.6 Hệ thống lưu ký, thanh toán bù trừ

2.6.1 Khái niệm và vai trò của hệ thống lưu ký, thanh toán bù trừ và thanh toán chứng khoán Thông thường,

hệ thống này thực hiện các hoạt động chủ yếu sau:

- Hoạt động đăng ký chứng khoán:

- Hoạt động lưu ký chứng khoán:

- Hoạt động thanh toán bù trừ chứng khoán:

Trang 52

26.2 Nội dung chủ yếu hoạt động đăng ký, lưu ký và thanh toán bù trừ chứng khoán

- Hoạt đông đăng ký chứng khoán

- Hoạt động lưu ký chứng khoán

- Hoạt động thanh toán bù trừ chứng khoán

Trang 53

2.7 Hệ thống công khai thông tin

2.7.1 Tầm quan trọng của công khai thông tin

2.7.2 Yêu cầu của việc công khai thông tin

2.7.3 Công bố thông tin của các tổ chức trên thị trường, chứng khoán

2.7.3.1 Công bố thông tin của tổ chức phát hành, tổ chức niêm yết

2.7.3.2 Công bố thông tin của công ty chứng khoán

2.7.3.3 Công bố thông tin của công ty quản lý Quỹ

Trang 54

3 THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN PHI TẬP TRUNG

3.1 Tổng quan về sự hình thành và phát triển thị trường chứng khoán phi tập trung (thị trường OTC)

3.2 Đặc điểm của thị trường chứng khoán phi tập trung

- Hình thức tổ chức:

- Chứng khoán giao dịch trên thị trường:

- Thị trường chứng kloán phi tập trung hiện đại là thị trường được tổ chức chặt chẽ

- Cơ chế xác lập giá trên thị trường OTC chủ yếu dựa trên cơ sở

thương lượng,

- Về quản lý thị trường: được thực hiện tổ chức quản lý theo hai cấp

Định dạng
Số trang	59
Dung lượng	1,59 MB