Dịch vụ thanh toán quốc tế tại các NHTM việt nam hiện nay

Khái niệm Thư tín dụng Letter of Credit - viết tắt là L/C là một cam kết thanh toán có điều kiện bằng văn bản của một tổ chức tài chính thông thường là ngân hàng đối với người thụ hưởng

Đề Tài

Dịch vụ Thanh toán Quốc tế tại các NHTM Việt Nam hiện nay

MỤC LỤC

I Lời Mở đầu 4

II Phương thức thanh toán Tín dụng chứng từ (L/C) 4

1 Khái niệm 4

2 L/C cho thanh toán xuất khẩu 5

2.1 Dịch vụ thông báo L/C, sửa đổi L/C 5

2.2 Dịch vụ xác nhận L/C 6

2.3 Dịch vụ nhận bộ chứng từ và thanh toán 7

2.4 Dịch vụ chiết khấu truy đòi 9

2.5 Dịch vụ chiết khấu miễn truy đòi 9

2.6 Dịch vụ chuyển nhượng L/C 10

3 L/C cho thanh toán nhập khẩu 11

3.1 Dịch vụ phát hành L/C 11

3.2 Dịch vụ thanh toán LC 16

3.3 Ký hậu vận đơn/ Ủy quyền nhận hàng theo L/C, nhờ thu, Bảo lãnh nhận hàng 17

4 Thực trạng thanh toán L/C ở Việt Nam 18

III Phương thức thanh toán nhờ thu 19

1 Khái niệm 19

2 Quy trình nghiệp vụ 19

2.1 Nhờ thu trơn 19

2.2 Nhờ thu kèm chứng từ 21

IV Phương thức thanh toán chuyển tiền 22

1 Khái niệm 22

2 Quy trình nghiệp vụ 22

2.1 Phương thức thanh toán trả tiền ngay (hoặc trả tiền sau) 23

2.2 Phương thức thanh toán trả tiền trước 23

V Các giải pháp hạn chế rủi ro trong TTQT 25

I Lời Mở đầu

Ngày nay, thanh toán quốc tế đã đóng một vai trò quan trọng hàng đầu trong việc hỗ trợ, tạo điều kiện cho hoạt động xuất khẩu nhập giữa các quốc gia trên thế giới phát triển Việt Nam, cùng với mục tiêu hội nhập mạnh mẽ vào nền kinh tế toàn cầu, đang không ngừng triển khai áp dụng và hoạn thiện các nghiệp

vụ thanh toán quốc tế vào hệ thống các ngân hàng thương mại

Trên cơ sở tìm hiểu hoạt động thanh toán quốc tế tại các ngân hàng thương mại, nhóm chúng em chọn ngân hàng Vietcombank làm đối tượng nghiên cứu chủ yếu, và tập trung và 3 phương thức thanh toán quốc tế phổ biến ở Việt Nam hiện nay:

- Phương thức thanh toán Tín dụng Chứng từ

- Phương thức thanh toán Nhờ thu

- Phương thức thanh toán Chuyển tiền

II Phương thức thanh toán Tín dụng chứng từ (L/C)

Trong các cuộc giao thương quốc tế ngày nay, thanh toán theo L/C (thư tín dụng) luôn là phương thức thanh toán quan trọng nhất giữa những doanh nghiệp Thanh toán theo L/C tạo sự thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp Nó như một mắt xích không thể thiếu trong hoạt động kinh tế đối ngoại, hoạt động thanh toán quốc tế bằng L/C của các ngân hàng ngày càng có vị trí và vai trò quan trọng, là cầu nối trong quan hệ kinh tế đối ngoại, quan hệ kinh tế và thương mại giữa các quốc gia

1 Khái niệm

Thư tín dụng (Letter of Credit - viết tắt là L/C) là một cam kết thanh toán có điều kiện bằng văn bản của một tổ chức tài chính (thông thường là ngân hàng) đối với người thụ hưởng L/C (thông thường là người bán hàng hoặc người cung cấp dịch vụ) với điều kiện người thụ hưởng phải xuất trình bộ chứng từ phù hợp với tất cả các điều khoản được quy định trong L/C, phù hợp với Quy tắc thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ (UCP) được dẫn chiếu trong thư tín dụng và phù hợp với Tập quán ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế dùng để kiểm tra chứng từ trong phương thức tín dụng chứng từ

Các bên tham gia:

- Người xin mở L/C ( Applicant)

- Người hưởng lợi ( Beneficiary)

- Ngân hàng mở hay ngân hàng phát hành thư tín dụng ( The issuing bank)

- Ngân hàng thông báo ( The advising bank)

Ngoài ra còn có các ngân hàng khác tham gia trong phương thức thanh toán này:

- Ngân hàng xác nhận ( The confirming bank)

- Ngân hàng thanh toán ( The paying bank)

- Ngân hàng thương lượng ( The negotiating bank)

- Ngân hàng chuyển nhượng ( The transferring bank)

- Ngân hàng chỉ định ( The nominated bank)

- Ngân hàng hoàn trả ( The reimbursing bank)

- Ngân hàng đòi tiền ( The claiming bank)

- Ngân hàng chấp nhận ( The accepting bank)

- Ngân hàng chuyển chứng từ ( The remitting bank)

Vietcombank là một trong những ngân hàng hoạt động mạnh về mảng thanh toán quốc tế Tại ngân hàng Vietcombank, có hai dịch vụ đối với thanh toán L/C, là dịch vụ thanh toán xuất khẩu

và dịch vụ thanh toán nhập khẩu

2 L/C cho thanh toán xuất khẩu

2.1 Dịch vụ thông báo L/C, sửa đổi L/C

Nhận được L/C hoặc sửa đổi L/C từ NH nước ngoài, Vietcombank kiểm tra tính chân thực của L/C hoặc sửa đổi L/C và thông báo đến khách hàng qua điện thoại Bản gốc L/C hoặc sửa đổi L/C sẽ được giao trực tiếp cho khách hàng tại trụ sở Vietcombank hoặc qua dịch vụ bưu điện

 Vietcombank có quan hệ đại lý với các NH trên khắp thế giới Do vậy lựa chọn Vietcombank làm NH thông báo thuận tiện và tiết kiệm chi phí cho đối tác NK, giúp tăng khả năng cạnh tranh của người XK Việt

Vietcombank cam kết sẽ thanh toán (hoặc chấp nhận thanh toán và thanh toán khi đến hạn) cho

bộ chứng từ được xuất trình phù hợp với các điều khoản, điều kiện của L/C do NH nước ngoài phát hành cho khách hàng

Khách hàng

Các Doanh nghiệp xuất khẩu

Lợi ích khi sử dụng sản phẩm

Khách hàng được Vietcombank đảm bảo thanh toán, nhờ đó loại bỏ được các rủi ro từ phía nước ngoài

Để sử dụng sản phẩm

 Khách hàng cần yêu cầu đối tác NK phát hành L/C có các điều khoản sau:

1 Cho phép xác nhận (with confirmation hoặc may add confirmation);

2 Chỉ định Vietcombank là NH xác nhận và NH thanh toán;

3 Cho phép đòi tiền bằng điện hoặc đòi tiền NH hoàn trả theo cam kết hoàn trả hoặc cho phép ghi nợ tài khoản của NH phát hành tại Vietcombank

 Hỗ trợ khách hàng theo dõi hành trình của bộ chứng từ;

 Việc thanh toán sẽ được thực hiện trực tiếp giữa NH nước ngoài với Vietcombank hoặc qua NH trung gian với số lượng ít nhất, nhờ đó giúp khách hàng thu hồi tiền hàng trong thời gian ngắn nhất với mức phí hợp lý;

 Vietcombank hỗ trợ khách hàng tra soát, đàm phán với NH nước ngoài khi thanh toán gặp trục trặc (bộ chứng từ thất lạc, bị tuyên bố có sai sót,…)

Để sử dụng sản phẩm

 Khách hàng yêu cầu đối tác NK phát hành L/C trong đó Vietcombank là NH được chỉ định (available with Vietcombank) hoặc có thể thanh toán tại bất kỳ NH nào (available with anybank) Trường hợp L/C chỉ định một NH cụ thể khác Vietcombank, Vietcombank chỉ thực hiện tiếp nhận bộ chứng từ và gửi đi, được miễn trách kiểm tra chứng từ;

 Khách hàng xuất trình bộ chứng từ trong thời hạn quy định của L/C Nếu L/C không có quy định, thời hạn này được hiểu là 21 ngày kể từ ngày giao hàng Khách hàng nên xuất trình trước khi hết hạn để có thời gian kiểm tra và sửa chữa sai sót;

 Trường hợp bộ chứng từ nhờ thu: khách hàng xuất trình bộ chứng từ tại Vietcombank, lập yêu cầu nhờ thu đúng quy định

2.4 Dịch vụ chiết khấu truy đòi

Vietcombank tạm ứng tới một tỷ lệ nhất định trị giá bộ chứng từ thanh toán theo L/C hoặc nhờ thu Nếu sau đó NH nước ngoài từ chối thanh toán cho bộ chứng từ đã được chiết khấu, khách hàng phải hoàn trả lại số tiền đã được tạm ứng cho Vietcombank

có thể nâng cao khả năng cạnh tranh của mình bằng cách cấp tín dụng cho người NK thông qua việc chấp nhận thanh toán trả chậm

Để sử dụng sản phẩm

Khách hàng cần có yêu cầu chiết khấu truy đòi bằng văn bản và đáp ứng đủ các yêu cầu sau:

 Bộ chứng từ hoàn toàn phù hợp với các điều kiện, điều khoản của LC, luật áp dụng và các tập quán, thông lệ quốc tế;

 Toàn bộ vận đơn gốc được xuất trình qua Vietcombank hoặc được lập theo lệnh của Vietcombank (trường hợp chiết khấu bộ chứng từ nhờ thu);

2.5 Dịch vụ chiết khấu miễn truy đòi

Vietcombank mua đứt bộ chứng từ theo L/C với tỷ lệ chiết khấu nhất định

Khách hàng

Các doanh nghiệp xuất khẩu theo phương thức thanh toán trả chậm nhưng có nhu cầu nhận được nguồn vốn sớm phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh

Lợi ích khi sử dụng sản phẩm

Khách hàng được thanh toán trước thời hạn quy định của L/C hoặc trước khi yêu cầu nhờ thu được thanh toán, không phải hoàn trả lại ngay cả khi NH nước ngoài từ chối thanh toán Do vậy, khách hàng đảm bảo được nguồn vốn kinh doanh đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh của mình do có thể cấp tín dụng cho người NK thông qua việc chấp nhận thanh toán trả chậm

 Vietcombank thông báo L/C đến người hưởng lợi thứ 2

 Vietcombank tiếp nhận chứng từ và gửi chứng từ đi thanh toán

Khách hàng

Dịch vụ này đặc biệt hữu ích cho các doanh nghiệp làm trung gian môi giới xuất nhập khẩu

Lợi ích khi sử dụng sản phẩm

 Người hưởng lợi thứ hai sẽ được đảm bảo thanh toán, có quyền yêu cầu NH được chỉ định trong L/C gốc thực hiện thanh toán;

 Người hưởng lợi thứ nhất có thể cung cấp phương tiện đảm bảo cho người hưởng lợi thứ

2 mà không cần phải sử dụng hạn mức tín dụng tại Vietcombank

Để sử dụng sản phẩm

 Khách hàng yêu cầu ngân hàng phát hành L/C cho phép chuyển nhượng và không có điều khoản nào làm cho L/C không thể chuyển nhượng; L/C quy định Vietcombank là NH chuyển nhượng hoặc NH chỉ định;

 Người hưởng lợi thứ nhất có thể chuyển nhượng cho 1 hoặc nhiều người hưởng lợi thứ 2 Nếu L/C không cho phép giao hàng từng phần, người hưởng lợi thứ nhất chỉ được chuyển nhượng cho tối đa 1 người hưởng lợi thứ hai;

 Người hưởng lợi thứ hai không được chuyển nhượng cho người hưởng lợi tiếp theo

3 L/C cho thanh toán nhập khẩu

Thanh toán bằng thư tín dụng là hình thức phổ biến hiện nay, đây là hình thức mà Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) thay mặt Người nhập khẩu cam kết với Người xuất khẩu/Người cung cấp hàng hoá sẽ trả tiền trong thời gian qui định khi Người xuất khẩu/Người cung cấp hàng hoá xuất trình những chứng từ phù hợp với qui định trong L/C đã được Vietcombank mở theo yêu cầu của người nhập khẩu (Mẫu mở L/C được in sẵn do Vietcombank cấp)

Đối với thanh toán nhập khẩu, Vietcombank cung cấp các dịch vụ:

3.1 Dịch vụ phát hành L/C

Vietcombank phát hành L/C theo yêu cầu của khách hàng (người nhập khẩu) L/C có thể được phát hành miễn ký quỹ hoặc ký quỹ một tỷ lệ nhất định tùy thuộc vào từng đối tượng khách hàng cũng như theo thỏa thuận riêng giữa Vietcombank và khách hàng

Khách hàng

Các doanh nghiệp nhập khẩu

Lợi ích khi sử dụng sản phẩm

 L/C được Vietcombank phát hành trong vòng 24h Hơn nữa, là một trong những NH hàng đầu ở Việt Nam, đặc biệt uy tín về thanh toán quốc tế, L/C do Vietcombank phát hành được hầu hết các ngân hàng trên thế giới chấp nhận, nhờ đó nâng cao vị thế đảm bảo khả năng cạnh tranh của khách hàng;

 Khách hàng được Vietcombank cấp tín dụng thông qua việc miễn giảm tỷ lệ ký quỹ phát hành L/C

Để sử dụng sản phẩm

Quý khách cần xuất trình các giấy tờ sau để yêu cầu mở LC:

 Thư yêu cầu phát hành Thư tín dụng;

 Hợp đồng mua bán ngoại thương hoặc các giấy tờ có giá trị tương đương như hợp đồng (nếu có);

Văn bản cho phép nhập khẩu của Bộ quản lý chuyên ngành đối với hàng nhập khẩu có điều kiện

Là khách hàng mở L/C nhập khẩu của Vietcombank, Quý khách còn có thể yêu cầu Vietcombank tư vấn về những điều khoản thanh toán tốt nhất phù hợp với thông lệ quốc tế để đạt hiệu quả

Trong hình thức này, thực chất Vietcombank đã đứng ra bảo lãnh thanh toán cho người nhập khẩu Vì vậy, Vietcombank sẽ đưa ra một số yêu cầu đối với khách hàng như: Đề nghị ký quỹ, vay vốn Căn cứ vào khả năng thanh toán, uy tín của khách hàng, Vietcombank có thể áp dụng mức miễn, giảm ký quỹ khác nhau do Giám đốc từng địa bàn Vietcombank công bố trong từng thời kỳ cụ thể Trong nhiều năm qua, việc tuân thủ nghiêm túc các chuẩn mực thanh toán quốc tế

đã tạo được sự tín nhiệm của đông đảo các Ngân hàng phục vụ Người xuất khẩu cũng như Người nhập khẩu mở L/C tại Vietcombank

* Lưu ý khi làm đơn xin mở L/C

- Cơ sở viết đơn là hợp đồng mua bán ngoại thương đã ký kết nhưng nhà nhập khẩu có thể thêm một số nội dung có lợi cho mình

- Trên đơn phải có chữ ký của Giám đốc và Kế toán trưởng đơn vị nhập khẩu Nếu thực hiện nhập khẩu uỷ thác thì trên đơn xin mở L/C phải có đầy đủ 4 chữ ký: chữ ký của Giám đốc và Kế toán trưởng đơn vị nhập khẩu uỷ thác và chữ ký của Giám đốc và Kế toán trưởng của đơn vị nhận uỷ thác

- Ðể tránh L/C phải tu chỉnh nhiều lần mất thời gian và tốn kém, nhà nhập khẩu có thể fax đơn xin mở L/C đến nhà xuất khẩu xem trước và xin ý kiến

- Nhà nhập khẩu nên xem L/C bản gốc và đề nghị tu chỉnh nếu cần để bảo vệ quyền lợi cho mình

* Doanh nghiệp phải gửi kèm theo các chứng từ quan trọng sau đây:

- Giấy đăng ký kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp

- Giấy phép nhập khẩu lô hàng hoặc quota nhập nhẩu

- Hợp đồng thương mại

- Phương án kinh doanh

- Báo cáo tài chính

- Tài khoản ngoại tệ tại Ngân hàng ( muốn mở tài khoản phải đóng ít nhất 500 USD vào tài khoản chuẩn bị mở cùng với các giấy tờ sau:

- Ðối với L/C at sight:

+ Giấy phép nhập khẩu (nếu hàng hoá được quản lý bằng giấy phép)

+ Quota ( đối với hàng quản lý bằng hạn ngạch)

+ Hợp đồng nhập khẩu ( bản sao)

+ Ðơn xin mở L/C at sight ( theo mẫu in sẵn của Ngân hàng) Cơ sở viết đơn là hợp đồng mua bán ngoại thương đã ký kết

- Ðối với L/C trả chậm:

+ Giấy phép nhập khẩu ( nếu có) hoặc quota nhập

+ Phương án bán hàng để thanh toán nhập khẩu

+ Ðơn xin mở L/C trả chậm (theo mẫu in sẵn của Ngân hàng).Cơ sở viết đơn là hợp đồng mua bán ngoại thương đã ký kết

+ Ðơn xin bảo lãnh và cam kết trả nợ ( theo mẫu của Ngân hàng)

Bước 2:

Căn cứ vào yêu cầu xin mở thư tín dụng của tổ chức nhập khẩu và các chứng từ có liên quan, nếu đồng ý, ngân hàng trích tài khoản đơn vị mở tài khoản tín dụng số tiền ký quỹ bằng 100% trị giá thư tín dụng, trong trường hợp L/C trả ngay hoặc một một tỷ lệ phần trăm trên trị giá thư tín dụng, trong trường hợp L/C trả chậm Sau đó ngân hàng lập thư tín dụng gửi cho tổ chức xuất khẩu thông qua ngân hàng thông báo tại nước người xuất khẩu Việc chuyển thư tín dụng qua bên đơn vị xuất khẩu có thể được thực hiện bằng đường bưu chính, bằng điện tín (Telex), hoặc bằng hệ thống SWIFT

Đơn vị xin mở L/C tiến hành ký quỹ:

- Nếu số dư tài khoản tiền gửi của khách hàng lớn hơn số tiền ký quỹ, ngân hàng sẽ trích từ tài khoản tiền gửi chuyển sang tài khoản ký quỹ Phòng nhập khẩu trực tiếp làm phiếu chuyển khoản nội dung ký quỹ mở L/C sau đó sẽ chuyển sang Phòng Kế toán để thực hiện

- Nếu số dư tài khoản tiền gửi nhỏ hơn số tiền ký quỹ, giải quyết bằng hai cách sau:

+ Mua ngoại tệ để ký quỹ

+ Vay ngoại tệ để ký quỹ

Ví dụ: Tại Vietcombank

Ký quỹ mở L/C

- 100% trị giá L/C: 0,05% trị giá L/C mở (min 50USD – max 500USD)

- Miễn ký quỹ, hoặc < 100% trị giá L/C: min 50USD – max 2000USD

Phí mở L/C: 50USD

Bước 3:

Sau khi thực hiện xong bước mở L/C và ký quỹ, Vietcombank sẽ gửi L/C đến cho bên ngân hàng phục vụ người xuất khẩu Khi nhận được thự tín dụng của ngân hàng mở L/C gửi đến, ngân hàng thông báo sẽ tiến hành kiểm tra, xác báo điện mở L/C rồi chuyển văn bản chính L/C cho nhà xuất khẩu dưới hình thức văn bản “nguyên văn” ( nhận thế nào thì chuyển thế đó) Nếu gửi bằng thư thì kiểm chữ ký, gửi điện thì kiểm mã

3.2 Dịch vụ thanh toán LC

Khi nhận được bộ chứng từ do ngân hàng nước ngoài gửi đến, Vietcombank kiểm tra bộ chứng

từ và thông báo ngay cho khách hàng Nếu chứng từ phù hợp với L/C, Vietcombank sẽ thực hiện thanh toán cho người hưởng lợi Nếu chứng từ không phù hợp, Vietcombank sẽ thông báo ngay cho khách hàng Nếu chấp nhận bộ chứng, khách hàng làm thủ tục thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán và nhận bộ chứng từ Ngược lại, Vietcombank sẽ thông báo từ chối thanh toán đến

NH nước ngoài

Khách hàng

Các doanh nghiệp nhập khẩu