Ca Huế trên sông Hương là một văn bản nhật dụng.Vậy, đâu là nội dung nhật dụng của văn bản này?. - Nội dung của văn bản nhật dụng là những vấn đề thời sự gần gũi đang diễn ra trong cuộ
Trang 2CA HUẾ TRÊN SÔNG
Trang 3-"Nằm giữa miền Trung Việt Nam, Huế trong một thời gian dài là kinh đô lịch sử Có sông Hương ru vỗ du dương, bao bọc bởi những đồi cây xanh tốt, trang trí thêm bằng những vườn tược xum xuê;có những dòng kênh bao quanh như chạm khắc, thêu ren Thành phố Huế là một kiệt tác về thơ kiến trúc đô thị.
Cách cấu tạo tượng trưng của các khoảng không gian khác nhau làm cho Huế trở nên thành phố của sự hài hoà tuyệt diệu Huế thực hiện được sự tổng hợp giữa đạo và đời trong kiến trúc, tổng hợp được cổ xưa và hiện đại; qua đó Cố đô cổ kính chung sống hài hoà với thành phố trẻ mới ngày nay".
(Amadou Mahtar M'Bow - Nguyên Tổng Giám đốc UNESCO)
? Trước khi học bài này, em đã biết gì về cố đô Huế? Hãy nêu một vài đặc điểm tiêu biểu của xứ Huế mà
em biết?
- Xứ Huế nổi tiếng với những sản phẩm văn hoá độc đáo, đa dạng và phong phú mà ca Huế là một trong
những sản phẩm nổi tiếng.
Trang 4? Ca Huế trên sông Hương là
một văn bản nhật dụng.Vậy,
đâu là nội dung nhật dụng của
văn bản này?
- Nội dung của văn bản nhật dụng là
những vấn đề thời sự gần gũi đang
diễn ra trong cuộc sống hôm
nay.Văn bản đã phản ánh một trong
những nét đẹp của văn hoá truyền
thống Cố đô Huế, đó là ca Huế trên
sông Hương Ca ngợi và tuyên
truyền cho nét đẹp văn hoá này
? Có thể chia văn bản thành
mấy phần? Nội dung của từng
phần?
- Văn bản chia làm 2 phần:
+ "Từ đầu lí hoài nam": Giới
thiệu Huế - cái nôi của dân ca.
+ Còn lại: Những đặc sắc của ca
Huế.
? Theo em, lí do có mặt của hai
bức ảnh chụp trong văn bản này
là gì?
- Minh hoạ thêm cho hai nét
đẹp của văn hoá Huế, đó là Cố
đô Huế và ca Huế trên sông
Hương.
I- Đọc và tìm hiểu văn bản:
Trang 5- Chèo cạn, bài thai, hò đưa linh :
âm điệu buồn bã
- Hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã
điệp : âm điệu náo nức, nồng hậu
tình người
- Lí con sáo, lí hoài xuân, lí hoài
nam : tha thiết tình người
- Hò lơ, hò ô, xay lúa, hò nện : gần
gũi với dân ca Nghệ Tĩnh, thể hiện
lòng khao khát, nỗi mong chờ, hoài
vọng thiết tha của tâm hồn Huế
- Nam ai, nam bình, quả phụ, nam
xuân, tương tư khúc, hành vân :
buồn man mác, thương cảm,bi ai,
vương vấn
- Tứ đại cảnh: không vui, không
buồn
- Dân ca Huế
? Xứ Huế nổi tiếng ở nhiều phương
diện, ở đây tác giả chú ý đến
phương diện nào?
? Hãy tìm trong văn bản một số làn
điệu ca Huế có đặc điểm nổi bật?
? Hãy tìm trong văn bản một số làn
điệu ca Huế có đặc điểm nổi bật? ?
Ca Huế mang đặc điểm hình thức,
nội dung nào?
II Phân tích văn bản:
1.Huế - cái nôi của dân ca:
- Phong phú về làn điệu: + Điệu hò trong lao động: hò giã gạo, ru em, giã vôi
+ Điệu lí: lí con sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam
• Dùng phép liệt kê kết
hợp với lời giải thích, bình luận.
•Thể hiện lòng khát
khao, nỗi mong chờ hoài vọng tha thiết của tâm hồn Huế. Xem trích đoạn
Trang 6? Việc thưởng thức ca Huế thường ở
đâu? Vào lúc nào và kéo dài qua các
giai đoạn nào?
? Tại sao về khuya, ca Huế lại chuyển
sang các làn điệu buồn?
- Nhạc dân gian: là các làn điệu dân
ca, những điệu hò, thường sôi nổi, lạc
quan, tươi vui
- Nhạc cung đình, nhã nhạc: là nhạc
dùng trong những buổi lễ tôn nghiêm
trong cung đình của vua chúa, nơi tôn
miếu của triều đình phong kiến,
thường có sắc thái trang trọng, uy
nghi
- Các nhạc công còn rất trẻ, nam mặc
áo dài the, quần thụng, đầu đội khăn
xếp, nữ mặc áo dài, khăn đóng duyên
dáng
- Liệt kê các ngón đàn với những âm
hưởng và tốc độ khác nhau: ngón nhì,
ngón rãi; bấm, nhấn, day, mỗ, vỗ,
chớp, búng Tiếng đàn lúc khoan, lúc
nhặt tạo nên tiết tấu xao động tận đáy
hồn người
? Nêu đặc điểm của nhạc dân gian,
từ nhạc dân gian và nhạc cung đình.
- Ca Huế thanh cao, lịch
sự, nhã nhặn, sang trọng
và duyên dáng từ nội dung đến hình thức.
- Dùng phép liệt kê dẫn
chứng để làm rõ sự phong phú của cách diễn
ca Huế.
? Tại sao thể diệu ca Huế vừa sôi nổi
tươi vui, vừa trang trọng, uy nghi?
- Ca Huế thanh cao, lịch sự, nhã nhặn,
sang trọng và duyên dáng từ nội dung
đến hình thức; từ cách biểu diễn đến
cách thưởng thức; từ ca công đến đến
nhạc công; từ giọng ca đến trang
điểm, ăn mặc Chính vì thế nghe ca
Huế quả là một thú tao nhã
? Tác giả cho biết cách thức biểu diễn
nào của ca Huế?
- Dàn nhạc gồm đàn tranh, đàn
nguyệt, tì bà, nhị, đàn tam, đàn bầu,
sáo và cặp sanh để gõ nhịp
nghe ca Huế tao nhã, đầy sức quyến
? Có gì đặc sắc trong cách biểu diễn ca
Huế? Nhận xét nghệ thuật sử dụng?
- Thưỏng thức ca Huế trên sông
Hương, trên những chiếc thuyền rồng
vào những đêm trăng sáng, từ khi
thành phố lên đèn, khi trăng lên cho
đến khi đêm đã về khuya
- Các làn điệu này với những tiếng đàn
réo rắt, du dương dễ đi sâu vào lòng
người
II Phân tích văn bản:
2 Những đặc sắc của ca Huế:
? Ca Huế được hình thành từ đâu?
Chi tiết nào thể hiện điều đó?
Trang 7II Phân tích văn bản:
2 Những đặc sắc của ca Huế:
? Nét đẹp nào của ca Huế được nhấn
mạnh?
- Nét đẹp của ca Huế được nhấn mạnh
là thanh cao, tinh tế; thể hiện tính dân
tộc cao trong biểu diễn
- Cách thưởng thức ca Huế vừa dân
dã, vừa sang trọng giữa một thiên
nhiên và lòng người trong sạch Ca
Huế đã đạt tới vẻ đẹp hoàn thiện
trong cách thưởng thức này
? Văn bản giúp em hiểu gì về ca Huế,
về tâm hồn người dân xứ Huế?
- Ca Huế khiến người nghe quên cả
không gian, thời gian chỉ còn cảm
thấy tình người Ca Huế làm giàu tâm
hồn con người, hướng tâm hồn đến
những vẻ đẹp của tình người Ca Huế
mãi mãi quyến rũ bởi vẻ đẹp bí ẩn của
nó
Huế nội tâm thật phong phú và âm
- Ca Huế làm giàu tâm hồn con người, hướng tâm hồn đến những vẻ đẹp của tình người
nhạc dân gian và nhạc cung đình.
nhã nhặn, sang trọng và duyên dáng từ nội dung đến hình thức.
chứng để làm rõ sự phong phú của cách diễn ca Huế.
Trang 8C- Củng cố, dặn dò:
1 Nắm vững nội dung bài học
2 Làm vào vở bài tập phần luyện tập trang 104
3 Sưu tầm một vài làn điệu ca Huế hoặc dân ca địa
phương để chuẩn bị cho buổi sinh hoạt ngữ văn cuối năm
4 Soạn văn bản "Quan âm Thị Kính"
Trang 9Trở về
