Phần2 :đoạn II,III:vẻ đẹp của phongcách HCM thể hiện trong cách sống và làm việcPhần 3 :đoạn IV:ý nghĩa pc HCM II.Phân tích : a,Con đ ờng hình thành PC VH HCM - Trong cđ hoạt động đầy tr
Trang 1Học kì I
I Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
- Thấy đợc vẻ đẹp trong PC HCM là sự k/h hài hoà giữa truyền thống và hđại,dtộc
và nhân loại, thanh cao và giản dị
-Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, hs có ý thức tu dỡng, rèn luyện, học tập theo
g-ơng Bác
-Rèn kĩ năng đọc và pt vb thuyết minh
II Chuẩn bị
GV :Tham khảo SGV, HTCH, TKBG,tranh ảnh
HS :Đọc và trả lời câu hỏi
III Tiến trình tiết học
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ:
GV KT phần CB bài của hs
C Bài mới :
HĐ1:HCM là 1nhà y/n, nhà CM vĩ đại, danh nhân văn hoá TG Vẻ đẹpVH chính
là nét nổi bật trong PC của Ngời
HĐ2:
Gv hd đọc: đọc to ,rõ ràng
Gv tìm hiểu chú thích 1,2,3,4,8.9
HĐ3: tìm hiểu văn bản
?Xđ kiểu loại vb?Tại sao?theo em văn
bản này viết với mục đích gì?
?Pt b đạt chính của văn bản này?
?Dựa vào nd,nêu bố cục của đoạn
trích?
?Đọc lại đoạn I.nhắc lại nd?
?Bác đã tiếp thu văn hoá của nhân
công cụ quan trọng bâc nhất để tìm
hiểu giao lu VH' với các dt trên TG
Phần2 :đoạn II,III:vẻ đẹp của phongcách HCM thể hiện trong cách sống
và làm việcPhần 3 :đoạn IV:ý nghĩa pc HCM
II.Phân tích :
a,Con đ ờng hình thành PC VH HCM
- Trong cđ hoạt động đầy truânchuyên… tiếp xúc với văn hoá nhiềunớc…
- Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng…
->Nắm vững phơng tiện giao tiếpquan trọng
- Làm nhiều nghề-> Học hỏi qua lao
động
- Đến đâu cũng học hỏi, tìm hiểu…khá uyên thâm-> Học mọi lúc, mọinơi.Tìm hiểu tới mức sâu sắc
-Chiụ ảnh hởng của các nền văn hoá,1
Trang 2-? Cách học hỏi, cách tiếp thu VH các
nớc trên thế giới của Bác có gì đặc
biệt?
? Nhng theo tác giả , điều quan trọng
nhất trong việc tiếp thu VH TG để tạo
-Tất cả những ảnh hởng quốc tế đó đãnhào lặn với cái gốc VH dân tộc …đểtrở thành một nhân cách rất VN…, rấthiện đại-> Tiếp thu VHTG trên nềntảng VH dân tộc
-ít có vị lãnh đạo nào lại am hiểunhiều về dt và nd thế giới sâu sắc nhchủ tịch HCM ->khẳng định vốn trithức văn hoá của Bác vô cùng rộnglớn
+NT:thuyết minh =so sánh,liệt kê, kếthợp bình luận
=> PCVH HCM là kết quả của nhữngmối giao lu VH , của quá trình họchỏi không ngừng nghỉ VH' của Bácvừa mang tính tinh hoa của nhân loạivừa mang đậm bản sắc dân tộc
B' là ngời biết kế thừa và phát triểncác giá trị văn hoá, là kiểu mẫu của tttiếp nhận VH'
C.CC:Hãy pt con đờng hình thành PC HCM?
D.HDVN: Nắm chắc bài+ soạn phần còn lại.
I Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
- Tiếp tục thấy đợc vẻ đẹp trong PC HCM là sự k/h hài hoà giữa truyền thống và
hđại,dtộc và nhân loại, thanh cao và giản dị
-Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, hs có ý thức tu dỡng, rèn luyện, học tập theo
g-ơng Bác
-Rèn kĩ năng đọc và pt vb thuyết minh
II Chuẩn bị
GV :Tham khảo SGV, HTCH, TKBG,tranh ảnh
HS :Đọc và trả lời câu hỏi
III Tiến trình tiết học
Trang 3Giờ trớc chúng ta đã đợc thấy vẻ đẹp trong PC VH HCM, ngoài vẻ đẹp về PC
-VH, HCM còn có lối sống mang đậm PC riêng của Ngời Lối sống ấy đợc thể hiện ntn chúng ta cùng tiếp tục tìm hiểu
HĐ2:
Đọc và nhắc lại nd phần 2
?PC sống và làm việc của B' đợc tgiả
nhắc tới ở những phơng diện nào?
?Tác giả đã kể và bình ntn về những
ph-ơng diện đó?
b.Vẻ đẹp của PC HCM thể hiện qua cách sống và làm việc:
-Nơi ở và làm việc :chiếc nhà sàn nhỏ
=gỗ bên cạnh chiếc áo ;vẻn vẹn có vàiphòng tiếp khách ,họp bộ c/trị,làm việc
và ngủ
-Trang phục :bộ quần áo màu nâu chiếc
áo trấn thủ,đôi dép lốp -Ăn uống: đạm bạc ,cá kho ,rau luộc, daghém ,cà muối , cháo hoa
-T trang: ít ỏi ,1chiếc va-ni với vài bộquần áo , vài k/n của cđ dài
- Không có vị lãnh tụ nào lại sống đếnmức giản dị và tiết chế đến nh vậy
-Đó là nếp sống của các vị hiền triết a
?Đọc và nêu nội dng phần ba?
?ý nghĩa cao đẹp của phong cách
những hiểu biết nào về Bác?
Nt:Liệt kê ,so sánh những biểu hiệncụthể xác thực trong đời sống SH của B'
- Ngôn ngữ thuyết minh giản dị, nhiều
số từ chỉ lợng ít ỏi,cách nói dândã(chiếc ,vài, vẻn vẹn )
=>PC sống bình dị, trong sáng, thanhcao ( Đó là sự k/h giữa vĩ đại và bình
dị ở B'.)
- Cảm phục kính yêu
c, ý nghĩa của PC HCM:
Nếp sống giản dị và thanh đạm làlối sống thanh cao ,1 cách di dỡng tt -Không xem mình nằm ngoài nhânloại nh các thánh nhân siêu phàm không tự đề cao mình ở sự # đời hơn
đời, lối sống của Bác cũng không phải
là lối sống khắc khổ của những conngời tự vui trong cảnh nghèo khó
mà đây là một lối sống có VH' đã trởthành 1 qn thẩm mĩ :cái đẹp là sự giản
dị tự nhiên-Vẻ đẹp trong phong cách sống vàlàm việc của Bác là vẻ đẹp vốn có ,tựnhiên ,gần gũi ,không xa lạ với mọingời ,mọi ngời đều có thể học tập
3
Trang 4Gọi học sinh đọc
-HĐ4 Hd luyện tập
?Đoc một bài thơ hoặc kể chuyện về
lối sống giản dị ,cao đẹp của Bác
Ghi nhớ : SGK(8)
IV Luyện tập:
-Tức cảnh Pác Bó -Thăm nhà Bác ở (trờng ca theo chânBác )
D CC : - Nêucảm nhận của em về nét đẹp trong PC HCM?
I Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Hiểu đợc nd của 2p.châm hội thoại :-PC về lg
-PC về chất
-Biết vdg và có ý thức sử dụng đúng những PC này trong gt
II Chuẩn bị
-GV: TK sgk ,sgv ,TKBG
-HS :Đọc và trả lời câu hỏi
III Tiến trình tiết học
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ:
- Nêu những cảm nhận của em về những nét đẹp trong PC HCM? -Qua các biểu hiện PC của B', em htập đợc điều gì?
C Bài mới :
HĐ1:Gt bài mới:
Trong gt có những qđịnh tuy không đợc nói ra thành lời nhng những ngời tham ra
gt cần tuân thủ ,nếu không thì dù câu nói không mắc lỗi gì về ngữ âm
từ vựng ,NP ,giao tiếp cũng sẽ không thành công Những quy định đó đợc thể hiện qua các phơng châm hội thoại
HĐ2: Tìm hiểu p.châm về lg I Ph ơng châm về l ợng:
4
Trang 5-HS cần đọc
?ở VD 1câu nói nào là không bình
th-ờng ?Vì sao?
?Khi An hỏi :"học bơi ởđâu ?"mà Ba
trả lời là "học bơi dới nớc" thì có điều
gì không bình thờng ?
?Từ đoạn đối thoại trên, em có thể rút
ra bài học gì ?
Gọi học sinh đọc
?Vì sao truyện này gây cời ?
?Cả 2 anh này đều nói thừa điều gì ?
?Truyện cời này PP điều gì?
? Nếu không biết vì sao bạn nghỉ học
thì em có trả lời thầy giáo là"Bạn ấy
?ở truyện cời " có nuôi đợc không "pc
hội thoại nào không đợc tuân thủ ? vì
mà An cần biết (là 1 đđ cụ thể nào
2.Truyện cời :"Lợn cới áo mới "
-Truyện gây cời vì các nv nói nhiềuhơn những gì cần nói Lẽ ra chỉ cầnhỏi "Bác có thấy con lợn nào ''là đủ -Nói thừa "lợn cới "và"áo mới "vì cótính hay khoe của
=>Trong gt, không nên nói nhiều hơnnhững gì cần nói
=>Không nên nói những điều màmình không tin là đúng sự thật haykhông có = chứng xác thực
đừng nói những điều mà mình khôngtin hay không có bằng chứng xác thực,trong trờng hợp này ngời nói muốnnói (hoặc phải nói )nhng cha có bằngchứng chắc chắn .Để đ' b' pc vềchất ,ngời nói phải dùng những cách5
Trang 6-? Tại sao trong gt, n` khi ng` nói lại
hay dùng các kiểu nh: Nh tôi đã trình
bày ở trên, nh mọi ng` đã biết?
? Giải thích nghĩa các thành ngữ sau?
nói trên nhằm thông báo cho ngờinghe biết là tính xác thực c' lời nói làcha đợc kiểm chứng
b,PC về lợng yêu cầu nói phải có nộidung ,ko thiếu ,ko thừa .Khi nói1điều mà ngời nói nghĩ là ngời nghe
đã biết là ko tuân thủ pc về lg trong gt, đôi khi để nhấn mạnh hay để chuyển
ý ,dẫn ý , ngòi nói cần nhắc lại 1 ndnào đó hay 1 giả định mọi ngời đềubiết Khi đó để đ' b' pc về lg , ngờinói phải dùng cách nói
trên nhằm thông báo cho ngời nghe biết là việc nhắc lại nd cũ do chủ ýngời nói
BT5:
-ăn đơm nói đặt :vu khống bịa chuyệncho nguời khác,đặt điều
-ăn ốc nói mò:nói ko có căn cứ-ăn ko nói có :vu khống bịa đặt-cãi chày, cãi cối:cố tranh cái nhng ko
C CC:- C Thế nào là PCvề lợng? PC về chất?
D HDVN:- Học thuộc lòng ghi nhớ và làm các BT còn lại.
-Vận dụng 2 PC hội thoại này vào gt
minh
I Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-H' vdg 1 số bpnt trong vb TM làm cho văn bản Tm sinh động , hấp dẫn
- Biết sử dụng một số bp nt vào văn bản TM
II Chuẩn bị
GV :Tham khảo SGV, HTCH, TKBG,tranh ảnh
HS :Đọc và trả lời câu hỏi
III Tiến trình tiết học
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ: Khi gt , cần chú ý điều gì thuộc phạm vi về lg và chất?
C Bài mới :
6
Trang 7HĐ1: Gt bmới :
ở lớp 8 chúng ta đã học về pp TM Ngoài các pp nh đ/n ,liệt kê ,ss , để bv TM thêm sinh động hấp dẫn có thể sử dụng 1 số bp' nt … Hđ2 T hiểu việc sử dụng
sử dụng những biện pháp nt nào
để cho văn bản thuyết minh
?Ngoài ss nhân hoá, vb mang
tính thuyết phục cao nhờ đâu?
?Để vb tn đợc sđ hấp dẫn ,ngời
ta có thể làm ntn ?
H đ3: hớng dẫn lt
gọi học sinh đọc vb ?
? VB này có tc tm ko? Tc ấy thể
hiện ở những điểm nào?
+TM(gt)vai trò của nớc: Nớc tạo nên sự dichuyển theo mọi cách bằng pp so sánh,nhân hoá:(pt những nghịnh lí trong TM:sựsống của đá và nớc,sự thông minh củatm )
+so sánh:có thể để mặc cho con thuyền của
ta mỏng nh lá tre
+nhân hoá:đá chen chúc khắp vịnh độtnhiên khiến cho mái đầu một nhân vật đátrẻ trung
những con ngời bằng đá vây quanh ta tấtcả bọn ngời đá ấy lại hối hả
+PPtm:
-đ/n:ruồi xanh thuộc họ côn trùng
-phân loại:gồm ruồi trâu
dùng số liệu :6 triệu vi khuẩn
-Liệt kê:đặc điểm của ruồi :mắt ruồi nhmắt lới ,chân ruồi
+Dùng biện pháp nt:
_Kể chuyện (có tình tiết ,nvật)_Nhân hoá qua việc ruồi tự thuật về bảnthân ,đối thoại
- ẩn dụ: Qua văn bản, tg khuyên mọi ngờicần ăn ở vệ sinh…
BT2:-dùng biện pháp kể chuyện để gt về7
Trang 8Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
Trong văn bản thuyết minh
I Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Biết vdg 1 số bpnt trong vb TM làm cho văn bản Tm
- Có ý thức tự giác cbị bài học ở nhà +phối hợp thảo luận trên lớp
_CB:Gv:Tk sgv ,cbị 1số bài làm theo yêu cầu.
HS : Làm bài tập theo yc.sgk(15)
III Tiến trình tiết học
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ: phần cbị bài của học sinh.
C Bài mới :
HĐ1: Gv kiểm tra bài của học sinh
HĐ2: Thảo luận và tb : thuyết
minh về cái quạt
Gv gọi đại diện các nhóm Tb dàn ý
chi tiết +dự kiến cách sử dụng bp nt
trong bài TM
Tổ chức cho cả lớp thảo luận ,nx ,bổ
sung ,sửa chữa
GV có thể nêu dàn ý chung từ việc rút
k/n các dàn ý đã nêu của hs
*Dàn ý chi tiết:
1.MB:
Hè về ,có lẽ ko ai lại ko cần đếnchúng tôi:họ nhà quạt
Chúng tôi chỉ là 1loại đồ dùng làmcho kk chuyển đg thành gió làm mátmọi ngời giúp mọi ngời ăn ngon ,ngủyên ,học tập ,làm viêc tốt ,vui chơi vui
vẻ thoải mái
2.TB:
a+Nguồn gốc :Từ rất xa ,họ nhà quạt
đã đợc sử dụng b+Phân loại :Họ nhà quạt rất đông
đúc,chia làm 2 loại lớn :quạt máy vàqụat tay:
-quạt kéo:ra đời sớm nhất ở các nhàquan,câu tạo là một tấm vải lớn
-quạt lông:tết bằng lông chim ,phục
vụ vua chúa
-quạt mo:làm bằng mo cau,là thứ quạtdân dã đã đi vào thơ ca
-quạt điện:
+quạt trần:treo ở trần nhà sải cánh dài+quạt cây:có thân cao thờng để dớisàn nhà
-quạt bàn:có nhiều cỡ,chiều cao thấphơn quạt cây
-quạt tờng:cấu tạo giống quạt bàn 8
Trang 9-Quạt tay: Tránh ma nắng.
- Quạt máy: Lau dầu mỡ, sử dụng hợplí
3 Kết bài: Hiện nay máy lạnh đợc
dùng nhiều song trong mỗi gđ đều kothể thiếu họ nhà quạt
- Kêu gọi mọi ngời bảo quản
D CC:Gv nx chung về ý thức cbị bài, cách sử dụng các bp nt
Đ HDVN: -Tập viết thành bài hoàn chỉnh.+Soạn : Đấu tranh cho 1 TG hbình.
I Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
- Hiểu đợc vđề thứ nhất đặt ra trong vb :Nguy cơ ctranh hạt nhân đang đe doạ toàn
GV :Tham khảo SGV, HTCH, TKBG,tranh ảnh
HS :Đọc và trả lời câu hỏi
III Tiến trình tiết học
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ:
-Nêu td của yếu tố bcảm trong văn NL?
C Bài mới :
HĐ1: Gt bmới:
Trên TG hiện nay , ở nhiều nơi , hàng ngày , hàng giờ vẫn phải chịu những hậu quả nặng nề của ctranh.Nhà văn Mác -két , trong 1 cuộc họp cùng với 6 nguyên thủquốc gia , đã viết 1 bản tham luận kêu gọi chấm dứt chạy đua vũ trang
2 Đọc, tìm hiểu chú thích:
3.TP:
*Xuất xứ: Viết năm 1986 , trích trongbản tham luận về vđề kêu gọi chấmdứt ctranh
*.Bố cục:4phần9
Trang 10-?Pthức biểu đạt chính? Ngoài pt biểu
đạt chính vb này còn có yếu tố nào?
?Tơng ứng với pthức bđạt này là kiểu
?Emcó nx gì về cách đa vđề của tg?
Cách đa vấn đề nh vậy có td gì?
-P2:Tiếp-> Cho toàn TG:Cuộc chạy
đua ctranh hạt nhân là vô cùng tốnkém
-P3:Tiếp-> điểm xuất phát của nó:Ctranh hạt nhân là hđ cực kì phi lí
-P4: còn lại: Nvụ đtranh ngăn chặn ctrhạt nhâncho 1TG hoà bình
- Lập luận xen biểu cảm
-Vb nhật dụng(nghị luận ctrị , xã hội)
II.Phân tích:
a, Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
đang đe doạ sự sống trên TĐ:
+Cách vào đề trực tiếp = nhữngchứng cớ xác thực ( về thời gian , sốliệu , phép tính )đã thu hút ngời đọc
và gây ấn tợng mạnh về t/c của vấn đề
đợc nói tới +SS (Với điển tích về thanh gơm Đa-mô-clét )
=>Tác động vào nhận thức của ngời
đọc về sức mạnh ghê gớm của vũ khíhạt nhân và khơi dậy ở họ sự đồngtình với tg
D CC: -Trong các chứng cớ ở P1, chứng cớ nào làm em ngạc nhiên nhất ?
-Cách đa lí lẽ và dẫn chứng của tg có gì đặc biệt? Điều đó có sức thuyết phục ntn?
E.HDVN:- Nắm chắc nd vb.+ Soạn phần còn lại
-
-10
Trang 11I Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
- Tiếp tục hiểu đợc vđề thứ nhất đặt ra trong vb và vấn đề thứ2: Nhiệm vụ cấp bách
của toàn nhân loại là ngăn chặn nguy cơ ctranh hạt nhân đấu tranh cho một TG hbình
-Thấy đợc nt nghị luận của tg: chứng cớ cụ thể, xác thực,cách ss rõ ràng giàu sức thuyết phục , lập luận chặt chẽ
- Giáo dục ý thức yêu chuộng hbình
II Chuẩn bị
GV :Tham khảo SGV, HTCH, TKBG,tranh ảnh
HS :Đọc và trả lời câu hỏi
III Tiến trình tiết học
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ:
-Nêunx của em về cách vào đề của tg ở Đ1? Nêu chứng cớ minh hoạ?
C Bài mới :
HĐ1: Gt bmới: Nguy cơ ctramh hạt nhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất
Nếu nh nguy cơ ấy nổ ra thì nó sẽ là 1 hiểm hoạ đvới toàn thể nhân loại và mọi sựsống trên trái đất Vì vậy đtranh để loại bỏ nguy cơ ấy cho 1 TG hbình là nhiệm vụ cấp bách của toàn nhân loại
?Cách lập luận của tg có gì đặc biệt?
?Td của cách lập luận này ?
?Đv này gợi cho em ghĩ gì về ctr hạt
nhân ?
?Qua các ptiện thông tin đại chúng ,
em biết nhân loại đã tìm cách nào để
- Giá 1 chiếc tàu sân bay đủ để thựchiện ctrình phòng bệnh trong 14 nămcho> 1tỉ ngời
+ Chứng cứ cụ thể xác thực
+Dùng cách ss đối lập ( 1 bên chi phínhằm tạo sức mạnh huỷ diệt tơng đ-
ơng với một bên dùng chi phí đó đểcứu hàng trăm triệu trẻ em nghèokhổ , hàng tỉ ngời đợc phòng bệnh ,hàng trăm triệu ngời thiếu dinh dỡng )
=>Làm nổi bật sự tốn kém ghê gớmcủa cuộc chạy đua là cực kì vô lí vàtốn kém nhất ,đắt đỏ nhất , vô nhân
- Cấm thử vũ khí hạt nhân , hạn chế
số lợng
11
Trang 12hạn chế chạy đua vũ khí hạt nhân ?
-Đọc P`3 nhắc lại luận điểm 3?
? Theo tg TĐ là gì?
? TĐ chỉ là một cái lg nhỏ trong vũ
trụ nhg lại là nơi độc nhất có phép
màu của sự sống trong hệ MT Em
hiểu ntn về ý nghĩa ấy ?
HS :
-KH cha khám phá đợc sự sống nào
ngoài trái đất =>đó là sự thiêng liêng
kì diệu của TĐ
-Trái đất chỉ là hành tinh nhỏ trong vũ
trụ nhng là hành tinh duy nhất có sự
sống
? Từ đó, tg đã khẳng định điều gì?
?Tg cho rằng chạy đua vũ trang là đi
ngợc lại lí chí của con ngời và lí chí
của TN ? Em hiểu ntn về cách đa ra
lập luận này cuả tg?
HS:
- Ctr hạt nhân ko chỉ tiêu diệt sự sống
của con ngời mà còn tiêu hủy mọi sự
sống trên TĐ Vì vậy nó phản tiến hoá
phản lí chí của TN (lí chí của TN là
quy luật của TN, lôgic tất yếu )
? Để làm rõ luận cứ : Chạy đua vũ
trang là đi ngợc lại lí chí của con ngời
và lí chí của TN, tác giả đã đa ra
những luận cứ khoa học nào?
GV:
Đây là những chứng cứ từ KH địa
chất và cổ sinh học về nguồn gốc và
sự tiến hoá của sự sống trên trái đất
Tất cả cho thấy sự sống ngày nay trên
TĐ và con ngời là kết quả của một
quá trình tiến hoá hết sức lâu dài của
? Cuối p3 tg kết luận nh thế nào ?
?Theo em , có gì độc đáo trong cách
lập luận của tg ở phần này ?
?Em hiểu gì về sự sg của TĐ từ hình
dung của tg ?
? Từ cách lập luận trên , em nhận
c Ctr hạt nhân là hoạt động cực kì phi lí :
-Trái đất chỉ là một cái lg nhỏ là nơi
độc nhất có phép màu của sự sống
-Chạy đua vũ trang là đi ngợc lại lí chícủa con ngời và lí chí của TN…
Phải trải qua 380 triệu năm con bớmmới biết bay, rồi 180 triệu năm nữabông hồng mới nở…
-Trong thời đại hoàng kim này xphát của nó
+Lập luận độc đáo ,các số liệu KH
đ-ợc làm sinh động bằng = các h/ảnh ->Mọi vẻ đẹp của sự sống phải lâulắm mới có đợc trên TĐ này
=>Ctr hạt nhân là hđ cực kì phi lí ,ngu ngốc , man rợ , là đi ngựơc lí trí12
Trang 13thức đợc điều gì về chiến tranh hạt
-nhân?
Đọc p4 và nhắc lại lđiểm 4
GV:
Sau khi đã chỉ ra một cách hết sức rõ
ràng về hiểm hoạ hạt nhân đang đe
doạ loài ngời và sự sống trên TĐ, tg
không dẫn ngời đọc đến sự lo âu
mang tính bi quan về vận mệnh của
nhân loại , mà hớng tới một thái độ
-Đó là tiếng nói của công luận TG
chống ctr Là tiếng nói yêu chuộng
TG hb là nvụ cấp thiết
? Để kết thúc lời kêu gọi của mình , tg
đã đa ra đề nghị gì ?
? Tg đã đa ra đề nghị đó để làm gì ?
HS:
-Để các thời đại sau nắm đợc: Thông
điệp về 1 cs đã từng tồn tại nơi TĐ
của tg qua vb này ?
của con ngời và phản lại sự tiến hoácủa TN
d, Nhiệm vụ đtr ngăn chặn ctr hạt nhân cho một TG hoà bình ( Nvụ của chúng ta và đề nghị của tg ) :
-Chúng ta đến đây để chống lại việc
đó , đem tiếng nói của chúng ta thamgia vào bản đồng ca của những ngời
đòi hỏi một TG không có vũ khí vàmột cuộc sống công bằng
-Dù tai hoạ có xảy ra thìcủa chúng ta ở đây cũng ko phải là vôích
-Đề nghị mở 1 nhà băng lu giữ trí nhớ
có thể tồn tại sau thảm hạt nhân
=> Nhân loại cần giữ gìn kí ức củamình, lịch sử lên án những thế lựchiến chíên đẩy nhân loại vào thảmhoạ hạt nhân
->Tg là qtâm sâu sắc đến vđề vũ khíhạt nhân với niềm lo lắng và côngphẫn cao độ
Là ngời yêu chuộng hb , quyết tâm đtrvì 1 TG hb
III Tổng kết
1.Nt -Llập luận chặt chẽ , chg cứ pp
cụ thể , xác thực -Giàu yếu tố biểu cảm 2,Nd :
-Nguy cơ ctr hạt nhân
13
Trang 14D.CC: -Vì sao văn bản này đợc đặt tên là "đtranh cho 1 TG hb "?
- Em dự định sẽ làm gì khi tham gia vào bản đồng ca của những ngời ?
I Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Nắm đợc nd của 3p.châm hội thoại :-PC về quan hệ +PC +PC về cách thức -Biết vdg và có ý thức sử dụng đúng những PC này trong gt
II Chuẩn bị
-GV: TK sgk ,sgv ,TKBG
-HS :Đọc và trả lời câu hỏi
III Tiến trình tiết học
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ:
- Nêu những PC hội thoại đã học ?
C Bài mới :
Hđ1
Trong TV có thành ngữ " Ông nói gà,
bà nói vịt", TN này để chỉ tình huống
hội thoại nào?
?Thử tởng tợng xem điều gì sẽ xảy ra
nếu xuất hiện những tình huống hội
-> Những cách nói đó làm cho ngờinghe khó tiếp nhận hoặc tiếp nhận ko
đúng nội dung đợc truyền đạt làm cho
gt ko đạt kq nh mong muốn (Ngờinghe ko hiểu hoặc hiểu sai ý)
=> Khi gt cần nói ngắn gọn , rànhmạch, rõ ràng
-2 cách:
14
Trang 15những nhận định về truyện ngắn của
-ông ấy" theo mấy cách?
?Để ngời nghe ko hiểu lầm,phải nói
Vì sao ô lão ăn xin và cậu bé đều cảm
thấy nh mình đã nhận đợc từ ngời kia
?Qua các câu TN, ca dao ở BT1, ông
cha khuyên chúng ta điều gì?VD?
GV:Giải thích câu : "Kim vàng…câu"
-> Không ai dùng một vật quý (chiếc
kim vàng) để làm một việc không
t-ơng xứng với giá trị của nó (uốn
thành chiếc lỡi câu)
?Phép tu từ nào có liên quan đến PC
+ Nếu " của ông ấy" bổ sung cho
"truyện ngắn" thì có thể hiểu là:Tôi
đồng ý với những nhận định của 1hoặc nhiều ngòi nào đó về truyệnngắn của ông ấy( Truyện do ông ấystác)
-Tuỳ ý muốn dđạt có thể chọn 1 trongcác cách sau:
+Tôi đồng ý với nhận định của ông ấy
* Ghi nhớ: Sgk(22)
III PC lịch sự:
Vd: Ngời ăn xintuy ko có của cải tiền bạc nhng cả 2
đều cảm nhận đợc t/c mà ngời kiadành cho mình Đặc biệt là t/c của cậu
bé dành cho ông lão Ông lão ở h/cbần cùng nhng cậu bé ko hề tỏ rakhinh miệt mà vẫn có thái độ và lờinói hết sức chân thành, thể hiện sự tôntrọng, quan tâm đến ông lão
Cả 2 đều nhận đợc sự chân thành vàtôn trọng lẫn nhau
=>Khi gt cần tôn trọng ngời đối thoại,
ko phân biệt giàu nghèo, sang hèn
*Ghi nhớ:Sgk(23)
IV.Luyện tập:
BT1: KĐ vai trò của ngôn ngữ trong
đs và khuyên ta trong gt nên dùng lời
lẽ lịch sự, nhã nhặn
VD:
- Chim khôn kêu … dễ nghe
- Vàng thì thử lửa thử thanChuông kêu thử tiêng ngời ngoan thửlời
- Chẳng đợc miếng thịt miếng xôiCũng đợc lời nói cho xuôi tấm lòng
- Một lời nói quan tiền thúng thóc Một lời nói dùi đục cẳng tay
- Một câu nhịn, chín câu lànhBT2:Nói giảm, nói tránh
BT3:
a nói mát
b nói hớt15
Trang 16-?Mỗi từ ngữ trên liên quan đến PC hội
thoại nào?
? Vận dụng những PC hội thoại đã
học để giải thích vì sao ngời nói đôI
khi phải dùng những cách nói nh:
a Nhân tiện đây tôi xin hỏi
b Cực chẳng đã tôi mới phải nói…
c đừng nói leo, đừng ngătý lời nh thế
? Giải thích nghĩa của các thành ngữ
sau và cho biết mỗi thành ngữ đó liên
quan đến PC hội thoại nào?
c Những cách nói này báo hiệu cho ngời đối thoại biết là ngời đó đã
không tuân thủ PC lịch sự, cần chấm dứt điều đó
- Nói nh dùi đục chấm mắm cáy: Nói không khéo, thô cộc, thiếu tế nhị( PC lịch sự)
D.CC:-Nêu ddd của 3 PC hthoại vừa học?
Sử dụng yếu tố miêu tả
trong văn bản thuyết minh
16
Trang 17
.Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Hiểu đợcvb TM có khi phải K/h với ytố mtả thì vb mới hay
-Có ý thức và K/n vdụng ytố mtả khi viết bài
?Tìm những câu trong bài TM về đ đ
tiêu biểu của cây chuối ?
?Chỉ ra những câu có ytố miêu tả về cây
chuối và co biết td của ytố mtả ?
+Quả chuối tiêu xanh có thể lấy nhựa
làm thuốc chữa bệnh ngoài da Quả
chuối hột xanh thái lát mỏng phơi khô
xao vàng , hạ thổ , tán thành bột là 1 vị
thuốc trong đông y chữa sỏi thận rất tốt
?Từ việc pt vb trên , em thấy yếu tố mtả
có công dụng gì trong vb TM?
Hđ4: Hd luyện tập
?Bổ sung ytố mtả vào các chi tiết TM:
I.Tìm hiểu ytố mtả trong vb TM:
+Vb : cây chuối trong đs VN -nhấn mạnh :vai trò của cây chuốitrong đs vc và tt của ngời VN từ xa->nay và thái độ của con ngời trongviệc trồng chuối
Đ I: Hầu nh ở nông thôn nhà nàocũng trồng chuối
Đ II: Cây chuối là thức ăn , thức dg từthân đến lá , từ gốc đến hoa quả
Đ III: Quả chuối là 1 món ngon
+ytố mtả:
-những cây chuối thân mềm vơn lên
nh những trụ cột nhẵn bóng lá xanhmớt Chuối trứng cuốc Khi chín
vỏ chuối có những vết lốm đốm nh vỏtrứng cuốc
-Buồng chuối dài từ ngọn cây uốn trĩuxuống tận gốc cây
=> Làm cho đtợng hiện nên cụ thể dễcảm , dễ nhận hấp dẫn
->Bài TM có thể k/h sử dụng ytố miêutả
*Bổ sung : - Phân loại : chuối tây ,tiêu,hột, lá
-TM thêm về công dụng của thân lábắp hoa
+Thân chuối : khi đã hết quả , dùng
để chăn nuôi lợn , gà Bẹ chuối phơilàm dây buộc , bẹ tơi dùng cặp cua
bể , thân làm phao bơi
+Lá chuối :tơi để gói quà xôi ,ngô ,gói bánh trng,bánh nếp ,dẻo vừa vệ sinh ,vừa thơm,.tránh ô nhiễmmôi trờng,
Ghi nhớ : SGK (25)
II Luyện tập :
17
Trang 18-thân chuối ?
mẻ rễ chịu -lá chuối tơi xanh rờn ỡn cong cong Lá chuối khô lót ổ nằm vừa mềmmại , vừa thg thoảng mùi thơm dân dã
cứ ám ảnh những kẻ tha hơng -quả chuối chín vàng vừa bắt mắt vừadậy lên mùi thơm ngọt ngào , quyến
rũ -bắp chuối màu đỏ tơi hoặc đỏ đậmuốn cong nh một búp sen
-Nõn chuối màu xanh non uốn congtròn nh một bức th còn phong kín đg
đợi gió mở ra Bt2 :tách có tai, chén ko có tai khi uống trà
Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả
trong văn bản thuyết minh
.Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
- Rèn luyện sử dụng ytố mtả khi viết bài TM
_CB:Gv:Tk sgv ,cbị 1số bài làm theo yêu cầu.
HS : Làm bài tập theo yc.sgk(28)
2.Tìm ý, lập dàn ý:
a,MB:
Trâu ơi ta bảo trâu này
Đã từ lâu, con trâu gắn bó với đs củangời nd ở làng quê VN.Vì thế đi tới18
Trang 19-Đi vào tranh dg.
-Đi vào thơ ca
+Là nguồn thực phẩm và là nguyênliệu chế biến đồ mĩ nghệ
Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
- Thấy đc phần nào thực trạng cs c' trẻ em trên TG hiện nay, tầm qtrg của vđề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
- Hiểu đc sự qtâm sâu sắc c' cộng đồng qtế đvới vđề bvệ,chăm sóc trẻem
Trang 20-? Nêu xuất xứ của vb -?
?Vb gồm 17 mục đựơc chia làm mấy
phần?
?Nêu nd chính từng phần?
?Nếu bỏ các con số và đề mục thì vb
này hiện ra theo pthức b' đạt nào?
-TE dễ xúc động và yếu đuối trớc sự
bất hạnh cha tự nuôi sống đợc b' thân,
còn p' sống phụ thuộc vào gđ
?Em hiểu ntn về: tơng lai c'TE p' đợc
*.Bố cục:4p
P1:2mục đầu:Nhận thức của cộng
đồng TG vềTE và quyền sống của trẻ
Trang 21vị lđ các qgia p' quyết tâm vợt qua
những kk trong sự nghiệp vì TE
- Bị trở thành nạn nhân c' ctr và bạolực
-P' chịu n` thảm hoạ của đói nghèo,khủng hoảng
-Chết do suy dinh dỡng và bệnh tật
+Tb` rõ ràng,khúc chiết và rất thốngthiết
+ Dùng nhiều điệp ngữ (hằngngày,mỗi ngày) mang ý nghĩa khẩncấp
+Nhiều cụm từ có sức gợi cảm mạnhmẽ:n` hiểm hoạ, nỗi bất hạnh , n`thảm hoạ
=>Tổ chức LHQ đã nhận thức rõ thựctrạng đau khổ trg cs c' TE trên TG vàquyết tâm giúp các em vợt qua nhữngbất hạnh này
D.CC:-Nêu nhận thức, tcảm của em sau khi học xong p` thách thức?
-Theo em, nỗi bất hạnh c' TE có thể giải thoát = cách nào?
Trang 22Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
- Thấy đc phần nào thực trạng cs c' trẻ em trên TG hiện nay, tầm qtrg của vđề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
- Hiểu đc sự qtâm sâu sắc c' cộng đồng qtế đvới vđề bvệ,chăm sóc trẻem
Đứng trớc thực trạng đau khổ bất hạnh của TE trên TG LHQ đã quan tâm giúp
đỡ các em vợt qua thực trạng ấy = cơ hội và nvụ gì , chúng ta cùng tìm hiểu
?Bản tuyên bố nêu mấy nhiệm vụ ?
?Tóm tắt các nvụ cụ thể để thực hiện
qTE?
II Phân tích (tiếp)
c,Nhận thức về khả năng có thể thực hiện đ ợc lời tuyên bố vì TE của cộng
đồng qtế :
-Các nớc có đủ các phơng tiện và kiếnthức để bảo vệ sinh mệnh của TE ,loạitrừ đợc 1phần rất lớn những nỗi khổ
đau của TE -Công ớc quyền TE tạo ra 1 cơ hộimới
- Bầu kk ctrị qtế có thể tạo ĐK dễ dàngcho việc thực hiện nhiệm vụ đó
=>Là những đk ,cơ hội thuận lợi cb đểcộng đồng qtế có thể đẩy mạnh việcchăm sóc bv TE
d Các giải pháp cụ thể của cộng đồng
-Tạo cơ hội cho TE
-Cần cấp bách khôi phục lai cơ hội sứctăng trởng kt
22
Trang 23-T/c toàn diện của nhiệm vụ đợc thể
hiện rõ :từ tăng cờng sức khoẻ đến
học hành ,từ cs hiện tại ->tg lai của
t/e ,từ các đối tợng đợc quan tâm
-Đây là nhiệm vụ quan trọng hàng
đầu của cộng đồng qt và mỗi qgia
thể hiện sự quan tâm của xh Vđề
đồng qtế và từng quốc gia cho sự sốngcòn và phát triển của trẻ em
D.CC:-PT P cơ hội để thấy đợc những đk thuận lợi cho việc chăm sóc bvệ TE?
-PT t/c toàn diện của nvụ nêu ở p4?
Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Nắm đợc mqh chặt chẽ giữa các PC hthoại và t/huống gt.
-Hiểu đc PC h/thoại ko p' là n` qđịnh bắt buộc trg mọi t/huống gt; vì n` lí do khác nhau, các PC hthoại ko đc tuân thủ
CB:Gv:Tk sgv ,TKBG.
HS: Đọc và cbị bài
Tiến trình tiết học
23
Trang 24?Cho biết trong tình huống nào ,
ph-ơng châm hội thoại ko đợc tuân thủ ,
vì sao ?
Hs đọc
?Câu trả lời của Ba có đáp ứng nhu
cầu thông tin An mong muốn ko ?
?Có pc ht nào ko đc tuân thủ ?
?Vì sao ngời nói ko tuân thủ pc ấy ?
HS:
-Vì ngời nói ko biết chính xác và để
tuân thủ PC về chất (ko nói n` điều ko
có = chứng)-> P' nói chg chg:khoảng
đầu TK XX
?Nêu các tình huống tơng tự ?
?Khi bác sĩ nói với một ngời mắc
bệnh nan y về tình trạng sức khoẻ của
ngời đó thì pc ht nào ko đc tuân thủ ?
?Vì sao bác sĩ phải làm nh vậy ?
GV: Nh vậy ko phải là sự nói dối nào
?Khi nói "tiền bạc chỉ là tiền bạc " thì
có phải ngời nói ko tuân thủ pc về lg
I.Qhệ giữa PC thoại với t/huống gt:
VD: Chào hỏi
- Câu hỏi của chàng rể trg t/huống #
có thể đợc coi là tuân thủ PC Lsự, thểhiện sự quan tâm đến ngời # Nhngtrg t/huống này ngời đợc hỏi bị gọi từtrên cây cao xuống vào lúc ngời đó
đang làm việc thì đó là 1 việc quấyrối, gây phiền hà cho ngời #
ko tuân thủ các PC hội thoại đã học.Vì ngời nói vụng về, vô ý, thiếu vh'gtiếp
2.VD:sgk(37)-Ko
-> Không tuân thủ PC về lợng(kocung cấp thông tin nh An mongmuốn)
3.VD:
- Bsĩ ko thể nói thật về tình trạng sứckhoẻ của ngời mắc bệnh nan y , thayvì nói thật căn bệnh ko thể chữa đc.,bsĩ có thể động viên ngời bệnh là nếu
cố gắng sẽ vợt qua hiểm nghèo-> Ko tuân thủ PC về chất(nói điềumình ko tin là đg' )
- Bác sĩ phải làm nh vậy vì đó là việclàm nhân đạo cần thiết giúp cho bệnhnhân lạc quan hơn,có nghị lực hơn đểsống khoảng (t) còn lại c' cđ
=>Trg bất kì t/huống gt nào mà có 1
yc nào đó quan trg hơn ,cao hơn yctuân thủ pc ht thì phơng châm hộithoại có thể không đợc tuân thủ 4- Khi nói "tiền bạc chỉ là tiền bạc "nếu nhận xét về nghĩa tờng minh thì24
Trang 25hay ko?
-?Vậy phải hiểu ý nghĩa câu này ntn?
?Thái độ của chân tay đã vi phạm
pc ht nào ?Việc ko tuân thủ pc ấy có
lí do chính đáng ko ?Vì sao ?
câu này ko tuân thủ về lợng nhng xét
về hàm ý thì câu này có nội dung(tiền bạc chỉ là pt để sống chứ ko phải
là mục đích cuôí cùng của con ngời
từ đó răn dạy ngời ta ko nên chạytheo tiền bạc mà quên đi những thứ #quan trọng hơn thiêng liêng hơn trongcs).->tuân thủ pc về lợng
=>Việc ko tuân thủ pc ht có thể dongời nói muốn gây sự chú ý để ngờinghe hiểu câu nói theo một hàm ý nào
-Vì cách nói của ông bố với con (cậu
bé 5 tuổi ) là ko rõ (còn đối với mộtngời # thì có thể là một thông tin rõràng )
BT2 :Vi phạm lịch sự ->ko thích hợpvới tình huống giao tiếp
Vì : theo nghi thức giao tiếp thông ờng đến nhà ai trớc hết phải chào hỏichủ nhà , sau đó mới đề cập đếnchuyện #
th-D -CC : -Cần vdụng pc ht trong gt ntn cho hợp lí ?
E -HDVN : -Học thuộc ghi nhớ., lấy vd minh hoạ
I Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Viết đợc bài văn thuyết minh theo yc có sử dụng biện pháp nt và miêu tả một cáchhợp lí và có hiệu quả
-Rèn kĩ năng làm bài văn tm
II Chuẩn bị
GV :ra đề , lên đáp án ,thang điểm
HS: ôn tập pp làm bài tm , chuẩn bị vở làm bài
III Tiến trình tiết học
A Tổ chức lớp
B Kiểm tra bài cũ
C Bài mới :
I Đề bài : GV ghi đề bài
- Cây nhãn ở quê em
II Yêu cầu:
1 Về kĩ năng:
- Làm đúng kiểu bài TM ( có xen các yêú tố nghệ thuật và miêu tả)
- Bố cục đủ 3 phần, kết cấu chặt chẽ, diễn đạt tốt
25
Trang 26- Nhãn là loại cây thân gỗ, họ nhà vải, sinh sống ở vùng nhiệt đới.
- Tán lá sum suê, xanh quanh năm
- Hoa hình ngôi sao nhỏ, màu trắng, cho nhiều mật
- Hoa nở vào tháng giêng, hai (âm lịch) , quả thu hoạch vào tháng 6, 7 (âm lịch)
- Quả mọc thành chùm , quả to, tròn nh hòn bi ve, màu nâu, vị ngọt, cùi dày, thơm, hạt đen
- Nhãn có nhiều loại, HY nổi tiếng với nhãn lồng
1,2 Lạc đề, sai cơ bản về nội dung và phơng pháp,
D.CC:- GV thu bài và nhận xét tiết KT.
E.HDVN: Xem lại phơng pháp làm bài.
Soạn bài: Chuyện ngời con gái Nam Xơng
Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Hiểu đợc vẻ đẹp truyền thống cuả ngời PNVN qua nv Vũ Nơng
-Thấy đợc số phận oan khuất của họ trg XHPK
-Bc' đầu tìm hiểu ~ thành công về nt của tp: nt dựng truyện, nt xdựng nv
Lê Thánh Tông , ông vua đã lập lên 1 vơng triều thịnh trị nhất trong lsử cđ pk
VN , 1 lần ngang qua miếu thờ Vũ Nơng đã làm bài thơ "Lại bài viếng Vũ Thị "
Vũ Thị là ai ? Nàng là ngòi có những phẩm hạnh ntn mà 1 vị vua cũng phải quan tâm tới , chúng ta sẽ tìm hiểu về nàng qua tác phẩm "Chuyện " của ND
26
Trang 27Hđ2 :
?Nv tt trong tp này là nv nào ?
?Dựa vào cđ nv tt , có thể chia tp
thành mấy phần ? nêu nd chính của
từng p ?
GV: Cũng còn những cách phân đoạn
khác nhau nh:
+ Phân làm 3 đoạn:
- Vũ Thị Thiết lấy chồng và CS của
nàng khi Trơng Sinh đi xa
- Trơng Sinh trở về vu oan cho nàng
HD, là học trò sx của NBKhiêm từng
đỗ cử nhân Sống ẩn dật, gần gũi với
nd lđ
2 Đọc, tt , tìm hiểu ct.Đọc ,tt:
Đọc: rõ ràng chú ý lời thoại giọng thathiết tình cảm
.Tìm hiểu CT:2,3,4,5,8,13
3 Tp : Xuất xứ: Là thiên thứ 16 trong TKML
đợc tái tạo trên cơ sở của 1 truyện cổtích VN
-Là tp tự sự có sử dụng k/h với biểucảm
-Vì đây là câu chuyện về cđ 1 nv theo
1 chuỗi sự việc Chuyện đợc kể theongôi thứ ba các lời nói của nv thấm
đẫm cảm xúc Bố cục :2 p-P1: Từ đầu ->việc trót qua rồi : VũNơng và câu chuyện oan khuất củanàng
-P2 : còn lại : chuyện li kì của Vũ
N-ơng sau khi nàng chết
II PT :
a,VN và câu chuyện oan khuất của nàng
* Khi cha lấy chồng:
-Tính tình thuỳ mị nết na, t dung tốt
đẹp
* Khi mới lấy chồng :
- Trơng có tính đa nghi đối với vợphòng ngừa quá mức Nàng giữ gìnkhuôn phép , không từng để lúc nào
vợ chồng phải đến thất hoà
+ Lời kể ngắn gọn nhng đã phần nàothể hiện đợc thái độ trân trọng của tg-> VN là ngời phụ nữ xinh đẹp nết
na, hiền thục Nàng biết c xử đúngmực , khéo léo, hết lòng vun đắp hp27
Trang 28HS: -Ts quỳ xuống đất ->thụ động
ko biết lo cho mẹ già, vợ đang mang
thai
? Khi TS ra trận VN ở nhà ntn?Tìm ~
chi tiết minh hoạ?
? Nx của em về ~ việc làm đó của
và đánh giá cao công lao của nàng đối
với gđ nhà chồng song tiếc rằng
mong ớc của bà không những không
đợc thực hiện mà tai hoạ sắp ập xuống
với con dâu bà cũng lại chính từ đứa
con trai đa nghi và độc đoán của bà
?Ng nhân nào dẫn đến sự đổ vỡ trg gđ
VN?
HS:-TS vốn sẵn tính đa nghi +câu nói
của con
?Nỗi oan của VN là gì? Tg đã dẫn dắt
câu chuyện ntn để nỗi oan ko thể
thanh minh đc.?
GV:
- Tác giả đã dẫn dắt câu chuyện Vũ
Nơng bị oan thật tự nhiên khéo léo
* Khi TS ra trận :-VN sinh con nuôi con, chăm sóc mẹchồng
-Thơng nhớ chồng
-Mẹ chồng ốm hết lời khuyên lơn ,thuốc thang , chết thơng xót ,lo machay tế lễ chu đáo
+ Câu văn biền ngẫu, hình ảnh ớc lệ
=>Vũ Nơng là ngời vợ thuỷ chung,
đảm đang tháo vát ,là nàng dâu hiếuthảo, ngời mẹ hiền rất mực yêu con
Trang 29-?Trc' sự nghi ngờ và hđ đối xử tệ bạc
của chồng,VN đã làm gì, mọi ngời
xung quanh nàng có thái độ ntn?
?Lời phân trần và lời than của VN trc'
khi chết có ý nghĩa gì?
HS:
- Ba lời nói của Vũ Nơng cất lên thật
đáng thơng và tội nghiệp Tuy nhiên
mỗi lời nói lại có một màu sắc riêng:
+ Lần 1 là lời nói mở đầu chân thành
để chuẩn bị giãi bày cụ thể: Nàng nói
đến thân phận mình, tình nghĩa vợ
chồng và khảng định tấm lòng chung
thuỷ trong trắng của nàng, cầu xin
chồng đừng nghi oan nghĩa là nàng
cũng đã hết lòng tìm cách hàn gắn
cái hạnh phúc gia đình đang có nguy
cơ tan vỡ.Nàng phân trần để chồng
hiểu rõ lòng mình, muốn biết tại sao
chồng nàng lại nghi oan nh vậy cho
nàng Rất tiếc là TS lại không nói rõ
vì sao nghi vợ
Cái mù quáng của sự ghen tuông độc
đoán đã xui y làm nh vậy
+ Lời thoại thứ 2 nói lên nỗi đau đớn
thất vọng khi không hiểu vì sao nàng
lại bị đối xử bất công, bị mắng nhiếc
và bị đánh đuổi đi , không có quyền
đợc tự do bảo vệ, ngay cả khi họ hàng
và làng xóm bênh vực và biện bách
cho nàng Đây là lời tuyệt vọng đành
cam chịu hoàn cảnh số phận
+ Lời nói cuối cùng trên bến Hoàng
Giang là lời thề ai oán và phẫn uất,
quyết lấy cái chết để chứng minh sự
oan khuất và sự trong sạch vô tội của
? Theo em, vì sao VN lại phải chịu
nỗi oan khuất?
HS:- Vì:
-Cuộc hôn nhân của VN và TS không
bình đẳng
- Tính đa nghi và gia trởng của TS
- Lời nói bất ngờ của bé Đản
-Nàng phân trần , hàng xóm biện bạch
và bênh vực cho nàng ,TS ko nghe ->
đánh đuổi nàng đi -Tắm gội chay sạch chạy ra bếnHGiang than
- Nhảy xuống sông tự tử
+Các tình tiết sắp đặt rất lôgic và đầy
đủ kịch tính tạo nên tình huống bấtngờ , thắt nút câu chuyện khéo léo( vũ Nơng đã bị đẩy đến bớc đờngcùng , nàng đã mất tất cả , đành phải
cố gắng chấp nhận số phận khi mọi cốgắng không thành)
=> VN phải chịu nỗi oan khuất vàphải chết bi thảm
29
Trang 30- Sự hồ đồ và độc đoán của TS
?Cái chết của VN nói lên điều gì?
?Qua cái chết của VN em cảm nhận
đc điều gì về thân phận của n` ngời
PN trg XHPK?
-Họ là những ngời có p/c tốt đẹp
nh-ng thân phận phụ thuộc, đau khổ
?Ngoài VN, em còn biết nv nào cũng
p' chịu nỗi oan nh VN?
HS:-Thị Kính
=>Cái chết của VN là hđ quyết liệt đểbảo vệ danh dự
=>Tố cáo thói ghen tuông ích kỉ ,sự
hồ đồ vũ phu của ngời đàn ông vànhững luật lệ hà khắc của cđ pk
=>Niềm cảm thơng của tg đối với
ng-ời phụ nữ
D.CC:-TT P1 và nêu ~ p' chất tốt đẹp của VN?
-Em có cảm nhận ntn về thân phận ngời PN dới cđ PK?
E.HDVN: TT truyện+pt P1+Soạn tiếp P2.
Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Tiếp tục hiểu đc vẻ đẹp trg tâm hồn của ngời PNVN qua nv Vũ Nơng
-Tìm hiểu ~ thành công trg nt củatp: nt dựng truyện,xdnv, sự stạo trg việck/h yếu tốkì ảo với ~ tình tiết có thật tạo nên vẻ đẹp riêng của thể loại truyền kì
Trang 31-?TT P2 và nhắc lại nd?
?Tìm n~ chi tiết kì ảo trong truyện ?
?Cách thức đa yếu tố kì ảo vào trong
truyện của tg ND có gì đặc biệt?
?Cách thức đa ytố kì ảo xen với ytố
thật có ý nghĩa gì ?
?Đọc đoạn hội thoại giữa VN và
PL ?Câu nói nào của VN làm em
?Tại sao VN chỉ trở về trong giây lát ?
?Câu nói cuối cùng cảu nàng khi trở
về là gì?
?Câu nói ấy có ý nghĩa gì ?
?Các tình tiết kì ảo trên có ý nghĩa
+Yếu tố kì ảo xen yếu tố thực
->Làm cho TG kì ảo lung linh, mơ hồtrở nên gần gũi với cđ thực, làm tăng
độ tin cậy, khiến ngời đọc ngỡ ngàng.-Tôi tất phải tìm về có ngày
->VN vẫn day dứt về nỗi oan vô tội,tha thiết đc sống,ko muốn mg tiếngxấu xa ngay cả khi đã chết, ko quên
đc quê hơng, gđ
+VN hiện về:
Ngồi trên 1 chiếc kiệu hoa rực rỡ
-Ng` trở về uy nghi-> Nơi thuỷ cung ng` đc đối xử đúngvới phẩm giá của mình
-VN chỉ hiện về trg giây lát
- Đa tạ tình chàng , thiếp chẳng thểtrở về nhân gian đc nữa
-> VN là ngời độ lợng, thuỷ chung,ânnghĩa, tha thiết với hphúc gđ
- >Buộc tội XHPK chỉ đem đến chong` oan trái và đau khổ
=> Các tình tiết kì ảo có ý nghĩa tạonên kthúc có hậu( sự chiến thắng củacái thiện) +Hoàn thiện thêm nét đẹptrg t'/c' của VN+thức tỉnh ngời đọc+Kđ niềm thơng cảm của tg đvới sốphận bi thảm của ngời PNtrg XHPK
III Tổng kết:
1, NT:
-Bố cục chặt chẽ, nv có t'/c' riêng -Ntxd truyện khéo léo
-K/h tự sự với trữ tình -Stạo nhiều ytố hg đg ->khắc sâu giátrị tố cáo của tp
2Nd : -KĐ vẻ đẹp và số phận bi kịch của ng-
ời pn VN trong cđ pk -Niềm thơng cảm đối với số phận oannghiệt
-Tố cáo ctr pk , qn hẹp hòi , hà khắccủa những luật lệ pk
Trang 32-
-Tuần 4 Tiết 18
S: 13 9.2010
D: 20 9 2010
Xng hô trong hội thoại
.Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
- -Hiểu đợc sự pp , tinh tế và giàu sức biểu cảm của hệ thống từ ngữ trong tiếng việt-Hiểu đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô với tình huống gt
?Pt sự thay đổi về cách xng hô của
DM và DC trong hai đoạn trích ?
1Từ ngữ xng hô và cách dùng :-ngôi thứ nhất : tôi, tao chúng tôi
2 :mày mi chúng mày
3 :nó hắn chúng nó,họ -Suồng sã : mày tao
-Thân mật : tớ cậu -trang trọng , nghi thức : tôi , quý vị 2.Đ1: anh ,em , ta, chú mày
Đ2 : Tôi, anh
Đ1:DC xg.hô với DMèn :em- anh
DM " DC : ta -chú mày
=>Là sự xng hô bất bình đẳng DC ởthế có mặc cảm thấp hèn ; còn DM thìngạo mạn hách dịch
Đ2 :Cả hai nv đều xng hô là :tôi, anh
=>là cách xng hô bình đẳng DM kocòn ngạo mạn , hách dịch vì đã nhận
ra tội lỗi của mình còn DC thì hết mặccảm sợ hãi , hèn kém
Ghi nhớ :sgk (39)
II Luyện tập
BT1 :nhầm chúng ta với chúng tôihoặc chúng em vì từ xh trong TV rấtpp
Chúng ta gồm cả ngời nói và ngờinghe
-Chúng em (tôi) :ko bao gồm ngờinghe
BT2 : Xh nh thế để thể hiện tínhkhách quan và khiêm tốn
BT3 :Chú bé gọi ngời sinh ra mình là
mẹ ->bình thờng , xh với sứ giả : 32
Trang 33là : thầy , con -Thầy giáo cũ tôn trọng cg vị hiện tạicủa ngời học trò cũ nên gọi học trò cũ
là ngài
=>Qua cách xh của hai ngời , ta thấycả hai thầy trò đều đối nhân xử thế rấtthấu tình đạt lí
D.CC : -Nêu nx của em về từ ngữ xhô và việc sử dụngtừ xhô trong TV ?
.Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Nắm đợc 2 cách dẫn lời nói hoặc ý nghĩ: Cách dẫn gián tiếp và cách dẫn trực tiếp
trực tiếp Vậy em hiểu dẫn tt là gì?
? Trg VD, p` in đậmlà lời nói hay ý
nghĩ?
? Các p` in đậm đó đc tách ra khỏi p`
I.Cách dẫn trực tiếp:
VD: sgk(53)Phần a là lời nói
=>Dẫn trực tiếp là nhắc lại nguyênvăn lời nói hay ý nghĩ của nv;lời dẫn
Trang 34-Có thể thay = từ là trg trờng hợp này.
=>Dẫn gián tiếp là thuật lại lời nóihay ý nghĩ của 1ng` hay 1 nv , có điềuchỉnh cho thích hợp, lời dẫn gt ko đặttrg dấu ngoặc kép
b, Dẫn tt: trg cuốn sách"CTHCM "thủ tớng PVĐ viết:"giản dị "
-Dẫn gt:
Trg cuốn sách" CTHCM "thủ tớngPVĐ KĐ rằng HCM là ng` giản dị BT3:
VN cùng nhân đó gửi 1 chiếc hoavàng và dặn PL nói hộ với chàng Tr-
ơng rằng nếu còn nhớ
D.CC:Phân biệt cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp.?
E.HDVN:Học thuộc ghi nhớ
Trang 35-?Hãy nêu 1 số t/h# trg cs, htập mà cần
p' vdụng k/năng tt vb tự sự ?
HĐ3:
? Các sự việc chính đã nêu đầy dủ
ch-a? Có thiếu sv nào qtrg ko?Tại sao đó
Gv gọi hs tt -nx và cho điểm
yếu do cuộc sống đặt ra
->TT vb giúp ng` đọc, ngời nghe dễnắm đc nd chính của1 câu chuyện
II.Thực hành tt vb tự sự:
-Sgk nêu 7 sự việc khá đầy đủ cốttruyện, tuy vậy vẫn thiếu 1sv rấtqtrọng, đó là sau khi VN trẫm mình
1 đêm TS cùng con trai ngồi bên đèn,
đứa con chỉ chiếc bóng và bảo đó làngời đàn ông vẫn đến đêm đêm Sựviệc này làm TS hiểu là vợ bị oan chứ
ko p' đến tận khi PLkể nh sự việcthứ 7 đã nêu trg sgk
-Sự việc thứ 7 cha hợp lí
+ Sửa: Giữ nguyên 4 sự việc đầu-Bổ sung sự việc 5: TS hiểu nỗi oancủa vợ
-Sv 6 giữ nguyên.Sv7 bớt chi tiết:biết
? Từ "kinh tế" trong bài thơ "vào ngục
I Sự biến đổi và phát triển của từ ngữ:
-Kinh tế : là hình thức nói tắt của từ35
Trang 36QĐ cảm tác" có nghĩa là gì ?
-?Ngày nay chúng ta chúng ta có hiểu từ
này theo nghĩa nh cụ PBC đã dùng hay
ko ?
"kinh bang tế thế " ,nghĩa là trị nớc cứu
đời Cả câu thơ có ý nói tg ôm ấp hoàibão trông coi công việc cứu giúp ngời
đời -Kinh tế nay đợc dùng theo nghĩa hẹphơn Có nghĩa là toàn bộ hoạt động củacon ngời trong lđ sx , trao đổi phân phối
và sử dụng của cải vật chất làm ra
?Tìm vd tơng tự ?
?Qua đó ,em có nx gì về nghĩa của từ?
Gọi h/s đọc vd:
?Xđ nghĩa của từ " xuân" và từ "tay''
cho biết từ nào đợc dùng theo nghĩa
gốc , từ nào dùng theo nghĩa chuyển ?
?Từ xuân2 và tay2 đợc chuyển ng
nay : anh chị của bố mẹ mình 2VD : sgk (55)
a Xuân1 : mùa chuyển tiếp từ đôngsang hạ đợc coi là mùa mở đầu củanăm ->(nghĩa gốc )
Xuân2 : là tuổi trẻ -> nghĩa chuyển(ẩn dụ )
b, tay 1 : bộ phận phía trên của cơthể , từ vai đến các ngón tay , dùng đểcầm nắm -> nghĩa gốc
Tay2 : ngời chuyên hđ hay giỏi 1môn, 1nghề nào đó -> nghĩa chuyển(hoán dụ )(lấy tên bộ phận -> toàn cơthể )
-Đợc dùng với nghĩa chuyển .trà ở
đây có nghĩa là sp từ thực vật , đợcchế biến thành dạng khô , dùng đểpha nớc uống -> chuyển theo pthức ẩn
dụ BT3 :-Đc dg` với ng` chuyển theo pthức ẩn
dụ, chỉ ~ khí cụ dg` để đo,có bề ngoàigiống đồng hồ
BT4:
Hội chứng suy giảm miễn dịch(SIDA)-Hội chg phg bì ,hội chg bằng rởm
-Ngân hàng NNVN(cơ quan pháthành và lu trữ giấy bạc )->ngân hànhmáu (lợng máu dự trữ dùng để cc)Ngân hàng đề thi , ngân hàng gen ,ngân hàng dữ liệu
Sốt (ốm thân tăng nhiệt )->sốt đất, sốtgiá, sốt hàng
vua (ngời đứng đầ nhà nớc pk)-> vuadầu , vua bóng đá
Đ Củng cố: Nêu các cách phát triển từ vựng?
36
Trang 37Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-T hấy đc cs xa hoa của vua chúa,sự nhũng nhiễu c' quan lại thời Lê trịnh và thái
Hđ1:Gt bài mới : Gvgthiệu bài:
"VTTBút" c' PĐH gồm 88 mẩu chuyện nhỏ ghi chép tản mạn, tuỳ theo cảm hứng
về ~ vấn đề XH,con ngời mà tg chứng kiến và suy ngẫm "chuyện cũ trg phủ " là1trg số 88 mẩu chuyện trg "VTTB"
cốt truyện),k/c tự do,tả ng`, kể việcvà
trình bày cảm xúc, ấn tợng c' ng` viết
GV: thể loại tuỳ bút trg đại ko hoàn
toàn giống thể loại tuỳ bút hiện đại
nh "Cô Tô", "Mùa xuân c' tôi"
?Nêu bố cục c' vb?
? Nhắc lại nd P1?
?Tg mtả ~ thú ăn chơi nào c' chúa
ITìm hiểu chung1.Tg:Sgk( 60)2.Đọc, tìm hiểu c thích:
3.Tác phẩm:
Xuất xứ: SGK (60)Thể loại: Tuỳ bút
Trang 38-?Tìm ~ chi tiết mtả thú chơi đèn đuốc
? Tại sao k thúc P1 tg lại nói:"Kẻ thức
giả biết đó là triệu bất tờng" ?
HS: Cảnh đc mtả là cảnh thực ở ~
khu vờn đầy"trân cầm, dị thảo", cổ
mộc thạch quái" lại đc bày đặt
nh-"bến bể đầu non",~ âm thanh lại gợi
cảm giác ghê rợn trc' 1 cái gì đang tan
tác đau thơng chứ ko p' cảnh đẹp yên
bình,phồn thực->Cảm xúc chủ quan c'
ông đến đây đc bộc lộ,xem đó là điều
gở, điều chẳng lành( triệu bất tờng)
->Báo trc' sự nguy vong
?Dựa vào kiến thức lịch sử, em thấy
lời tiên đoán c' tg đúng hay sai?
HS: -Điều đó đã xảy ra ko bao lâu khi
Trịnh Sâm chết
? Nhắc lại nd P2?
?Dựa vào thế c' chúa, bọn quan lại đã
nhũng nhiễu dân = ~ thủ đoạn nào?
lần,= ko thì cũng p' tự huỷ bỏ của quí
c' m` Bọn hoạn quan thì vừa vơ vét để
ních đầy túi tham, vừa đc tiếng là
mẫn cán trg công việc nhà chúa
?Kết thúcP2,tg kể chuyện gì?
-Bà mẹ p' tự tay chặt đi 1 cây lê, 2 cây
lựu quí để tránh tai hoạ
* Thú chơi đèn đuốc:
-Mỗi tháng 3,4 lần
- Binh lính hầu dàn quanh 4 mặt hồ
* Thú chơi cây cảnh:
- Bao nhiêu loài trân cầm , dị thảo
- Cả cây đa to
+NT:
- Các sv đc kể cụ thể, chân thực và k'quan
-Liệt kê và mtả tỉ mỉ vài sự kiện đểkhắc hoạ ấn tợng
=>Chúa Trịnh thờng xuyên bày đặt~trò giải trí lố lăng, xa hoa, tốn kém
Để phục vụ thú ăn chơi, chúa sẵn sàngcớp đoạt ~ tài sản quý trg thiên hạ
b.Những thủ đoạn nhũng nhiễu dân c' bọn quan lại trg phủ chúa:
-Doạ dẫm
-Dò xem đêm đến lẻn ra ,sai lính đếnlấy
-Buộc cho gia chủ tội giấu vật cungphụng
->ỷ thế nhà chúa để hoành hành, tácoai tác quái
38
Trang 39đáo c' tg đã đc hiện ra:xót xa, tiếc,hận,giận mà ko làm gì đc vì m` chỉ làthảo dân dới q` cai trị c'1 vơng triềuthối nát.
III.Tổng kết:
1Nt:
-Ghi chép cụ thể, chân thực,sinh
động2,Nd:Phản ánh đs xa hoa c' vua chúa
và sự nhũng nhiễu c' bọn quan lại
*Ghi nhớ: Sgk(63)
C.CC:-Theo em, tuỳ bút # truyện ở chỗ nào?
-Qua vb này, em có thể k' quát 1 trg ~ ng nhân khiến c' q` Lê - Trịnh sụp đổ
Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
-Bc' đầu cảm nhận đc vẻ dẹp hào hùng c' ng` anh hùng dtộcNH trg chiến công đại phá quân Thanh
Hiểu sơ bộ về thể loại và giá trị c' lối văn trần thuậtk/h mtả chân thực, sinh động -Rèn k/n đọc , phân tích nv
Hđ1:Gt bài mới : Gvgthiệu bài:
Cho đến nay, trg lịch sử VH VN cha có 1 tp VH nào tái hiện lại1 cách chân thực
và sinh động 1 gđ lsử nc' nhà nh cuốn tiểu thuyết lsử "Hoàng Lê nhất thống chí" c' NGVP Hồi thứ 14 kể chuyện QTrung đại phá quân Thanh 1 cách chân thực và hào hùng Nó ko chỉ vẽ lên chân dung lẫm liệt c'ng` ahùng dt vĩ đại NH mà còn làm nổi
rõ sự thất bại thảm hại c' bọn XL nhà Thanh, sự đầu hàng phản bội nhục nhã của bè
lũ vua quan hèn mạt Lê Chiêu Thống, đóng đinh chúng vào lsử
39
Trang 40HS: P'a' gđ lsử đầy biến động c' XH
VN cuối TKXVIII.Lê Chiêu Thống
cho cái ngai vàng mục ruỗng c' m` đã
cầu viện nhà Thanh.Ng` a hùng dt NH
đại phá quân Thanh lập nên triều đại
?Đọc lời dụ quân lính lên đờng c' vua
QT.Qua lời dụ ấy em thấy đc ~ t
t-ởng, cảm xúc gì c' vua QT?
? Qua đó cho thấy vua QT là ng` ntn?
?Sự kiện nào xảy ra ở vùng Tam
* Bố cục:2p`
P1:Từ đầu->rồi kéo vào thành: Hình ợng ng` ahùng trg cuộc đại phá quânThanh
P2:còn lại:Sự đại bại của quân tớngnhà Thanh và tình trạng thảm hại c'vua tôi Lê Chiêu Thống
II.Phân tích :
a,Hình tợng ng` ah` NH:
-Nghe tin quân Thanh kéo vàoTLong .Bắc Bình Vơng giậnlắm, định cầm quân đi ngay
->Ngay thẳng, cơng trực,căm ghétbọn XL và~ kẻ bán nc'
-Lên ngôi lấy niên hiệu là QT
-Tự đốc suất đại binh
-> Biết nghe lẽ phải, hđ mạnh mẽ,nhanh nhẹn,xông xáo và quả quyết(có
sự tham khảo ý kiến c' cộng đồng),tính toán trc' sau
-Trg khoảng vũ trụ
->ý thức cao về chủ q` đất nc'
Hiểu rõ dã tâm c' bọnPK phơng Bắc.-Tự hào về công lao đánh đuổi giặcngoại xâm c' ông cha ta
-Tin tởng ở chính nghĩa c' cuộc hànhbinh diệt Thanh lần này
=> Là ng` có tài khích lệ quân sĩ cđ Sáng suốt và nhạy bén trg việc ptíchthời cuộc
-Thu nạp Ngô Thì Nhậm
-Tha tội cho Lân , Sở
40