Thực trạng và giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý của người cán bộ quản lý giáo dục trường THPT Lục Ngạn số 3, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

Song, ở nước ta công tác quản lý giáo dục còn kém hiệu quả, chiến lượcphát triển giáo dục 2001 - 2010 do thủ tướng Chính Phủ phê duyệt đã nhận định: “Trình độ quản lý giáo dục chưa theo

Để thực hiện được những mục tiêu trên thì vai trò của công tác quản lýgiáo dục là vô cùng quan trọng Quản lý được xem như là một trong ba yếu tốcủa sự phát triển, sự tiến bộ xã hội Quản lý không chỉ là yếu tố góp phần tạo ratrật tự, kỷ cương của xã hội mà còn là yếu tố thiết lập mối quan hệ giữa lao động

và tri thức, nhằm giúp cho hai nhân tố này phát huy một cách tối đa vai trò củamình

Quản lý giáo dục là một điều kiện để đảm bảo hoạt động giáo dục đào tạo

có kết quả đạt đến các mục đích đã hoạch định Khi thừa nhận vai trò của côngtác quản lý giáo dục, cũng có ý nghĩa thừa nhận sự tồn tại và vai trò của các yếu

tố cấu thành hoạt động giáo dục Trong đó cần nhấn mạnh đến vai trò của cán bộquản lý giáo dục với tư cách chủ thể quản lý Quản lý nói chung và quản lý giáodục nói riêng là một hoạt động mang tính khoa học, tính nghệ thuật, mặt khác

nó cũng hàm chứa những khó khăn, phức tạp Muốn thành công trong công việcquản lý thì đòi hỏi người cán bộ quản lý phải có những phẩm chất nhân cách đặcbiệt Những phẩm chất nhân cách này xuất phát từ đặc điểm lao động quản lý, từvai trò vị trí của người quản lý, từ đặc điểm, tính chất từng lĩnh vực, từng đốitượng quản lý cụ thể Để tạo hiệu quả quản lý, mỗi người cán bộ quản lý cần xâydựng cho bản thân một phong cách phù hợp với yêu cầu đặc điểm công tác củamình

Song, ở nước ta công tác quản lý giáo dục còn kém hiệu quả, chiến lượcphát triển giáo dục 2001 - 2010 do thủ tướng Chính Phủ phê duyệt đã nhận định:

“Trình độ quản lý giáo dục chưa theo kịp với thực tiễn và nhu cầu phát triển khi nền kinh tế đang chuyển từ kế hoạch hoá tập trung sang thị trường định hướng XHCN; Chưa phối hợp tốt và sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước và xã hội; Chậm đổi mới cả về tư duy và phương thức quản lý; Chậm đề ra các định

hướng chiến lược và chính sách vĩ mô đứng đắn để xử lý mối tương quan lớn giữa quy mô, chất lượng và hiệu quả trong giáo dục Năng lực của các cán bộ quản lý giáo dục các cấp chưa được chú trọng” Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 cũng nêu rõ: “ “Quản lý giáo dục vẫn còn nhiều bất cập, còn mang tính bao cấp, ôm đồm, sự vụ và chồng chéo, phân tán; trách nhiệm và quyền hạn quản lý chuyên môn chưa đi đôi với trách nhiệm, quyền hạn quản lý về nhân sự và tài chính;Một bộ phận nhà giáo và cán bộ quản lý chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục trong thời kỳ mới.Vẫn còn một bộ phận nhỏ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục có biểu hiện thiếu trách nhiệm và tâm huyết với nghề, vi phạm đạo đức và lối sống, ảnh hưởng không tốt tới uy tín của nhà giáo trong xã hội Năng lực của một bộ phận nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục còn thấp”.

Vấn đề đặt ra cho những người làm công tác quản lý nhà trường là phảitổng kết, đúc rút kinh nghiệm, nghiên cứu tìm ra những biện pháp quản lý hữuhiệu nhằm nâng cao chất lượng dạy học, nhanh chóng đáp ứng những yêu cầuđổi mới của địa phương và đất nước

Trên cơ sở lí luận và thực tiễn đã nêu, tôi lựa chọn đề tài: “Thực trạng và giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý của người cán bộ quản lý giáo dục trường THPT Lục Ngạn số 3, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang ”

làm tiểu luận tốt nghiệp Hy vọng đề tài sẽ góp phần giúp người cán bộ quản lýnâng cao hiệu quả quản lý trong giai đoạn mới

Chất lượng quản lý của người cán bộ quản lý giáo dục

4 Phương pháp nghiên cứu:

4.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp tổng quan lí luận để phân tích bối cảnh và lịch sử nghiêncứu vấn đề Phương pháp tổng hợp và khái quát hóa lí luận để xác định cơ sở líluận của nghiên cứu Phương pháp phân tích logic để xác định những khái niệm

và quan điểm cơ bản của đề tài

4 2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm, phương pháp điều tra

Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

5 Kết cấu tiểu luận:

Ngoài phần mục lục, tài liệu tham khảo tiểu luận gồm ba phần:

A Mở đầu

B Nội dung

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục và người cán bộ quản lýgiáo dục

Chương 2: Thực trạng giáo dục trường THPT Lục Ngạn số 3 – Bắc Giang

và công tác quản lý của cán bộ quản lý ở nhà trường hiện nay

Chương 3: Phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lýcủa cán bộ quản lý trường THPT Lục Ngạn số 3 - Bắc Giang trong thời gian tới

C Kết luận và kiến nghị

B - NỘI DUNG CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC VÀ NGƯỜI CÁN BỘ QUẢN

LÝ GIÁO DỤC 1.1 Khái niệm về quản lý giáo dục và người cán bộ quản lý giáo dục

1.1.1 Khái niệm về quản lý

Theo C Mác: “ Quản lý là một chức năng tất yếu của lao động xã hội, nógắn chặt với sự phân công và phân phối”

Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việccủa các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc sử dụng các nguồn lực phùhợp để đạt mục đích đã định

1.1.2 Quản lý giáo dục

- Quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô(quản lý hệ thống giáo dục):Quản lý

giáo dục được hiểu là những tác động tự giác(có ý thức, có mục đích, có kếhoạch, có hệ thống và hợp quy luật,…) của chủ thể quản lý giáo dục đến tất cả

cá mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quảviệc tổ chức, huy động, điều phối, giám sát và điều chỉnh,… các nguồn lực(nhânlực, vật lực, tài lực và thông tin) để hệ thống giáo dục vận hành đạt được mụctiêu phát triển giáo dục

- Quản lý giáo dục ở cấp độ vi mô(quản lý một cơ sở giáo dục):Quản lý

giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích,

có kế hoạch, có hệ thống và hợp quy luật,…) của chủ thể quản lý giáo dục đếnđội ngũ giảng viên, giáo viên, nhân viên, người học và các lực lượng tham giagiáo dục khác trong và ngoài cơ sở giáo dục đó nhằm thực hiện cao chất lượng

và hiệu quả mục tiêu đào tạo của cơ sở giáo dục

1.1.3 Người quản lý giáo dục

Là người làm việc trong tổ chức, điều khiển công việc của người khác và chịutrách nhiệm trước cấp trên về kết quả hoạt động của họ; Là người chịu tráchnhiệm trong việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra con người, tài

chính, vật chất và thông tin …của bộ phận hay tổ chức để đưa tổ chức đạt đượcmục tiêu đã đề ra.

Cán bộ quản lý trường học là hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng nhàtrường Như vậy với một trường học sẽ có Ban giám hiệu gồm các cán bộ quản

lý trường đó, trong đó, hiệu trưởng được “coi như cán bộ lãnh đạo” là người trựctiếp ra các quyết định quản lý Các phó hiệu trưởng đóng vai tṛò như các chuyêngia để cố vấn cho hiệu trưởng trong quyết định và thực thi quyết định Các phóhiệu trưởng c ̣òn là người chịu trách nhiệm chính với mảng việc được phân côngtrong bộ máy quản lý trường học

1.2 Những quan điểm tư tưởng của lịch sử xã hội về quản lý giáo dục

1.2.1 Quan điểm hiệu quả

Là quan điểm quản lý giáo dục ra đời và thập niên đầu tiên của thế kỷ

XX, khi xuất phát từ việc áp dụng tư tưởng kinh tế vào quản lý giáo dục theo đóquản lý giáo dục phải được thực hiện sao cho hiệu số giữa đầu ra và đầu vào của

hệ thống giáo dục phải đạt cực đại

1.2.2 Quan điểm kết quả

Ra đời vào đầu những năm 20 của thế kỷ XX Cơ sở tư tưởng của quanđiểm này là khoa học tâm lý sư phạm Quan điểm kết quả chú ý đến việc đạtmục tiêu giáo dục nhiều hơn đến chú ý đến hiệu quả kinh tế của nó

1.2.3 Quan điểm đáp ứng

Ra đời vào những năm 60 của thế kỷ XX Cơ sở tư tưởng của quan điểmnày là khía cạnh chính trị của giáo dục Quản lý giáo dục phải hướng tới việclàm cho hệ thống giáo dục phục vụ, đáp ứng các đòi hỏi của sự phát triển đấtnước, phát triển xã hội

1.2.4 Quan điểm phù hợp

Ra đời vào những năm 70 của thế kỷ XX Cơ sở tư tưởng của quan điểmnày là vấn đề văn hóa Quản lý giáo dục phải đạt được mục tiêu phát triển giáodục trong điều kiện bảo tồn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc

1.3 Quan điểm của chủ nghĩa Mác –Lênin về quản lý giáo dục

C.Mác Ph.Ănghen và V.I.Lênin đều khẳng định vai trò to lớn của giáodục và đào tạo đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, chỉ rõ ý nghĩa lớn lao

và vai trò quyết định của giáo dục và đào tạo đối với việc phát triển con người,nguồn lực con nói chung và sự nghiệp CNH, HĐH của mỗi quốc gia nói riêng.

Mác đã đưa ra quan niệm: “Chúng tôi hiểu giáo dục gồm 3 điều: thứ nhất giáo dục trí lực, thứ hai giáo dục thể lực…, thứ ba huấn luyện bách khoa giới thiệu những nguyên tắc cơ bản của tất cả các quá trình sản xuất va đồng thời tập cho trẻ em hoặc thiếu niên quen sử dụng những công cụ đơn giản của các ngành sản xuất”Mác khẳng định: “Những người công dân tiên tiến nhất cũng hoàn toàn

nhận thức được rằng tương lai của giai cấp họ, và do đó, của cả loài người, hoàntoàn tuỳ thuộc vào việc giáo dục thế hệ công nhân đang lớn lên.” ( C.Mác- Ăngghen toàn tập, tập 46, trang 262).

C.Mác còn khẳng định: “Nền giáo dục tương lai, nó sẽ kết hợp lao độngsản xuất với trí dục và thể dục đối với tất cả những trẻ em trên một lứa tuổi nàođấy, coi đó không chỉ là một phương pháp để làm tăng thêm nền sản xuất xã hội

mà còn là một phương pháp duy nhất để sản xuất ra những con người phát triểntoàn diện nữa” ( C.Mác-Ăngghen toàn tập, tập 47, trang 668).Ph.Ăngghen đã đề

xuất một chiến lược giáo dục: “Công tác giáo dục sẽ làm cho những người trẻtuổi có khả năng nắm vững nhanh chóng toàn bộ hệ thống sản xuất trong thựctiễn, làm cho họ có thể lần lượt chuyển từ ngành sản xuất này sang ngành sảnxuất nọ tuỳ theo nhu cầu của xã hội hoặc tuỳ theo sở thích của bản thân họ Do

đó, công tác giáo dục sẽ làm cho họ thoát khỏi tình trạng một chiều mà sự phâncông lao động hiện nay đang buộc mỗi một người phải theo Như vậy là một xãhội tổ chức theo nguyên tắc cộng sản chủ nghĩa, sẽ làm cho những thành viêntrong xã hội đó có khả năng sử dụng một cách toàn diện năng lực phát triển toàndiện của mình” ( C.Mác-Ăngghen toàn tập, tập 46, trang 262).

Như vậy, C.Mác và Ph.Ăngghen đề cập đến nội dung giáo dục một cáchtoàn diện, bao gồm: giáo dục thể lực, trí lực, khoa học kỹ thuật tổng hợp và giáodục gắn liền với lao động sản xuất, tức là nội dung giáo dục bao gồm các mặt:trí, đức, thể mỹ và giáo dục nghề nghiệp Đồng thời, đã chứng minh một cáchkhoa học rằng, sự phát triển toàn diện, phát triển mọi khả năng tiềm tàng củacon người nhờ giáo dục và đào tạo là yếu tố quyết định sự phát triển xã hội:

“Việc kết hợp giữa lao động sản xuất được trả công, giáo dục trí lực, giáo dụcthể lực và giáo dục kỹ thuật tổng hợp sẽ nâng giai cấp công nhân lên cao hơn rấtnhiều so với trình độ của giai cấp quý tộc và tư sản” ” ( C.Mác-Ăngghen toàn tập, tập46, trang 263).Đồng thời Mác khẳng định trong quá trình hình thành

nhân cách, điều kiện quyết định là hoạt động thực tiễn, hoạt động lao động và

hoạt động xã hội C.Mác đã vạch ra quy luật tất yếu của xã hội tương lai là đàotạo, giáo dục những con người phát triển toàn diện.V.I.Lênin đã kế thừa, vậndụng và phát triển những tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen về giáo dục vàđào tạo trong thực tiễn cách mạng nước Nga, trong bối cảnh xây dựng chủ nghĩa

xã hội ở nước Nga vào những thập niên đầu của thế kỷ XX Tại Đại hội ToànNga về công tác giáo dục lần thứ nhất diễn ra vào ngày 28/8/1918, V.I.Lênin đãkhẳng định vai trò to lớn của công tác giáo dục, coi đó là một trong những điềukiện quan trọng đảm bảo thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội.V.I.Lênin nói: “ Sự nghiệp của nhà trường chúng ta cũng là đấu tranh đánh đổgiai cấp tư sản; chúng ta tuyên bố công khai rằng: nói nhà trường đứng ngoàicuộc sống, ngoài chính trị, là nói dối và lừa bịp”( V.I.Lênin, Toàn tập, tập 38trang 92,93) Để đáp ứng được sự phát triển tất yếu của quy luật trên thì một xãhội không thể thiếu được giáo dục đồng thời không thể thiếu được người quản lýgiáo dục, trong đó nhân cách người cán bộ quản lý giáo dục là hết sức quantrọng

1.4 Quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh về quản lý giáo dục

Trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, quan điểm về vai trò củagiáo dục trong việc phát huy nhân tố con người giữ vị trí hết sức quan trọng, thểhiện sự quan tâm đặc biệt của Hồ Chí Minh đối với con người, coi con người làvốn quý nhất, là nhân tố quyết định mọi thành công; con người vừa là mục tiêu,vừa là động lực của sự nghiệp cách mạng Đó cũng là cơ sở khoa học, là kim chỉnam cho hành động của Đảng ta trong nhận thức và hoạt động xây dựng nềngiáo dục Việt Nam Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục - sự nghiệp “trồngngười” là một chiến lược vừa cơ bản, lâu dài, vừa là quốc sách hàng đầu củaĐảng và Nhà nước ta Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng định vai trò của giáo dụcđối với sự hình thành nhân cách con người Một mặt, giáo dục là sự tác động cómục đích, có hệ thống, theo một tổ chức chặt chẽ, nó phác thảo trước mô hìnhnhân cách cần đạt đến Mặt khác, giáo dục truyền lại những thành tựu của nềnvăn minh xã hội theo con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất Nhân cách con ngườiđược hoàn thiện bởi một nền giáo dục xã hội và tự giáo dục toàn diện sẽ trởthành những người vừa “hồng”, vừa “chuyên”; vừa có phẩm chất, vừa có nănglực; những công dân tốt, những cán bộ tốt sẽ thực hiện thắng lợi mục tiêu xâydựng một nước Việt Nam mới.Trong mọi hoạt động, người cán bộ phải có đủđức, đủ tài, gắn bó mật thiết với quần chúng nhân dân, được quần chúng tin yêu

Chính những mặt đó đã tạo nên uy tín của người cán bộ đối với quần chúngnhân dân.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cán bộ cách mạng chỉ có “Đức” thì chưa đủ, muốn hoàn thành nhiệm vụ, có uy tín cao với quần chúng ngoài phẩm chất đạo đức người cán bộ cần phải có cả “Tài” nữa Tài của người cán bộ được biểu hiện ở trình độ lí luận, năng lực hoạt động thực tiễn, gắn với chuyên môn nghề nghiệp mà người cán bộ đang đảm nhiệm

Hồ Chí Minh không để lại chuyên luận riêng về quản lý và quản lý giáo dụcsong Người có những thông điệp, những lời dạy và chính cuộc đời, tấm gương của Người là tập đại thành về quản lý theo tinh thần: khêu gợi được lương tâm,

thúc đẩy được lương năng và phát triển lương tri con người.Người có dạy: “Mỗi con người có cái thiện, cái ác ở trong lòng, ta phải làm sao cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu mất dần đi”(Hồ Chí Minh

toàn tập,tập 12, tr.558).

Theo Hồ Chí Minh, người quản lý có hai nhiệm vụ chủ yếu: “Tu thân và

Xử thế” “Tu thân” chính là sự tự quản lý, “xử thế” chính là tác động đến các

quan hệ người trong quá trình quản lý.Sự tu thân được Hồ Chí Minh nhấn mạnhtrong thông điệp:

Dục thành đại sự nghiệp

Tinh thần cánh đại yếu

(Muốn nên sự nghiệp lớn, tinh thần phải cao- Hồ Chí Minh toàn tập,tập 3, tr.265)

Sự xử thế được người lưu ý trong thông điệp:

Xử lý nguyên lai phi dị dị

Nhi kim xử thế cánh nan nan

(Xử thế tự xưa không phải dễ, mà nay xử thế khó khăn hơn –Hồ Chí Minh toàn tập, tập 3, tr.271)

Quản lý “đúng” và “khéo”:

“Đúng” và “khéo” là các từ Hồ Chí minh sử dụng nhiều lần trong chuyên

luận “Sửa đổi lối làm việc”.Người viết “Đảng ta hy sinh tranh đấu đoàn kết lãnh

đạo nhân dân tranh lại thống nhất và độc lập.Công việc đó đã có kết quả vẻvang.Nhưng nếu mỗi cán bộ, mỗi đảng viên làm việc đúng hơn, khéo hơn thì

thành tích của Đảng còn to tát hơn nữa.Cán bộ đảng viên làm việc không đúngkhông khéo thì còn nhiều khuyết điểm” (Hồ Chí Minh toàn tập,tập 5, tr.223).Đểlàm việc “đúng” và “khéo”, Bác căn dặn cán bộ(tức người quản lý) phải có lòng

tự trọng và tự tin “Ai cũng phải có lòng tự trọng và tự tin, không có lòng tự trong, tự tin là người vô dụng” (Hồ Chí Minh toàn tập,tập 5, tr.282).Người nhắc nhở sự kết hợp “Lãnh đạo kỹ thuật và lãnh đạo tinh thần”(Hồ Chí Minh

toàn tập,tập 4, tr.149).Ý tưởng này trong quản lý hiện đại thường nói người quản

lý phải có năng lực chuyên môn và năng lực liên nhân cách.Người yêu cầu cán

bộ quản lý thực hiện được ba việc: Khổ cán, hạnh cán, thực cán Bác giải thích:

“Khổ cán là làm việc hết sức mình.Hạnh cán là làm việc có chất lượng Thực cán là làm việc có năng suất hiệu quả”

Quản lý là phải biết “Công thủ vận trù”: là biết vận dụng tích cực và

trù tính, liệu định một cách chu đáo.Cán bộ quản lý giáo dục tích cực vận độngnhưng không biết lo liệu chu đáo sẽ không thành công.tuy nhiên, lo liệu chu đáo

mà không năng động thì công việc cũng không tiến triển.”Vận trù” khi được sựchỉ đạo bởi lý tưởng nhân văn trong sáng sẽ đem lại kết quả tích cực cho đờisống cộng đồng, cho đời sống sư phạm nhà trường

Quản lý theo phương châm”Dĩ bất biến, ứng vạn biến”.Trong công tác

quản lý nhà trường có thể hiểu: Sự tiến bộ của nhân cách người học là “dĩ bấtbiến”; phương pháp giáo dục, dạy học, phương pháp điều hành nhà trường thìphải lựa sao cho phù hợp với hoàn cảnh của học sinh, cha mẹ học sinh, cộngđồng là “ứng vạn biến”

1.5 Tính tất yếu phải nâng cao hiệu quả quản lý của người cán bộ quản lý giáo dục.

Quá trình toàn cầu hóa, thế giới thành phẳng, trong đó các nước là bạncủa nhau, các nền kinh tế đan xen nhau trong sự hợp tác và cạnh tranh, các hệthống giáo dục được quốc tế hóa.Giáo dục cũng trở thành phẳng- tức là hìnhthành một sân chơi bình đẳng, nơi mọi người có thể học tập, học lên cao, học ởbất cứ lú nào, học ở bất cứ đâu, bất cứ trình độ nào; nhà trường hiệu quả, nhàtrường thông tuệ, nhà trường tương lai được đưa vào thực thi ở nhiều nơi nhằmđáp ứng nhu cầu, năng lực của người học.Điều đó đặt ra cho giáo dục chuyểntrọng tâm đào tạo từ chiều sâu sang diện rộng để người học không chỉ học đểbiết, học để làm mà còn để chung sống, đủ sức đương đầu với cạnh tranh và hợp

tác.Vì thế người cán bộ quản lý giáo dục đang đứng trước yêu cầu mới là nângcao hiệu quả quản lý nhà trường với 3 định hướng: toàn cầu hóa(phát huy nguồntri thức toàn cầu), địa phương hóa(phát huy thế mạnh, bản sắc địa phương), cábiệt hóa(phát triển năng lực cá nhân người học).

Đứng trước yêu cầu phát đổi mới căn bản, toàn diện sự nghiệp giáo dụctrong thời đại mới đòi hỏi phải xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý giáo dụcđầy đủ phẩm chất, nhân cách, vừa có “Tầm”, vừa có “Tâm” để có thể đáp ứngđược những yêu cầu đó

Như vậy, việc nâng cao chất lượng quản lý của cán bộ quản lý nói chung và củacán bộ quản lý trường THPT Lục Ngạn số 3 nói riêng là yêu cầu cấp thiết và tấtyếu

Kết luận chương 1:

Trong giai đoạn hiện nay, với bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế, cách mạng khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh, Đảng

ta đã xác định: Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trongnhững động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước, là điều kiện tiên quyết để phát huy nguồn lực con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, nhất là đối với nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục trường học là lực lượng nòng cốt có vai tròquan trọng

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC TRƯỜNG THPT LỤC NGẠN SỐ 3- BẮC GIANG VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ Ở NHÀ

TRƯỜNG HIỆN NAY 1.1 Thực trạng trường THPT Lục Ngạn số 3

1.1.1 Khái quát đặc điểm, tình hình kinh tế -xã hội và giáo dục của huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

Lục Ngạn là huyện miền núi nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Bắc Giang.Đây là một địa bàn có vị trí quan trọng về quân sự, kinh tế, chính trị, là cửa ngõcủa vùng chiến lược Đông Bắc rộng lớn Huyện có 29 xã, 1 thị trấn với tổng

diện tích đất tự nhiên 101,728 km2 , dân số 215.000 người Là một huyện chủyếu là chăn nuôi và trồng trọt, điểm xuất phát kinh tế ở mức thấp.

Huyện có 04 trường THPT, 01 trường Dân tộc nội trú, 01 trường Báncông, 01 TTGDTX, 32 trường THCS, 38 trường Tiểu học và 32 trường Mầmnon Là một vùng núi có tinh thần học còn chưa cao, hàng năm tỷ lệ học sinh đạtHSG và thi đỗ tốt nghiệp, ĐH-CĐ còn thấp

1.1.2 Tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ giáo viên và học sinh

Trường THPT Lục Ngạn số 3 được thành lập theo Quyết định số UBND ngày 15 tháng 7 năm 2002 của UBND tỉnh Bắc Giang.Trong những nămqua, được sự quan tâm của các cấp các ngành, đội ngũ cán bộ, giáo viên của nhàtrường được quan tâm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có phẩm chấtđạo đức tốt, yên tâm công tác, cơ bản đủ về số lượng, chất lượng đáp ứng đượcyêu cầu của giáo dục đào tạo

104/QĐ-Số lượng đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên

GVG cấp tỉnh

Trung cấp LLCT

Danh hiệu thi đua nhà trường, cá nhân.

Năm học Danh hiệu trường CSTĐ cơ sở CSTĐ cấp Tỉnh

2010-2011 Trường tiến tiến xuất sắc 10 0

2011-2012 Trường tiến tiến 18 0

- Khu học tập gồm: 2 nhà ba tầng khang trang với 30 phòng học; 4 phòng

học tạm, 02 phòng tin học với 67 máy tính nối mạng, 01 thư viện, 03 phòng thínghiệm( 36m2/phòng), 02 phòng máy chiếu, 07 phòng tổ bộ môn trang bị đầy đủmáy tính nói mạng đã đáp ứng cơ bản yêu cầu giảng dạy của giáo viên và họctập của học sinh Tuy nhiên các phòng thí nghiệm chưa đúng kích cỡ

- Khu làm việc gồm: Một nhà hai tầng với 03 phòng làm việc của BGH,

phòng Hội đồng, phòng Công đoàn, Đoàn thanh niên, phòng kế toán, văn thư, ytế.Cơ bản đủ các phòng song còn thiếu phòng tổ bộ môn, phòng y tế

- Khu hoạt động ngoài trời: Sân vận động với 1 sân khấu ngoài trời; sân

bóng đá; bóng chuyền; bóng rổ; đường chạy 1500m, 500m; một ao ( dự kiến xây

bể bơi), nhà xe Khu hoạt động ngoài trời đảm bảo đáp ứng nhu cầu giảng dạycủa giáo viên và học tập của học sinh

- Khu nhà công vụ: 16 phòng:( 10 phòng kiên cố, 6 phòng cấp 4 với diện

tích 23m2/ phòng), 01 bếp ăn, 01 phòng ăn đáp ứng nhu cầu cho khoảng 40CBGV ở xa ổn định nơi ăn ở và công tác

Nhìn chung cơ sở vật chất và thiết bị dạy học của nhà trường mới chỉ đáp ứngđược yêu cầu tối thiểu cho các hoạt động dạy và học; một số phòng thiếu, chưa

có hoặc chưa phù hợp theo quy định như: phòng tổ bộ môn, phòng thí nghiệm,hội trường đa năng, các phương tiện, thiết bị dạy học chưa cập nhật được với sựtiến bộ của khoa học kỹ thuật, phòng công vụ cho CBGV còn thiếu.Nhà trường

đã xây dựng Website phục vụ cho công tác quản lý và giảng dạy, sử dụng phần

mềm quản lý giáo viên và học sinh, phần mềm xếp thời khóa biểu, quản lý điểm

hỗ trợ trong công tác chuyên môn

Nhà trường đã đạt chuẩn quốc gia năm 2012, đến nay công tác xây dựngtrường chuẩn quốc gia tiếp tục được nhà trường nghiêm túc thực hiện để phấnđấu đạt trường chuẩn quốc gia mức độ 2

1.1.4 Thực trạng dạy - học

1.1.4.1 Giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức

Nhà trường đó làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục đạo đức cho các emhọc sinh Chỉ đạo tổ chuyên môn, tổ chủ nhiệm phối hợp với đoàn thanh niên tổchức tốt việc kiểm tra nền nếp, duy trì phong trào tự quản và chủ động nắm bắtdiễn biến tình hình tư tưởng học sinh ở các lớp

Nhà trường đã tập trung giáo dục nâng cao nhận thức cho đoàn viên thanhniên về chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, chủ trươngcủa Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, của ngành giáo dục Xây dựngquy chế đánh giá cho điểm nề nếp học sinh, theo dõi, kiểm tra thường xuyênviệc thực hiện nề nếp, đánh giá công bằng, khen chê kịp thời, xử lý nghiêmđoàn viên thanh niên vi phạm khuyết điểm Tiến hành khen chê háng tháng vàogiờ chào cờ

Tổ chức tuyên truyền thường xuyên các nội dung : Phòng chống ma túy, an toàn giao thông Kết quả đẫ có 3790 lượt học sinh được tuyên truyền và tham

gia tuyên truyền

Công tác giáo dục truyền thống dân tộc, truyền thống cách mạng của Đảng,truyền thống nhà trường, của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được triển khai vớinhiều hình thức như : Phối kết hợp cùng Hội cha mẹ học sinh nhà trường, Bantuyên huấn trung đoàn 219, Sư đoàn 325 tổ chức nói chuyện truyền thống nhâncác ngày lễ đã thu hút hơn 1500 lượt đoàn viên thanh niên tham gia

Công tác giáo dục pháp luật được nhà trường trú trọng, đã triển khai luậtphòng chống ma tuý, luật hôn nhân gia đình và kiến thức về sức khoẻ sinh sản vịthành niên, luật giao thông đường bộ đến 100% học sinh, duy trì có hiệu quảcổng trường Trật tự ATGT,duy trì đội cờ đỏ của đoàn trường hoạt động có hiệuquả

Thông qua các hoạt động của nhà trường, học sinh nhà trường tích cực rènluyện mình để trở thành người có ích cho xã hội, trở thành con ngoan, trò giỏi

K t qu x p lo i h nh ki mết quả xếp loại hạnh kiểm ả xếp loại hạnh kiểm ết quả xếp loại hạnh kiểm ại hạnh kiểm ại hạnh kiểm ểm

Các hoạt động ngoại khóa:

Xác định rõ đây là một hoạt động giáo dục cơ bản góp phần hình thànhnhân cách của học sinh, nhà trường đã đề ra kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên cơbản bám sát mục tiêu giáo dục học sinh phát triển toàn diện Cụ thể:

Củng cố, bổ sung những kiến thức đã học ở trên lớp; tạo điều kiện thuậnlợi để các em làm quen với những lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội; giúpcác em có cơ hội liên hệ kiến thức đã học với thực tế cuộc sống

Làm quen và tập luyện các kỹ năng cơ bản, cần thiết của học sinh THPTnhư: kỹ năng tham gia các hoạt động tập thể một cách chủ động và có tráchnhiệm, kỹ năng giải quyết các tình huống nảy sinh trong hoạt động tập thể

Có thái độ đúng đắn, có tình cảm tích cực thể hiện ở sự hứng thú với hoạtđộng, được góp sức lực, khả năng của mình vào hoạt động của tập thể

Tham gia các hoạt động chính trị tại địa phương như: tham gia hoạt độngthanh niên tình nguyện, chăm sóc nghĩa trang liệt sỹ xã Phượng Sơn, ngày Môitrường xanh do huyện đoàn phát động, các chương trình từ thiện, nhân đạothông qua tổ chức hội Chữ thập đỏ trong nhà trường

Chú trọng việc xây dựng nếp sống văn hoá trong nhà trường trên cơ sở pháthuy tốt vai trò của đội tự quản, vai trò của ban cán sự lớp, ban chấp hành chiđoàn

Tổ chức các hoạt động ngoại khoá nhân các ngày lễ lớn trong năm như 20/10,20/11, 22/12 , 26/3… tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh qua các hoạt độngvăn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao

Đoàn trường đã phối hợp với hội phụ nữ huyện, đài truyền thanh truyềnhình huyện tuyên truyền về luật bình đẳng giới, sức khỏe sinh sản vị thành niên.

1.1.4.2 Giáo dục văn hóa

Thực hiện phân phối chương trình:

Dạy đúng, đủ các môn theo phân phối chương trình đã dược thống nhấttrong hội đồng giáo dục Thực hiện nghiêm túc quy chế chuyên môn

Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học:

Nhà trường chỉ đạo các tổ chuyên môn thực hiện việc đổi mới phương pháp dạyhọc Duy trì sinh hoạt chuyên môn đều đặn 2 tuần 1 lần Nội dung sinh hoạt tậptrung vào việc trao đổi các chuyên đề, việc soạn giáo án, dạy theo hướng đổimới, phát huy tính chủ động sáng tạo và năng lực tự học của học sinh, tích cựcsoạn giáo án điện tử và áp dụng công nghệ thông tin vào dạy học Tích cực giaolưu sinh hoạt cụm chuyên môn giữa các trường trong huyện

Bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém:

Nhà trường cũng phối hợp tổ chức buổi gặp mặt các đoàn viên thanh niên

có lực học khá, giỏi; Trung bình, yếu, kém; Hạnh kiểm trung bình, yếu để cùngcác em trao đổi từ đó chỉ ra cho các em các biện pháp học tập, rèn luyện phấnđấu phù hợp Đoàn trường đã đóng góp tích cực vào công tác tuyên truyền, nângcao ý thức tự giác, chống các biểu hiện tiêu cực của học sinh trong học tập và thi

cử

Qua các hoạt động được triển khai chất lượng đại trà thực chất và nânglên rõ rệt, nhất là tỷ lệ HS giỏi, khá, HS lên lớp tăng dần ; tình trạng ngồi nhầmlớp ngày càng giảm dần , tỷ lệ học sinh đỗ vào các trường ĐH, CĐ, tốt nghiệpTHPT cao, tạo được niềm tin trong nhân dân và CMHS

Phong trào học sinh giỏi :

Công tác phát hiện bồi dưỡng học sinh giỏi được nhà trường quan tâmđúng mức và đã đạt được kết quả khả quan , nhiều năm liền trường đạt giải caotrong các kỳ thi HS giỏi cấp tỉnh, đứng vị trí nhì huyện

Kết quả xếp loại học lực

Năm Sĩ số Giỏi Khá Trung bình Yếu

Qua số liệu cho thấy tỷ lệ học sinh có học lực khá giỏi ngày càng tăng song chưa

ổn định.Tỷ lệ học sinh yếu có giảm nhưng chưa có tính bền vững, ổn định

Kết quả thi tốt nghiệp, học sinh giỏi

1.1.4.3 Công tác hướng nghiệp dạy nghề

Nhà trường thường xuyên tham mưu cho lãnh đạo nhà trường cùng tổchuyên môn tổ chức tuyên truyền theo chủ đề vào giờ sinh hoạt lớp, giờ chào cờ

về xu hướng chọn nghề cho phù hợp với sở trường và khả năng của mình, giúpđoàn viên thanh niên (đặc biệt khối 12) định hướng một cách hợp lý trong kỳ thivào các trường ĐH- CĐ, THCN đạt hiệu quả giúp các em học sinh có đủ thôngtin để lựa chọn trường, ngành nghề phù hợp với năng lực, sở trường, điều kiệngia đình và nhu cầu xã hội Phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Trung tâmhướng nghiệp- dạy nghề Bắc Giang tổ chức dạy nghề cho học sinh theo đúng kếhoạch với các nghề: Làm vườn, Điện dân dụng, Tin học

1.1.4.4 Công tác vệ sinh học đường

Đảm bảo vệ sinh môi trường hàng ngày sạch sẽ, có nước uống đảm bảo

vệ sinh; duy trì hoạt động của phòng y tế học đường, đảm bảo chăm sóc sứckhỏe học sinh, CBGV

Việc trang trí lớp, bảo vệ và chăm sóc cây cảnh, giữ gìn vệ sinh môitrường được thực hiện thường xuyên trong nhà trường với phương châm xâydựng trường “Xanh – Sạch – Đẹp – An toàn”

1.1.4.5 Công tác xã hội hóa giáo dục

Hàng năm Hội cha mẹ học sinh đều vận động xây dựng quỹ hội để xây dựng

cơ sở vật chất phục vụ cho việc dạy và học, đồng thời làm công tác động viêntập thể và cá nhân giáo viên, học sinh có thành tích suất sắc trong dạy và học;tạo điều kiện giúp đỡ những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn để độngviên các em tiếp tục đến lớp.Hội phụ huynh hoạt động có nề nếp, hiệu quả

Năm học 2010 – 2011: Quỹ Hội ủng hộ nhà trường xây dựng 01 lò đốt rácNăm học 2011 – 2012: Quỹ Hội ủng hộ nhà trường đường chạy thể dục vàhơn 1000m đất để mở rộng trường trị giá 120.000.0000

Nhà trường chỉ đạo Đoàn thanh niên phối hợp với huyện đoàn tổ chứcchương trình “Thắp sáng ước mơ” nhằm động viên đoàn viên thanh niên chămngoan học giỏi, đặc biệt là những em vượt khó vươn lên chăm ngoan , học giỏi

1.1.5 Phân tích những mặt mạnh, ưu điểm; những hạn chế, yếu kém; nguyên nhân

1.1.5.1 Những mặt mạnh, ưu điểm:

- Trong hơn 10 năm hình thành và phát triển, nhà trường đã cơ bản hoànthành nhiệm vụ mà cấp trên giao cho Nhiều năm trường đạt tiên tiến, tiên tiếnxuất sắc; có năm học sinh đỗ đại học với điếm số cao nhất nhì trong huyện, chấtlượng học sinh giỏi nhiều năm có giải nhất, nhì, có bộ môn xếp hạng cao hơncác trường trong huyện; chi bộ, công đoàn, đoàn thanh niên liên tục đạt trongsạch, vững mạnh

- Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cơ bản đáp ứng yêu cầu đổi mới,ngày càng được bổ sung đầy đủ, đồng bộ hơn theo hướng chuẩn hoá góp phầnxây dựng trường chuẩn quốc gia

- Chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao

* Nguyên nhân:

+ Nhà trường luôn quan tâm đến chất lượng dạy và học

+ Do nhà trường đã tích cực tuyên truyền, giáo dục động cơ, mụcđích học tập cho học sinh

+ Nhà trường quan tâm đến việc phụ đạo học sinh yếu kém và bồidưỡng học sinh giỏi

+ Kết hợp với sức mạnh ngoài nhà trường ( hội phụ huynh họcsinh, các cơ quan, đoàn thể trên địa bàn, các đơn vị kết nghĩa…)

1.1.5.2 Những hạn chế, yếu kém; nguyên nhân:

- Đội ngũ giáo viên còn thiếu kinh nghiệm giảng dạy và giáo dục

* Nguyên nhân:

+ Đội ngũ còn trẻ, số năm trong ngành từ 1 đến 5 năm chiếm tớitrên 50%

+Một số giáo viên có năng lực chuyên môn sau khi học tập nâng

cao trình độ chuyển về xuôi

- Điểm tuyển sinh vào lớp 10 còn thấp Tỉ lệ học sinh giỏi và học sinh thi

đỗ đại học, cao đẳng chưa cao

* Nguyên nhân:

+ Thực hiện nhiệm vụ tuyển sinh theo chỉ tiêu được giao

+ Vùng tuyển sinh: hầu hết là vùng khó khăn, kinh tế - xã hội kémphát triển

+ Một số học sinh khá, giỏi: được tuyển vào các trường dân tộc nộitrú, trường THPT chuyên

- Cơ sở vật chất được quan tâm đầu tư song nhà trường còn thiếu phòng tổ

bộ môn, nhà đa năng, phòng học tập bộ môn