Tài liệu khóa học : Học thêm Hóa học 11HIĐROCACBON THƠM 1 Khái niệm Hiđrocacbon thơm là những hiđrocacbon có vòng benzen trong phân tử.. 2 Đồng phân – Các đồng đẳng của benzen dạng R–C6
Trang 1Tài liệu khóa học : Học thêm Hóa học 11
HIĐROCACBON THƠM 1) Khái niệm
Hiđrocacbon thơm là những hiđrocacbon có vòng benzen trong phân tử
Benzen và các chất đồng đẳng lập thành dãy đồng đẳng của benzen có công thức tổng quát CxH2x –
6 với x ≥ 6
2) Đồng phân
– Các đồng đẳng của benzen dạng R–C6H5 từ C8H10 trở đi có đồng phân về mạch cacbon của mạch nhánh ngoài vòng benzen
– Khi ở vòng benzen có hai hoặc hơn hai nhóm thế ankyl, sẽ có đồng phân về vị trí tương đối giữa các nhóm thế đó
3) Tính chất hoá học
– Benzen và các đồng đẳng có khả năng tham gia phản ứng thế nguyên tử H ở vòng thơm
(halogen, nitro, )
Quy tắc thế : các đồng đẳng của benzen tham gia phản ứng thế nguyên tử H của vòng benzen dễ
hơn benzen và ưu tiên thế nguyên tử H ở vị trí ortho và para so với mạch nhánh ankyl lớn nhất.
– Các đồng đẳng của benzen có phản ứng thế nguyên tử H ở mạch nhánh của vòng benzen tương
tự ankan
– Các hiđrocacbon thơm có khả năng tham gia phản ứng cộng (hiđro, halogen) vào nhân thơm Khả năng cộng vào vòng benzen khó hơn cộng vào liên kết đôi trong phân tử anken
– Hiđrocacbon thơm có mạch nhánh không no có tính chất hoá học tương tự hiđrocacbon không
no tương ứng
– Khi đun nóng với dung dịch KMnO4 hoặc chất oxi hoá khác, mạch nhánh trong phân tử các hiđrocacbon thơm bị oxi hoá gãy mạch Thí dụ :
C6H5–R KMnO →4 C6H5COOK →H+ C6H5COOH
Tính chất này được ứng dụng để điều chế axit thơm
Giáo viên: Phạm Ngọc Sơn Nguồn: Hocmai.vn