Biện pháp quản lý trưởng khoa chuyên môn của Hiệu trưởng Trường trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình

Trong quá trình phát triển đất nước, những năm qua sự nghiệp giáo dục dạy nghề nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn: quy mô được mở rộng, đa dạng hoá các loại hình giáo dục dạy nghề, số lượng trường dạy nghề tăng mạnh.

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong quá trình phát triển đất nước, những năm qua sự nghiệp giáo dục dạy nghềnước ta đã đạt được những thành tựu to lớn: quy mô được mở rộng, đa dạng hoá các loạihình giáo dục dạy nghề, số lượng trường dạy nghề tăng mạnh Cơ sở vật chất trường, lớpngày được đầu tư nâng cấp, trình độ kiến thức và kỹ năng nghề cơ bản của học sinh họcnghề từng bước phát triển vững chắc và có nhiều tiến bộ, chất lượng dạy nghề có nhiềuchuyển biến tích cực Tuy nhiên sự nghiệp giáo dục trong quá trình phát triển vẫn còn cónhững tồn tại, bất cập Để khắc phục những yếu kém trong giáo dục, BBT TW đã ra chỉthị số: 40-CT/TW ngày 15/6/2004 về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhàgiáo và cán bộ quản lý giáo dục

Những chủ trương và giải pháp phát triển giáo dục đến năm 2010 đã nêu rõ: “Cần nhậnthức sâu sắc hơn về mục tiêu giáo dục trong thời kỳ mới Mục tiêu của giáo dục cần đượcnhận thức sâu sắc và cụ thể hơn nhằm phát triển con người Việt Nam với đầy đủ bản lĩnh

và phẩm chất tốt đẹp của dân tộc Thế hệ trẻ do nhà trường đào tạo phải trung thực, năngđộng và sáng tạo; biết hợp tác và cạnh tranh lành mạnh, biết khai thác các yếu tố tích cựccủa thị trường để tự phát triển và góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đưa quê hương, đấtnước ra khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu”

Đội ngũ Trưởng khoa thực sự là hạt nhân trong hoạt động chuyên môn của Trườngtrung cấp nghề, vai trò của người hiệu trưởng trong việc xây dựng và quản lý đội ngũTrưởng khoa là hết sức quan trọng Thông qua đội ngũ này, hiệu trưởng có thể thu thậpthông tin đầy đủ, chính xác các hoạt động có liên quan đến chuyên môn của nhà trường

Từ đó xây dựng biện pháp quản lý phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghềcủa nhà trường

Trong những năm qua Trường trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình đã có những chiến lược

và các giải pháp để tăng cường hiệu quả công tác quản lý dạy - học, đội ngũ giáo viên,cán bộ quản lý các khoa nghề hoạt động có chất lượng và hiệu quả hơn, đặc biệt là công

tác xây dựng và quản lý đội ngũ trưởng khoa chuyên môn đã đạt được kết quả đáng khích

lệ Nhờ đó, hoạt động của nhà trường từng bước được vận hành theo đúng nguyên lý giáodục của Đảng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc đổi mới đất nước Tuy vậy,nhà trường trong quá trình phát triển còn gặp nhiều khó khăn và thách thức, chất lượng

và hiệu quả còn thấp, còn bất cập, năng lực chuyên môn của một bộ phận giáo viên cònhạn chế, chưa ý thức được một cách đầy đủ vai trò, vị trí, nhiệm vụ của người giáo viêntrong giai đoạn hiện nay Một số cán bộ quản lý khoa nghề thiếu chủ động trong suynghĩ, chưa theo kịp tình hình phát triển kinh tế- xã hội trong thời kỳ mới Người hiệu

trưởng đã nhận thức được vai trò, vị trí của trưởng khoa nhưng các biện pháp xây dựng

và quản lý đội ngũ trưởng khoa chưa thật chặt chẽ, khoa học Việc bố trí trưởng khoa còn

mang tính chủ quan, cảm tính, chưa có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng Tổ chức thực hiện,

kiểm tra và đánh giá các hoạt động chuyên môn chưa thật cụ thể, công tác giao ban giữa

hiệu trưởng và trưởng khoa chưa thường xuyên và kịp thời Những nguyên nhân trên

ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả giảng dạy, hiện nay

Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên đây, tôi chọn đề tài: “Biện pháp quản lý

trưởng khoa chuyên môn của Hiệu trưởng Trường trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Thông qua khảo sát, đánh giá thực trạng vấn đề nghiên cứu, đề xuất các biện phápquản lý đội ngũ trưởng khoa của hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy trongnhà trường

3 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý, quản lý nhà trường về hoạt động của đội ngũ

trưởng khoa ở trường Đại học, cao đẳng

- Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản lý đội ngũ trưởng khoa của hiệu

trưởng Trường trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình

- Đề xuất biện pháp quản lý trưởng khoa chuyên môn của Hiệu trưởng Trường trungcấp nghề tỉnh Hoà Bình

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

4.1- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu theo Nghị định số 02/2001/NĐ-CP ngày 09/4/2001 của Chính phủ quyđịnh chi tiết thi hành luật lao động và luật giáo dục về dạy nghề;

- Nghiên cứu theo Nghị quyết Đại hội VIII, Nghị quyết Đại hội IX của Trung ương;Nghị quyết Đại hội XII và Đại hội XIII của Đảng bộ tỉnh Hoà Bình;

- Nghiên cứu theo tinh thần Nghị Quyết đại hội Đảng bộ Sở Lao động -Thương binh

và Xã hội tỉnh Hoà Bình nhiệm kỳ 2005-2008;

- Nghiên cứu theo tinh thần Nghị Quyết đại hội Chi bộ Trường Trung cấp nghề tỉnhHoà Bình nhiệm kỳ 2005-2008;

- Nghiên cứu theo dự thảo Điều lệ và Quy chế hoạt động Trường Trung cấp nghề tỉnhHoà Bình ngày 04 tháng 6 năm 2008

4.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

- Điều tra, quan sát sư phạm, tổng kết kinh nghiệm, lấy ý kiến chuyên gia, phỏngvấn, trao đổi

4.3 Nhóm phương pháp nghiên cứu hỗ trợ

- Thống kê toán học: Nhằm xử lý các kết quả nghiên cứu

5 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

- Công tác quản lý đội ngũ trưởng khoa chuyên môn của Hiệu trưởng Trường trungcấp nghề tỉnh Hoà Bình giai đoạn 2005 - 2008

- Căn cứ Nghị quyết Đại hội XII và Đại hội XIII của Đảng bộ tỉnh Hoà Bình;

- Căn cứ theo Báo cáo Nghị quyết Đại hội chi bộ Trường Trung cấp nghề tỉnh Hoà Bìnhnhiệm kỳ 2005-2008 đã đưa ra phương hướng, mục tiêu, thực hiện nhiệm vụ người cán bộquản lý trong phòng, khoa, bộ môn của Trường Trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình;

- Căn cứ Điều 11 và Điều 18 dự thảo Điều lệ Trường Trung cấp nghề tỉnh Hoà Bìnhngày 4 tháng 6 năm 2008 quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, giáo viên làmcông tác quản lý;

- Căn cứ dự thảo Quy chế hoạt động của Trường Trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình quyđịnh cách tổ chức, điều hành, phân công nhiệm vụ đối với cán bộ quản lý các phòng,khoa, bộ môn;

1.2.Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.

1.2.1 Vị trí, vai trò của GD-ĐT trong sự nghiệp phát triển KT-XH

Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, ra đời, tồn tại và phát triển cùng với sựphát triển của xã hội loài người Đối với mỗi xã hội nhất định, mỗi điều kiện, hoàn cảnhlịch sử cụ thể, bao giờ cũng có một nền giáo dục tương ứng Những tinh hoa văn hoá củaloài người, của dân tộc đều thông qua giáo dục để chuyển tải đến thế hệ trẻ Giáo dục cómối quan hệ chặt chẽ với kinh tế; giáo dục là thành tố của văn hoá Bởi vì giáo dục tạo racon người có tri thức, có kỹ năng, có kỹ thuật, có đạo đức, sức khoẻ là nguồn nhân lựcchính của xã hội

Giáo dục đồng nghĩa với sự phát triển vì giáo dục có chức năng góp phần tái tạo sứclao động cho nền kinh tế, đồng thời đổi mới quan hệ xã hội Giáo dục- Đào tạo và KHCN

là quốc sách hàng đầu, là động lực thúc đẩy, là điều kiện cơ bản đảm bảo thực hiện cácmục tiêu KT- XH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Vai trò động lực của giáo dục trong sựphát triển KT- XH thể hiện ỏ các mặt sau:

- GD-ĐT tạo cung cấp nguồn nhân lực cho phát triển KT-XH

- GD-ĐT là nhân tố nòng cốt trong phát triển KHCN

- GD-ĐT nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực, đào tạo nhân tài làm nền tảng cho

sự phát triển đất nước

1.2.2 Vị trí, vai trò của giáo dục nghề nghiệp

Trong thời đại ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ làm xuấthiện nhanh, nhiều tri thức, những kỹ năng, những lĩnh vực nghiên cứu Thế giới đangbước vào thời kỳ “toàn cầu hoá, kinh tế tri thức, công nghệ thông tin, văn minh trí tuệ”;

“chuyển giao công nghệ” giữa các nước Đại hội Đảng lần thứ VIII khẳng định: “Pháthuy nguồn lực con người là nhân tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững của côngcuộc CNH - HĐH đất nước”

Trường trung cấp nghề có nhiệm vụ tổ chức dạy- học và hoạt động theo mục tiêu,chương trình giáo dục do Nhà nước ban hành, đồng thời phải đào tạo thế hệ học sinh cóphẩm chất, đạo đức trong sáng, có tay nghề ,có tri thức khoa học, năng động sáng tạo, cókhả năng cạnh tranh, có hiểu biết xã hội, có sức khoẻ

12.3 Quản lý

Trong quá trình phát triển của xã hội, bất cứ một lao động xã hội nào, một cơ sở, tổchức thực hiện có quy mô từ mức độ thấp đến cao đều cần có sự tổ chức và điều khiểnlao động để đạt được các mục đích mà con người mong muốn Dạng lao động mang tínhđặc thù tổ chức-điều khiển các hoạt động theo những tiêu chí, yêu cầu, quy định cụ thểgọi là quản lý Quản lý thường xuyên biến đổi, phát triển theo sự phát triển của xã hộiloài người, có vai trò quan trọng trong đời sống con người, tồn tại trong mọi chế độ xãhội, mọi quốc gia, mọi thời đại

- Nếu xét từ tính hiệu quả của việc sử dụng nguồn nhân lực, có thể coi quản lý làviệc sử dụng có hiệu quả các nguồn lực

- Nếu nhấn mạnh đến yếu tố quan trọng nhất của quản lý là các quyết định, có thểquan niệm quản lý là đưa ra các quyết định đúng

- Nếu khẳng định mục đích, mục tiêu rõ ràng, có thể hiểu quản lý là làm cho mọi việcđược thực hiện

“Quản lý là thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhautrong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu đã định”

Tâm lý học quản lý: “quản lý được coi như là sự kết hợp của quản và lý Quản baogồm sự coi giữ, tổ chức, điều khiển, trông nom, theo dõi; lý được hiểu là lý luận về sựphân biệt trái, phải, sự sửa sang, sắp xếp, thanh lý, sự dự đoán cùng việc tạo ra thiết chếhành động để đưa hệ thống vào thế phát triển”

Các yếu tố: Chủ thể quản lý, khách thể quản lý, mục tiêu hướng tới của công tác quản

lý bằng các tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý, thông qua các công cụ,phương pháp quản lý Mục tiêu hay mục đích chung của hoạt động quản lý có thể do chủ

thể quản lý quy định, do yêu cầu khách thể của xã hội hay do có sự thoả thuận thống nhất

cam kết giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý Qua đó làm nảy sinh các mối quan hệtác động tương hỗ giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý để đạt được mục tiêu quảnlý

Vậy, Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người

quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức, làm cho tổ chức đó vận hành và đạt được mục tiêu của tổ chức

Sơ đồ 1.1 Mô hình về quản lý

2.4 Quản lý nhà trường

Nhà trường là một thể chế xã hội- nhà nước, là một đơn vị tổ chức hoàn chỉnh, cơ quangiáo dục chuyên biệt thực hiện chức năng giáo dục - đào tạo của Nhà nước và của cộng đồng

xã hội chuẩn bị cho thế hệ trẻ có nhân cách để vững vàng bước vào cuộc sống

Quản lý nhà trường là lĩnh vực quản lý tác nghiệp giáo dục, nghĩa là quản lý việc dạy

- học diễn ra trong trường học Quá trình giáo dục là một hệ thống phức tạp bao gồm cácthành tố: Mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục, phương tiện,người dạy, người học, môi trường giáo dục, kết quả giáo dục Các thành tố đó vừa có tínhđộc lập tương đối, có tính đặc trưng riêng biệt nhưng có mối quan hệ mật thiết lẫn nhau,tác dụng tương hỗ nhau, gắn bó với nhau tạo nên một thể thống nhất Người quản lý phảilàm sao cho các thành tố đó của quá trình giáo dục vận động đồng bộ, hài hoà và pháttriển không ngừng, có như vậy thì tổ chức giáo dục sẽ phát triển bền vững

Vì vậy, quản lý nhà trường là một hệ thống những hoạt động có mục đích, có kếhoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho nhà trường vận hành theo đườnglối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thể hiện tính chất nhà trường xã hội chủ nghĩa màtrọng tâm là quá trình dạy- học và giáo dục thế hệ trẻ

Quản lý quá trình dạy- học; quản lý nhân sự : Giáo viên - Học sinh; quản lý tàichính; quản lý cơ sở vật chất - phương tiện dạy học; quản lý môi trường giáo dục

Trong đó quản lý quá trình dạy - học là trọng tâm

2.5 Các khoa, bộ môn trực thuộc trường

2.5.1 Các khoa được tổ chức theo nghề hoặc nhóm nghề đào tạo; bộ môn trực thuộctrường được tổ chức theo nhóm các môn học chung Căn cứ vào quy mô, ngành nghề đàotạo, hiệu trưởng quyết định thành lập khoa, bộ môn trực thuộc trường theo cơ cấu tổ chứccủa trường đã được phê duyệt trong Điều lệ của trường quy định tại Điều 7 của Điều lệtrường trung cấp nghề

MụcTiêuQuản lý

2.5.2 Khoa, bộ môn trực thuộc trường có nhiệm vụ.

- Thực hiện kế hoạch giảng dạy, học tập và các hoạt động ngoại khoá khác theochương trình, kế hoạch giảng dạy hàng năm của trường

- Thực hiện việc biên soạn chương trình, giáo trình, học liệu dạy nghề khi đượcphân công; tổ chức nghiên cứu đổi mới nội dung, cải tiến phương pháp dạy nghề nhằmnâng cao chất lượng đào tạo

- Thực hiện các hoạt động thực nghiệm, nghiên cứu khoa học, ứng dụng kỹ thuật,công nghệ vào quá trình dạy nghề

- Quản lý giáo viên, nhân viên, người học nghề thuộc đơn vị mình

- Quản lý, sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị theo quy định của Hiệutrưởng; đề xuất, xây dựng các kế hoạch bổ sung, bảo trì thiết bị dạy nghề

- Thực hiện chế độ báo cáo theo quy định của Hiệu trưởng

2.53 Khoa, bộ môn trực thuộc trường có Trưởng khoa, Trưởng bộ môn và có thể có cácphó Trưởng khoa, phó Trưởng bộ môn do Hiệu trưởng bổ nhiệm

Trưởng khoa, Trưởng bộ môn chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt độngcủa khoa, bộ môn theo nhiệm vụ được quy định tại khoản 2 Điều lệ trường trung cấpnghề;

2.5.4 Vai trò của trưởng khoa

Trưởng khoa chuyên môn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng chương trình, kếhoạch hoạt động của khoa; động viên, giúp đỡ nhau dạy tốt, trao đổi kinh nghiệm để nângcao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, quản lý hoạt động của các thành viêntrong Khoa, tham gia dự giờ, trao đổi, góp ý kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu khoahọc; đổi mới phương pháp giảng dạy và giáo dục

2.5.5 Vị trí của trưởng khoa chuyên môn

Trong bộ máy tổ chức nhà trường, trưởng khoa có một vị trí quan trọng trong việcđiều hành hoạt động chuyên môn của tổ; là mắt xích gắn kết giữa hiệu trưởng và giáoviên để bộ máy hoạt động đồng bộ và có hiệu quả Trong trườngtrung cấp nghề, ngườihiệu trưởng với quyền hạn và trách nhiệm của mình, lựa chọn những giáo viên có hiểubiết, có phẩm chất chính trị tốt, năng lực chuyên môn vững vàng, khả năng quản lý giỏi;biết huy động, tập hợp lực lượng để làm tổ trưởng Trưởng khoa giúp hiệu trưởng triểnkhai các nội dung kế hoạch hoạt động của nhà trường đến từng giáo viên

Trưởng khoa có trách nhiệm thay mặt hiệu trưởng điều hành, tổ chức, chỉ đạo tổthực hiện việc day- học và các hoạt động giáo dục, tham mưu cho hiệu trưởng trong việc

bố trí, sắp xếp đội ngũ giáo viên, giảng dạy và chủ nhiệm một cách phù hợp để phát huykhả năng của họ Tổ chức kiểm tra, đánh giá xếp loại giờ dạy của giáo viên theo đúng

quy trình đề ra Để chỉ đạo tốt thì người trưởng khoa phải có hiểu biết kiến thức khoa họcquản lý, quản lý giáo dục.

2.5.6 Nhiệm vụ của trưởng khoa

a Trưởng khoa quản lý đội ngũ giáo viên trong khoa

Trưởng khoa là người trực tiếp quản lý hoạt động giảng dạy, công tác chính trị, đạođức nghề nghiệp của GV trong tổ, nhưng nhiệm vụ trọng tâm là hoạt động chuyên môn;

tổ chức sinh hoạt theo đúng định kỳ, kiểm tra, đánh giá, xếp loại GV Qua từng buổi sinhhoạt, trưởng khoa mạnh dạn đánh giá kết quả đạt được và chỉ rõ những tồn tại của các cánhân để có hướng khắc phục, xây dựng tổ vững mạnh

b Trưởng khoa quản lý kế hoạch hoạt động của khoa chuyên môn

Trưởng khoa phải giúp giáo viên nâng cao nhận thức về những yêu cầu đặt ra củangành giáo dục trong thời đại mới, cụ thể phải thấm nhuần các chủ trương, đường lối,chính sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục; nắm rõ các nguyên tắc giáo dục, dạy nghề,văn bản hướng dẫn của sở GD-ĐT, Tổng cục dạy nghề, sở LĐTB&XH về chương trình,nội dung dạy học là pháp lệnh của Nhà nước do Bộ GD-ĐT, Bộ LĐTB&XH ban hành, làcăn cứ pháp lý để Nhà nước tiến hành chỉ đạo, giám sát, kiểm tra hoạt động dạy học cuảcác cơ sở giáo dục Căn cứ vào kế hoạch trường, hiệu trưởng và trưởng khoa quản lý việctiến hành thực hiện kế hoạch của GV Qua đó tạo sự chuyển biến trong nhận thức và hànhđộng để nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục HS, đáp ứng yêu cầu của công cuộcxây dựng đất nước trong giai đoạn mới

c Trưởng khoa tổ chức và thực hiện phong trào đổi mới phương pháp dạy học, tự học, tự bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học của giáo viên trong khoa

Chỉ đạo việc đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề trọng tâm trong quá trình dạyhọc, là đòn bẩy, động lực để nâng cao chất lượng dạy học Vì vậy, người trưởng khoa cầnphải thực hiện quy trình một cách khoa học, phù hợp với điều kiện cụ thể của nhà trường.Người trưởng khoa phải có kỹ năng khai thác trí lực tập thể vào việc hoạch định kếhoạch chương trình tự học, tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng Đồng thời, cần quan tâm tạo điềukiện để cho GV triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học, các sáng kiến kinh nghiệm đápứng yêu cầu đổi mới nội dung và PPDH trong các trường dạy nghề hiện nay

Trưởng khoa cần nâng cao nhận thức cho GV và HS trong việc bảo quản trang thiết

bị dạy học, đồng thời biết phát huy tính sáng tạo chủ động của GV và HS trong việc tạo

ra các thiết bị mới phục vụ dạy học

d Tổ chức kiểm tra, đánh giá công tác giảng dạy, phương pháp giáo dục của giáo viên trong khoa.

Trưởng khoa là người trực tiếp kiểm tra, đánh giá, xếp loại chuyên môn của GVtrong tổ Bởi vậy, Trưởng khoa phải có trình độ, năng lực chuyên môn, hiểu và vận dụngtốt các văn bản thanh tra, kiểm tra, đánh giá Để đánh giá đúng năng lực của GV, trưởng

khoa cần phải có thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời Việc tổ chức sinh hoạt tổ phải theođúng định kỳ quy trình đánh giá phải đảm bảo tính công bằng, khách quan, khoa học vàcoi đây là sinh hoạt chính trị, giúp đỡ nhau bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn,nghiệp vụ.

3 Những phẩm chất và năng lực của người trưởng khoa chuyên môn

Trưởng khoa phải có năng lực sư phạm, trình độ chuyên môn vững vàng, am hiểu,vận dụng thích hợp các quy trình, yêu cầu, quy tắc và chính sách liên quan đến lĩnh vựcchuyên môn, có khả năng xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá tốt;

có khả năng xác định mục tiêu và đề ra những mục tiêu ưu tiên để thực hiện trưởng khoacần phải có năng lực chẩn đoán nhu cầu, đặc điểm đối tượng, năng lực giao tiếp sư phạm,năng lực thuyết phục, cảm hoá quần chúng Đồng thời người tổ trưởng phải có khả nănglĩnh hội cái mới, có khả năng sử dụng và xây dựng phong trào ứng dụng công nghệ thôngtin vào quá trình dạy học, khuyến khích GV cập nhật và học hỏi công nghệ mới, phảithực sự là chỗ dựa đáng tin cậy của GV

Người trưởng khoa phải có năng lực quản lý tốt nhân sự để có thể phát huy tối đatiềm lực sức mạnh của đội ngũ GV trong tổ, xây dựng và sử dụng có hiệu quả các chuẩnmực đánh giá, xếp loại GV và quản lý tốt CSVC trong nhà trường

Có thể khẳng định phẩm chất, năng lực của người trưởng khoa là điều kiện cơ bản đểlãnh đạo tổ chuyên môn thực hiện thành công nhiệm vụ, góp phần vào thắng lợi chungcủa sự nghiệp giáo dục toàn diện nhà trường

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ

TRƯỞNG KHOA CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỈNH HOÀ BÌNH

2.1 Vài nét khái quát về Trường trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình

Trường Trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình là tổ chức sự nghiệp có thu, thực hiện chứcnăng dạy nghề công lập thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, hoạt động theo quy định củapháp luật Là đơn vị thực hiện chức năng đào tạo nghề, bồi dưỡng nâng cao trình độ chongười lao động trong và ngoài tỉnh

Trong quá trình tổ chức hoạt động, nhà trường luôn có sự thay đổi và phát triểnvươn lên phù hợp với chức năng, nhiệm vụ mới, các cán bộ quản lý có vị trí cực kỳ quantrọng trong quá trình quản lý, quyết định thực hiện thắng lợi chỉ tiêu, kế hoạch đào tạocủa nhà trường

- Lí luận trung cấp: 11 đồng chí (Thông qua việc học từ trường Đại học), không có trên

trung cấp, không có đào tạo theo trường lớp, hầu hết là sơ cấp

+ Đảng viên 18, đoàn viên TNCS HCM: 50

- Vê trình độ đào tạo: + Cao học 02

o + Đại học Sư phạm kỹ thuật 37

+ Cao đẳng sư phạm kỹ thuật 20

+ Đại học tổng hợp 2

+ Đại học TDTD 05

+ Nghệ nhân 01

- Khả năng tin học: + Đại học Tin : 10 + Tin học văn phòng : 52 + Ứng dụng được các phần mềm dạy học, sử dụng PowerPoint, sử dụng được máy tính, mạng Internet: 45

2.2 Yêu cầu về các tiêu chuẩn của người TTCM

Trưởng khoa là người giúp hiệu trưởng quản lý đội ngũ GV trong khoa, là cầu nối liền giữa hiệu trưởng và GV Trên thực tế trường trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình chưa xây dựng được chuẩn mực về tiêu chuẩn của người trưởng khoa Mỗi trường có những quy định, hình thức bầu chức danh Trưởng khoa khác nhau Do đó, cần có sự thống nhất yêu cầu về tiêu chuẩn đối với Trưởng khoa Để có cơ sở lý luận và khoa học cho việc xây dựng, quản lý, đánh giá chính xác, khoa học đội ngũ trưởng khoa, tôi mạnh dạn đề xuất các tiêu chuẩn và lấy ý kiến của BGH, trưởng khoa, GV thông qua các tiêu trí khác nhau

2.3 Yêu cầu về trình độ chuyên môn của người trưởng khoa ở trường

Phần lớn GV các trường có trình độ ĐHSP và cao học về một chuyên ngành nhất định Người tổ trưởng phải có trình độ chuyên môn, năng lực giảng dạy, năng lực quản

lý Vì vậy, yêu cầu hiện nay về trình độ chuyên môn của người tổ trưởng được đề cao hơn

Kết quả điều tra yêu cầu về trình độ chuyên môn của TTCM ( Bảng 1)

Bảng 1

BGH 3 2 66.6 1 33.4 0 0.0

2.4 Thâm niên giảng dạy để bổ nhiệm TTCM

Hiện nay ở các trường trung cấp nghề số lượng học sinh ngày càng tăng, đội ngũ GVtừng bước được bổ sung Nhưng trên thực tế ở các trường trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình

có sự chênh lệch về thâm niên công tác và độ tuổi giữa các GV, trong chỉ đạo chuyênmôn có những thuận lợi nhất định nhưng đồng thời gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt làtrong chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy và ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại

vào dạy học Vì vậy, HT phải chú ý đến đội ngũ Trưởng khoa

Kết quả khảo sát về thâm niên giảng dạy phù hợp bố trí TTCM ( Bảng 2 )

2.5 Nhu cầu bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ quản lý của Trưởng khoa

Trong trường trung cấp nghề tỉnh Hoà Bình, phần lớn trưởng khoa chủ yếu tập trungvào chuyên môn nghiệp vụ sư phạm, trong công tác quản lý chỉ qua học hỏi, bằng kinhnghiệm của bản thân Các cấp quản lý giáo dục đã có quan tâm đến công tác bồi dưỡngnâng cao trình độ lý luận chính trị và nghiệp vụ quản lý cho đội ngũ trưởng khoa nhưngchưa thường xuyên nên ảnh hưởng đến chất lượng quản lý và hiệu quả giáo dục

Kết quả khảo sát về nhu cầu bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ quản lý (Bảng 3)

Sơcấp

Khôngcần

Dàihạn

Ngắnhạn

Khôngcần lắm

Khôngcần

Chúng ta cần phải thấy rằng, trong thời đại ngày nay thế giới đang bước vào thời

kỳ toàn cầu hoá, hội nhập; khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão Điều này đòi hỏi

người trưởng khoa không những giỏi về chuyên môn mà còn phải có hiểu biết chính trị

- xã hội, cần trang bị cho mình lý luận chính trị vững vàng để chỉ đạo hoạt động tổ cóhiệu quả

2.8.2 Các hình thức bổ nhiệm trưởng khoa

Thời gian qua, nhà trường đã tiến hành tổ chức bổ nhiệm trưởng khoa theo đúng trình

tự, thủ tục theo nhưng hình thức khác nhau Để tìm hiểu cụ thể, tôi đã hỏi ý kiến của cán

bộ giáo viên công nhan viên : Theo Thầy(Cô), khi bổ nhiệmTrưởng khoa, hình thức nàosau đây là phù hợp?

Kết quả khảo sát các hình thức bổ nhiệm đội ngũ Trưởng khoa (Bảng4 )

Bảng4

2 Giáo viên bầu, hiệu trưởng ra quyết định 25 38.5

3 BGH thống nhất,thông qua tập thể chi uỷ 8 12.3

2.8.3 Công tác kiểm tra của hiệu trưởng

Kiểm tra là hoạt động không thể thiếu được của công tác quản lý Trong các trường,

HT tiến hành kiểm tra trưởng khoa với các nội dung: hồ sơ, công tác chỉ đạo chuyênmôn, công tác quản lý, kế hoạch hoạt động, đánh giá xếp loại GV

Kết quả khảo sát công tác kiểm tra hoạt động trưởng khoa của HT

2.8.4 Chế độ giao ban, báo cáo công việc giữa hiệu trưởng và trưởng khoa

Trên thực tế, chế độ giao ban, báo cáo giữa HT và trưởng khoa ở Trường trung cấpnghề tỉnh Hoà Bình được duy trì thường xuyên, nhằm giúp HT triển khai kế hoạch, kiểmtra tiến độ và kết quả thực hiện kế hoạch chuyên môn Trên cơ sở đó, kịp thời điều chỉnh,

bổ sung kế hoạch, sắp xếp nhân lực hợp lý để hoàn thành nhiệm vụ Tuy nhiên chế độgiao ban, báo cáo các khoa chuyên môn không có sự thống nhất về thời gian và nội dung.Chúng tôi đặt câu hỏi: Chế độ giao ban, báo cáo công việc giữa HT và trưởng khoachuyên môn nên duy trì như thế nào? Kết quả thu được như sau:

Kết quả khảo sát về quy chế giao ban, báo cáo giữa HT và trưởng khoa (Bảng5)

Bảng 5

Thời gian Giáo viên - CNV

BÌNH

2.1 Nhóm biện pháp nâng cao phẩm chất chính trị, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ trưởng khoa

Nâng cao phẩm chất chính trị, năng lực cho đội ngũ TTCM( Căn cứ Điều 16 Luật

Giáo dục (2005) quy định vai trò, trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục)

Đề xuất các biện pháp sau:

Bồi dưỡng kiến thức, hiểu biết; phẩm chất chính trị, đạo đức

HT cần cung cấp đầy đủ các văn bản chủ trương, chính sách, quyết định, nghị định,chỉ thị, thông tư của Đảng, Nhà nước, Ngành và các cơ quan liên quan để GV, trưởngkhoa nghiên cứu HT nghiên cứu các văn bản để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nâng caonhận thức, hiểu biết cho đội ngũ trưởng khoa, tìm hiểu đối tượng, khảo sát trình độ, nănglực của trưởng khoa để xác định nhu cầu, nội dung bồi dưỡng

Bồi dưỡng theo chuyên đề hàng năm, tổ chức thông qua các hội thi, báo cáo kinhnghiệm, đề tài nghiên cứu khoa học, cử đi đào tạo cao học để nâng cao trình độ lý luậnchính trị, chuyên môn, nghiệp vụ

Tăng cường công tác tự học, tự bồi dưỡng là yêu cầu rất cần thiết cho mỗi GV và độingũ cán bộ quản lý Để công tác này có kết quả cao, HT phải thực sự là người đi đầu, tiênphong trong việc tự học, tự bồi dưỡng, thực sự là tấm gương chuẩn mực cho tập thể GVnoi theo HT phải xây dựng các tiêu chuẩn, tiêu chí thi đua khen thưởng tạo phong tràothi đua sôi nổi

Bồi dưỡng năng lực sư phạm:

Năng lực là khả năng hoàn thành một công việc nào đó về thực chất, là sự phù hợpmột bên là nhu cầu công việc và một bên là những phẩm chất tâm lý cá nhân

Năng lực sư phạm là khả năng thực hiện các hoạt động dạy học và giáo dục để cóhiệu quả, chất lượng cao, được hình thành trên cơ sở những phẩm chất, kiến thức, kỹnăng, kỹ xảo của người thầy giáo

Để nâng cao năng lực cho đội ngũ trưởng khoa, HT cần đặc biệt quan tâm:

Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, bố trí sắp xếpđộng viên trưởng khoa tham gia các lớp, khoá đào tạo: cao học, lý luận chính trị, tin học,ngoại ngữ đồng thời tạo điều kiện cho GV trẻ có năng lực tham gia nghiên cứu khoahọc; coi đây là một trong các yêu cầu bắt buộc đối với GV, từ đó tạo ra sự

chuyển biến mạnh mẽ trong nhà trường

Nâng cao năng lực giảng dạy:

- Năng lực chẩn đoán nhu cầu, đặc điểm đối tượng: Người trưởng khoa phải biếtđược trình độ chuyên môn, năng lực giảng dạy, hiểu được đặc điểm tính cách, hoàn cảnhcủa GV để có cơ sở chỉ đạo, điều hành hoạt động tổ có hiệu quả

- Bồi dưỡng tri thức và khả năng hiểu biết: Người trưởng khoa không những chỉ cóchuyên môn vững vàng mà cần phải có kiến thức, hiểu biết sâu, rộng nhiều lĩnh vực.Muốn vậy, trưởng khoa phải không ngừng tự học, tự bồi dưỡng, thường xuyên theo dõicác thông tin, các phát minh khoa học, tin tức thời sự luôn tạo cho mình vốn kiến thứcmới, hiện đại, đó là cơ sở nâng cao năng lực chuyên môn hoàn thiện bản thân

- Bồi dưỡng kỷ năng dạy trên lớp: Chuẩn bị bài lên lớp là yếu tố cần, khả năng thựchiện tiết dạy là điều kiện đủ để nâng cao năng lực giảng dạy của GV Người GV cần phảihiểu và vận dụng có hiệu qủa các phương pháp dạy, kỷ năng sử dụng các phương tiện dạyhọc, nhất là các phương tiện kỹ thuật hiện đại Muốn vậy, HT phải thường xuyên tiếpxúc, trao đổi kinh nghiệm, hướng dẫn trưởng khoa thực hiện tốt quy chế chuyên môn và

có trách nhiệm dự giờ, tham gia hội thao giảng, thi GV dạy giỏi kiểm tra, đánh giá khảnăng thực hiện của GV, tổ chức trao đổi, góp ý rút kinh nghiệm giờ dạy nhằm nâng caonăng lực giảng dạy

Bồi dưỡng năng lực quản lý: Nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ trưởng khoa là

nhiệm vụ rất cần thiết để chỉ đạo, điều hành hoạt động tổ chuyên môn Làm tốt công tácbồi dưỡng năng lực quản lý cho trưởng khoa là nhà trường đã triển khai tốt chỉ thị 40-CT/

TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư TW Đảng về việc xây dựng và nâng cao chất lượngđội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục tại đơn vị mình

HT cần bồi dưỡng cho đội ngũ trưởng khoa một số nội dung cơ bản sau:

- Bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống

- Bồi dưỡng năng lực xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch của nhàtrường, khoa chuyên môn

- Bồi dưỡng nghiệp vụ tổ chức sinh hoạt chuyên môn như: Chuyên đề bộ môn, đổimới phương pháp, ngoại khoá, hội thảo, góp ý giờ dạy

- Bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn

- Bồi dưỡng công tác quản lý và sử dụng có hiệu quả CSVC-PTDH

- Bồi dưỡng tổ chức các phong trào thi đua