Vai trò của báo chí với công tác kiểm tra và kỷ luật Đảng

Thanh tra, kiểm tra, giám sát, kiểm sát là dạng hạt động thông thể thiếu của quá trình, thục hiện

Phần I: Lời nói đầu

Thanh tra, kiểm tra, giám sát, kiểm sát là dạng hạt động thông thể thiếu củaquá trình, thục hiện quyền lực nhằm quản lý xã hội, quản lý đất nớc Hoạt động thanhtra, kiểm tra đã góp phần tích cực vào cộng cuộc đẩy lùi các tệ nạn xã hội, chấn an tộiphạm, đem lại mộ xã hội tốt đẹp cho đất nớc Góp phần to lơn vào cộng cuộc xâydựng và bảo vệ đất nớc

Hệ thống thanh tra, kiểm tra, giám sát ở nớc ta thể hiện sự hoà quyện thốngnhất giữa tình Đảng, tính Nhà nớc và tính nhân dân trong toàn bộ cơ chế thanh tra,kiểm tra, giám sát mà mục đích của nó không có gì khác hơn là hớng tới xây dựngmột Nhà nớc của dân, do dân và vì dân, một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Nhà nớc muốn quản lý xã hội một cách hiệu quả thì không thể không sử dụng

đến công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát Ngày nay do sự phát triển của nền kinh

tế thị trờng, do khuyết tật của nền kinh tế thị trờn đem lại đó là do chạy theo lợi nhuận

mà chúng ta – những con ngời, những chủ nhân của xã hội đang dần dần huỷ hoại xãhội của mình, phẩm chất đạo đức đã bị tha hoá, tệ nạn xã hội tràn lan, tham ô, thamnhũng đang là những vấn đề hết sức bất cập Điều đó cho thấy, vai trò của công tácthanh tra, kiểm tra hoạt động của xã hội là hết sức cần thiết, chúng ta thờng nhắc rấtnhiều tới thanh tra, kiểm tra, giám sát Vậy thanh tra, kiểm tra là gì? Nó có vai trò nhnào trong quản lý xã hội nói chung và trong quản lý kinh tế nói riêng? Tìm hiểu vềhoạt động thanh tra, kiểm tra và vai trò của thanh tra, kiểm tra trong quản lý nền kinh

tế quốc dan là nội dung của đề tài này

Chúng ta cùng nhau bàn luận về vấn đề này

Trong quá trình tìm hiểu và hoàn thiện đề tài em đã đợc sự hớng dẫn chỉ bảotận tình của thầy giáo, Tiến sỹ Phan Kìm Chiến Do sự hạn chế về việc thu thập tàiliệu nên đề tại của em cũng không tránh khỏi những thiếu sot Rất mong đợc sự đónggóp ý kiển xủa các bạn Và em kính mong thầy giúp đỡ và bỏ qua cho em để em hoànthiện đề tài của mình

Em xin chân thành cảm ơn thầy!

Phần II: phần chung Chơng I: thanh tra, kiểm tra là gì?

1 Lịch sử hình thành và phát triển cảu thanh tra Việt Nam.

Sau khi Cách mạng tháng 8 thành công, ngày 2/9/1945 tại quản trờng Ba Đình– Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nớc

Việt Nam dân chủ cộng hoà - Nhà nớc công nông đầu tiên ở Đông Nam á Tuy nhiên,ngay từ khi mới ra đời, Nhà nớc công hoà dân chủ nhân dân non trẻ đã phải đơng đầuvới mọi khó khăn thử thách Cùng với những khó khăn về mặt kinh tế – xã hội “giặc

đói, giặc dốt”, Nhà nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà phải đối phó cùng một lúc vớinhiều kẻ thù cả trong và ngoài nớc Dới danh nghĩa quân đồng minh vào giải giápquân đội phát xít Nhật, hai mơi vạn quân Tởng cung bọn tay sai… kéo vào miền Bắc kéo vào miền Bắcnớc ta với âm mu tiêu diệt chính quyền cách mạng, ở miền Nam cũng với danh nghĩa

đồng minh, quân Anh đã che chở và dọn đợng cho bọn thực dân Pháp trở lại xâm lợcnớc ta một lần nữa Trớc tình hình đó, nhiệm vụ quan trọng nhất đặt ra cho Đảng vànhân dân ta lúc này là đoàn kết toàn dân, phát huy mọi nguồn lực của dân tộc để giữvững chính quyền nhân dân, bảo vệ thành quả của cách mạng Trong hàng loạt cácbiên pháp nhàn đoàn kết toàn dân, xây dựng thực lực, đối phó với kẻ thù, Chủ tịch HồChí Minh đã hết sức chú trọng đến công việc xây dựng kỷ cơng phép nớc, củng cố vàxây dựng hệ thống chính quền dân chủ nhân dân “của dân, do dân và vì dân” Ngày23/11/1945, Ngời đã ký sắc lệnh số 64/SL thành lập Ban thanh tra đặc biệt Theo sắclệnh này, Ban thanh tra đặc biệt “có uỷ nhiệm là đi giám sát tất cả các công việc vàcác nhân viên của Uỷ ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ” Để thực hiệnchức năng này, Ban thanh tra đặc biệt có toàn quyền:

 Nhận các đơn khiếu nại của nhân dân

 Điều tra hỏi chứng, xem xét các tài liệu, giấy tờ của các Uỷ ban nhân dânhoặc các cơ quan của Chính phủ cần thiết cho công việc giám sát

 Đình chức bắt giam bất cứ nhân viên nào trong Uỷ ban nhân dân hay Chínhphủ đã phạm lỗi trớc khi mang ra Hội đồng Chính phủ hay Toà án đặc biết xét xử

 Tịch biên, hoặc niêm phong những tang vật và dùng mọi cách điều tra để lập

mộ hồ sơ mang một phạm nhân ra Toà án đặc biệt

Tiếp theo sắc lệnh số 64/SL ngày 31/12/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắclệnh số 80/SL cử ông Bùi Bằng Đoàn và ông Cù Huy Cận vào Ban thanh tra đặc biệt

Đến đây, ban thanh tra đặc biệt đã đợc hình thành về mặt tổ chức với những trọngtrách, quyền hạn to lớn của mình

Về sắc lệnh số 64/SL, có thể nói đây là văn bản pháp lý đầu tiên của nhà nớc vềcông tác thanh tra, nó đã đặt viên gạch đầu tiên cho việc xây dựng hệ thống pháp luật

về thanh tra, kiểm tra Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng Ban thanh tra đặc biệt đợc tổchức theo sắc lệnh này không phải là một thiết chế thanh tra thuần tuý Nó thực chất

là một cơ quan hành chính t pháp, vừa có các quyền hạn của một cơ quan thanh tra,vừa có quyền hạn của cơ quan điều tra, kiểm sát sau này Và sự ra đời của Ban thanhtra đặc biệt là để đáp ứng những yêu câu hết sức đặc biệt của Cách mạng Việt Nam

trong thời kỳ này Lúc này, Ban thanh tra đặc biệt với những quyền hạn và tráchnhiệm đặc biệt không chỉ là một công cụ thờng xuyên của chính quyền nhân dân màcòn có nhiệm vụ to lớn trong việc góp phần an dân, tạp hợp, đoàn kết toàn dân để huy

động sức mạnh của toàn dân tộc vào sự nghiệp bảo vệ và giải phóng tổ quốc

Song song với việc thành lập Ban thanh tra đặc biệt, trong những tháng cuốinăm 1945, đầu năm 1946, Chính phủ đã hớng dẫn việc thành lập Ban thanh tra ở một

số Bộ nh Bộ Quốc Phòng, Bộ Nội Vụ, Bộ Tài Chính, Bộ Canh Nông và Ban thanh tracác xứ Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ

ở Trung Bộ nhiệm vụ chủ yếu của Ban thanh tra là thanh tra công việc hànhchính và việc chấp hành đờng lối, chủ trơng của Chính phủ, của Uỷ ban nhân dân cáccấp

ở Bắc Bộ, ngoài nhiệm vụ thanh tra các Uỷ ban nhân dân các cấp, Ban thanhtra còn làm thêm công việc thu thập và giải quyết các đơn khiếu tổ của nhân dân,thanh tra tại chỗ một số vụ việc do quần chúng nhân dân khiểu nại hoặc phản ánh, tốgiác

ở Nam Bộ, do hoàn cảnh kháng chiến diễn ra ngay từ đầu, chiến trờng chia cắt,nên đã tổ chức cac Ban thanh tra ở các miền (miền Đông, miền Trung và miền TâyNam Bộ) Nhiệm vụ của các Ban thanh tra ở Nam Bộ là trực tiếp giải quyết các côngviệc với các cơ quan chính quyền trong từng miền; giải quyết tại chỗ các vụ khiếu tổcủa nhân dân; thanh tra công tác của các cơ quan Nhà nớc; xây dựng củng cố bộ máychính quyền ở những nơi cha có hoặc còn yếu; thành lập các Toà án nhân dân để trấn

áp bọn việt gian phản Cách mạng; thanh tra vấn đề đoàn kết nhân dân, nhất là giữacác đoàn thể cứu quốc và các giáo phái

2 Thanh tra, kiểm tra là gì?

Thanh tra, kiểm tra đợc xem xét, bàn luận từ nhiều góc độ khác nhau Chúng tahãy cùng nhau xem xét

Giám sát, thanh tra, kiểm tra kiểm kê và kiềm soát là những khái niệm đợc sửdụng nhiều trong hoạt động quản lý nói chung và quản lý nhà nớc nói riêng Về hìnhthức đây là những khái niệm khác nhau, nhng về mặt nội dụng lại có sự giao thoa rấtlớn Vì vậy, tuỳ theo mục đích, tính chất và hoàn cảnh cụ thể mà ngời ta có thể sửdụng những khái niệm này cho phù hợp, hoặc có thể dùng nh một khái niệm kép:thanh tra, kiểm tra, kiểm kê, kiểm soát, kiểm tra, kiểm sát

Trong tác phẩm “Những nhiệm vụ trớc mắt của chính quyền Xô Viết” Lênincho rằng một nhiệm vụ mới của chính quyền Xô Viết còn trọng đại hơn cả nhiệm vụchính trị đó là nhiệm vụ quản lý kinh tế Nhiệm vụ tổ chức lại nền kinh tế đợc quy

thành hai nhiệm vụ chính: 1 Kiểm kê và kiểm soát việc sản xuất và phân phối sảnphẩm; 2 Nâng cao năng suất lao động.

Trong đó, quan niệm về kiểm kê, kiểm soát và nhiệm vụ của nhà nớc vô sản vềkiểm kê; kiểm soat là rất rộng, nó bao gồm cả giám sát, thanh tra, kiểm kê và kiểmsoát toàn bộ các hoạt động của đất nớc nói chung và của nền kinh tế nói riêng

Mục đích của kiểm kê, kiếm soát là nhằm phục vụ cho quản lý nhà nớc, đặcbiệt là quản lý kinh tế Nhà nớc vô sản tổ chức việc thực hiện việc kiểm kê, kiểm soát

là nhằm kiểm soát, điều tiết nền kinh tế có hiệu quả, “là phân phối một cách hợp lýnhân công trong sản xuất, trong phân phối sản phẩm, bảo vệ sức lực của nhân dân,xoá bỏ tình trạng lãng phí sức lực đó, tiết kiệm sức lực đó”1 Lênin chỉ rõ: “Chủ nghĩaxã hội chính là sự kiểm kê Nếu các đồng chí muốn kiểm kê từng miếng sắt, từngmảnh vải, nh thế là sẽ có chủ nghĩa xã hội”2

Quyền kiểm kê, kiểm soát là thuộc về nhà nớc vô sản, mà lúc đầu là sự kiếmsoát của công nhân, sau đó sẽ do toàn thể dân c tiến hành Lênin khẳng dịnh: “Từ naycho đến khi giai đoạn “cao” cảu chủ nghĩa cộng sản xuất hiện, những ngời xã hội chủnghĩa yêu cầu xã hội và nhà nớc kiểm soát thật nghiêm ngặt mức độ lao động và mức

độ tiêu dùng… kéo vào miền Bắc và sự kiểm soát này không phải do nhà nớc của bọn quan lại thi hành,

mà do nhà nớc cảu công dân vũ trang thi hành”3 Quyền kiểm kê, kiểm soát của nhànớc đợc giao cho Bộ dân uỷ thanh tra công nông đảm nhiệm

Trong quyết định của Ban chấp hành Trung Ương các Xô Viết toàn Ngã đã ghirõ: “Giao trách nhiệm cho Bộ dân uỷ thanh tra công nông kiểm soát và giám sát hoạt

động cảu tất cả mọi xí nghiệp, cơ quan và tổ chức nào, xét về mặt thực hiện nhữngnghĩa vụ mà họ đảm nhiệm trớc các cơ quan nhà nớc”4

Đối tợng chịu kiểm kê, kiểm soát trớc hết “phải bắt đầu bằng việc tớc đoạt bọn

t bản, bằng việc công nhân kiểm soát bọn t bản”5, tiếp đó là bọn ăn cắp, bọn ăn bám,bọn lu manh”, bọn đầu cơ, làm ăn gian dối, nhận hối lộ và các biểu hiện của tính tựphát vô chính phủ và “tất cả mọi xí nghiệp, cơ quan và tổ chức xã hội và t nhân,không loại trừ một xí nghiệp, cơ quan và tổ chức nào”

Nội dung của kiểm kê, kiểm soát chủ yếu là tập trung vào kiểm tra kiểm soátviệc sản xuất và phân phối những sản phẩm chủ yếu cảu nền kinh tế; các hoạt độngtiền tệ và tài chính của “bọn nhà giàu”, của “giai cấp hữu sản”; việc thực hiện chứctrách, nhiệm vụ, và kỷ luật lao động của nhà nớc; của các công chức nhà nớc

Về phơng pháp tổ chức kiểm kê, kiểm soát phải hết sức linh hoạt và phong phú.Việc kiểm soát chỉ có thể do nhân dân tiến hành và phải để cho công nhân chiếm đa

số trong tất cả các cơ quan có chức năng kiểm kê, kiểm soát Phải dựa vào tính ángtạo của quần chúng, phải phối hợp kiểm tra từ dới lên và từ trên xuống Kiểm tra phảithực sự, công khai; xử lý phải nghiêm minh và kiên quyết thì mới có hiệu quả

Ngày nay, trên thế giới hầu hết các quốc gia đều tổ chức ra các cơ quan để thựchiện chức năng giám sat, thanh tra, kiểm tra, và kiểm soát toàn bộ các hoạt động của

đất nớc Tuy nhiên, do những điều kiện về lịch sử, chính trị, kinh tề, xã hội, văn hoá

và truyền thống pháp lý khác nhau, nên mỗi quốc gia có một mô hinh tổ chức và

ph-ơng thức hoạt động riêng Căn cứ vào vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tínhchất hoạt động của các cơ quan này có thể chia thành ba loại hình cơ bản sau:

 Thanh tra Quốc hội: Là mô hình phổ biển ở các nớc Bắc âu và Châu Mỹ nh:Thuỵ Điển, Đan Mạch, Canada

 Thanh tra giám sát hành chính: Là loại hình tổ chức nhiều ở các nớc Châu á,

và Châu Phi, nh Trung Quốc, Hàn Quốc, Ai Cập

 Thanh tra chuyên ngành: Đây là một loại hình đợc thiết lập ở hầu hết ở các

n-ớc và ở nhiều nn-ớc nó tồn tại song song với các loại hình trên

Qua việc nghiên cứu các mô hình tổ chức, vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn và phơng thức hoạt động của các cơ quan thanh tra, kiểm tra, và giám sát của một

số nớc, có thể rút ra một số vấn đề chủ yếu sau:

 Thanh tra, kiểm tra và giám sát là phục vụ cho quản lý và nâng cao hiệu lực,hiệu quả của công tác quản lý nhà nớc

 Mục đích của thanh tra, kiểm tra, giám sát là phục vụ cho quản lý và nâng caohiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nớc

 Chủ thể cảu thanh tra, kiểm tra và giám sát là thuộc về nhà nớc, việc tổ chứctiến hành các hoạt động này thờng do các tổ chức chuyên trách thực hiện

 Nội dung thanh tra, kiểm tra và giám sát chủ yếu là việc chấp hành chínhsách, pháp luật; việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của công chức nhà nớc Ngoài ra,các tổ chức thanh tra, kiểm tra và giám sát tuy có chung một mục đích và cung thựchiện một chức năng của quản lý nhà nớc, nhng mỗi nớc có những đặc điểm về kinh tế,chính trị, xã hội và truyền thống pháp lý khác nhau, nên việc thiết kế mô hình tổ chức

và sắp đặt vị trí của các cơ quan này cũng có sự khác nhau

 Về đối tợng, do vị trí của các cơ quan thanh tra, kiểm tra và giám sát khácnhau cho nên đối tợng của nó cũng có sự khác nhau Thanh tra Quốc hội giám sáthoạt động của các cơ quan nhà nớc bao gồm: cơ quan hành pháp và toá án Thanh tra,

giám sát hành chính giám sát hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nớc và côngchức nhà nớc, còn thanh tra chuyên ngành thì kiểm tra, thanh tra hoạt động của các cơquan, đơn vị, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý nhà nớc của bộ ngành.

Về phơng thức thanh tra, kiểm tra và giám sát Do vị trí, chức năng, nhiệm vụ

và quyền hạn của các cơ quan này khác nhau, cho nên phơng thức hoạt động của nócũng khác nhau Mặt khác, ngay trong một loại hình thanh tra, nhng do pháp luật củamỗi nớc quy định khác nhau, nên phơng thức hoạt động cũng có những nét đặc thùriêng Tuy có sự khác nhau nh vậy, song phơng thức hoạt động của các tổ chức nàycũng có những net chung nh: coi trong phòng ngừa là chính, chú trong thanh tra, kiểmtra tài chính và ngày này các nớc có xu hớng “vợt lên cách thức kiểm tra cụ thể, trựctiếp và có sự quan sát, đánh giá toàn diện các mặt về quản lý, để đa ra các kết luận,kiến nghị điều chỉnh có tính chất vĩ mô”

ở nớc ta, ngay sau khi Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công, nớc ViệtNam dân chủ cộng hoà ra đời, ngày 23 tháng 11 năm 1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

ký sắc lệnh số 64/SL thàh lập Ban thanh tra đặc biệt với nhiệm vụ “giám sát tất cả cáccông việc và các nhân viên của các Uỷ ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ”

Về sau này, khi nói đến thuật ngữ “thanh tra” thờng chỉ chức năng, nhiệm vụcủa các tổ chức thanh tra Nhà nớc, “giám sát” chỉ chức năng của Quốc hội hay nhiệm

vụ của Ban thanh tra nhân dân, “kiểm tra” chỉ chức năng, nhiệm vụ của Uỷ ban kiểmtra Đảng… kéo vào miền Bắc Khi nói đến phơng pháp hay cách thức làm việc thì tuỳ theo từng côngviệc cụ thể có thể dùng nh: kiểm tra toàn bộ sổ sách, giấy tờ; kiểm tra quỹ hay kiểm

kê kho; kiểm soát các hoạt động Ngân hàng, giám sát tất cả các công việc của Uỷ bannhân dân

Về công tác thanh tra đợc quan niệm nh sau:

 Về mục đích thanh tra: Theo pháp lệnh thanh tra năm 1990 là “nhằm phát huynhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lý các vi phạm, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm

vụ, hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cơng pháp chế XHCN, bảo vệ lợi ích của Nhà nớc,các quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và công dân”

 Về chủ thể thanh tra: “Thanh tra là một công tác rất quan trọng”, một côngviệc thờng xuyên của chính quyền nhân dân, là một hoạt động quản lý của nhà nớc,

“là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nớc”

 Về đối tợng thanh tra: Theo pháp lệnh thanh tra năm 1990, các tổ chức thanhtra nhà nớc có chức năng, nhiệm vụ “thanh tra việc thực hiện chính sác, pháp luật,nhiệm vụ, kế hoạch nhà nớc của các cơ quan, tổ chức và cá nhân, trừ hoạt động điềutra, truy tố, xét xử, kiểm sát của cơ quan Điều tra, Kiểm sát, Toà án, và việc giải quyết

tranh chấp hợp động kinh tế, xử lý vi phạm hợp đồng kinh tế của cơ quan trọng tàikinh tế”.

 Về nội dung thanh tra: chính là “việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm

vụ kế hoạc nhà nớc của các cơ quan, tổ chức và cá nhân” (Điều 1 pháp lệnh thanhtra)

 Về phơng thức thanh tra: Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trớc hết

là thanh tra “phải đi tận nơi, xem tận chỗ” Muốn thanh tra, kiểm soát có kết quả tốt,việc thanh tra, kiểm soát phải có hệ thống và làm thờng xuyên Phơng pháp thanh tra,kiểm soát từ trên xuống với từ dới lên Ngơi nói:”Kiểm soát có hai cách, một cách là

từ trên xuống Tức là ngời lãnh đạo kiểm soát kết quả những công việc của cán bộmình Một cách nữa là từ dới lên Tức là quần chúng và các bộ kiểm soát sự sai lầmcủa ngời lãnh đạo và bày tỏ cải cách sửa chữa sự sai lầm đó Cách này là tốt nhất đểkiểm soát các nhân viên” Thanh tra không chỉ kiểm tra, xem xét việc làm đó đúnghay sai, tốt hay cha tốt mà phải chỉ cho cấp dới, giúp cho cấp dới biết cách sửa chữa

để làm tốt hơn Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Thanh tra cũng không phải chỉ

điều tra, nghiên cứu việc chấp hành nghị quyết, chị thị đã đợc đến đâu mà còn phảitheo dõi cho đến khi công việc đó làm xong, làm tốt thanh tra là tai mắt của trên, làbạn của ngời dới”

Muốn thanh tra, kiểm soát có kết quả tốt, ngời cán bộ thanh tra phải là nhữngngời có uy tín, có đầy đủ năng lực, trình độ chuyên môn mà công việc đòi hỏi, Ngờinói: ” Thái độ của cán bộ thanh tra là phải cẩn thận: Nghe không đợc thiên lệch, nghemột bên, nên nghe ngời này, nghe ngời kia Phải khách quan ở địa phơng nào đấyphải đến tận nơi, nghe nghóng, tìm hỏi, chịu khó Quan liêu sẽ không làm đợc nhiệm

vụ Phải cẩn thận khách quan, điều tra kỹ lỡng, chịu khó “

Có thể lấy quan điểm của Đảng, nhà nớc, và chủ tịch Hồ Chí Minh về công tácthanh tra là hết sức sâu sắc và toàn diện, bao gồm nhiều nội dung khác nhau nh: “mục đích, chủ thể, đối tợng, nội dung, phơng thức thanh tra Những t tởng và quan

điểm này là cơ sở để hiểu rõ, hiểu sâu hơn khái niệm thanh tra và hoạt động thanh tratrong quản lý nhà nớc

Ngày nay, các khái niệm giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm kê, và kiểm soát

đ-ợc sử dụng phổ biến trong hoạt động quản lý nói chung và trong quản lý nhà nớc nóiriêng

Vậy thanh tra, kiểm tra là gì?

Thanh tra (tiến anh là Inspect) xuất phát từ gốc la tinh( inspectare) có nghĩa là

“nhìn vào bên trong ”, chỉ sự kiểm tra, xem xét từ bên ngoài đối với hoạt động củamột đối tợng nhất định

Theo từ điển tiếng Việt thông dụng, nghĩa thứ nhất thanh tra là điều tra, xemxét để làm rõ vụ việc; nghĩa thứ hai là chỉ ngời làm nhiệm vụ thanh tra

định lại những hành vi của công chức, những hoạt động của cơ quan hành chính nhànớc trên cơ sở những quy định pháp lý về quyền hạn, nhiệm vụ của các cá nhân côngchức, cán bộ và các nhân viên khác trong cơ quan hành chính và tổ chức

Trong quá trình hoàn thiện các thể chế dân chủ và pháp quyền, hoạt động thanhtra ngày càng đợc khẳng định theo xu hớng

 Từ chỗ nằm trong cơ cấu hỗn hợp của hoạt động quản lý, cha phân định rõ

đến chỗ ngày càng hoàn thiện về cơ cấu, tổ chức và nội dung hoạt động

 Sự phân định về tổ chức, dẫn đến sự phân định rõ về chức năng vai trò trongtổng thể hoạt động quản lý hành chính

 Hoạt động thanh tra ngày càng có điều kiện phát triển theo hớng có chuyênngành sâu, đợc đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn, đợc trang bị những phơng tiện

kỹ thuật phục vụ cho các hoạt đọng thảm đinh, giám định

Đặc trng của hoạt động thanh tra:

Thứ nhất: Thanh tra là một hoạt động thuộc chức năng của quyền hành pháp.Mục đích chung nhất của hoạt động thanh tra là hoạt động tự điều chỉnh trong nội bộcơ quan hành chính nhà nớc Trung quản lý nhà nớc đơng nhiên có hoạt động đúppháp luật Đồng thời, trong quản lý không thể có sai phạm, thiếu sót Quản lý là mộthoạt động vừa có tính khoa học, vừa có tính sáng tạo Cùng một tình huống quản lý,

có thể có nhiều, thậm chí rất nhièu giải pháp thực hiện Nó tuỳ thuộc vào các yếu tốkách quan, chủ quan, vào điều kiện kinh tế, xã hội hay trình độ dân trí Đặc biệt quản

lý còn chịu ảnh hởng của các yéu tố thuộc bản thân ngời điều hành: năng lực, trình

độ, tuổi tác, tính cách và phẩm chất của họ

Mặt khác, trong hoạt động nhà nớc, không phải cací gì cũng đa ra toà án đểxem xét Nhà nớc pháp quyền đx có sự phân chia chức năng Theo đó, mỗi cơ quan cóchức năng khác nhau và có quan hệ mật thiết với nhau Các nhà khoa học quản lý phảixem xet, tính chất, mức độ của những lỗi lầm để xem xét cần dùng biện pháp nào để

điều chỉnh

Thứ hai, ngoài hệ thống thanh tra nhà nớc, còn có hệ thống thanh tra chuyênngành nh thanh tra giáo dục, thanh tra giao thông, thanh tra y tế Thanh tra chuyênngành là một nhánh của hoạt động thanh tra gắn liền với một ngành, một lĩnh vựcnhất định, xuất phát từ tính chất phức tạp về chuyên môn nghiệp vụ của các ngành,các lĩnh vực khác nhau trong hệ thống quản lý nhà nớc

Còn kiểm tra (control) chỉ một hoạt động nhằm thẩm định, xác định một hành

vi của cá nhân hay một tổ chức Kiểm tra bao giờ cũng đa lại những kết luận đối vớinhững hành vi (đã nêu) hoặc các biện pháp sử lý khi hành vi vợt quá những giới hạn

đã đợc quy định trớc

Kiểm tra có thể đợc hiểu theo hai nghĩa : Theo nghĩa rộng; để chỉ hoạt độngcủa các tổ chức xã hội, các đoàn thể và của công dân Kiểm tra hoạt động bộ máyNhà nớc Theo nghĩa này tính quyền lực Nhà nớc trong kiểm tra bị hạn chế vì các chủthể thực hiện kiểm tra không có quyền áp dụng trực tiếp những biện pháp cỡng chếnhà nớc Theo nghĩa hẹp hơn, kiểm tra là hoạt động của chủ thể nhằm tiến hành xemxét , xác minh một việc gì đó của đối tợng bị quản lý xem có phù hợp hay không phùhợp với trạng thái định trớc (kiểm tra mang tính nội bộ của ngời đứng đầu cơ quankiểm tra phơng diện giao thông ) Theo nghĩa này, chủ thể kiểm tra có thể áp dụngmột chế tài pháp lý nhất định, nh áp dụng các hình thức kỷ luật, xử phạt vi phạm hànhchính hoặc buộc phải thực hiện một số biện pháp ngăn chặn hành chính ở nghĩa này,khái niệm kiểm tra nằm trong khái niệm thanh tra”tổ chức thanh tra là công cụ đắclực của Đảng, của chính quyền trong việc kiểm tra sự chấp hành đờng lối, chính sáchcủa Đảng, pháp luật, kế hoạch của Nhà Nớc” Pháp lệnh thanh tra 1990 cũng quy

định: “ Thanh tra Bộ, Uỷ ban Nhà Nớc hớng dẫn , kiểm tra t tởng các cơ quan, đơn vịthuộc quyền quản lý.”(Điều 14)

Tóm lại, kiểm tra là quá trình xem xét các hoạt động nhằm mục đích làm chocác hoạt động đạt kết quả tốt hơn Đồng thời giúp phát hiện những sai sót lệch lác để

có biện pháp khắc phục bảo đảm cho thực hiện đúng hớng

Kiểm tra có các đặc điểm quan trọng nh:

 Kiểm tra là một quá trình liên tục về thời gian và không gian

 Có mục đích và mục tiêu rõ ràng

 Tạo cơ sở để hoàn thiện các hoạt động và cải tiến hệ thống, tạo môi trờng hoạt

động lâu dài cho hệ thống

 Phát hiện ra những sai sót của hệ thống, trên cơ sở đó phát hiện những cái hayloại bỏ những cái xấu Nâng cao năng lực của nhà quản lý, tạo niềm tin cho những ng-

ời quan tâm đến hoạt động đợc kiểm tra

 Kiểm tra không phải là giai đoạn cuối cùng

Nh vậy chúng ta đều biết, thanh tra, kiểm tra là chức năng chung của quản lýNhà nớc, là hoạt động mang tính phản hồi (rà soát, nhiều khi là phản ứng lại) đối vớichu trình quản lý nhằm phân tích, đánh giá, theo dõi những mục tiêu, nhiệm vụ quản

3 Phân biệt hoạt động thanh tra với hoạt động kiểm tra và với hoạt động kểm soát, kiểm sát và giám sát.

3.1 Phân biệt hoạt động thanh tra với hoạt động kiểm tra.

 Thanh tra là hoạt động xem xét, kiểm tra của cơ quan Nhà nớc cấp trên hoặctheo sự uỷ quyền của cơ quan Nhà nớc cấp trên đối với cơ quan Nhà nớc cấp dới(mang tình trực thuộc) và là một bộ phận của hoạt động hành pháp Còn kiểm tra làhoạt động của cơ quan Nhà nớc, tổ chức xã hội (bao gồm cả kiểm tra nội bộ, tự kiểmtra) đối với mục đích, nhiệm vụ đã đặt ra

Việc phân biệt chỉ mang tính ớc lệ, xét quá trình và bản chất của hoạt độngthanh tra và kiểm tra thì hầu nh không có sự phân biệt hai khái niệm này V.I.Lêninnhiều lần nhấn mạnh trong các tác phẩm của Ngời cũng nh trong thực tiễn hoạt độngcủa Đảng cộng sản Bôn-sê-vích rằng, mục đích của kiểm tra và thanh tra là nhằm xâydựng “khả năng biết làm, biết thành thạo trong quản lý” Khi bàn đến sự thống nhấtcủa hai hoạt động, V.I.Lênin nói: “phải cải tổ bộ dân uỷ thanh tra công nông… kéo vào miền Bắc đểtáng cờng sự kiểm tra từ phía quần chúng nhằm tiêu diệt cái thứ cỏ dại – chủ nghĩaquan liêu”

Nh vậy, xét theo tính chất, mục đích của quản lý Nhà nớc, với t cách là chứcnăng không thể thiếu đợc của ngời quản lý, thanh tra và kiểm tra có thể thiếu trongmối quan hệ giữa “cái chung” và “cái riêng”

Trong một chừng mực nhất định, hai thuật ngữ kiểm tra (control) và thanh tra(inspect) có sự phân biệt về mặt lịch sử Trong quá trình phát triển của xã hội từ khicha có Nhà nớc đến khi xuất hiện Nhà nớc thì tác động của chúng đối với xã hội cókhác nhau về mức độ thực hiện quyền năng “thanh tra và kiểm tra là những chứcnăng, những mặt của quản lý nói chung, chúng liên hệ tác động lẫn nhau theo mức độquyền năng và trong mối tơng quan với quản lý Nhà nớc thì thanh tra giữ vai trò trựctiếp, bởi chính trong quá trình thanh tra, u thế về tính quyền lực Nhà nớc đợc thể thiện

rõ hơn so với kiểm tra”

Còn về mặt lịch sử, thuật ngữ kiểm tra tồn tại trớc thanh tra, khi con ngời biếtlao động tức là tham gia quá trình sản xuất, phân phối của cải vật chất xã hội đòi hỏiphải quản lý, nghĩa là đòi hỏi họ phải xem xét, đánh giá kết quả hoạt động cảu mình.Chính trong hoạt động sản xuất, phân phối của cải vật chất xã hội quyết định sự cầnthiết phải có kiểm tra Mặt khác nh ăng-ghen đã nói “mỗi hoạt động có ý thức, có tổchức của con ngời đều chứ đựng trong nó những yếu tố của kiểm tra” và “đối với conngời tự nhiên, mỗi cộng đồng nguyên thuỷ, kiểm tra (theo nghĩa đơn sơ của từ –NHâN DâN) đợc xem xét nh là phơng thức hành động để thực hiện mục đích

Sự ra đời của Nhà nớc – tổ chức quyền lực công cộng đặc biệt của giai cấpthống trị đòi hỏi phải có những công cụ mang tính quyền lực để bảo vệ quyền lợi cảugiai cấp thống trị Từ đó, quản lý mang tính quyền lực Nhà nớc xuất hiệnv à là mộttrong những đặc trng phân biệt Nhà nớc xuất hiện và là một trong những đặc trngphân biệt Nhà nớc với các bộ lạc, thị tộc xa kia và các tổ chức xã hội hiện nay Đểthực hiện quản lý Nhà nớc, giai cấp thống trị sử dụng các chức năng khác nhau, trong

đó có chức năng thanh tra nhằm tác động tới khách thể quản lý, lập lại trật tự và nângcao hiệu quả của quản lý

Nh vậy, xét về mặt lịch sử, kiểm tra tồn tại xa xa, khi cha có Nhà nớc, cònthanh tra xuất hiện cùng với sự xuất hiện của Nhà nớc Đơng nhiên, cùng với sự xuấthiện, tồn tại, tiêu vong của Nhà nớc, chức năng thanh tra cũng nh NHà N C sẽ đÍC sẽ đ ợcxếp bên cạnh “chiếc sa kéo sợi và chiếc rìu đồng cổ”, nhng kiểm tra (mang tính xãhội) vẫn tồn tại cùng với “chức năng quản lý đơn thuần chăm lo đến lợi ích cảu xãhội” nh P.ăng-ghen đã chỉ ra

Thanh tra và kiểm tra giống nhau về bản chất, nhng theo cách hiểu khác nhauthì chúgn khác nhau về phạm vi Thanh tra bao hàm kiểm tra nếu theo nghĩa hẹp, nh-

ng ngợc lại, kiểm tra lại bao hàm thanh tra nếu theo nghĩa rộng Nhng thanh tra luônmang tính Nhà nớc, còn kiểm tra có thể mang tính Nhà nớc hoặc phi Nhà nớc

Việc tìm hiểu sâu sắc khái niệm thanh tra còn đòi hỏi phải điểm lại một sốquan điểm trong thực tiễn pháp lý hiện hành, cũng nh trong lịch sử nớc ta thông quamô hình tổ chức các cơ quan Nhà nớc và các quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Trong sách báo pháp lý của ngành Thanh tra thì “Thanh tra đợc hiểu là sự xemxét, kiểm soát, kiểm tra thờng xuyên, định kỳ nhằm rút ra những nhận xét, kết luậncần thiết để kiến nghị với các cơ quan Nhà nớc khắc phục những nhợc điểm, phát huy

u điểm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nớc”

Thời kỳ phong kiến (các triều đại Lý, Trần, Lê) có cơ quan gọi là “Ngự sử đài”

có nhiệm vụ giúp vua trong việc xem xét, trình tầu những công việc hệ trọng, cóquyền can gián vua và đối với những nghĩa sĩ trung thực, dám nói thẳng, nói thật mới

đợc phong hàm “Gián nghị đại phu”

Từ hiến pháp 1946 với khái niệm “Ban kiểm soát” của Ban thờng vụ Nghị viện

để kiểm soát, phê bình Chính phủ đến sắc lệnh số 64/SL thành lập “Ban thanh tra đặcbiệt” của chính phủ; việc ghi nhận trong Hiến pháp 1959 (điều 76), Hiến pháp 1980(điều 107, 110), Hiến pháp 1992 (các điều 112, 115, 116, 124) và pháp lệnh THANHTRA 1990 là quá trình đúc kết kinh nghiệm và hoàn chỉnh khái niệm thanh tra

Hoạt động thanh tra và hoạt động kiểm tra nhìn từ góc độ công tác t pháp cũng

có những điểm khác nhau

Thanh tra và kiểm tra đều phục vụ công tác quản lý nhà nớc Qua thanh tra,kiểm tra, tìm ra những quy định của pháp luật đã không còn phù hợp với thực tế đểkiến nghị cơ quan nhà nớc có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung kịp thời; phát hiện ranhững thiếu sót, sai phạm của đội ngũ cán bộ, công chức, từ đó có biện pháp kịp thờichấn chỉnh, xử lý Tuy nhiên, thanh tra và kiểm tra cũng có khác nhau sau:

Thứ nhất: Về cơ sở pháp lý: Nừu nh có sở pháp lý của hoạt động kiểm tra vềmột lĩnh vực nào đó thì chủ yếu là các văn bản pháp luật mang tính nghiệp vụ, chuyênmôn; các văn bản quy định về công tác tổ chức và các văn bản liên quan., thì tronghoạt đông thanh tra ngoài cơ sở pháp lý đó, còn chủ yếu dựa vào Luật khiếu nại, tốcáo; Pháp lệnh thanh tra; Quy chế đoàn thanh tra và nhiều văn bản pháp luật khác

điều chỉnh riêng về lĩnh vực thanh tra

Thứ hai, về mục đích thực hiện: Đối với các hoạt động thanh tra theo chuyên

đề, kế hoạch, mục đích của cuộc thanh tra bao giờ cũng rộng hơn, sâu hơn đối với cáchoạt động kiểm tra Ví dụ: một trong những nhiệm vụ trọng tâm công tác thanh tracủa ngành T pháp là tập trung vào lĩnh vực thi hành án dân sự; thì mục đích không chỉdừng lặinh ở việc kiểm tra mang tính hành chính của cấp trên đối với cấp d ới mà qua

đó còn để đánh giá đúng tình hình thực hiện pháp lệnh thi hành án dân sự; phát hiệnnhững sơ hở, yếu kém vi phạm trong công tác thi hành án dân sự; đẩy nhanh việc giải

quyết các khiếu nại trong công tác thi hành án Trên cơ sở đó có biện pháp khắc phụckhuyết điểm, xử ly các trờng hợp vi phạm, kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách vànghiệp vụ, nhằm tăng cờng công tác quản lý nhà nớc về thi hành án dân sự, góp phầntích cực vào việc cải cách t pháp và cải cách hành chính.

Đặc biệt, đối với các cuộc thanh tra để giải quyết khiếu nại, tố cáo thì sự khácbiệt về mục đích, ý nghĩa giữa hoạt động thanh tra và kiểm tra càng rõ hơn nhiều bởi:thông thờng khiếu nại, tố cáo phản ánh sự bức xúc của công dân trớc những việc mà

họ cho là cán bộ, công chức làm cha đúng, làm sai hoặc có vi phạm pháp luật, chonên giải quyết tốt các khiếu nại, tố cáo sẽ bảo vệ đợc các quyền, lợi ích chính đángcủa công dân

Thứ ba, về phơng pháp tiến hành: Với mục đích rõ ràng hơn, rộng hơn, khi tiếnhành thanh tra, các đoàn thanh tra cũng áp dụng những biện pháp nghiệp vụ sâu hơn,

đi vào thực chất đến tận cùng của vấn đề nh: thu thập chứng cứ, đối thoại, chất vấn… kéo vào miền Bắc

Đặc biệt quá trình thanh tra, các đoan thanh tra còn có thể áp dụng những biện phápcần thiết để phục vụ thanh tra theo quy định tại Điều 9 của pháp lệnh thanh tra baogồm các quyền nh: yêu cầu cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan cung cấp nhữngthông tin cần thiết phục vụ cho việc thanh tra; yêu cầu cơ quan, đơn vị hữu quan cửngời tham gia hoạt động thanh tra; yêu cầu đối tợng thanh tra cung cấp tài liệu, kêbiên tài sản, khi có căn cứ để nhận định có vi phạm pháp luật; ra quyết định yêu cầucơ quan có thẩm quyền tạm giữ tiền, đồ vật, giấy phép đợc cấp hoặc sử dụng trái phápluật khi xét thấy cần ngăn chặn ngay việc vi phạm pháp luật hoặc để xác minh tìnhtiết làm chứng cứ cho việc kết luận, xử lý; đình chỉ việc làm xét thấy đang hoặc sẽgây tác hại đến lợi ích của nhà nớc, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức vàcông dân; tạm đình chỉ việc thi hành quyết định kỷ luật, thuyên chuyển công tác ngời

đang công tác với tổ chức thanh tra hoặc đang là đối tợng thanh tra, nếu xét thấy việcthi hành quyết định gây trở ngại cho việc thanh tra hoặc không thực hiện yêu cầu,kiến nghị hoặc quyết định việc xử lý theo quy định của pháp luật; chuyển hồ sơ vềviệc vi phạm pháp luật sang cơ quan điều tra hình sự có thẩm quyền giải quyết, nếuxét thấy có dấu hiện cấu thành tội phạm

Thứ t, về cách thức xử lý vi phạm: từ kết quả kiểm tra, ngời kiểm tra hoặc các

đoàn, kiểm tra thông thờng chỉ tiến hành rút kinh nghiệm trong phạm vi đơn vị đợckiểm tra và yêu cầu làm đúng theo quy định và hớng dẫn của cấp trên Trong khi đó,căn cứ vào kết quả thanh tra, các đoàn thanh tra không chỉ rút kinh nghiệm với phạm

vi rộng hơn, mức độ sâu sắc hơn mà còn có thể kiến nghị cơ quan Nhà nớc có thẩmquyền tiến hành các hình thức kỷ luật thích đáng, một ví dụ rất đáng chú ý là: Từ kếtluận thanh tra tại phòng thi hành án Hà Nội, đoàn thanh tra của Bộ t pháp đã kiếnnghị các cấp có thẩm quyền tiến hành cách chức Trởng phòng, phó phòng và miễn

nhiệm năm chấp hành viên của Phòng thi hành án Ngoài ra, nếu qua thanh tra pháthiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì còn có thể chuyển hồ sơ sang cơ quan

điều tra để xem xét khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can nh trờng hợp bản kết luậnthanh tra số 110/KL-TTr ngày 6/11/2002 của đoàn thanh tra liên ngành Bộ T pháp, Bộcông an, Uỷ ban dân số, gia đình và trẻ em đã kiến nghị Bộ công an giao cơ quan điềutra tiếp nhận hồ sơ do đoàn thanh tra chuyển giao để xem xét khởi tố vụ án hình sự vàtiếp tục làm rõ hành vi phạm pháp của một số cá nhân có liên quan

3.2 Phân biệt hoạt động thanh tra, kiểm tra với hoạt động kiểm sát, kiểm soát và giám sát.

3.2.1 Với hoạt động kiểm sát.

Kiểm sát là một hoạt động đặc trng của quyền t pháp

Kiểm sát là một hoạt động nhà nớc thực hiện chức năng bảo vệ pháp luật, duytrì pháp chế, duy trì trật tự kỷ cơng xã hội Thông qua hoạt động của mình, kiểm sátxem xét, làm sáng tỏ bản chất của hành vi công dân, công chức, trả lại quyền và lợiích cho họ Đồng thời, đa những vụ việc nghiêm trọng ra truy tố trớc pháp luật (truy

tố trớc toà án nhân dân)

Đặc trng của hoạt động kiểm sát là:

 Phán quyết sau kiểm tra có tính chất chính trị – xã hội

 Phán quyết sau thanh tra có tính chất chính trị – quản lý

 Phán quyết sau kiểm sát có tính chất chính trị – t pháp

Hậu quả của phán quyết sau kiểm tra dẫn đến những đánh giá về phẩm chấthành vị của cá nhân và tổ chức

Hậu quả cuả phán quyết sau thanh tra dẫn đến những đánh giá về trách nhiệmgắn liền với cơng vị xã hội trong hệ thống công vụ

Hậu quả cảu phán quuyết sau kiểm sát dẫn đến những đánh giá về tình trạngcủa cá nhân liên quan đến tính chất của hành vi phạm tội trong hệ thống pháp luật nhànớc

Kiểm sát là khái niệm đợc sử dụng trong thực tiễn tổ chức bộ máy Nhà nớc vàkhoa học pháp lý (investigate) để chỉ hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật(kiểm sát chung), thực hành quyền công tố (bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà n ớc, tậpthể và cá nhân) của Viên kiểm sát nhân dân các cấp nhằm bảo đảm pháp chế XHCN.Kiểm sát việc tuân theo pháp luật là nhằm đảm bảo tính hợp pháp của các quyết địnhquản lý Nhà nớc từ cấp Bộ trởng xuống (điều 137 Hiến pháp 1992 và các điều 2, 3, và

4 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân)

Trong quá trình kiểm sát công tác điều tra, Viện kiểm sát có quyền: “phê bìnhchuẩn, không phê chuẩn các quyết định của cơ quan điều tra theo quy định của phápluật, quyết định áp dung, thay đổi hoặc huỷ bỏ các quyết định trái pháp luật của cơquan điều tra” và “quyết định truy tố bị can; quyết định đình chỉ hoặc tạm đình chỉ

điều tra” Việc kiểm sát chung không tự làm đình chỉ các quyết định quản lý của cáccơ quan Nhà nớc trái pháp luật Chỉ có một trờng hợp duy nhất là Viện kiểm sát nhândân tối cao có quyền ra quyết định đình chỉ và buộc phải sửa chữa những hành vi viphạm pháp luật có thể gây hậu quả nghiêm trọng (khoản 2 điều 10 Luật tổ chức Việnkiểm sát nhân dân) Viện kiểm sát không có quyền áp dụng các biện pháp kỷ luật.Khi cần thiết Viện kiểm sát chỉ có quyền yêu cầu các cơ quan hữu quan áp dụng cácbiện pháp kỷ luật hoặc gửi kiến nghị, ra quyết định khởi tố Mặt khác, tính chất thờngxuyên trong hoạt động kiểm tra cũng bị hạn chế, chỉ “kiểm sát việc chấp hành phápluật khi phát hiện có vi phạm pháp luật… kéo vào miền Bắc” (điều 8 Luật tổ chức Viện kiểm sát) hoặckhi kiểm sát việc tuân theo pháp luật, Viện kiểm sát “trực tiếp kiểm sát việc tuân theopháp luật tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khi phát hiện có vi phạm pháp luật hoặc khi cácyêu cầu của Viện kiểm sát nhân dân… kéo vào miền Bắc không đợc thực hiện nhng cha đáp ứng đợcyêu cầu… kéo vào miền Bắc”

So với các hoạt động khác nh thanh tra, kiểm sát thì kiểm sát có phạm vi hẹphơn (chỉ kiểm sát tính hợp pháp của quyết định quản lý hoặc khi có vi phạm phápluật)

Bản chất cảu hoạt động kiểm sát là: Kiểm sát là một hoạt động gắn liền với cácquá trình của quyền xét xử (quyền t pháp) Trong đó, chức năng công tố là một bộphận gắn liền với hoạt động xét xử, nhng không phải là do toà án, mà do viện kiểmsát thực hiện (vì thế Viện kiểm sát còn gọi là viện công tố) Không có công tố thìkhông có xét xử, chứ không phải là bản thân là xét xử

Cơ quan Viện kiểm sát có quyền kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các cơquan và các cá nhân liên quan trực tiếp đến quản lý nhà nớc Hoạt động khác là kiểmsát toàn bộ các hoạt động tuân thủ pháp luật của công dân

3.2.2 Với hoạt động giám sát và kiểm sát.

Ta thấy giám sát, tiếng Anh là Supervision hoặc overseer để chỉ một hoạt độngxem xét có tính bao quát của chủ thể bên ngoài hệ thống đối với khách thể thuộc hệthống khác tức là giữa cơ quan giám sát và cơ quan chịu sự giám sát không nằm trongmột hệ thống trực thuộc nhau theo chiều dọc Trong bộ máy Nhà nớc ta, giám sát th-ờng thể hiện chức năng của các cơ quan quyền lực Nhà nớc đối với hoạt động của bộmáy Nhà nớc hoặc của Toà án nhà nớc, các tổ chức xã hội và công dân đối với hoạt

động quản lý nhằm đảm bảo sự tuân thủ pháp luật, kỷ luật trong quản lý Nhà nớc

Quốc hội là cơ quan quyền lực Nhà nớc cao nhất ở nớc CHXHCN Việt Nam

“Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động Nhà nớc… kéo vào miền Bắc thựchiện quyền giám sát tối cao việc tuân theo hiến pháp, luật và các nghị quyết của Quốchội” (điều 83 và 84 Hiến pháp 1992) Nế xét tính quyền lực cao nhất của Quốc hộithì ngoài việc lập hiến, lập pháp, bầu Chính phủ, thành lập các cơ quan tối cao của đấtnớc, chức năng giám sát cũng thể hiện tính hơn trội, tính bao quát từ phía quyền lậppháp đến việc giám sát các hoạt động của các cơ quan do Quốc hội thành lập Xemxét các quy định của pháp luật hiện hành thì hoạt động giám sát của Quốc hội baogồm: một là, giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động Nhà nớc, tức là các hoạt độnghành pháp, t pháp của các cơ quan do Quốc hội thành lập đều chịu sự giám sát củaQuốc hội Chẳng hạn việc Chủ tịch nớc, Chình phủ, Thủ tớng Chính phủ, Chánh ántoà án nhân dân tối cao, Viện trởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao phải báo cáo trớcQuốc hội; chịu sự chất vấn của các đại biệt Quốc hội Hai là, tất cả các hoạt động tuântheo Hiến pháp, Luật và Nghị quyết của Quốc hội đều chịu sự giám sát của Quốc hội.Vấn đề này, có thể đợc hiểu chỉ có những hoạt động trái Hiến pháp, Luật và Nghịquyết của Quốc hội của các cơ quan Nhà nớc do Quốc hội thành lập mới bị Quốc hộibãi bỏ hoặc bị áp dụng quyền giám sát này Ví dụ: “Quốc hội bãi bỏ các văn bản củaChủ tịch nớc, Uỷ ban Thờng vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tớng Chính phủ, Toà ánnhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao trái với Hiến pháp, Luật và Nghịquyết của Quốc hội” (khoản 9 điều 84 Hiến pháp năm 1992)

Quốc hội là cơ quan do nhân dân cả nớc bầu ra thực hiện quyền lực tối cao củanhân dân Do đó, không phải lĩnh vực nào, hoạt động trái pháp luật nào của các cơquan do Quốc hội bầu ra, Quốc hội cũng “thực hiện quyền giám sát tối cao” củamình Chẳng hạn, tại khoản 8 điều 84 quy định Quốc hội có quyền “quyết định thànhlập, bãi bỏ các Bộ và các cơ quan ngang Bộ của Chính phủ”, nhng không phải vì vậy

mà Quốc hội bãi các văn bản của Bộ trởng nh khoản 9 quy định Nh vậy, mặc dù cóquyền giám sát tối cao, pháp luật nớc ta vẫn trao cho Quốc hội giám sát theo từngphạm vị và đối tợng cụ thể (mặc dù quyền đó là rất rộng) Mặt khác, giám sát củaQuốc hội còn đợc thực hiện thông qua cơ quan thờng trực của nó là Uỷ ban thờng vụQuốc hội và các Uỷ ban của Quốc hội Tuy nhiên, hoạt động giám sát cảu Uỷ ban Th-ờng vụ Quốc hội chỉ là giúp Quốc hội thực hiện giám sát pháp luật trong từng lĩnh vựctheo quy định của pháp luật chứ không phải là “giám sát tối cao” hoặc tất cả các lĩnhvực nh bản thân Quốc hội Nếu xem lại Hiến pháp 1946 thì Quốc hội chỉ có quyền

“kiểm sát và phê bình Chính phủ (điểm c, điều thứ 36) Đến Hiến pháp 1959 thì Quốchội có quyền “giám sát việc thi hành hiến pháp” (điều 3 khoản 50) và “giám sát côngtác của Hội đồng Chính phủ, của Toà án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dântối cao” (Khoản 6 điều 53) Hiến pháp 1980 cũng quy định: “Quốc hội thực hiện

quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nớc” (điều 82) và “thựchiện quyền giám sát tối cao việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật” (khoản 3 điều 83).Cùng với sự nhận thức về cơ quan quyền lực tối cao, quyền giám sát theo hiến phápnăm 1992 cũng đợc mở ra (tuy nhiên về cơ chế giám sát thì hầu nh cha đợc cụ thểhoá).

Toà án nhân dân các cấp với nhiệm vụ bảo đảm pháp chế XHCN, giám sát cáchoạt động quản lý Nhà nớc thông qua hoạt động xét xử nhằm bảo vệ tài sản của Nhànớc, tập thể, bảo vệ tính mạng, tài sản, tự do, danh dự và nhân phẩm của công dân.Hoạt động giám sát của Toà án đối với hoạt động quản lý Nhà nớc khác với loại hìnhgiám sát khác và của thanh tra ở chỗ: sự giám sát của Toà án chỉ tiến hành thông quahoạt động xét xử các vụ án hình sự, dân sự, lao động, hành chính, kinh tế… kéo vào miền Bắc Trongquá trình xét xử hình sự, bên cạnh việc xác định tội phạm, toà án nhân dân còn kiểmtra tính hợp pháp trong hành vi quản lý (bao gồm cả quyết định quản lý) của các cơquan, ngời có chức vụ Quyết định, bản án của Toà án có thể đợc gửi cho thủ trởng cơquan, tổ chức hữu quan

ở nớc ta còn có một loại hình giám sát nữa là giám sát của các tổ chức xã hội.Với t cách là một thành tố của hệ thống chính trị, hoạt động giám sát của các tổ chứcxã hội là một bộ phận không thể thiếu đợc nhằm củng cố kỷ luật, nâng cao hiệu quảquản lý Nhà nớc (các điều 9, 10 Hiến pháp 1992) Tuy nhiên, hoạt động này khôngmang tính quyền lực Nhà nớc, các chủ thể giám sát không có quyền áp dụng trực tiếpcác biện pháp cỡng chế Nhà nớc Kết quả giám sát của các tổ chức xã hội chỉ dừng lại

ở mức “kiến nghị, đề nghị”, tức là áp dụng các biện pháp tác động mang tính xã hộivào hoạt động của đối tợng bị giám sát (sự lên án, phê bình từ xã hội), từ đó đối tợng

bị giám sát tự chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong quá trình hoạt động của mình

Hoạt động kiểm soát: Kiểm soát kinh tế quốc dân là tổng thể những hoạt độngcủa nhà nớc trong việc phát hiện, xử lý những sai lệch, ách tắc, đổ vỡ những khó khănvớng mắc cũng nh nguy cơ và cơ hội trong quá trình vận hành kinh tế nhằm đảm bảocho nền kinh tế vận hành theo định hớng kế hoạch và có hiệu quả

Nh vậy, chủ thể kiểm soát kinh tế quốc dân là Nhà nớc với các cơ quan trong

bộ máy của nó Đối tợng của kiểm soát kinh tế quốc dân bao gồm cả đầu ra, đầu vào

và quá trình của nền kinh tế quốc dân Đầu ra, trớc hết, đó là mục tiêu quản lý đã đợc

định tính hoặc định lợng trong kế hoạch Chẳng hạn, tốc độ tăng GNP hoặc GNP bìnhquân đâu ngời đối với mục tiêu tăng trởng của nền kinh tế… kéo vào miền Bắc Đầu vào của nền kinh tếcần đợc kiểm soát có thể là vốn đầu từ cho nền kinh tế, các loại thị trờng, thể chế Nhànớc, các nguồn lực cho nền kinh tế, cũng là đối tợng kiểm soát của kiểm soát kinh tếquốc dân Đó chính là kiểm soát quá trình hoạt động của cả nền kinh tế bao gồm cả

hệ thống sản xuất, phân phối trao đổi và tiêu dung, cả hệ thống bị quản lý và hệ thốngquản lý.

Tiêu chuẩn kiểm soát kinh tế quốc dân là những giới hạn kinh tế quốc dân haynhững chỉ tiêu kế hoạch, những mục đích và mục tiêu cũng có thể là quy phạm phápluật hoặc những giới hạn (hạn mức) đầu vào nh lãi suâts, giá cả, tỷ giá hối đoái

Nội dung kiểm soát kinh tế quốc dân bao gồm nhiều hoạt động khác nhaunhằm thực hiện mục tiêu hoặc mục đích của kiểm soát kinh tế quốc dân Về tổng thể,

để đạt đợc mục tiêu kiểm soát kinh tế quốc dân, Nhà nớc cần thực hiện các chứcnăng: giám sát kinh tế vĩ mô, dự báo và cảnh báo kinh tế quốc dân, không chế và điềuchỉnh kinh tế quốc dân

Mục đích của kiểm soát kinh tế quốc dân không phải là phát hiện những sailệch kinh tế quốc dân mà là xoá bỏ những sai lệch đó Nếu trong quá trình vận hànhkinh tế quốc dân mọi thống số đợc diễn ra thoe đúng kế hoạch đó là điều lý tởng.Không cần sự can thiệp bổ sung nào từ phía Nhà nớc mà nền kinh tế vẫn vận hànhtheo định hớng đã định không có nghĩa Nhà nớc không thực hiện chức năng kiểmsoát, mà Nhà nớc đã thực hiện chức năng kiểm soát một cách có hiệu quả Điều đóphụ thuộc rất nhiều vào phơng pháp kiểm soát Bất kỳ một sự vợt quá giới hạn chophép về các biến lợng kinh tế quốc dân đều là sự biểu hiện không đạt đợc mục tiêukiểm soát, dù rằng các hoạt động kiểm soát có đợc thực hiện hay không Không nắm

đợc tình hình thì khó có khả năng kiểm soát đợc Nh vậy, để kiểm soát đợc, Nhà nớckhông chỉ nắm đợc tình hình mà còn có những giải pháp để xoá bỏ sai lệch (đối tợngvận động theo đúng hớng mục tiêu) ở nớc ta hiện nay, Nhà nớc chcong hoa xa hoichu nghia viet nam kiểm soát đợc nạn tham nhũng trong bộ máy Nhà nớc làm ảnh h-ởng đến phát triển kinh tế đất nớc

Nh vậy vai trò của thanh tra, kiểm tra là gì? đối với hoạt động quản lý xã hộinói chung, với nền kinh tế nói riêng

4 Vai trò hoạt động thanh tra kiểm tra.

4.1 Vai trò của hoạt động thanh tra.

Thanh tra trong quản lý không có mục đích nào khác là mục đích phục vụ choquản lý tốt hơn Hoạt động thanh tra không mang mục đích tự thân mà là hoạt độnggắn liền với hoạt động quản lý nhà nớc Và không nằm ngoài mục đích của công tácquản lý nhà nớc Bởi thế, ở đâu có quản lý nhà nớc thì ở đó cần phải có kiểm tra,thanh tra quản lý nhà nớc về lĩnh vực gì thì cần có thanh tra, kiểm tra về lĩnh vực đó.Quản lý đa dạng, phức tạp đến đâu thì thanh tra phải kiểm tra đa dạng, phong phú đến

đó

Tiến hành hoạt động thanh tra có nghĩa là để nghiên cứu, thu thập số liệu, đánhgiá hoạt động quản lý và mục đích cuối cùng là tìm hiểu kết quả tác động của chủ thểquản lý tới đối tợng quản lý Căn cứ vào chủ trơng, chính sách, pháp luật, nhiệm vụ đ-

ợc giao, so sánh với những nguyên tắc của hoạt động chấp hành và điều hành, tìmnguyên nhân dẫn tới và những u điểm, sai sót, đồng thời xác định biện pháp khắcphục những trở ngại hiện ảnh hởng tới hiệu quả của hệ thống quản lý

4.1.1 Góp phần tăng cờng pháp chế xã hội chủ nghĩa (XHCN).

Hoạt động của thanh tra chủ yếu hớng vào giám sát các hoạt động quản lý củacác cơ quan hành chính và của viên chức trong việc chấp hành chính sách, pháp luật,nhằm tăng cờng pháp chế XHCN “Giám sát tất cả công việc và nhân viên của Uỷ bannhân dân và các cơ quan của chính phủ”; và thanh tra là “xem xét sự thi hành chínhsách, chủ trơng của Chính phủ; thanh tra các Uỷ viên Uỷ ban kháng chiến hanh chính

và viên chức về phơng diện liêm khiết”

“ Là phơng thức bảo đảm pháp chế, tăng cờng kỷ luật trong quản lý nhà nớc,thực hiện quyền dân chủ XHCN”

V.I.Lênin khẳng định vai trò to lớn đối với bộ máy nhà nớc của thanh tra: “làcông cụ để hoàn thiện bộ máy nhà nớc” Hồ Chủ Tịch cũng chỉ rõ nhiệm vụ của thanhtra là “để theo dõi xem xét các kế hoạch, chỉ thị, chính sách của trung ơng Đảng, củachính phủ đợc thực hiện ra sao, các địa phơng đã thực hiện nh thế nào thanh tra giúptrên hiểu biết tình hình địa phơng cấp dới, đồng thời cũng giúp cho các địa phơng kịpthời sửa chữa uốn nắn nếu sai hoặc làm chậm”

4.1.2 Góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý.

Cơ chế quản lý kinh tế – xã hội vừa mang tính thực tiễn, vừa mang tính lịch

sử, nó luôn luôn đợc bổ sung, hoàn thiện trong quá trình tổ chức thực hiện theo sựphát triển kinh tế, xã hội và sự phát triển của nhận thức

Trong nền kinh tế nhiều thành phần theo cơ chế thị trờng thì hoạt động kiểmtra, thanh tra cũng càng không thể tách rời nhiệm vụ quản lý nhà nớc Tổ chức tốtcông tác thanh tra, kiểm tra thì dễ lơ là ý thức thờng trực trong việc tránh sai lầm vàkhi đó, các sai lầm trong quản lý sẽ càng trầm trọng hơn khi đã mắc phải

Cơ chế thị trờng và vai trò quản lý của Nhà nớc là hai yếu tố cần thiết khôngthể tách rời nhau Các nớc đã qua thời kỳ đầu của phát triển nèn kinh tế thị trờng cũngnhận thức đợc rằng, sự can thiệp bằng pháp luật, bằng sự kiểm tra của Nhà nớc là ph-

ơng tiện quan trọng để hạn chế đến mức thấp nhất các mặt trái do cơ chế thị trờng tạo

ra nh khủng hoảng, mối sinh, môi trờng, thất nghiệp

Xuất phát từ bản chất của Nhà nớc ta là Nhà nớc của dân, do dân và vì dân, chonên trong quá trinh xây dựng, hoàn chỉnh thể chế kinh tế mới, thì yêu cầu nâng caohiệu lực thi hành pháp luật, thiết lập một trật tự, kỷ cơng xã hội, kỷ luạt trong bộ máynhà nớc cũng là yêu cầu bức xúc và cực kỳ quan trọng trong giai đoạn hiện nay.

Hoạt động thanh tra là nhằm đảm bảo sự kiểm soát từ phái Nhà nớc đối vớicách quan hệ trong lĩnh vực kinh tế đang tồn tại và sẽ phát sinh

Hoạt động quản lý luôn luôn có xua hớng biến đổi theo đối tợng và môi trờngquản lý Trong khi đó, sự biến đổi của môi trờng và đối tợng quản lý luôn có xu hớng

xa dần mục tiêu ban đầu, và làm cho hoạt động quản lý bị quan liêu hoá, đi đến lệchhớng Để khắc phục xu hớng đó trớc hết phải có hoạt động kiểm tra, thanh tra

4.1.3 Góp phần bảo đảm quyền nhân dân trực tiếp tham gia quản lý nhà nớc và thực hiện khiếu nại, tố cáo.

V.I.Lênin nhấn mạnh sức mạnh to lớn của quần chúng tham gia giám sát, kiểmtra: “Quần chúng công nhân và nông dân, những ngời có bổn phận xây dựng toàn bộNhà nớc của chúng ta hiện nay phải xây dựng công tác kiểm tra của Nhà nớc” Ngờichỉ rõ: Cần làm sao cho công dân thâm nhập vào tất cả các cơ quan Nhà nớc, kiểmsoát đợc tất cả bộ máy nhà nớc cần phải làm sao cho đông đảo quần chúng không

đảng phái kiểm tra đợc mọi công việc của Nhà nớc và học tập quản lý lấy nhà nớc

“Đồng bào có oan ức mới khiếu nại Ta phải giải quyết nhanh, tốt thì đồng bàothấy rõ Đảng và Chính phủ mà khiếu nại Ta phải giải quyết nhanh, tốt thì đồng bàothấy rõ Đảng và Chính phủ quan tâm lo lắng đến quyên lợi của họ Do đó, mối quan

hệ giữa nhà nớc với Đảng và Chính phủ ngày càng đợc củng cố tốt hơn”

Từ khi ra đời (tháng 11/1945) thanh tra đợc thực hiện nhiệm vụ giải quyếtkhiếu nại, tố cáo của công dân Pháp lệnh thanh tra (1990), pháp lệnh khiếu nại, tốcáo của công dân (1991), luật khiếu nại, tố cáo (1998), cũng nh các văn bản pháp luậtkhác đều xác định quyền khiếu nại, tố cáo của công dân và vai trò của các tố chứcthanh tra là một cơ quan Nhà nớc chủ yếu bảo đảm cho công dân thực hiện quyềnkhiếu nại, tố cáo

Đến nay, vấn đề giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn đang là những vấn đề bức xúc

mà các tổ chức thanh tra có trách nhiệm tham mu giúp thủ trởng cơ quan hành chínhnhà nớc cùng cấp giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền hoặc trực tiếp giảiquyết khiếu nại, tố cáo khi đợc uỷ quyền

4.1.4 Góp phân đấu tranh chống tham nhũng, bảo vệ lợi ích của nhà nớc, bảo về và xây dựng bộ máy của Đảng, Nhà nớc trong sạch vững mạnh.

Cùng với các cơ quan chức năng kiểm tra, kiểm sát, điều tra theo quy định củapháp luật, các tổ chức Thanh tra Nhà nớc có nhiệm vụ trực tiếp tham gia đấu tranhchống tham nhũng.

V.I.Lênin đã nói: ở đâu có nạn hối lộ và tham nhũng hoành hành thì ở đó phépnớc, kỷ cơng xã hội, pháp chế và thanh tra trở thành vô hiệu

Bác Hồ chỉ rõ: Lãng phí, tham ô là két quả mà nguyên nhân là bệnh quan liêu,mệnh lệnh ; “muốn chống bệnh quan liêu, muốn biết các nghị quyết có đợc thi hànhkhông, thi hành có đúng không chỉ có một cách là khéo kiểm soát” Vì vậy, các Banthanh tra phải chống lãng phí, tham ô, quan liêu, mệnh lệnh, bảo vệ tài sản nhà nớc,góp phần củng cố bộ máy nhà nớc

Ngoài vai trò đảm bảo cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân chấp hành đúng đờnglối, chính sách, pháp luật của Nhà nớc, thì thanh tra phải luôn gắn với nhiệm vụ chốngtham nhũng, buôn lậu, chống lãng phí trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội an ninh– quốc phòng; trách nhiệm của thanh tra là phát hiện, ngăn ngừa vi phạm pháp luật,xâm hại lợi ích của Nhà nớc, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân

4.2 Vai trò của kiểm tra.

Có rất nhiều nguyên nhân làm cho kiểm tra trở thành chức năng tất yếu củaquản lý Theo H.Fayol: “Trong kinh doanh, kiểm tra là việc kiểm chứng xem mọi việc

có đợc thực hiện theo nh kế hoạch đã đợc vạch ra, theo những chỉ thị, những nguyêntắc đã đợc ấn định hay không Nó có nhiệm vụ tìm ra những khuyết điểm và sai lầm

để sửa chữa, ngăn ngừa sự vi phạm Nó đối phó với mọi sự gồm có sự vật, con ngời vàhành động” Nh vậy:

 Kiểm tra là nhu cầu cơ bản nhằm hoàn thiện các quyết định trong quản lý.Kiểm tra thẩm định đúng sai của đờng lối, chiến lợc, kế hoạch, chơng trình và dự án;tính tối u của cơ cấu tổ chức quản lý; tính phù hợp của các phơng pháp mà cán bộquản lý đã và đang sử dụng để đa hệ thống tiến tới mục tiêu của mình

 Kiểm tra đảm bảo cho các kế hoạch đợc thực hiện với kết quả cao Trong thực

tế, những kế hoạch tốt nhất cũng có thể không đợc thực hiện nh ý muốn Các nhàquản lý cũng nh cấp dới của họ đều có thể mắc sai lầm và kiểm tra cho phép chủ độngphát hiện, sửa chữa các sai lầm đó trớc khi chúng trở nên nghiêm trọng để mọi hoạt

động của hệ thống đợc tiến hành theo đúng kế hoạch đã đề ra

 Kiểm tra đảm bảo thực thi quyền lực quản lý của những ngời lãnh đạo hệthống Nhờ kiểm tra, các nhà quản lý có thể kiểm soát đợc những yếu tố sẽ ảnh hởng

đến sự thành công của doanh nghiệp Điều này rất quan trọng vì mất quyền kiểm soát

có nghĩa nhà quản lý đã bị vô hiệu hoá, hệ thống có thể bị lái theo hớng không mongmuốn Kiểm tra cần có “xem các quý vị đang làm gì” nhằm có tác động thích hợp.

Ngày nay, với nhu cầu mở rộng dân chủ trong các hệ thống, kiểm tra khuyếnkhích chế độ uỷ quyền, hợp tác mà không làm giảm khả năng kiểm soát của ngời lãnh

đạo Trong hệ thống quản lý tập trung trớc đây, nhà quản lý xác định cả tiêu chuẩn vàphơng pháp để đạt đợc các tiêu chuẩn đó Trong hệ thống mới, các nhà quản lý thôngbáo hệ tiêu chuân nhng họ cho phép nhân viên của mình đợc vận dung khả năng sángtạo để quyết định phơng pháp giải quyết vấn đề Quá trình kiểm tra ở đây cho phépnhà quản lý giám sát sự tiến bộ của nhân viên chứ không can thiệp vào công việc vàphơng hại đến quá trình sáng tạo của họ

 Kiểm tra giúp hệ thống theo sát và đối phó với sự thay đổi của môi trờng.Thay đổi thuộc tính tất yếu của môi trờng: Các thị trờng luôn biến động; các đối thủcạnh tranh liên tục giới thiệu những sản phẩm và dịch vụ mới để thu hút khách hàng;các vật liệu và công nghệ mới đợc phát minh; các kế hoạch, chính sách và pháp luậtcủa Nhà nớc đợc ban hành, đợc điều chỉnh Chức năng kiểm tra giúp các nhà quản lýluôn nắm đợc bức tranh toàn cảnh về môi trờng và có những phản ứng thích hợp trớccác vấn đề và cơ hội thông qua việc phát hiện kịp thời những thay đổi đang và sẽ ảnhhởng đến sản phẩm và dịch vụ của hệ thống

 Kiểm tra tạo tiền đề cho quá trình hoàn thiện và đổi mới Với việc đánh giácác hoạt động, kiểm tra khẳng định những giá trị nào sẽ quyết định sự thành công của

tổ chức Những giá trị này sẽ đợc tiêu chuẩn hoá để trở thành mục đích, mục tiêu, quytắc, chuẩn mực cho hành vi của các thành viên trong hệ thống Đồng thời, kiểm tragiúp các nhà quản lý bắt đầu lại chu trình cải tiến mọi hoạt động của hệ thống, thôngqua việc xác định những vấn đề và cơ hội cho hệ thống

4.3 Vai trò của thanh tra, kiểm tra, kiểm sát trong đấu tranh chống tham nhũng.

Thực tế cho thấy, thanh tra, kiểm tra là một khâu không thể thiếu của hoạt độngquản lý, chỉ đạo và điều hành Chính vị vậy, tổ chức thanh tra phải là một bộ phận củacác cơ quan quản lý chứ không thể đứng ngoài, đứng độc lập nh một tổ chức có chứcphận riêng lẻ, trọn vẹn đợc Hoạt động thanh tra trớc hết phải phục vụ yêu cầu, nhiệm

vụ của cơ quan quản lý đặt ra (trong nhiều trờng hợp đó là yêu cầu của ngời đứng đầucơ quan quản lý) Đặc điểm này làm cho hoạt động thanh tra có vai trò, u thế mànhững cơ quan khác không có Nhng cũng từ đặc điểm này mà hoạt động thanh tra bịràng buôc, bị hạn chế nhất là trong lĩnh vực chống tham nhũng Hoạt động thanh tra,kiểm tra giám sát có hiệu quả, tác dụng khi phát hiện các hành vi tham ô, lập quỹ tráiphép, vi phạm chế độ quản ly kinh tế – tài chính nhng các hành vi đó không phải là