Ngay cả ở đội ngũ học sinh giỏi bộ môn Lịch sử, thìviệc nắm chắc được các vấn đề cơ bản của bộ môn vẫn còn khá nhiều hạn chế, kỹ năng học tập, trình bày một bài tập lịch sử còn tồn tại n
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
Lịch sử có một vị trí, ý nghĩa quan trọng đối với việc giáo dục thế hệ trẻ
Từ những hiểu biết về quá khứ lịch sử, học sinh hiểu rõ truyền thống dẫn tộc,quê hương, tự hào với truyền thống dựng nước và giữ nước của ông cha ta, từ đóxác định nhiệm vụ hiện tại, có thái độ, trách nhiệm đúng đắn với tương lai củađất nước Bác Hồ đã dạy
“Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tích giống nòi Việt Nam”
Không những biết sử ta, giỏi sử ta, mà chúng ta còn có trách nhiệm giáodục thế hệ trẻ phải giỏi lịch sử, tường tận lịch sử của nhân loại
Tuy nhiên trong hiện tại có những nhận thức chưa đầy đủ về vị trí chứcnăng của bộ môn Lịch sử, trong đời sống xã hội Từ đó dẫn đến sự giảm sút chấtlượng bộ môn trên nhiều mặt Tình trạng học sinh không biết những sự kiện lịch
sử cơ bản,, nhớ sai, nhầm lẫn kiến thức lịch sử là hiện tượng khá phổ biến ởnhiều học sinh hiện nay Ngay cả ở đội ngũ học sinh giỏi bộ môn Lịch sử, thìviệc nắm chắc được các vấn đề cơ bản của bộ môn vẫn còn khá nhiều hạn chế,
kỹ năng học tập, trình bày một bài tập lịch sử còn tồn tại những bất cập
Những tồn tại hạn chế đó, theo tôi, nếu xét về yếu tố con người thì là sựbắt nguồn từ 2 phía: Yếu tố người day (giáo viên) và người hoc (học sinh)
Từ thực tế dddos, là một giáo viên giảng dạy lịch sử đã có trên 20 năm,tham dự nhiều chuyên đề do Phòng, Sở và Bộ Giáo dục tổ chức, chịu tráchnhiệm bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn lịch của trường và thường xuyêntham dự bồi dưỡng đội tuyển của Phòng GD&ĐT Diễn Châu tham dự kỳ thi họcsinh giỏi cấp tỉnh hàng năm và đã đạt được những kết quả khả quan, từ đó tôimạnh dạn được trình bày một số kinh nghiệm của mình trong quá trình của hoạtđộng bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi lịch sử
Đề tài này tôi không có tham vọng trình bày nhiều, chỉ xin được đề cậpđến một số kinh nghiệm cơ bản của bản thân trong quá trình thực hiện hoạt độngbồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi:
Kinh nghiệm về chọn nguồn (đối tượng học sinh) cho đội tuyển
Kinh nghiệm về việc bồi dưỡng các kỹ năng ghi nhớ, tổng hợp, liên kết,phân tích các sự kiện lịch sử
Kinh nghiệm về bồi dưỡng sử dụng kiến thức liên môn trong bài làm lịchsử
Trang 2Kinh nghiệm về việc hướng dẫn học sinh hình thành bố cục một bài làmlịch sử.
Những kết quả đạt được trong quá trình vận dụng các kinh nghiệm trênvào thực tế của hoạt động bồi dưỡng, những kiến nghị đề xuất của bản thân đốivới ngành về hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
B: NỘI DUNG
I Thực trạng của vấn đề
Trong công tác dạy học lịch sử, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi bộ môn
là nhiệm vụ quan trọng, cùng với các môn học khác ở tất cả các cấp học, côngtác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử là nhằm bước đầu đào tạo nguồn lực cóchất lượng cao về tri thức bộ môn Với công tác bồi dưỡng học sinh giỏi mônLịch sử lớp 9, nó có vai trò là bước đầu tạo ra được một thế hệ trẻ tài năng, cónăng khiếu học tập, nghiên cứu bộ môn Lịch sử, góp phần thực hiện nhiệm vụ,
đường lối của Đảng trong việc “bồi dưỡng nhân tài” cho đất nước.
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy lịch sử ở bậc THCS đã nhiều năm, đặcbiệt luôn được phân công bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử của trường, cũngnhư bồi dưỡng đội tuyển của Phòng GD&ĐT Diễn Châu, tôi nhận thấy rằng:
- Trong những năm qua, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử lớp
9 có nhiều tiến bộ, hàng năm, qua qua việc tổ chức các kỳ thi học sinh giỏi từcấp trường, cấp huyện và cấp tỉnh, đã có nhiều học sinh được công nhận là họcsinh giỏi môn Lịch sử, những học sinh đó là cơ sở tạo nguồn cho bậc THPTtrong việc bồi dưỡng học sinh giỏi bộ môn Nhiều giáo viên, thông qua hoạtđộng bồi dưỡng học sinh giỏi đã tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
tự tin trong giáo viên và học sinh
- Học sinh chưa thực sự yêu thích môn học bởi trong quá trình giảng dạy,bồi dưỡng nhiều giáo viên chưa có phương pháp phù hợp để tạo nên hứng thú,kích thích sự suy nghĩ tìm tòi của học sinh
- Khả năng “nắm bắt, đánh giá, liên kết phân tích sự kiện lịch sử” của
học sinh chưa cao, chưa hiểu hết bản chất của một sự kiện, một vấn đề lịch sử
Trang 3- Phương pháp ôn tập bồi dưỡng còn có phần đơn điệu, trong thực tế hầuhết các giáo viên trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi là thực hiện quy trình
“dạy lại, học lại” các kiến thức đã học Khả năng kết hợp đa dạng các phương
pháp trong ôn tập bồi dưỡng chưa tốt, tính sáng tạo trong giảng dạy chưa cao
- Kết quả học tập, thi cử còn thấp, học sinh chưa được hình thành một
cách có “hệ thống các kỹ năng đặc trưng” trong việc học tập môn Lịch sử.
- Về tài liệu “Bồi dưỡng học sinh giỏi” có khá nhiều tài liệu, tuy nhiên các tài liệu đó đơn thuần chỉ chứa đựng nội dung “kiến thức thuần tuý”, chưa
có tài liệu đề cập đến kinh nghiệm, cách thức, phương pháp, các kỹ năng làm bàilịch sử Do đó công tác bồi dưỡng học sinh giỏi thường gặp khó khăn, kết quảkhông đồng đều Thực tế hiện nay cho thấy, ở những trường có giáo viên dạndày kinh nghiệm bồi dưỡng thì kết quả của công tác bồi dưỡng thường đạt kếtquả cao
Từ thực trạng đó, tôi xin được mạnh dạn trình bày một số giải pháp sauđây để các bạn đồng nghiệp và các em học sinh tham khảo, tôi nghĩ rằng nó sẽ
có ít nhiều tác dụng để mọi người tham khảo, vận dụng thêm vào công tác đàotạo, bồi dưỡng học sinh giỏi ở đơn vị mình, góp phần đưa công tác bồi dưỡnghọc sinh giỏi môn Lịch sử đạt kết quả tốt hơn
II Nội dung
1 Chọn nguồn
Phát hiện học sinh có năng khiếu học tập môn lịch sử là yếu tố quan trọngbước đầu trong quá trình bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi lịch sử Đây là 1công việc tương đối khó đối với giáo viên trong việc hình thành đội tuyển mônLịch sử, bởi lẽ:
- Thực tế hiện nay, môn Lịch sử ít được học sinh, phụ huynh chú trọng để
đầu tư học tập “thành tài” vì nó không đáp ứng được tính thực dụng trong việc
hướng nghiệp với học sinh Do đó việc hình thành đội tuyển học sinh có năngkhiếu học tập bộ môn Lịch sử khó khăn hơn các bộ môn khác như Toán, Văn,Vật lý, Ngoại ngữ rất nhiều Đối với bản thân tôi, việc hình thành đội tuyểnmôn Lịch sử được thực hiện như sau:
- Chú ý phát hiện đối tượng ngay từ các lớp đầu cấp (Lớp 6 và lớp 7) Mặc
dù đối với lớp 6, lớp 7, lớp 8 hiện nay đã bỏ kỳ thi chọn học sinh giỏi, nhưngtrong qua trình giảng dạy, hoặc thông qua các bạn đồng nghiệp tôi đã cố gắngphát hiện nguồn sớm và sau đó gặp gỡ, trao đổi với các em về định hướng bồidưỡng các em trong quá trình học tập môn Lịch sử, qua đó thầy và trò cùng sớm
hỗ trợ cho nhau trọng học tập bộ môn
Trang 4Yêu cầu cơ bản đối với các em trong đội tuyển học sinh giỏi môn Lịch sửphải đạt các yêu cầu sau:
- Có tình cảm, sự yêu thích học tập môn Lịch sử
- Cần cù chịu khó, bước đầu có thái độ học tập tích cực
- Có trí nhớ tốt, bước đầu bộc lộ kỹ năng tổng hợp, so sánh, nhận xét nhạybén Biết khái quát, kết nối các sự kiện lịch sử
- Biết cách trình bày một bài làm lịch sử
Sau khi phát hiện các học sinh có năng khiếu học tập môn lịch sử, giáoviên cần có kế hoạch bồi dưỡng, định hướng học tập bộ môn cho các em quatừng khối cấp, để làm sao đến năm học lớp 9, các em đã có khá thành thạo những
kỹ năng học tập và tham dự các kỳ thi chọn học sinh giỏi môn Lịch sử Việctuyển chọn đội tuyển chính thức phải được sàng lọc thông qua các bài kiểm tra,
kết quả học tập bộ môn, Tuyệt đối không dựa vào các “cảm tính” trong việc lập
đội tuyển
Điểm thuận lợi trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi hiện nay là:
- Tài liệu học tập của học sinh khá phong phú đa dạng như sách giáo khoa,sách bài tập, sách tham khảo, sách dã sử
- Khả năng nắm bắt sử liệu của học sinh là khá tốt, bước đầu biết so sánhđánh giá sự kiện lịch sử
- Phương tiện trực quan trong giảng dạy đã được quan tâm mua sắm khá đầy đủ
- Phòng giáo dục, Ban giám hiệu nhà trường quan tâm đến quá trình đổi mớiphương pháp, luôn tạo điều kiện để người dạy phát huy tốt khả năng của bản thân, cónhiều biện pháp để nâng cao chất lượng tốt nghiệp và đội ngũ học sinh giỏi cáccấp
Việc “phát hiện, lựa chọn” là yếu tố quan trọng đầu tiên cho chúng ta thực hiện bước tiếp theo, đó là công tác “bồi dưỡng” Bởi vậy ngay từ khâu
“đầu tiên” đó, chúng ta phải luôn lưu ý đó là “chon” đúng đội tượng.
2 Bồi dưỡng kỹ năng ghi nhớ “sự kiện lịch sử”
Theo tôi, yêu cầu đầu tiên của học sinh giỏi môn Lịch sử trước hết các em
phải nắm bắt ghi nhớ được sự kiện “Sự kiện lịch sử” có tầm quan trọng đặc biệt, nó được xem như là “nguyên liệu” chính, là “xương sống, mạch máu”
trong kết cấu của của một bài tập lịch sử Không nhớ được sự kiện lịch sử thìkhông mô tả, đánh giá, phân tích được lịch sử, nói đúng hơn, không nhớ được sựkiện lịch sử, học sinh không thể thực hiện các kỹ năng khác Chính vì yêu cầu
Trang 5này mà có rất nhiều học sinh ngại đến với môn Lịch sử Do đó việc đầu tiên củamột giáo viên bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn Lịch sử là phải làm saotruyền dạy cho học sinh có thể bằng con đường, cách thức để có thể nắm bắtđược các sự kiện lịch sử, và sau đó mới rèn luyện các yêu cầu cao hơn như tổnghợp, khái quát, so sánh, phân tích….
Để học sinh nhớ và hệ thống được các sự kiện lịch sử, chúng ta tập chohọc sinh nhớ được sự kiện từ đơn giản đến phức tạp Bản thân tôi thường tậptrung bồi dưỡng theo cách thức sau:
- Vào đầu năm học, dù chương trình mới được thực hiện, nhưng giáo viênliệt kê các sự kiện lịch sử theo dòng thời gian của chương trình, sau đó hướng
dẫn học sinh tự học để “tự ghi nhớ các sự kiện”, lúc này chỉ yêu cầu là “nhớ”
một cách trực quan, ta chưa đặt ra các yêu cầu cao như buộc học sinh phải tư duy
độ khó về các sự kiện lịch sự như: Tính chất, bản chất, ý nghĩa, so sánh, kháiquát Tuy nhiên, khi cung cấp cho học sinh các sự kiện lịch sử ta cần chú ý, đólà: Mỗi sự kiện lịch sử dù đơn giản hay phức tạp cũng phải chứa đựng 3 yếu tố
“nội hàm” cơ bản của nó là: Thời gian, không gian và chủ thể của sự kiện đó
Với tôi, việc phải ghi nhớ được các “sự kiện” lịch sử luôn trở thành yêu
cầu đầu tiên đối với các học sinh trong đội tuyển Khi các em trong đội tuyển
chưa ghi nhớ được sự kiện, ta chưa nên vội vã “dạy” các vấn đề khác Tôi
thường so sánh cho học sinh thấy rằng: nếu như khi học Toán, học Hóa, họcSinh…, muốn giải được bài tập, người học phải nắm vững lý thuyết (định nghĩa,định lý, định luật ) Môn Anh văn phải thuộc từ mới, thì với môn Lịch sử, trướckhi thực hiện các yêu cầu cao như so sánh, phân tích, khái quát, liên kết các sự
kiện lịch sử…, người học phải “nhớ” các sự kiện Để giúp các em “ghi nhớ sự
kiên”, tôi thường áp dụng kinh nghiệm học của môn Ngoại ngữ, đó là mỗi ngày,
mỗi tuần, các em phải thuộc một số sự kiện lịch sử nhất định Thường các emtrong đội tuyển đã thực hiện rất tốt yêu cầu này, thậm chí có em còn tích cực
“vượt chỉ tiêu” đề ra
Sau đây là minh hoạ của mẫu tổng hợp các sự kiện lịch sử lớp 9 để cáchọc sinh tự học
Sự kiện lịch sử thế giới tiêu biểu sau chiến tranh thế giới thứ hai
Trang 614/8/1945 Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng minh
17/8/1945 In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập
2/9/1945 Nhật Bản ký Hiệp định đầu hàng không điều kiện Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc12/10/1945 Lào tuyên bố độc lập
17/10/1947 Mi-an-ma tuyên bố độc lập
8/4/1949 Thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV)
4/4/1949 Tổ chức quân sự Bắc đại tây dương (NATO) ra đời
1/10/1949 Thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa
14/1/1950 Cộng hòa Ấn Độ thành lập
25/6/1950 Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ
12/4/1951 Thành lập “Cộng đồng than thép châu Âu”
27/5/1952 Liên minh phòng thủ châu Âu thành lập
14/5/1955 Thành lập tổ chức “Hiệp ước Vac-xa-va
5/1955 Liên minh Tây Âu thành lập
25/3/1957 Thành lập “Cộng đồng kinh tế châu Âu”
1/1/1959 Cách mạng Cu Ba thắng lợi
1960 17 nước châu Phi giành độc lập (năm châu Phi)
1/7/1967 Thành lập “Cộng đồng châu Âu”
8/8/1967 Thành lập “Hiệp hội các nước Đông nam á”
Những sự kiện lịch sử Việt Nam tiêu biểu từ 1930 đến 1991
Thời gian Nội dung sự kiện
6/1925 Hội Việt nam cách mạng thanh niên thành lập
25/12/1925 Thành lập “Việt Nam quốc dân Đảng
7/1928 Tân Việt cách mạng Đảng thành lập
Trang 727/9/1940 Khởi nghĩa Bắc Sơn
23/11/1940 Khởi nghĩa Nam Kì
13/1/1941 Binh biến Đô Lương
28/1/1941 Nguyễn Ái Quốc về nước
19/5/1941 Mặt trận Việt Minh ra đời
22/12/1944 Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ra đời
9/3/1945 Nhật đảo chính Pháp
19/8/1945 Cách mạng tháng tám thành công
2/9/1945 Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa thành lập
6/3/1946 Kí hiệp định sơ bộ giữa chính phủ VNDCCH và chính phủ Pháp14/9/1946 Kí tạm ước Việt Pháp
10/1947 Chiến dịch Việt Bắc
9/1950 Chiến dịch biên Giới
2/1951 Địa hội Đảng toàn quốc lần thứ hai
7/5/1954 Chiến thắng Điện Biên Phủ
21/7/1954 Hiệp định Giơ-ne-vơ về việc lập lại hòa bình ở Đông Dương được ký
kết
1959-1960 Phong trào Đồng khởi
9/1960 Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III
20/12/1960 Thành lập Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam
30/1/1968 Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968
Trang 818-29/12/1972 Điện Biên phủ trên không
27/1/1973 Hiệp định Pa ri được ký kết
10/3-30/4/1975 Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975
20/9/1977 Việt nam gia nhập LHQ
12/1986 Địa hội Đảng toàn quốc lần thứ IV
28/7/1995 Việt Nam gia nhập ASEAN
(Nguồn được tham khảo, trích dẫn từ SGK Lịch sử lớp 9)
Việc kiểm tra sự ghi nhớ các sự kiện lịch sử phải được tiến hành thườngxuyên, ta có thể kiểm tra vào thời gian đầu của buổi bồi dưỡng Hình thức kiểmtra nên đa dạng, cách thức mà tôi thường áp dụng là:
- Cung cấp thông tin về thời gian và học sinh bổ sung về địa điểm, nộidung của sự kiện
- Cung cấp về địa điểm và học sinh bổ sung về thời gian, nội dung
- Cung cấp về nội dung sự kiện, học sinh bổ sung về thời gian và khônggian xảy ra sự sự kiện
- Các hành viên trong đội tuyển tự kiểm tra lẫn nhau
Qua thực tế tôi thấy, khả năng ghi nhớ của học sinh là khá tốt, chỉ trongkhoảng thời gian ngắn từ 2 đến 4 tuần, các em đã có thể nhớ một cách khá có hệthống theo dòng thời gian các sự kiện lịch sử có trong chương trình Trong quátrình các em tự học để “ghi nhớ” các sự kiện, để tạo thêm hứng thú, giáo viên bồidưỡng có thể miêu tả thêm một số chi tiết ở các sự kiện đặc biệt quan trọng Việc
mô tả của giáo viên là một cách tạo “tình huống” có vấn đề, nhằm gây hứng thúcho học sinh có thể ghi nhớ một cách bền vững hơn các sự kiện đã được cungcấp
3 Bồi dưỡng kỹ năng tổng hợp sự kiện lịch sử theo chủ đề.
Việc ghi nhớ sự kiện là cần thiết, là yêu cầu cần đạt khi bồi dưỡng độituyển học sinh giỏi lịch sử Tuy nhiên đó chỉ mới là yếu tố “cần” nhưng chưa
“đủ” của một học sinh giỏi môn Lịch sử Là học giỏi môn lịch sử, sau khi nắmđược nội dung của các sự kiện đơn lẻ là phải biết so sánh, tổng hợp, khái quát,liên kết, kết nối các sự kiện đó theo dòng lịch sử, hoặc đánh giá khái quát các sựkiện lịch sử đơn lẻ thành một vấn đề lịch sử theo một yêu cầu nhất định nào đó
Đó chính là yêu cầu, là sự “khẳng đinh tố chất” của một học sinh có phải là
Trang 9“học sinh giỏi lịch sử” hay không Trong thực tế đây là một “điểm yếu” của các
học sinh trong đội tuyển học sinh giỏi lịch sử hiện nay Chúng ta thường thấyrằng, các em nắm các sự kiện lịch sử đơn lẻ rất tốt, nhiều em nhớ đến từng chi
tiết nhỏ, nhưng “điểm yếu” của các em chính là sự kết nối, khái quát, so sánh,
phân tích các sự kiện đó thành 1 chủ đề, một vấn đề, thì các em lại rất bị động
Trong quá trình bồi dưỡng này, theo tôi, chúng ta cũng nên “rèn” từ kỹnăng đơn giản đến phức tạp
Trước tiên, chúng ta bồi dưỡng kỹ năng tập hợp, hệ thống các sự kiệnlịch sử theo chủ đề
Cũng như Toán học, sự kiện lịch sử cũng được nằm trong các “tập hợp” Một sự kiện lịch lớn chứa đựng nhiều sự kiện lịch sử nhỏ Khái niệm “chủ đề” ở
đây tức là các sự kiện lịch sử lớn, nó chứa đựng nhiều các sự kiện “vừa” và
“nhỏ” Sau khi học sinh đã nắm được các sự kiên đơn lẻ, giáo viên bồi dưỡngtiếp tục rèn luyện cho học sinh tập hợp, trình bày các sự kiện theo chủ đề
Ví dụ:
- Chủ đề về Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
- Chủ đề về Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945)
- Chủ đề về các nước Tư bản sau chiến tranh thế giới thứ hai
trình bày các sự kiện một cách “vô hồn”, mà trong qua trình trình bày, học sinh cần có sự “đánh giá”, “bình luân” các sự kiện Trong chuỗi các sự kiện lịch sử
đó, cần xác định được đâu là sự kiện “trung tâm” của chủ đề đó.
Ví dụ:
Khi trình bày sự kiện theo chủ đề cuộc Cách mạng tháng Tám 1945, họcsinh phải xác định được các sự kiện trung tâm như hội nghị BCH TW Đảng, Đạihội Quốc dân tại Tân trào, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở thủ đô Hà Nội,
Trang 10Huế và Sài Gòn Phần “bình luận”, học sinh nên chú ý khi trình bày Hội nghị BCH TW Đảng, Đại hội Quốc dân tại Tân Trào cần nêu được không khí “khẩn
trương”, không khí đó được thể hiện bằng một loạt các quyết định của Đảng và
UBGP, khi trình bày các sự kiện lịch sử về giành chính quyền ở Thủ đô Hà Nội,
Huế, Sài Gòn, học sinh phải đánh giá được sự “tác động” của nó đối với thắng
lợi toàn cục của Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 Tuy nhiên, sự “bình luận”,
“đánh giá” phải chính xác, ngắn gọn, tránh đánh giá sai, dùng ngôn từ không phùhợp với nội dung
Trong một chủ đề lịch sử, phải xác định được các sự kiện lịch sử “trung
tâm” của chủ đề đó, tức là các sự kiện “chính”, sự kiện có tác động, ảnh hưởng
- 16-17/8/1945: Hội nghị Quốc dân: Thông qua lệnh tổng khởi nghĩa
- 19/8/1945: giành chính quyền ở thủ đô Hà Nội
- 23/8/1945: Giành chính quyền ở Huế
- 25/8/1945: Giành chính quyền ở Sài Gòn
- 28/8/1945: các địa phương cuối cùng giành chính quyền
- 2/9/1945: Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập
Trong chủ đề này, ta giúp học sinh xác định các sự kiện “trung tâm” như:
- Lệnh tổng khởi nghĩa (Ban bố đúng thời cơ, hiệu lực trên toàn quốc)
- Giành chính quyền ở thủ đô Hà Nội, Huế và Sài Gòn (Đập tan cơ quanđầu não của chính quyền địch, tay sai thân Nhật và chính quyền PK, tạo điềukiện cho các địa phương khác giành chính quyền)
