1. Trang chủ
  2. » Y Tế - Sức Khỏe

Những câu chuyện kích thích sự sáng tạo Tập 2

98 655 2

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 98
Dung lượng 177,59 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Faraday ngồi dự buổidiễn thuyết, cảm giác như không muốn bỏ sót bất cứ một lời nào của nhà hoá học Davy - một thế giới khoa học thôi thúc biết bao khát khao của Faraday, ông ghi chép lại

Trang 1

Nobel không lùi bước

Tất cả mọi người trên thế giới đều không thể không biết tới hoặc từng nghe nói tới về Alfred Bernhard Nobel Nobel được biết tới không chỉ bởi những cống hiến vĩ đại của ông với ngành hoá học, mà còn vì ông là người sáng lập giải thưởng mang tên ông, dànhtặng cho những người có đóng góp to lớn cho khoa học nhân loại

Nobel và cả người cha của ông đều sớm tin tưởng vào khả năng phát triển của chất nổ nitroglycerin Hai cha con Nobel, một người ở Nga, một người ở

Thuỵ Điển, đã cùng tiến hành nghiên cứu về nitro- glycerin Cha của A.Nobel là ông Immanuel Nobel, người đã có ý tưởng tạo ra một chất nổ cực mạnh bằng cách trộn 10%nitroglycerin với chất bột đen và đốt Bằng cách này, thí nghiệm vấp phải sai lầm lớn nhất làkhông bảo đảm độ an toàn khi châm lửa đốt Tiếp thu những ý tưởng của cha mình, Nobel bắtđầu với việc nghiên cứu tính chất và phương pháp điều chế nitroglycerin Qua tham khảo vàhọc tập nhiều thành tựu nghiên cứu của những người khác và từ thực tế làm việc của bản thân, A.Nobel nhận định, muốn sử dụng nitroglycerin vào chế tạo chất nổ, một là cần có một phươngpháp châm ngòi nổ thích hợp, hai là phải làm sao đưa nitroglycerin vào một tình thế an toàn

mà vẫn không giảm sức công phá của chất nổ này

Với tư chất thông minh sáng tạo, sau hơn 50 lần thí nghiệm, năm 1862, Nobel thành công với phát minh đầu tiên của mình Nobel cho nitroglycerin vào một ống thuỷ tinh, đặt ống thuỷtinh đã nhét đầy thuốc nổ vào một ống thiếc, đồng thời cho nối với dây cháy chậm Khi công việc đã được chuẩn bị, A.Nobel gọi hai người anh trai của mình cùng tới chứng kiến cuộc thử nghiệm Một tiếng nổ long trời lở đất vang lên Sức công phá của cơ chế nổ

do Nobel thiết kế quả nhiên mạnh hơn nhiều lần so với thuốc nổ bột đen Thành công đầu tiên của Nobel chứng tỏ ông đã nắm được phương pháp dẫn nổ nitroglycerin Thế nhưng, chất tạo ra sức nổ chủ yếu của thử nghiệm này vẫn là thuốc nổ bột đen, khả năng củanitroglycerin chưa được phát huy hết Đó là lí do Nobel tiếp tục vùi mình trong những nghiêncứu và thí nghiệm với nitroglycerin

Trong khoa học, không có con đường nào là con đường bằng phẳng Ngày 3 tháng 9 năm

1864, trong thử nghiệm cho nổ nitroglycerin, phòng thí nghiệm của Nobel bị nổ tan tành, 5 trợ

lí của Nobel trong đó có cả người em trai Emile của ông đã bị thiệt mạng Sự việc này nhưmột bóng đen đổ ập lên gia đình Nobel Cha của Nobel không chịu nổi cú sốc, đã lâm bệnh và bán thân bất toại Trước sự cố này, những người dân sống quanh khu nhà của gia đình Nobel cũng vô cùng hoảng loạn Họ tới tấp đề nghị chính quyền địa phương phải dẹp bỏcác phòng thí nghiệm của Nobel và cấm Nobel không được tiến hành các thí nghiệm trong khu vực thành phố nữa

Những tổn thất và đau đớn tưởng như đè bẹp ý chí và mọi nghị lực của Nobel Nhưngchính khát vọng khoa học đã vực Nobel dậy, ông chuyển “phòng thí nghiệm” của mình

ra ngoại ô, Nobel được chính quyền cho phép tiến hành thí nghiệm một mình trên chiếcthuyền buồm ở hồ Malaren và không được nhận thêm bất cứ ai làm trợ lí

Phải trải qua chừng hơn trăm thí nghiệm khác nhau, sau đó Nobel mới tìm ra cách vận dụngthuỷ ngân fuminat làm chất dẫn nổ cho nitroglycerin Thuỷ ngân fuminat có đặc tính là rất mẫn cảm với các chấn động, khi chịu tác động của chấn động hoặc ma sát, nó lập tức gây nổ

Trang 2

Lần này, trong thiết bị nổ, Nobel gắn thêm ống chứa thuỷ ngân fuminat, nó có vai trò làm bộ phận dẫn nổ, bảo đảm được tính an toàn của vụ nổ.

Tìm tòi và suy ngẫm

Bạn đã từng nghe nói đến giải thưởng Nobel chưa? Ngày nay, người ta trao giải thưởng Nobel về nhiều lĩnh vực, chẳng hạn giải thưởng Nobel về văn học, giải thưởng Nobel về hoá học Ngoài ra, bạn còn biết giải thưởng Nobel về những lĩnh vực nào nữa?

Đứng trước hàng loạt thất bại và những khó khăn, Nobel đã xử trí như thế nào? Nếu bạn là Nobel, bạn sẽ làm gì khi ở vào hoàn cảnh đó?

FARADAY - Một tấm gương về sự cố gắng không mệt mỏi

Các bạn hẳn đã nghe nói nhiều về Faraday - ông là người phát hiện ra hiện tượng cảm ứng điện từ vào năm 1831, dự báo chính xác sự ra đời của máy phát điện, mở ra một thời đạimới của Điện khí học Cả cuộc đời Faraday dành cho nghiên cứu lí luận về “trường điện từ” đặtnền tảng mở ra cuộc cách mạng trong vật lí học

Người ta kể rằng thầy giáo của Faraday, nhà khoa học nổi tiếng Humphry Davy trongthời gian ốm bệnh nằm ở Geneve - Thuỵ Sĩ, khi được hỏi về phát minh vĩ đại nhất của ông, ông tuyệt nhiên không nhắc nhở đến những nguyên tố Natri, Kali - là những phát hiện nổitiếng của ông Ông Davy đã nói thế này: “Cả cuộc đời tôi, phát minh lớn nhất là về một con người - Tôi là người đã tìm ra Faraday”

Ngày 22 tháng 9 năm 1791, Michael Faraday được sinh ra trong một gia đình làm nghề sắt.Khi đó, cha của Faraday sức khoẻ rất yếu, thường xuyên đau ốm Vì thế công việc của cửa hàngsắt chỉ hoạt động được một thời gian không bao lâu thì phải đóng cửa và chuyển nhượng cho người khác Để phụ giúp gia đình, lúc 12 tuổi, Faraday phải đi bán báo kiếm tiền

13 tuổi, Faraday xin vào giúp việc và học nghề đóng sách ở cửa hàng sách của ông Riebau - mộthiệu sách nổi tiếng ở London khi ấy Từ đây, Faraday bắt đầu cuộc sống tự mưu sinh

Nơi Faraday đang học nghề là một hiệu sách nổi tiếng nên thường xuyên có rất nhiều hội viên Viện nghiên cứu Hoàng gia Anh qua lại Các hội viên Hiệp hội cũng thường tínnhiệm hiệu sách này về chuyện đóng sách cho họ Một thời gian, Faraday thành thạo vớicông việc đóng sách, chính tay anh đã đóng sách cho không ít các thành viên của Việnnghiên cứu Hoàng gia Anh Trong số khách hàng quen thuộc của cửa hiệu có một người tên làWilliam Dance thường rất quý mến Faraday Một hôm, ông Dance tặng cho Faraday các vé đinghe bốn buổi diễn thuyết của nhà hoá học nổi tiếng Humphry Davy

Thật bất ngờ, bốn buổi diễn thuyết đã cuốn hút Faraday đến kì lạ Faraday ngồi dự buổidiễn thuyết, cảm giác như không muốn bỏ sót bất cứ một lời nào của nhà hoá học Davy - một thế giới khoa học thôi thúc biết bao khát khao của Faraday, ông ghi chép lại cẩn thận mọi điều đã nghe được từ các buổi diễn thuyết Ông đã đóng những tờ ghi chép ấy thành một cuốn tập nhỏ và nó trở thành một thứ “tài sản quý giá nhất” đối với bản thân Faradaythường mở ra đọc đi đọc lại cuốn tập nhỏ và càng thầm mong được đi theo con đường nghiên cứu khoa học

Có một điều là ở thời của Faraday, những người nghèo hầu như không có cơ hội để học tập,chưa nói đến việc nghiên cứu khoa học Khó khăn là vậy, cơ hội hiếm hoi là vậy nhưng tất cả

Trang 3

không vùi dập được niềm khát khao được nghiên cứu khoa học của Faraday Hồi còn nhỏ, Faraday thường xem bố mình rèn sắt Những hòn sắt bị nung nóng, rồi bị đay bị đập, chúng bị biến cải hình dạng theo ý muốn của con người Mỗi lần như thế, bố của Faradaythường nói với cậu: “Dưới tay người thợ rèn, chẳng có miếng sắt nào là cứng cả” Chính lời nói giản dị này của người cha đã theo Faraday đi suốt những năm tháng về sau - không có khókhăn nào không thể vượt qua, cũng giống như không có miếng sắt nào là cứng dưới bàn tay ngườithợ rèn

Với ý chí quyết tâm và khao khát mãnh liệt với khoa học, để tạo cơ hội cho mình, Faraday gửi thư đến Viện nghiên cứu Hoàng gia Anh xin được vào làm giúp việc, dù chỉ làm việc lau rửa các ống nghiệm trong phòng thí nghiệm thôi cũng được Thư đã gửi đi,Faraday chờ đợi và chờ đợi, lá thư vẫn bặt vô âm tín Không chịu từ bỏ ý định, Faradayđến thẳng Viện nghiên cứu Hoàng gia Anh và xin hỏi trực tiếp về việc của mình Đáp lại câu hỏi của Faraday là một “gáo nước lạnh”, người ta nói với ông rằng: “Chúng tôi không

có nhiệm vụ trả lời bức thư của anh”

Bao nhiêu hi vọng đã tiêu tan Faraday vô cùng buồn bã nhưng một lần nữa, ông không chịu lùi bước Ông bạo dạn gửi tới nhà khoa học Davy - người đã thắp lên ngọn lửa say

mê khoa học trong ông - một lá thư Trong thư, ông trình bày về khát vọng của mình, về nhữngsay mê của mình và không quên gửi kèm theo cuốn tập nhỏ quí giá ghi chép bài giảng của thầy Davy Bức thư và tấm lòng nhiệt huyết của Faraday cuối cùng đã cảm động ông Davy Ôngnhận Faraday làm học trò và cho vào phòng thí nghiệm của mình làm trợ lí Từ đây, Faraday bước vào con đường khoa học rộng lớn của cuộc đời

Tìm tòi và suy ngẫm

Tại sao nhà hoá học nổi tiếng Humphry Davy lại nói: “Cả cuộc đời tôi, phát minh lớn nhất

là về một con người - Tôi là người đã tìm ra Faraday”?

Để đến với khoa học, Faraday đã gặp không ít trắc trở Bạn nghĩ gì về tinh thần quật cường chiến thắng hoàn cảnh khó khăn của Faraday?

Câu hỏi dành cho bố mẹ

Một thư sinh bay bay trong gió, vi vu vi vu giữa chín tầng mây Anh muốn bay đến tận ngân hà, có biết đâu nhân gian đã giữ chặt anh

Đó là cái gì

Đáp án: Cái diều

Một bản luận văn không hoàn thành

Paris, ngày 31 tháng 5 năm 1832, sau một trận quyết đấu, một thanh niên chưa đầy 21tuổi đã ngã gục trong vũng máu Không ai biết rằng người thanh niên vừa ngã xuống đó lại là mộtthiên tài toán học vượt thời đại - anh tên là Galois Anh là người đã đưa phương pháp giải phương trình bậc năm tiến thêm bước dài trong nền toán học nhân loại

Khi ấy, việc nhà toán học người Norway Abel công bố cách giải phương trình bậc năm giống như một chấn động mạnh đối với toán học Châu Âu Điều không may là Abel qua đời khi anh còn quá trẻ, rất nhiều vấn đề còn đang dang dở Đối với Galois, khi ấy mới chỉ là

Trang 4

một học sinh trung học, những vấn đề Abel còn bỏ ngỏ lại là một thách thức khích lệ cậu bé học hành.

Galois rất hứng thú với vấn đề phương trình bậc năm Galois có cách tiếp cận vấn đề rất độc đáo và hầu như chẳng ai hiểu cậu

Năm 1828, khi nhận thấy đã thu được kết quả từ nghiên cứu riêng của mình, Galois viết một bản báo cáo kết quả nghiên cứu và gửi tới Viện khoa học Pháp Đáng tiếc là những nhà toán học của Viện khoa học Pháp khi ấy đã không ngó ngàng tới bản báo cáo của Galois -

lí do đơn giản vì đó chỉ là bản báo cáo của một học sinh Thế là bản báo cáo bị bỏ xó và sau đó không biết thất lạc đi đâu

Năm 1830, Galois lại một lần nữa trình báo cáo nghiên cứu của mình lên Viện khoa học Pháp May mắn hơn lần trước là đã có một nhà toán học nhìn ra bản báo cáo của Galois Nhà toán học có con mắt nhìn sáng suốt ấy là Jean Baptiste Joseph Fourier Nhưng một lầnnữa sự không may lại đến với Galois Trong năm ấy, nhà toán học Fourier qua đời, mang theo

cả sự phát hiện của ông về giá trị của bản báo cáo do Galois thực hiện

Hai lần bản báo cáo không được chấp nhận, Galois vô cùng chán nản Thế nhưngkhông thể để khoa học im lìm trong bóng tối, Galois lại vùng đứng lên và quyết tâm đi tiếp con đường nghiên cứu mà anh đã lựa chọn Năm 1831, anh gửi báo cáo khoa học của mình đến Viện khoa học Pháp lần thứ ba Cuối cùng thì báo cáo khoa học của Galois cũng

có cơ hội Vị chuyên gia tiếp nhận bản báo cáo của Galois lần này là nhà toán học nổi tiếng Siméon Denis Poisson Mặc dù nhìn nhận bản báo cáo của Galois là một cống hiến chânchính đối với toán học, song thực tế là chính ông Poisson cũng không hiểu hết tất cả những vấn

đề nêu ra trong bản báo cáo này Sau đó, ông Poisson đề nghị Galois viết lại một bản báo cáokhác, trong đó trình bày tỉ mỉ hơn về các kết quả nghiên cứu của anh

Nhưng bản báo cáo tỉ mỉ này Galois đã không bao giờ hoàn thành được

Khi ấy, Galois tham gia phong trào chính trị phản đối chính phủ và trở thành một trong những đối tượng thù địch của chính phủ đương thời Năm 1831, anh bị bắt giam Sau đó mộtthời gian anh được tha bổng Ở tù ra, một quan chức chính phủ phản động khi đó đã viện cớ

“giải quyết tranh chấp ái tình” với Galois, buộc Galois có cuộc đấu súng một mất một còn.Trước ngày trận đấu diễn ra, như có linh cảm về điều gì bất trắc, Galois đã kịp viết vắn tắt những tư tưởng quan điểm toán học của mình ra một tờ giấy, đồng thời kí gửi tờ giấy nàycho một người bạn Trận quyết đấu diễn ra, Galois bị bắn trúng, anh mãi mãi không còn trên đời

14 năm sau, nhà toán học Liouville đọc được bản thảo của Galois Ông đã cho công bố bản thảo này trên tạp chí Toán học của mình, đồng thời kèm theo lời giới thiệu và những đánh giácao của ông đối với những tư tưởng quan điểm do Galois đề xuất Từ đó, nền toán học thế giới mới biết đến và nhìn nhận đúng đắn tài năng cũng như những cống hiến của nhà toán học trẻ tuổi Galois

Cuộc đời Galois - ngắn ngủi, kì lạ, trắc trở, bi thương nhưng cũng vô cùng vĩ đại Nói như lời của chính Galois: “Hãy nhớ đến tôi! Các bạn, quả thực sinh mệnh tôi là quá ngắn ngủi để làm cho tổ quốc biết đến tên tôi Nhưng ngoài sinh mệnh ra, toàn bộ những gì tôi cóđều để hiến dâng cho khoa học, hiến dâng cho nhân dân”

Trang 5

Chương Hiểu Quân không lùi bước

Con đường phát minh của Chương Hiểu Quân có thể nói là không khi nào chịu lùi bước Thửnghiệm đầu tiên của anh là “chiếc kính rơi không vỡ” - nhưng đây cũng là lần đầu tiên anh thất bại

Sở dĩ Chương có ý tưởng sáng chế một chiếc kính không vỡ là vì anh thường để ý thấy, khi người ta đeo kính, nếu vận động mạnh, rất dễ làm rơi vỡ kính Để chế tạo chiếc kính không

vỡ, Chương nghĩ tới việc gia công thêm độ bền của kính, sau đó là phải làm sao để gọng kính có độ đàn hồi tốt Chiếc kính của Chương được ra đời, khi thử nghiệm, nếu làm rơikính xuống một mặt phẳng thì quả nhiên kính không vỡ Thế nhưng, chiếc kính vẫn vỡ khi nó bịrơi xuống bề mặt lồi lõm

Thử nghiệm thứ hai của Chương là “một loại ống kính máy ảnh có khả năng phóng to thu nhỏ đối tượng thu hình” Để chế tạo chiếc ống kính này, Chương nghĩ tới việc sử dụng một hình tròn làm bằng chất liệu trong và có tính đàn hồi, dùng nước hoặc khí để bơm vàobên trong, tuỳ vào sức nén của hình tròn mà dung lượng của khí hoặc nước sẽ thay đổi khác nhau, nhờ đó tạo ra hiệu quả phóng to thu nhỏ được đối tượng thu hình Song, đó là nhữngđiều thuộc về lí thuyết, về ý tưởng Khi đi vào thực thi, rõ ràng là không dễ gì tìm được một chất liệu trong suốt có tính đàn hồi như yêu cầu, và vì thế thử nghiệm thứ hai này củaChương cũng đi đến thất bại

Về việc phát minh, bảo là dễ cũng được, nói là khó cũng đúng Ranh giới giữa cái dễ vàcái khó này cũng chỉ giống như một tờ giấy, một tờ giấy không dày nhưng để xuyên thủng qua nóthì không đơn giản chút nào Hai lần thử nghiệm không thành công Song với Chương, thất bạikhông có nghĩa là kết thúc

Mùa xuân năm 1997, một chú hàng xóm bên cạnh nhà Chương Hiểu Quân trong lúc làm việc bị ngã gãy chân, phải chống nạng đi lại Nhìn chú hàng xóm chống nạng đi lên xuống cầu thang rất vất vả, làm việc gì cũng khó khăn, Chương rất muốn tìm cách nào đó giúp đỡ Anh nhận thấy chiếc nạng không giống chân người nhất là ở điểm chiếc nạngkhông thể cong gập được Làm thế nào khắc phục được sự khác biệt giữa chiếc nạng với chân thường? Nếu có thể làm được như vậy thì những người tàn tật, những người lúc bị thương phải đi nạng chẳng phải là sẽ đỡ vất vả hơn rất nhiều sao?

Chương bắt đầu nghĩ cách chế tạo một cái nạng “tiện lợi” Ban đầu, anh định dùng ốc vít đểcải tiến chiếc nạng, nhưng chiếc nạng gắn ốc vít khi chuyển động rất chậm chạp Sau đó, được sự gợi ý của các thầy cô giáo và bạn bè, Chương thay thế vào bằng một lò xo có thể tuỳ

ý co giãn Sau khi ý tưởng đã hoàn tất, Chương vẽ bản thiết kế và đem đến xưởng để gia công Lần thứ nhất, kết quả không được tốt lắm Lò xo được gắn ở phần dưới của nạng, khi ấnxuống cần một lực rất lớn Chương điều chỉnh lại phần thiết kế, để lò xo gắn lên trên Vậy là

Trang 6

“chiếc nạng tiện lợi” đã ra đời Chiếc nạng tiện lợi đầu tiên, Chương Hiểu Quân dành tặngcho chú hàng xóm bị ngã gãy chân Người hàng xóm đã vô cùng hạnh phúc, từ nay ôngkhông chỉ đi lại thuận tiện hơn mà lên xe, xuống xe, lên gác, xuống gác cũng dễ dàng hơn rấtnhiều.

Sáng chế này của Chương Hiểu Quân sau đó giành được giải nhì tại cuộc thi Thanh thiếu niênphát minh sáng chế tổ chức ở tỉnh Triết Giang (Trung Quốc)

Tìm tòi và suy ngẫm

Câu chuyện trên nhắc tới mấy lần Chương Hiểu Quân phát minh Trong các lần sáng chế

đó, cái nào thành công, cái nào thất bại?

Theo bạn, thất bại và thành công có mối quan hệ gì với nhau không?

Đi tìm lời giải đáp

Bạn đã từng gặp thất bại nào chưa?

Khi gặp thất bại, bạn có dũng cảm vượt qua khó khăn để tiếp tục tiến về phía trước hay không?

Với mỗi câu trả lời được, bạn hãy tự thưởng cho mình một bông hoa màu đỏ nhé!

Góc vui sáng tạo

Có hai cốc thủy tinh Rót đầy nước lã và nước sôi để nguội vào riêng từng cốc Đợi một lúc,trên thành của một chiếc cốc xuất hiện những bọt khí nhỏ li ti, trên thành của chiếc cốc còn lại thì không có hiện tượng này Đố bạn hai chiếc cốc có điểm gì khác nhau?

Đáp án: Cốc nước xuất hiện bọt khí là cốc để nước lã Do trong nước lã có nhiều không khí, qua một thời gian, bọt khí trong nước sủi bám vào thành cốc

Rèn luyện sáng tạo

Người họa sĩ nghèo biến thành “phù ông”

Ở Mĩ, có một hoạ sĩ nghèo tên là Heyman Anh là người rất tâm

huyết với nghề vẽ Chỉ có điều, anh chưa từng được hướng dẫn một cách bài bản về hoạ pháp Heyman vẫn chỉ là một hoạ sĩ nghèo Làm thế nào mà một hoạ sĩ nghèo lại trở thành “phú ông”?

Khi vẽ phác thảo, Heyman luôn có một cái bút chì và một cục tẩy Vẽ phác thảo tất nhiên thường phải tẩy tẩy xoá xoá Điều đáng nói là ở chỗ Heyman rất hay đánh mất tẩy Làm thế nào đây? Để khỏi bị mất tẩy, Heyman nghĩ ra một cách: Anh gọt tẩy thành viên nhỏrồi gắn luôn nó vào đuôi bút chì Thế là chiếc bút chì có gắn tẩy đã ra đời Nó nhanh chóng trở thành một đồ văn phòng phẩm thông dụng Nó trở nên quen thuộc với chúng ta đến mức chúng ta dùng nó hằng ngày, hằng giờ mà chẳng bao giờ nghĩ rằng nó cũng từng có “một lịch sử

ra đời”

Chính nhờ sáng chế “chiếc bút chì có gắn tẩy”, Heyman đã trở thành một “phú ông” Cách làm của Heyman rất đơn giản, nó lợi dụng những tiện ích có liên quan với nhau giữa các đồvật để ghép chúng lại với nhau

Trang 7

Tìm tòi và suy ngẫm

Hãy để ý các đồ vật xung quanh bạn, có loại nào được thiết kế theo cách thức tương tự nhưchiếc bút chì gắn tẩy của Heyman không? Bạn tìm được bao nhiều đồ vật đa chức năng nhưvậy? Theo cách làm của Heyman, bạn có ý tưởng sáng chế một đồ vật, dụng cụ đa năng nào không?

Hồng Đạo Bà đi Hải Nam "tìm thầy"

Năm thứ 4 niên hiệu Cảnh Định đời Nam Tống

Trung Quốc (1263 TCN) Một buổi sáng, bên bờ sông Hoàng Phố, người ta thấy một chiếcthuyền buôn chuẩn bị căng buồm ra biển Bất chợt, một cô gái trẻ mặt mũi lem luốc chạy tới quìxuống trước mặt người chủ thuyền, tha thiết khẩn cầu xin được đi theo thuyền đến Hải Nam

Cô gái ấy năm đó 18 tuổi, tên là Hoàng Đạo Bà Đã mấy năm nay, cô gái trẻ này theo làm nghềdệt, bàn tay cô đã dệt được không ít sa lụa, nhưng trong lòng cô lúc nào cũng khao khát đi tìm thầyhọc để nâng cao tay nghề Một hôm, Hoàng Đạo Bà nhìn thấy một lô vải chuyển về từ Hải Nam.Loại vải đó rất đẹp, có một vẻ riêng độc đáo mà Hoàng Đạo Bà chưa từng nhìn thấy bao giờ Sau

đó, một vài lần, Hoàng Đạo Bà còn nhìn thấy loại vải trắng dài mà mịn và loại vải khổ hẹp màuxám vốn là những “đặc sản” của người dân tộc Di ở cao nguyên Vân Nam, và của người dân tộc Lê

ở đảo Hải Nam Từ đó, Hoàng Đạo Bà lúc nào cũng ao ước được đến tận những nơi đó để học nghềdệt vải

Vốn từ lâu đã ấp ủ chí hướng đến Hải Nam tầm sư học đạo, hoàn cảnh sống vất vả cực nhọc khi

đó càng thúc giục cô gái trẻ quyết tâm lên đường Hoàng Đạo Bà sinh ra lớn lên ở vùng Ô Nê Kính,

là một trong những nơi chịu áp bức bóc lột nặng nề nhất dưới thời Nam Tống Dân trong vùngnhiều người khánh kiệt phải rời bỏ quê hương bản xứ, phiêu dạt khắp nơi mong tìm đường sống Ởnhà chồng, mặc dù Hoàng Đạo Bà làm việc rất chăm chỉ nhưng vẫn phải quần quật quanh năm, đầusấp mặt ngửa Không những thế, cô gái trẻ thường xuyên còn phải chịu những lời mắng nhiếc từngười mẹ chồng cay nghiệt Hôm trước ngày lên thuyền, trời vừa sáng, Đạo Bà đã dậy làm việc,mãi đến lúc mặt trời lặn mới được về nghỉ Cô mệt mỏi rã rời và nằm ngủ thiếp đi đến sáng Thấyvậy, bà mẹ chồng bèn kéo phăng cô xuống giường, đánh đập mắng nhiếc một hồi rồi nhốt cô gái tội nghiệp vào kho chứa củi, không cho ăn cũng không cho uống Khổ cực trăm bề, như bị dồnđến chân tường, Hoàng Đạo Bà quyết vùng đứng lên, rũ bỏ mọi xiềng xích phong kiến hủ lậu, cô trốn khỏi mảnh đất nhọc nhằn, ra đi tìm đường sống Biết có chiếc tàu buôn sắp rờibến, Hoàng Đạo Bà đã tới khẩn cầu tha thiết xin được đi theo

Nghe câu chuyện của Hoàng Đạo Bà, lại biết cô có chí hướng ra đi học nghề dệt, nhìn quần áotrên người Đạo Bà rách nát với rạch ngang rạch dọc những vết thâm tím vì đòn roi, ông chủ thuyền động lòng cảm thương, chấp nhận cho cô lên thuyền Thế là Đạo Bà từ giã quê hương Ô

Nê Kính đau buồn, cô hướng tầm mắt ra biển xa bắt đầu con đường mới cho cuộc đời mình

Thời bấy giờ, giao thông còn kém phát triển, kĩ thuật tàu bè cũng lạc hậu Một con thuyền

ra biển là đi cùng với bao nhiêu gian truân, nguy hiểm Cô gái trẻ tuổi Hoàng Đạo Bà dũng cảmvượt khó khăn gian khổ để trụ được theo chuyến đi đường biển dài ngày Cuối cùng, miền đất Hoàng Đạo Bà mong ước đã hiện ra - đảo Hải Nam

Hoàng Đạo Bà xuống thuyền và lưu lại đảo Hải Nam Để có thể nhanh chóng học được kĩthuật dệt của người dân tộc Lê, Hoàng Đạo Bà ngày đêm khổ công học tiếng dân tộc Cô gái

Trang 8

chịu khó, cần mẫn, vừa học vừa nghe, vừa ghi chép vừa làm Hoàng Đạo Bà đã dành trọn cuộc đời mình cho nghề dệt Ba mươi năm sau, cô gái trẻ ngày nào đến khi trở thành ngườiphụ nữ lớn tuổi với những nếp nhăn hằn sâu trên trán, vẫn ngày ngày dệt và học nghề dệt Cho đến lúc ấy, Hoàng Đạo Bà chẳng những thông thạo các ngón nghề dệt của người dân tộc Lê mà còn có những kiến thức rất sâu sắc về nghề dệt của dân tộc này, trở thành người bảo tồn và kế thừa nghề dệt truyền thống của dân tộc Lê ở đảo Hải Nam.

Vì sao Hoàng Đạo Bà phải lặn lội tới tận đảo Hải Nam để “tìm thầy”?

Để đến được đảo Hải Nam học nghề dệt, Hoàng Đạo Bà đã gặp những khó khăn gì? Mỗi lần gặpkhó khăn, cô đã ứng xử thế nào?

Chàng trai chụp ảnh mặt trăng

Đó là vào một đêm lạnh giá, cánh đồng bốn phía im lặng như tờ, không một bóng người qualại, chỉ thỉnh thoảng đâu đó vang lên tiếng chó sủa Bên bờ sông ngoại ô Bắc Kinh, một thiếuniên loay hoay bên chiếc kính viễn vọng khúc xạ tự chế - cậu đang quan sát mặt trăng và các vìsao

Thiếu niên ấy chính là Điền Lỗi, người đã đoạt giải nhất trong cuộc thi nhiếp ảnh dành cho thanh thiếu niên Trung Quốc hồi tháng 8 năm 1991 Tác phẩm ảnh của ĐiềnLỗi gồm những bức hình chụp về mặt trăng qua kính viễn vọng Những bức ảnh không chỉ thể hiện trình độ nghệ thuật khá nổi trội mà kĩ thuật hình ảnh cũng rất tốt: các mảng ánh sáng đen trắng phối hợp hoàn hảo, bề mặt của mặt trăng rõ ràng, thậm chí còn có thể nhìn thấy nhữngđường hằn hình dạng núi trên mặt trăng

Điền Lỗi mới 17 tuổi đã có những thành công thật đáng khâm phục Dường như anh là ngườigặp nhiều vận may! Thế nhưng, với Điền Lỗi, thành công đó có được trước hết lại chẳng phải dovận may Đó thực sự là kết quả của một quá trình khổ học và tự rèn luyện

Năm lên bốn tuổi, sự bất hạnh ập tới với Điền Lỗi Cậu bé mắc bệnh thận và phải vào nằmviện Để kéo dài sự sống cho Điền Lỗi, hàng ngày các bác sĩ phải áp dụng các liệu pháp trịliệu đặc biệt, mỗi ngày Điền Lỗi còn phải uống rất nhiều liều thuốc nữa

Năm ông học tiểu học, một cơ hội tình cờ đưa Điền Lỗi đến với tổ Thiên văn của Trung tâm khoa học kĩ thuật hoạt động thanh thiếu niên khu Triều Dương thành phố BắcKinh Trong thời gian tham gia tổ Thiên văn của trung tâm, Điền Lỗi được theo học thầy giáoLục Uý Quân - đây chính là người chắp cánh những khát khao say mê của Điền Lỗi với khám phá

vũ trụ Ngoài say mê thiên văn học, Điền Lỗi cũng rất thích chụp ảnh Cậu sớm được học chụp ảnh

từ người bố của mình Thiên văn học và chụp ảnh - hai niềm đam mê lớn lao của cậu bé nhỏĐiền Lỗi Một ý tưởng bắt đầu ấp ủ trong Điền Lỗi - làm một điều gì đó để kết hợp giữa chụp ảnh và thiên văn học Tại sao lại không thể chứ? Nếu có thể chụp được những bức hình đẹp

đẽ và chân thực về mặt trăng và các vì sao, để mọi người cùng được ngắm nhìn vẻ đẹp củachúng từ khoảng cách gần - làm được như vậy thật là ý nghĩa!

Khi những ý tưởng và những ấp ủ đang dần cháy bừng trong con người Điền Lỗi thì một lần nữa số phận lại đặt ra thử thách Căn bệnh cũ tái phát, lần này còn nguy hiểm hơn lầntrước Điền Lỗi phải nằm điều trị trong viện, nghỉ học liền một thời gian dài Hằng đêm, qua ôcửa sổ phòng bệnh, Điền Lỗi ngước mắt ngắm nhìn bầu trời sao Những vì sao như những người bạn thân thiết nhất trò chuyện cùng Điền Lỗi trong những tháng ngày buồn chán và

Trang 9

bệnh tật ở bệnh viện Cho đến một hôm, Điền Lỗi chợt nhận ra mình dường như đang lãng phí cuộc sống, tại sao cậu lại không toả sáng như những ngôi sao lấp lánh trên bầu trời đêm kia?

Thế là từ đó Điền Lỗi bắt đầu bận rộn với công việc của riêng mình Anh bắt đầu tìm đọc sách vở về thiên văn học, xem tivi, nghe đài báo Mỗi khi có một tài liệu mới về thiên văn đếntay mình, anh đọc như nuốt từng chữ Tivi hay đài có phát sóng một chương trình hay một mẩu tin nào liên quan đến thiên văn thì Điền Lỗi đều cố gắng dùng máy ghi âm ghi lại, sau

đó bật lên nghe lại nhiều lần

Lại một việc khác cũng làm Điền Lỗi bận rộn - đó là việc “tháo dỡ các đồ vật” Điền Lỗi

có một thói quen khá kì quặc là với mọi máy móc có trong nhà, anh đều tháo ra xem bêntrong có gì, nó được cấu tạo

ra sao Đó cũng là một cách học, một cách tìm tòi theo kiểu rất riêng của Điền Lỗi.Chụp những tấm hình về mặt trăng - việc nghe tưởng chừng đơn giản nhưng thực ra Điền Lỗi đã phải vượt qua rất nhiều gian khổ, vất vả

Thời gian lí tưởng để quan sát mặt trăng là đêm cuối thu và trong mùa đông Vào thời gian

ấy, cứ từ

5 giờ chiều là Điền Lỗi bắt đầu “làm việc” với giá kính viễn vọng và máy chụp ảnh Tay trái giữ kính viễn vọng, tay phải giữ tấm bản đồ sao, Điền Lỗi như ngồi bất động hàng giờđồng hồ để quan sát Và chắc chắn Điền Lỗi đã ngồi rất lâu, quan sát rất tập trung để có thể cảm nhận được mặt trăng luôn không ngừng dịch chuyển vị trí của nó Có khi làm việc mấy ngày liền không nghỉ, cổ tay của Điền Lỗi như muốn gãy rụng ra Nhưng không thể bỏ

dở công việc, không thể bỏ lỡ cơ hội theo dõi sự dịch chuyển liên tục của mặt trăng, Điền Lỗikiên trì và miệt mài với công việc Có những hôm, tới quá nửa đêm, người ta vẫn thấy ĐiềnLỗi đang giữ kính viễn vọng hướng lên bầu trời

Tìm tòi và suy ngẫm

Bạn có cảm nghĩ gì về con người Điền Lỗi?

Bạn thu hoạch được điều gì từ câu chuyện này? Bạn có ý định tương lai sẽ làm nghề gìkhông?

Câu hỏi dành cho bố mẹ

Lá của tất cả thực vật đều màu xanh đúng không?

Đáp án: Không đúng

Những ngày tháng vàng sau song cửa sắt

Năm 1812, hoàng đế nước Pháp là Napoleon dẫn 60 vạn quân xâm lược nước Nga Khi ấy, quân Pháp tuy đã chiếm được thủ đô Matxcơva nhưng đã vấp phải sự chống trả vô cùng quyết liệt của quân dân Nga Chiến trận kết thúc với phần thắng thuộc về những người Nga Quân sĩ Pháp bị thương vong rất nhiều, số tàn quân theo Napoleon rút về nước chỉ cònchừng 2 vạn người Trong số những người Pháp không thể theo quân rút về nước, có một

sĩ quan Pháp đã được cứu sống từ đống đổ nát của chiến trường - người ấy tên là Jean Victor Poncelet

Trang 10

Poncelet vốn là cử nhân Trường Kĩ thuật công nghệ Paris, khi đó Poncelet mới 24 tuổi.

Để mang quân sang xâm lược nước Nga, Napoleon đã điều động một lực lượng quân lính rấtlớn, trong đó có rất nhiều tân binh lần đầu ra mặt trận theo lệnh tăng cường nhập ngũ Poncelet là một trong những tân binh như thế Napoleon rút quân về nước, Poncelet là một trongnhững lính Pháp bị rớt lại chiến trường Nga và trở thành tù binh của quân Nga Sau ngày bịbắt giam ròng rã hơn bốn tháng, cuối cùng Poncelet bị dồn về một trại giam tù binh

Trong thời gian nằm ở trại giam tù binh trên đất Nga, các bạn có biết Poncelet đã làm gìkhông? Vốn chẳng phải người theo nghiệp “binh đao”, chiến trường không phải mục đíchcủa Poncelet Vẫn như thời còn đi học, Poncelet không lúc nào quên niềm đam mê Toán học của mình Bị nhốt trong trại tù binh, tất nhiên Poncelet không có trong tay bất cứ tàiliệu sách vở nào nhưng anh đã có một cách khác để “học” toán học Bằng trí nhớ, Poncelet hệthống lại những tri thức toán học anh đã tiếp nhận hồi đi học Giấy vở là tường nhà giam, bút

là những mẩu gạch nhỏ - và cứ như vậy, Poncelet học toán và nghiên cứu toán học Mộtthời gian sau, Poncelet tìm cách có được một ít giấy vở Anh dùng số giấy vở hiếm hoi để ghi lạinhững kết quả nghiên cứu của mình - đó

chính là những kiến thức đầu tiên về vấn đề “hình chiếu hình học” - một phân môn mới

mẻ của toán học do Poncelet tìm ra

Nửa năm sau, Poncelet được phóng thích Anh trở về Pháp với một tập giấy vở dày đặc chữviết và các hình vẽ Anh trở lại Trường Kĩ thuật công nghệ Paris làm giảng viên giảng dạy môn Toán học Trên cơ sở những kết quả tìm tòi được trong thời gian ở trại tù binh trên đất Nga, Poncelet đã phát triển thành một hệ lí luận mới, đặt nền móng cho vấn đề “hìnhchiếu” của môn hình học

Quả là Poncelet đã có những ngày tháng vàng sau song cửa sắt

Tìm tòi và suy ngẫm

Các bạn có hiểu vì sao câu chuyện được đặt tên là “Những ngày tháng vàng sau song cửa sắt” không?

Bạn còn biết thêm thông tin gì về nhà toán học Poncelet này không? Bạn chú ý sưu tầm

tư liệu về Poncelet và những thành tựu của ông nhé?

Ông Mendeleev kiên cường

Trong mỗi cuốn sách Hoá học, các bạn vẫn thường thấy đính kèm một bảng “Tuần hoàn các nguyên tố hoá học” Bảng tuần hoàn biểu thị thứ tự các nguyên tố hoá học theo số lượng nguyên tử tăng dần và theo sự biến hoá tính chất hoá học của chúng theo chu kì Nhìn vàoBảng tuần hoàn hoá học, chúng ta biết được mối liên hệ giữa các nguyên tố tưởng như chẳng liênquan đến nhau Bảng tuần hoàn hoá học là một phát minh vĩ đại, đánh dấu trang sử mới của hoáhọc cận đại Và chắc các bạn đã đều biết người phát minh ra bảng tuần hoàn quan trọng ấychính là nhà khoa học người Nga nổi tiếng Mendeleev

Sau khi tốt nghiệp trung học, mặc dù đạt được thành tích học tập rất cao nhưng do xuấtthân từ gia đình thường dân, lại đến từ miền Siberia xa xôi nên khá nhiều trường đại học nổi tiếng như Đại học Moscow, Đại học Petersburg đã từ chối nhận Mendeleev vàohọc Trong điều kiện khó khăn như thế, Mendeleev không chút nao lòng Anh quyết tâm, kiên

Trang 11

trì để tìm cơ hội được tiếp tục học tập Sau đó, khoa Giáo dục khoa học tự nhiên thuộc Trường đại học Sư phạm Petersburg đã nhận Mendeleev.

Tinh thần phấn đấu học tập cũng như thành tích của Mendeleev trong những năm đại học thật đáng khâm phục Có thời gian, Mendeleev mắc bệnh, các cơn ho kéo dài và thường ho

ra máu Các bác sĩ chẩn đoán Mendeleev đã ở vào giai đoạn cuối của bệnh phổi và theo đó thì sự sống của Mendeleev chỉ còn rất mong manh Không còn cách nào khác, trường họcđành để Mendeleev cách li Mendeleev phải nằm dưỡng bệnh và dừng mọi hoạt động công việchọc hành Bị rơi vào hoàn cảnh như của Mendeleev, có lẽ chẳng ai là không “ngã gục” Thế nhưng Mendeleev ngược lại, rất kiên cường Mặc dù không được lên lớp và phải cách li với mọi người nhưng Mendeleev vẫn tiếp tục học và nghiên cứu Nằm trong phòng bệnh, chỉ cầnbác sĩ rời mắt đi khỏi thì Mendeleev lại lấy sách vở ra đọc và học Có hôm khi đang đọcsách, Mendeleev chợt nghe tiếng bước chân bác sĩ đi tới, anh giấu vội cuốn sách đang đọc và nằm lên giường giả như đang ngủ rất say

Bệnh tật dày vò Mendeleev tội nghiệp Vì căn bệnh làm mất nhiều máu nên một thời gian sau, Mendeleev trông gầy gò và xanh xao Thế nhưng Mendeleev ốm yếu vẫn tiếp tục học tập và không ngừng học tập Những ngày tháng phải ở cách li, Mendeleev đã tự học và tự nghiên cứu, đồng thời cũng rất nhiều vấn đề được đặt ra mà Mendeleev chưagiải đáp nổi Những ẩn số hoá học cứ vảng vất trong đầu anh, thúc giục anh nghiên cứu và tìmtòi Bất chấp những cơn đau đớn, bất chấp cả nguy hiểm đến tính mạng, Mendeleev hiến dâng toàn

bộ sức lực cho khoa học Sau này, có người hỏi Mendeleev đã dựa vào sức mạnh nào để điqua những tháng ngày gian khổ này, anh trả lời: “Mọi việc tôi làm không phải vì danh lợi cho riêng mình Tôi làm vì danh dự và sự vinh quang của nước Nga”

Điều may mắn đã đến, các bác sĩ đã chẩn đoán không chính xác về căn bệnh của Mendeleev Thực ra, bệnh của Mendeleev chỉ là chứng chảy máu ở khí quản, khi điều trị đúng cách, người bệnh hoàn toàn có khả năng hồi phục trở lại

Không chỉ ham học và khổ học, Mendeleev còn là người đã đóng góp cho khoa học hoá họcthế giới những thành tựu đáng kể Sau khi tốt nghiệp đại học năm 1855, đến năm 1857, tức

là hai năm sau, Mendeleev trở thành phó giáo sư phòng nghiên cứu Hoá học Trường Đại học Petersburg - khi đó Mendeleev mới 23 tuổi

Tìm tòi và suy ngẫm

Bạn có biết gì về Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học không? Hãy nhờ bố mẹ hoặc anhchị bạn giải thích cho bạn một vài hiểu biết sơ đẳng về Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học này nhé!

Mendeleev đã trở thành phó giáo sư khi mới 23 tuổi Bạn nghĩ mình có thể phấn đấu được như Mendeleev không? Bạn sẽ làm gì để thực hiện mơ ước của mình?

Góc vui sáng tạo

Bạn hãy chuẩn bị 5 chiếc đũa Xếp 5 chiếc đũa này trên mặt bàn phẳng, để chúng giao nhau (nhưng không được cắt rời đũa ra) 5 chiếc đũa sẽ tạo ra nhiều nhất là bao nhiêu điểmgiao nhau?

Đáp án1:0 điểm giao nhau Bạn hãy xếp sao cho mỗi chiếc đũa đều giao nhau với bốn chiếc đũacòn lại

Trang 12

Rèn luyện sáng tạo

Có một người đang rất bứt rứt khó chịu vì phải giấu một tâm tư nào đó trong lòng Sau cùng,không thể chịu đựng hơn được nữa, anh ta quyết định đến gặp cha xứ để xin thú tội Trong phòng thú tội, anh đã thừa nhận với cha cố về việc trộm cắp gỗ

Cha cố hỏi: “Con đã lấy cắp bao nhiêu rồi?”

“Số gỗ con lấy cắp đã dùng để xây nhà Nhà cho con, nhà cho đứa con trai của con và nhà cho hai đứa con gái của con nữa, nhưng gỗ lấy cắp vẫn dùng chưa hết Vì thế chúng con định

sẽ làm một biệt thự bên bờ sông” - Người đàn ông nọ trả lời

“Tội của con thật quá nặng! Vậy để ta phải nghĩ một hình phạt thật nặng để con thi hành mà chuộc tội!” Cha cố nói đến đây, dừng lại một lát rồi hỏi: “Trước nay con đã từngxây nhà tu bao giờ chưa nhỉ?”

Nghe cha cố hỏi, người đàn ông lập tức trả lời: “Chưa, thưa cha Chỉ cần cha đưa bảnthiết kế nhà cho chúng con, chúng con sẽ nhanh chóng cung ứng đủ vật liệu gỗ ”

ĐI TÌM LỜI GIẢI ĐÁP

Đọc bốn câu chuyện trên, bạn có nhìn nhận chung thế nào? Trong cuộc sống, mỗi người muốnđạt được thành công chắc chắn phải có tinh thần vượt khó vươn lên Theo bạn, điều đó cóđúng không?

Tự nhận xét về bản thân, bạn thấy mình có tinh thần vượt khó vươn lên không?

Với mỗi câu trả lời được, bạn hãy tự thưởng cho mình một bông hoa màu đỏ nhé!

Rút kinh nghiệm từ thất bại - Hertz và sóng điện từ

Có thể nói nhà vật lí học người Đức Heinrich

Rudolf Hertz là một người đoản mệnh Ông mất năm

1894, khi mới 37 tuổi - đây thực sự là một tổn thất nặng nề đối với vật lí học thế giới Từnăm 21 tuổi bắt đầu vào học đại học Berlin cho đến khi qua đời, thời gian học tập nghiên cứu khoa học của Hertz chỉ vẻn vẹn chưa đầy 15 năm Nhưng trong 15 năm ít ỏi này, H.Hertz đã kịp làm nên một sự nghiệp rực rỡ, đóng góp quan trọng cho sự phát triển của Vật lí thế giới.Trước thời Hertz, lí luận về điện từ đã được Faraday phát hiện và sau đó được Maxwell hoàn thành Tuy nhiên lí luận này còn ở trong tình trạng “dự đoán” vì nó chưa thực sự được khoa học thực nghiệm chứng minh Người chứng minh lí luận về điện từ, đưanhững dự đoán thiên tài này trở thành luận điểm khoa học được thừa nhận phổ biến chính làHertz Lần đầu tiên trong lịch sử, với những đóng góp của Hertz, “giả thuyết” về điện từ được chứng minh sự tồn tại của nó trong hiện thực

Hôm ấy, Hertz lên lớp học như thường ngày

“Hôm nay bài học của chúng ta kết thúc tại đây”

- Khi lời của thầy giáo vừa dứt, các học sinh vội vã thu xếp sách vở ra về Trong lớp, chỉ còn một mình Hertz đang loay xoay sắp xếp tài liệu

Trang 13

“Carl, chúng ta bắt đầu thôi!” - Hertz gọi với ra cửa lớp học, nơi một thanh niên đang đứng chờ chừng đã lâu Sau mỗi giờ học chính khoá, Hertz đều ở lại lớp như thế và cùng làm thínghiệm nghiên cứu với Carl - một kĩ sư trong trường Hai thanh niên say mê khoa học bắt đầucông việc của họ Phòng học này là nơi duy nhất mà Hertz có thể lấy làm địa điểm tiếnhành các thí nghiệm.

Như mọi lần, Hertz kiểm tra lại thiết bị cộng hưởng từ Anh đặt thiết bị này cách xa máyphát điện một khoảng nhất định, bề mặt của thiết bị cộng hưởng từ khớp với trục của thiết

bị phóng điện gắn trên máy phát điện Thí nghiệm bắt đầu Cả Hertz và Carl đều tất bật sắp đặt,điều chỉnh thiết bị, quan sát hiện tượng Hơn một tiếng đồng hồ sau, vẫn không một tia lửa nào phát ra Mọi tính toán và các khả năng mà Hertz và Carl dự tính đều không thu được kếtquả Cả hai cảm thấy mệt mỏi, chưa biết nên tiếp tục như thế nào

Cho đến lúc đó, Hertz cũng không nhớ nổi anh đã phải mệt mỏi thất bại như vậy đã bao nhiêu lần Có lúc, anh cảm thấy mình như thể “không có duyên số” với thành công vậy Theo như dự đoán của Maxwell, sóng chấn động điện từ có thể khúc xạ và còn có thể phản xạ, nó có tính chất của một loại sóng Hertz đã sử dụng máy phát điện và thiết bịcộng hưởng từ để chứng minh sự tồn tại của trường điện từ được sản sinh ra từ bức xạ điện từ -cũng tức là tồn tại sóng điện từ Trong thí nghiệm này, Hertz muốn tìm hiểu xem liệu sóng điện

từ cũng có khả năng phản xạ giống như ánh sáng hay không? Anh dự tính có thể ghi lạiđược sự phản xạ của sóng điện từ - song ý tưởng này vẫn chưa thực hiện thành công

Sau nhiều thí nghiệm thất bại và sau nhiều thời gian suy nghĩ tìm tòi, cuối cùng mộthướng đi mới đã mở ra với Hertz Hertz tác động điều tiết các yếu tố nội bộ của nguồn bức xạ điện từ, gia tăng số lần chấn động trong mỗi giây Với hướng đi này, Hertz đã tìm ra nhiều hiện tượng của sóng điện từ như khúc xạ, biến chấn, diễn xạ , đồng thời chứng minhđược tốc độ truyền của sóng điện từ bằng tốc độ ánh sáng Những phát hiện của Hertz về cơ bản đãbước đầu chứng minh ánh sáng cũng là một sóng điện từ

Thực nghiệm của Hertz mở ra một con đường mới trong phát triển kĩ thuật vô tuyến điện.Sau này, để ghi công thành tựu nghiên cứu của Hertz, người ta dùng tên nhà vật lí học người Đứcnày để đặt cho đơn vị đo tần suất (Hz)

Phát minh ra kim cương nhân tạo

Kim cương là một loại đá quý hiếm, từ xưa nó đã được coi là biểu trưng của sự giàu sang.Năm 1893, Viện khoa học Pháp tuyên bố một tin tức làm chấn động dư luận: Ông FerdinandFrederic Henri Moissan đã tìm ra phương pháp chế tạo kim cương nhân tạo

Trước khi làm ra được kim cương nhân tạo, Moissan đã là một nhà hoá học rất có

uy tín của Pháp Năm 1886, lần đầu tiên Flo nguyên chất được điều chế nhờ những nghiên cứu thực nghiệm của Moissan Sáu năm sau, Moissan phát minh ra một loại lò điện nhiệt cao Không dừng ở đó, trên con đường khoa học thênh thang, ông vẫn ngày ngày cặm cụitìm kiếm, nghiên cứu và sáng tạo

Một hôm, một lượng kim cương dùng làm thí nghiệm của Moissan bị đánh cắp Ông chợtnảy ra ý nghĩ: kim cương tự nhiên vì quá ít ỏi nên trở thành quý hiếm, nếu như con người

có thể tự chế ra kim cương thì hay biết mấy!

Trang 14

Nói thì có vẻ đơn giản là thế, nhưng để biến truyền thuyết “luyện đá ra vàng” thành sự thực thì chẳng dễ dàng chút nào Với ý tưởng đầy táo bạo, Moissan bắt tay vào nghiên cứu cách tạo ra kim cương nhân tạo Ông nghĩ trước hết phải tìm hiểu cấu tạo, các thành phần chủ yếu của kim cương, đồng thời phải tìm hiểu kim cương được tạo ra như thế nào trong tự nhiên.

Moissan tìm đọc rất nhiều sách vở tài liệu Ông hiểu ra rằng thành phần chủ yếu của kimcương thực ra chính là than đá Nhưng kim cương đã được tạo ra như thế nào thì hầu như không mấy tài liệu đề cập tới Trong số tư liệu hiếm hoi có được, Moissan thấy có một ghichép của Dubrey về sự tạo thành của kim cương Ông này cho rằng: “kim cương được tạo rachủ yếu trong điều kiện áp lực lớn và nhiệt độ cao”

Ngoài ra, theo cách suy nghĩ của Moissan, để tạo ra kim cương nhân tạo còn cần có những tri thức về vấn đề gia công - nghĩa là cũng cần tìm hiểu các tài liệu về kĩ thuật chế tạo, điều chế.Nhưng ngay cả về thí nghiệm tạo kim cương nhân tạo đầu tiên trong lịch sử loài người đã được tiến hành Lần đầu tiên, thí nghiệm không thành công Moissan và những trợ lí của ôngkiên trì làm việc, tìm kiếm những chỗ bất ổn, điều chỉnh các thao tác Sau nhiều nỗ lực, cuối cùngkim cương nhân tạo đã ra đời

Nhờ cống hiến của Moissan và những trợ lí của ông, kim cương nhân tạo đã được làm

ra, trở thành một vật liệu vô cùng quan trọng và hữu ích trong cuộc sống của chúng tahôm nay

Câu hỏi dành cho bố mẹ

Một gã say rượu đi trên đường, gã này sắp đâm vào Tiếu Tinh Tiếu Tinh thấy sắp bị đâm vào mà không tránh Tại sao vậy?

Đáp án: Bởi vì Tiếu Tinh cũng say rượu

Một thí nghiệm mười năm cố gắng

Ngày 17 tháng 10 năm 1831, một thí nghiệm khoa học mang ý nghĩa vượt thời đại đã được thực hiện thành công Lần đầu tiên, con người đã lợi dụng hiện tượng cảm ứng điện từ để tạo

ra dòng điện Tác giả của thí nghiệm này là một nhà khoa học vốn xuất thân làm nghề đóng sách - nhà khoa học Michael Faraday

Faraday vẫn thường tự đặt câu hỏi cho mình thế này: “Điện chuyển hoá thành từ là một loạicảm ứng, vậy tại sao không tồn tại hiện tượng “phản cảm ứng”? Đã biết là điện có thể tạo ra

từ trường, vậy tại sao từ trường không thể tạo ra điện?” Năm 1822, Faraday viết trong nhật kí của mình như sau: “Chuyển từ thành điện” Đây là mục tiêu mà Faraday theo đuổi

và quyết tâm làm cho được Faraday nhận thức sâu sắc hơn ai hết về những khả năng hữu ích

to lớn của điện Pin Volta tuy có thể tạo ra dòng điện ổn định nhưng giá thành của nó quá cao Vấn

Trang 15

đề là làm thế nào chỉ với giá thành thấp mà có thể tạo ra điện Đó là vấn đề Faraday muốn “giảiđáp”.

Trong túi áo của Faraday, lúc nào cũng có một đồng tiền bằng đồng và một miếng namchâm nhỏ Faraday thường lấy hai thứ này ra xem xét, lúc nào cũng nghĩ tới việc làm thế nào để tạo ra điện từ hai thứ bé nhỏ trong túi của mình Thời bấy giờ, điện mới chỉ là một “sản phẩm của phòng thí nghiệm”, nghĩa là người ta chưa thể sử dụng nguồn năng lượng này một cách phổ biến trong đời sống như ngày nay Thậm chí, chẳng mấy ai hiểu được tácdụng của điện, họ cho rằng chỉ có thừa thời gian mới để tâm đến “điện” và việc “làm ra điện” Nhưng Faraday có cách suy nghĩ và nhận thức của riêng mình

Làm việc nhiều năm trong các phòng thí nghiệm, Faraday trở thành một nhà thực nghiệm có uy tín và giàu kinh nghiệm, đặc biệt là về lĩnh vực hoá học Năm 1823, Faraday phát hiện rahiện tượng lỏng hoá của khí Clo, từ đó bác bỏ những quan niệm trước đây về thể khí, đồng thờichứng minh một cách khoa học về mối liên hệ giữa thể khí và thể lỏng của vật chất Năm 1825,Faraday tìm ra benzene (C6H6) Trong thí nghiệm phát hiện benzen, dụng cụ thí nghiệm bị nổ,các mảnh vỡ thuỷ tinh bắn vào mắt Faraday Rất may mắn là mắt của Faraday không bị tổn thươngnặng vì tai nạn này

Không sợ thất bại, không quản khó khăn, Faraday luôn quyết tâm tiến về phía trước, tìm đến mục tiêu của mình Ngày 17 tháng 10 năm 1831, Faraday chuẩn bị một thanh namchâm hình trụ dài

8,5 insơ (inches - đơn vị đo chiều dài của Anh), dày

0,75 inches Faraday sử dụng một sợi dây đồng dài

203 inches cuốn quanh một lõi rỗng Hai đầu dây đồng được nối với một ampe kế, sợi dây đồng này không có dòng điện chạy qua Sau đó, Faraday đặt nam châm gần sợi dây đồng, kim chỉ trên ampe kế vẫn bất động Faraday bèn đặt nam châm nằm vào trong lõi cuốn dây đồng, đột nhiên kim chỉ trên ampe kế nhúc nhích Faraday rút vội nam châm từlõi cuốn dây đồng ra, ông nhận thấy kim nam châm lại có biến động Lẽ nào hiện tượng vừa rồi đúng là sự tạo ra dòng điện? Faraday vui sướng không nói nên lời Ông thận trọng thửlại nhiều lần, quả nhiên dòng điện cảm ứng đã được tạo ra

Vậy là trải qua rất nhiều thời gian nghiên cứu, Faraday mới có thể tìm ra được “đáp án” của bài toán: sự vận động tương đối giữa nam châm và dây kim loại là điều kiện tất yếu đểtạo ra dòng điện cảm ứng từ Trên cơ sở thực nghiệm, Faraday đề xuất khái niệm dòng lực từ, đúc kết các kết quả nghiên cứu trong định luật mà sau này được gọi là “Định luật cảmứng điện từ Faraday” Để ứng dụng điện từ vào cuộc sống, Faraday chế tạo ra máy phát điện cảm ứng điện từ Ông từng phát biểu: “Là vì tôi không thoả mãn với cách thức khi ấy người ta sử dụng để tạo ra dòng điện nên tôi luôn luôn bị thôi thúc phải tìm ra mối liên hệgiữa dòng điện cảm ứng và đá từ (nam châm) Tôi tin rằng phải bằng cách ấy, điện mới phát huyđược những khả năng to lớn của nó”

Các bạn có thấy không, cuối cùng, Faraday đã đạt được mục tiêu của mình: ông đã tìm

ra được nguồn điện mới, mở ra một con đường rộng lớn cho công nghệ ứng dụng điện của loài người

Tìm tòi và suy ngẫm

Trang 16

Để có được một thí nghiệm thành công, Faraday đã phải phấn đấu không mệt mỏi trong mười năm trời, bạn thấy có cần thiết phải như vậy không? Vì sao bạn nghĩ vậy?

Bạn đã từng bao giờ thử nghiệm điều gì mà thất bại chưa? Khi thất bại, bạn có tiếp tục cố gắng như Faraday không?

Góc vui sáng tạo

Một góc 30o, dùng kính phóng đại phóng nó lên gấp 3 lần, khi đó góc này bao nhiêu độ?

Đáp án: Vẫn là góc 30o

Đi tìm lời giải đáp

Bạn đã từng mắc sai lầm khi giải quyết một vấn đề nào đó chưa? Mỗi lần mắc sai lầm như vậy, bạn cảm thấy thế nào? Khi đó, bạn nghĩ mình nên làm gì?

Với mỗi câu trả lời được, bạn hãy tự thưởng cho mình một bông hoa màu đỏ nhé!

Rèn luyện sáng tạo

Câu chuyện cáo và chim sẻ

Ngày xưa, chim sẻ và cáo cùng chung sống với nhau Chúng vốn là những người bạn thân thiết trong rừng xanh Nhưng một thời gian sau, cáo xảo quyệt bắt đầu giở trò lừa bịp chim sẻ

Hãy nghe này, xem cáo nói với chim sẻ thế nào? “Bạn chim sẻ thân mến, chúng ta là nhữngngười bạn thân thiết Mùa xuân sắp sang rồi, chúng ta hãy cùng nhau trồng lúa mì đi Cùng trồng, cùng chăm bón, cùng thu hoạch, đợi khi thu hoạch rồi, chúng mình sẽ chia nhau mỗingười một nửa thì cũng đủ ăn đến hết cả mùa đông”

Nghe cáo nói, chú chim sẻ ngây thơ đồng ý ngay: “Thế thì hay quá! Chúng ta sẽ cùng trồng lúa mì nhé!” Thế là, cáo và chim sẻ bắt đầu trồng lúa mì

Thật ra, cáo vốn chẳng muốn trồng cấy gì, khi vừa ra đến ruộng, nó liền nói với chimsẻ: “Bạn sẻ thân mến ơi! hôm nay bầu trời to thế kia, nó sắp sập xuống mất, trời sẽ làm bẹp lúa

mì của chúng ta Thế này đi, sức bạn yếu thì bạn đi gieo hạt, sức tôi khoẻ thì tôi đi chống trời”

Chim sẻ tin là cáo nói thật, nó lụi cụi đi gieo hạt một mình Nó mải miết làm việc, gieo hạt hết

Chim sẻ tin lời của cáo, nó lại một mình đi cắt lúa Cáo ranh mãnh đứng trên bờ ruộng, giả vờ như đang vất vả đỡ mây, trong bụng nó cười thầm đã lừa được con chim sẻ dại dột

Trang 17

Lúa mì đã cắt xong, từng ôm từng ôm chất trên bờ ruộng Bây giờ là lúc tuốt lúa - một công việc cũng thật nặng nhọc Cáo nói với chim sẻ: “Bạn chim sẻ thân mến, bạn nhìn xem, những bông lúa mì của chúng ta thật đáng yêu Những hạt lúa chắc mẩy trông hệt như những hạt vàng Nhưng nếu có gió thổi tới, tung chúng lên tít trời cao thì chúng ta biết làmthế nào? Thôi cứ thế đi, sức bạn yếu, bạn đi tuốt lúa, sức tôi khoẻ tôi sẽ đi chắn gió, như thế gió sẽ không thể cuốn đi những hạt lúa vàng của chúng ta ” Một lần nữa, chim sẻ thật thà lại tin lời cáo Thế là cả một ngày nữa cáo ta lại rong chơi, trong khi chim sẻ lụi cụi mộtmình làm việc.

Khi lúa đã tuốt xong, trong sân nhà, hương thơm của lúa toả ngào ngạt Chim sẻ nói với cáo:

“Bây giờ chúng ta chia lúa mì thôi!” Con cáo ranh ma không một chút xấu hổ, nó nói: “Ừ, chia lúa mì Nhưng để chia lúa mì, chúng ta phải nói cho rõ ràng đã Trong suốt thời gian trồng và thuhoạch lúa mì, tôi to khoẻ, tôi toàn đảm đương những việc nặng, bạn nhỏ bé, bạn làm nhữngviệc nhẹ, như vậy thì chúng ta không thể chia lúa mì theo phân mỗi người một nửa được Đểcho công bằng thì bạn nhận một phần, tôi sẽ nhận chín phần ” Chim sẻ không biết cáo đanglừa dối nó, nó liền đồng ý với cách chia lúa mì của cáo Thế là cả một năm trời làm việc quần quật vất vả, cuối cùng chim sẻ chỉ nhận được một phần mười số lúa mì do chính mình làm

ra Còn cáo, một năm trời rong chơi, vậy mà lại có được chín phần mười số lúa mì mà trong

đó không có một phần công sức của nó

Nhìn bao lúa mì bé tí tẹo, chim sẻ buồn lắm, nó không biết mùa đông năm nay có đủ lương thực để ăn không nữa

Lúc ấy, một con chó đi ngang qua, nó cất tiếng hỏi chim sẻ: “Chim sẻ, bạn làm sao màbuồn bã thế? Có ai lại ức hiếp bạn à?” Chim sẻ bèn kể đầu đuôi sự việc trồng lúa mìchung với cáo Chó nghe xong, lập tức nổi giận Chó nói: “Con cáo kia thật ranh ma quá mức

Nó đã lừa sạch bạn rồi Trời làm sao sụp xuống được? Mây đen làm sao rơi xuống được?Gió lớn chẳng thể cuốn đi hết lúa mì của bạn Con cáo kia làm gì mà chống được trời, đỡ đượcmây và che được gió Nó thật đã lừa dối bạn rồi” Đến lúc ấy, chim sẻ mới hiểu ra sự tình nhưng lúa mì đã chia rồi, làm cách nào lấy lại được?

Chó bảo chim sẻ: “Tôi sẽ giúp bạn một tay giải quyết chuyện này”

Thời niên thiếu của các nhà khoa học

Thần đồng không phải do trời sinh

Cậu bé ngốc nghếch - nhà khoa học vĩ đại

Ngày 14 tháng 3 năm 1879, Albert Einstein được sinh ra ở một thành phố nhỏ của nước Đức.Nhìn cậu bé Einstein vừa chào đời thật đáng yêu, bao nhiêu hi vọng bố mẹ Einstein đều gửi gắm vào đấy

Thế nhưng, một thời gian sau, những hi vọng dần chuyển sang thất vọng Khi trẻ nhà khác cùng lứa tuổi đã biết nói thì Einstein mãi đến lúc ba tuổi mới chỉ bi bô được vài tiếng Sau đó, emgái của Einstein đã biết nói chuyện với mọi người mà Einstein vẫn chỉ lắp ba lắp bắp, câu đượccâu chăng Nhìn đứa con trai chậm chạp, bố mẹ Einstein thật sự buồn lòng, họ không biết sau này Einstein có bằng được những người bình thường khác không nữa Sợ rằng Einstein chẳng theo kịp chúng bạn nên đến khi Einstein lên 10 tuổi, bố mẹ mới đưa cậu đến trường học

Trang 18

Trong trường, Einstein thường bị thầy cô giáo và các bạn chê cười, thậm chí cậu còn có biệtdanh là “Einstein ngốc” Khi thầy giáo ra hiệu lệnh cho các học sinh xếp hàng, Einstein thường rất chậm chạp đứng vào vị trí, vì chuyện này mà rất nhiều lần Einstein đã bị đứng phạt.

Có thầy giáo dạy Einstein còn mắng rằng: “Einstein, sao em lại có thể ngốc nghếch đến thế nhỉ? Tại sao môn học nào em cũng không theo kịp các bạn vậy?”

Một lần trong giờ học thủ công, thầy giáo lấy ra trong số sản phẩm của các học sinh mộtchiếc ghế nhỏ Chiếc ghế trông xấu xí và chẳng ra làm sao cả Thầy giáo nói: “Tôi thật không nghĩ ra trên thế giới này có chiếc ghế nào làm tồi tệ hơn thế này” Khi ấy, từ góc lớp, Einsteinmặt bừng đỏ Cậu đứng lên nói: “Thưa thầy, có ạ Có cái ghế khác tồi tệ hơn” Đoạn Einsteinrút ra từ dưới bàn hai chiếc ghế khác: “ Thưa thầy đây là hai chiếc em làm trước chiếc kia Đúng là nó xấu hơn chiếc thầy đang cầm trên tay ”

Và cứ như thế, trong mặc cảm về “sự ngốc nghếch”, Einstein đã lớn lên Khi vào bậc học trung học, Einstein đặc biệt say mê môn Toán Cậu bé Einstein ngốc nghếch ngày nào bắt đầu mày mò trong “biển toán học” Einstein cứ một mình cần mẫn tìm đọc các sách

vở, tài liệu và tích lũy kiến thức

Dần dần, Einstein đã nắm được những tri thức khoa học vô cùng sâu sắc và phong phú,

từ Archimedes đến Newton, từ Goethe đến Mozart

Mùa thu năm 1895, sau khi suy nghĩ rất kĩ càng, Einstein quyết định thi vào Trường đại học Zurich Thế nhưng, Einstein đã không thi đỗ, môn ngoại ngữ anh đạt điểm quá thấp Sau khi trượt đại học, không nản lòng, Einstein theo học một lớp dự bị Đại học Một năm sau, Einstein thi

đỗ đại học Zurich Trong thời gian học đại học, Einstein dành nhiều thời gian và tâm sức đểhọc ngoại ngữ và làm các thí nghiệm Các thầy giáo của Einstein nhìn thấy anh suốt ngày chỉđọc những sách vở chẳng liên quan đến môn học, làm những thí nghiệm chẳng liên quan đến bàikiểm tra, họ thường rất không hài lòng về Einstein và nhận xét: “Einstein là sinh viên khôngchăm chú với việc học tập”

Sau khi tốt nghiệp đại học, đối mặt với vấn đề kinh tế khó khăn, Einstein chỉ dựa vào việc

đi dạy Vật lí làm nguồn kiếm sống duy nhất Trong quá trình giảng dạy Vật lí, Einstein đã

có nhiều tư tưởng quan điểm lật lại Vật lí học truyền thống Thời gian sau, trong 5 tuần làm việc căng thẳng, Einstein đã hoàn thành một luận văn 9000 chữ với tiêu đề “Bàn về điệnđộng lực học của các vật thể động”, chính từ bản luận văn này, “Học thuyết tương đối” đã ra đời.Đây là một tuyên bố vĩ đại mang tính quyết định của lịch sử Vật lí học toàn thế giới, nó đã đưa Vật

lí học bước sang một trang sử hoàn toàn mới

Einstein và học thuyết của ông đã được khoa học và nhiều thế hệ nghiên cứu sau này tôn vinh, kính trọng Chỉ trong một thời gian ngắn sau đó, Einstein nhanh chóng nhận được học vị Tiến sĩ do 15 trường đại học lớn trao tặng Rất nhiều trường đại học danh tiếng đã gửi thư mờiEinstein đến làm giáo sư giảng dạy Cậu bé Einstein ngốc ngày nào đã trở thành một nhà khoa học vĩ đại - “một người khổng lồ” được cả thế giới tôn trọng

Tìm tòi và suy ngẫm

Trên lớp bạn đã học đến môn thủ công chưa? Bạn đã làm được những sản phẩm gì từ các tiết học thủ công đó?

Trang 19

Mỗi khi gặp bài tập khó, bạn có nghĩ rằng đó là vì mình ngốc nghếch nên không làm nổi bài tập đó không? Bạn đọc câu chuyện này về Albert Einstein, nếu lại bài tập khó bạn chưa giải được, bạn có nghĩ lí do vì mình ngốc nghếch không?

Stephenson “xoá nạn mù chữ”

Một buổi sáng mùa thu năm 1825, người dân Anh đổ xô tới một khu dân cư - nơi sẽ diễn

ra cuộc thử nghiệm đầu tiên về đầu máy xe lửa

Đột nhiên, một hồi còi dài rú lên, người ta nhìn thấy một chiếc máy đồ sộ kéo theo sáu xe chở than và hai mươi toa hành khách đang ỳ ạch tiến về phía trước Những người đến xem vỗ tay nhiệt liệt Có người cưỡi ngựa vượt lên trước đoàn tàu, nhưng chưa đầy vài phútsau, cả người và ngựa đã tụt lại rất xa ở phía sau Đây là tàu hoả đầu tiên của thế giới - con tàumang tên “Lữ hành”

Ai là người phát minh ra chiếc tàu hoả đầu tiên này? Bạn sẽ rất ngạc nhiên nếu biết rằng tác giảcủa phát minh tuyệt vời này vốn chỉ xuất thân là một người đi chăn bò thuê, sau là một kĩ

sư cơ khí - ông George Stephenson

Stephenson sinh ra trong một gia đình nghèo khó Cả nhà Stephenson sống dựa vào đồng lương ít ỏi của bố ông kiếm được từ công việc của một thợ mỏ Để đỡ đần một phần cho bố

mẹ, năm 8 tuổi, Stephenson bắt đầu đi chăn bò thuê Từ nhỏ, Stephenson đã rất yêuthích những cỗ máy chuyển động Mỗi lần đến mỏ than đưa cơm trưa cho bố, Stephenson phải sán lại xem những chiếc máy của hầm mỏ Stephenson mơ ước khi nào lớn lên, cậu cũng

sẽ giống như bố, có thể điều khiển thành thạo những cỗ máy hơi nước ở hầm mỏ Lúc đi chăn bò, Stephenson thường lấy đất nặn thành nhiều hình máy móc mà cậu từng trông thấy, nào bếp lò, nào nồi hơi và rất nhiều thứ khác nữa

Năm 14 tuổi, Stephenson trở thành một thợ đốt lò kiến tập Ông bắt đầu được thao tác điều khiển các máy móc mà đã từ lâu mình vô cùng yêu thích Càng được làm việc với những chiếc máy này, Stephenson càng không thôi trăn trở một điều: Những chiếc máy này chuyển động được là nhờ cái gì? Không biết bên trong những chiếc máy này có gì?Một hôm, những người cùng làm việc với Stephenson đã ra về hết Stephenson vẫn còn nán lại đểlau chùi hết các máy móc Để làm vệ sinh các máy móc này, Stephenson phải tháo các bộ phận của máy ra

Chiếc máy hơi nước được tháo ra Stephenson không bỏ lỡ cơ hội, cậu cẩn thận quansát mọi chi tiết Công việc xong xuôi, Stephenson lại lắp chiếc máy trở lại như cũ Sau đó nhiều lần, Stephenson cũng tháo ra lắp vào các máy móc như thế Càng xem xét, Stephenson càng nhớ kĩ nhiều chi tiết của máy Nhưng càng biết nhiều về các chi tiết, linh kiện trong máy thì Stephenson lại càng thấy nhiều thắc mắc xuất hiện trong cậu Vốn khôngđược đi học, cậu không biết chữ nên cũng không thể đọc hiểu những sách vở về nguyên lí máymóc Lúc này, Stephenson ý thức sâu sắc hơn lúc nào hết việc cần thiết phải học đọc, học viết Năm

18 tuổi, Stephenson xin đi học và bắt đầu từ những bài học lớp một

Đó là một lớp học buổi tối dành cho con em của công nhân khu mỏ Cứ hằng tối, Stephensonlại cắp sách vào lớp, học chung với mấy đứa trẻ bảy, tám tuổi “Mười tám tuổi rồi còn đi học với lũ con nít!” “Ngốc thật, gần ấy tuổi còn học chung với bọn bảy tám tuổi ” Nhữnglời ác ý như vậy vẫn thường trêu chọc Stephenson Nhưng với Stephenson, tất cả những đàm tiếu đó chẳng quan trọng, quan trọng nhất với anh lúc này là học chữ

Trang 20

Hằng ngày, Stephenson đi làm ở mỏ Để kiếm thêm tiền đỡ cho gia đình, những lúc có thời gian, anh còn làm thêm nghề sửa chữa đồng hồ Mặc dù công việc ban ngày vất vả

là thế nhưng hầu như không có buổi tối nào người ta không thấy Stephenson ở lớphọc Anh học hành chăm chỉ và cần mẫn Tan học về, khi mọi người đã tắt đèn đi ngủ,Stephenson vẫn cố gắng chong đèn ôn tập thêm những điều đã học trên lớp

Sau mấy năm khổ học, cuối cùng Stephenson đã “xoá nạn mù chữ” cho mình Hơn nữa, Stephenson cũng bước đầu nắm được những kiến thức cơ bản về máy móc và các bản vẽ kĩ thuật.Stephenson tiếp tục học tập và tìm tòi Anh đã tìm mọi cách để lật ra bí mật của máy hơinước Đó là cơ sở để anh phát minh ra chiếc đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước sau này

Câu hỏi dành cho bố mẹ

Có một đồ vật khi lên cao thì hạ xuống, khi hạ xuống lại lên cao Xin hỏi là vật gì?Đáp án: Cái bập bênh

Từ "đội sổ" đến đứng hàng đầu

Hơn 50 năm trước, trong một ngôi trường nhỏ ở thành phố Oxford của nước Anh, có mộthọc sinh rất kém, vị trí xếp thứ cậu có được luôn luôn là “đội sổ” Thật chẳng ai ngờ được rằng,hơn 50 năm sau, chính cậu bé ở vị trí “đội sổ” ngày nào, đã đứng trong hội trường lớn của thànhphố Stockholm (Thuỵ Điển) để nhận giải thưởng Nobel cao quý cho lĩnh vực sinh học và yhọc năm 2001

Câu chuyện này sẽ kể với chúng ta nghe về nhà sinh vật học nổi tiếng của nước Anh - ôngTim Hunt Năm 1982, ông Tim Hunt phát hiện prôtêin cứng có tác dụng khống chế chu kì phân chia tế bào trong quá trình phân chia của tế bào Chính khám phá này đã đưa lại cho Tim Hunt giải thưởng Nobel sinh học và y học năm 2001 Những nghiên cứu của ông có ý nghĩa vôcùng quan trọng đối với việc giải quyết một số điểm khó trong chữa trị bệnh ung thư hiện nay

Từ một học sinh luôn đứng “đội sổ”, Tim Hunt làm thế nào để trở thành một nhà khoa họctài giỏi như vậy? Nhiều người đã từng thắc mắc về điều kì lạ này Nói theo cách của chínhtiến sĩ Tim Hunt thì đơn giản là: “Tôi biết rõ mình thích điều gì và biết rõ mình phù hợp vớiđiều gì Đó là bí quyết của tôi”

Khi còn nhỏ, Tim Hunt thường vào sân trường đại học Oxford để chơi đùa Thật không ngờ,chính môi trường khoa học của ngôi trường này đã chắp cánh những đam mê khoa học choTim Hunt Trong trường khi ấy thường tổ chức các buổi thuyết trình, thảo luận khoa học, mở cửa

tự do Nhờ thế, Tim Hunt thường xuyên đến nghe các buổi thảo luận khoa học này Hôm

kỉ niệm 100 năm ngày tuyên bố “Học thuyết Tiến hoá” của Darwin, khoa Sinh vật trường Oxford tổ chức một buổi diễn thuyết bàn về khởi nguyên của vạn vật Nội dung của buổi diễnthuyết này ngay lập tức lôi cuốn Tim Hunt, từ lúc này anh nhận ra niềm say mê lớn lao củamình đối với sinh vật học Nhờ có niềm say mê này, Tim Hunt đã học vượt trội về môn Sinh vật

Trang 21

Trong khi ở các môn học khác, Tim Hunt thường đạt kết quả trung bình thì với môn Sinh vật, anh có thành tích xuất sắc đến ngạc nhiên.

Học hết trung học, Tim Hunt thi vào khoa Sinh vật học của trường Cambridge Chính ở đây vàbắt đầu từ lúc này, Tim Hunt được “tung hoành” trong lĩnh vực mà anh yêu thích Anh ý thức rõ ràng “sinh vật học” mới là môn học cho anh Trên con đường đã lựa chọn, sau nàyTim Hunt không một lần cảm thấy nuối tiếc hay hối hận Anh biết rằng chỉ mình mới có thể tự hiểu được chính mình mong muốn cái gì và có khả năng làm được gì Nếu bản thânmình không tự nhận thức được điều này thì chẳng ai có thể chỉ giúp hộ mình

Người ta vẫn thấy không ít thanh niên trẻ tuổi thường không biết xác định rõ mục tiêu, thường không thực sự hiểu chính bản thân mình muốn gì, họ hành động một cách mơ hồ vàkhông chắc chắn Về việc này, Tim Hunt nói: “Nếu bạn muốn tránh khỏi rơi vào tình cảnh mơ

hồ và không chắc chắn, bạn hãy “vận động” càng nhiều càng tốt, hãy ra ngoài tìm hiểu cuộc sống thay vì ngồi nín thít trong lớp học Khi bạn đã có nhiều hiểu biết, nhiều va chạm, bạn sẽbiết mình muốn gì và cần làm gì”

Tìm tòi và suy ngẫm

Quá trình Tim Hunt từ “đội sổ” đến đứng hàng đầu như thế nào?

Bạn có những sở thích, những niềm đam mê riêng không? Bạn thích làm gì nhất? Bạn

đã từng bao giờ suy nghĩ lại mình sẽ làm việc gì cho phù hợp chưa?

Đi tìm lời giải đáp

Bạn có thích đọc sách và học tập không?

Trong học tập, khi bạn gặp khó khăn, bạn có kiên trì tiếp tục tiến lên không?

Với mỗi câu trả lời được, bạn hãy tự thưởng cho mình một bông hoa màu đỏ nhé!

ta có tự tạo ra cầu vồng được không nhỉ?

Cách làm rất đơn giản: vào ngày trời trong mát, cứ lúc sáng sớm hoặc trời chiều chạng vạng, tức là lúc ánh mặt trời chênh chếch, bạn hãy quay lưng về phía mặt trời, dùng máy phunphun nhiều nước lên không trung Bạn sẽ nhìn thấy cầu vồng trong những hạt nước tròn trònđược phun ra đấy!

“Sao con cứ như bị ma ám vậy?”

Trang 22

Fabre là nhà côn trùng học nổi tiếng người Pháp Nghe nói từ khi còn là một cậu bé, Fabre đã say mê các loại côn trùng Cậu bé ngày ấy thường sưu tầm đủ loài côn trùng kì

lạ Khi Fabre lên tám tuổi, trong gia đình, bố Fabre giao cho cậu bé việc chăn vịt Cứ mỗisáng sớm, sau khi lùa đàn vịt xuống ao, Fabre bắt đầu công việc yêu thích của mình là bắt nòng nọc, ếch và nhiều “cư dân khác” của thế giới “thuỷ cung” nữa Fabre có thể ngồi hàng giờ

để ngắm nghía, theo dõi hoạt động của các con vật bé nhỏ dưới nước này, nào là những con ốc, nào là những con cá mình vảy lấp lánh

Một lần, Fabre tìm thấy trong khóm cỏ bên bờ ao một con bọ cánh cứng toàn thân màu xanhlam, mình nó còn bé hơn một cái hột hồ đào Fabre cẩn thận nhấc con bọ cánh cứng lên quan sát, cậu bé định mang con côn trùng bé xíu này về nhà Hôm ấy, Fabre còn nhặt được thêm mấy cái vỏ sò và một số viên đá nhỏ nhiều màu sắc

Mặt trời ngả bóng, Fabre vui vẻ lùa đàn vịt về nhà Hôm nay Fabre rất hân hoan vì cậu bé thulượm được rất nhiều “bảo bối” quý giá: một con bọ cánh cứng, vỏ sò và cả đá nhiều màu nữa

“Mày thật là đứa trẻ không ra gì!” - Vừa trông thấy Fabre bước vào nhà, bố cậu bé mắng tới tấp “Tao bảo mày đi chăn vịt, vậy mà mày chăn vịt thế nào hả? Chỉ rong chơi lêu lổng là giỏi Những thứ gì trong túi áo kia, lại toàn một đống rác rưởi Cómau vứt đi không hả?”

Tiếng bố chưa dứt, Fabre lại phải đón nhận những lời than vãn của mẹ: “Con ơi là con, con cứ như thế thì sau này sẽ làm nên cơm cháo gì đây? Đưa mẹ xem nào, lại đá, vỏ sò toàn thứ linh tinh Con cứ vơ một đống thứ này về làm gì hả? Sao con cứ như là bị ma

ám vậy? ”

Nghe hết lời mắng nhiếc của cha, lại lời than vãn não nề của mẹ, cậu bé Fabre khóc, nước mắt lã chã rơi xuống Sao bố mẹ lại nói cậu là không ra gì, sao lại nói cậu là chỉ toàn nhặtnhững thứ rác rưởi? Fabre cảm thấy rất khốn khổ khi phải vứt đi những “bảo bối” của mình Nhất là khi cầm con bọ cứng bỏ đi, cậu bé cứ nhìn trân trân như muốn nói: “Bọ cứng à,hôm nay coi như bạn chịu ấm ức Ngày mai nhất định mình sẽ mang cậu đi nơi khác”.Mặc dù bị bố mẹ phản đối dữ dội nhưng Fabre không thể dứt bỏ niềm say mê của cậu đối với thế giới côn trùng Hằng ngày, mỗi lúc đi chăn vịt, Fabre vẫn lén “kết bạn” với những người bạn côn trùng nhỏ thân thiết của mình

Với tình yêu thiên nhiên, niềm yêu mến thế giới côn trùng của Fabre đã lớn dần lên cùng Fabre Đó là nấc thang đầu tiên đưa Fabre bước lên lâu đài khoa học Sau này, Fabre trở thành một nhà côn trùng học nổi tiếng thế giới Để tưởng nhớ về ông, người ta đã cho tạctượng Điều thú vị là, hình ảnh Fabre được thể hiện ở bức tượng có hai túi áo căng phồngnhư đang chứa rất nhiều thứ trong đó - cũng giống như cậu bé Fabre thuở nhỏ thường nhặt nhạnhbao nhiêu “bảo bối” bên bờ ao rồi nhét đầy trong túi áo vậy

Trang 23

Bạn có yêu thế giới thiên nhiên không? Hãy chọn một ngày chủ nhật đẹp trời, cùng bố mẹ của bạn ra ngoại ô dạo chơi, bạn hãy nhớ quan sát cuộc sống của các loài động thực vật trong tự nhiên nhé!

Chàng thanh niên “hết thuốc chữa”

Trước khi tham gia chuyến viễn du theo con tàu Beagle, Darwin - sau này là nhà sinh vật học nổi tiếng thế giới - từng là một cậu thanh niên bị coi là “hết thuốc chữa” Bố của Darwin thường nhìn cậu con trai 22 tuổi của mình và than thở: “Nó thật chẳng ra sao, tài trí cũng không mà sự chăm chỉ cần mẫn cũng không Không biết rồi đây nó sẽ làm được việc gì ”.Khi được tin thuyền trưởng đồng ý chấp thuận cho mình cùng đi theo đoàn thuyền, Darwin đã không thể kìm chế nổi niềm vui sướng Trong giây phút, anh nhớ lại những ngày học trong trường đến lúc bị thôi học, cho tới bây giờ - khi anh chuẩn bị bước chân lên tàu Beagle

Một hôm, thầy hiệu trưởng đến và nói với bố của Darwin: “Con trai của ông chẳng chuyên tâm học chữ Latinh, cũng chẳng thích thú học chữ Hi Lạp Cậu ta thường xuyên không lênlớp học bài Điều cậu Darwin nhà ông thích làm chỉ là mày mò ngoài vườn, tìm bắt côn trùng hay xem cây lá, hình như Darwin còn làm một vài thí nghiệm gì đó ” Đoạn, thầy hiệu trưởng thở dài và nói, vẻ rất phiền lòng: “Cậu Darwin này tôi nghĩ thật là “hết thuốc chữa ” Sau

đó, trường học buộc Darwin nghỉ học Bố của Darwin vô cùng thất vọng

Thực tình thì bố của Darwin là người rất biết tính nết con trai mình Về chuyện Darwin bị thôihọc, ông cũng không còn tâm trạng đâu để trách mắng Darwin Thật ra là vì cũng đã nhiều lần ông trách mắng mà chẳng có kết quả gì hơn

Từ nhỏ, Darwin vốn đã rất yêu thích thiên nhiên Cậu bé Darwin thường thích sưu tầm các mẫu vật như đá, vỏ ốc, trứng chim sẻ, các loài hoa cỏ và cả côn trùng nữa Darwin thích nuôi chó và đi săn bắt Đối với thế giới côn trùng, Darwin lại càng say mê

Một lần, bóc lớp vỏ của một thân cây, Darwin phát hiện hai con bọ cánh cứng mà anh chưa từng gặp bao giờ Darwin cảm thấy vô cùng thích thú và hiếu kì Tiện tay, anh bắt luônhai con bọ cánh cứng kì lạ này ra Lúc ấy, từ vỏ cây lại chui ra một con bọ càng lạ lùnghơn Tất nhiên là Darwin rất muốn bắt con bọ lạ lùng kia, nhưng trên hai tay của anh lúc này

là hai con bọ cánh cứng khi trước, anh không muốn bỏ chúng đi Làm thế nào bây giờ đây? Dừng lại một chút, Darwin bỏ luôn một con bọ cánh cứng trên tay vào miệng, với tay bắt con bọ lạ lùng thứ ba Bỗng, Darwin kêu “oái” lên một tiếng Darwin đã không thể ngờ rằngcon bọ anh bỏ vào miệng đã tiết ra một chất độc cay xè, chất dịch này làm lưỡi của anh đau xót Ngay từ nhỏ, Darwin thường không thích nói nhiều Cậu bé Darwin thích im lặng một mình suy nghĩ Có lúc rơi vào tình cảnh vô cùng đáng sợ nhưng Darwin vẫn bình tĩnh suy nghĩ để tìm cách giải quyết Như có một lần, Darwin đang đi trên bờ tường khu lâu đài cũ, nơicậu vẫn tới dạo chơi Trong lúc đang miên man với nhiều ý tưởng suy nghĩ về thế giới tựnhiên huyền bí, đột nhiên bàn chân hẫng trên không, Darwin ngã từ bờ tường xuống đất Lúc mọi người đến, họ đều nghĩ Darwin không thể qua khỏi tai nạn này Cũng thật may mắn là sau đó Darwin dần dần hồi phục Điều kì quặc là Darwin một mực khẳng định với mọi người: trong khoảnh khắc bị ngã từ bờ tường xuống, đã có rất nhiều ý tưởng kì diệu về thiên nhiên ùa đến với Darwin

Trang 24

Không ai muốn tranh cãi hay bàn luận với Darwin về những điều đó, họ không thể nàohiểu nổi những sự lập dị của cậu Ngay cả bố của Darwin cũng không còn muốn nói thêm

gì về cậu con trai của mình Trước phản ứng và những chỉ trích của mọi người, Darwinchỉ tự nói với mình: “Tôi thật sự không phải là người như vậy Tôi không phải là người “hếtthuốc chữa” Tôi yêu khoa học và tôi có những cách suy nghĩ của riêng tôi Tôi biết mìnhđang làm gì và sẽ làm được gì ”

Câu chuyện sau khi Darwin viễn du theo con tàu mang tên Beagle như thế nào, các bạn cũng

đã biết Darwin trở thành nhà khoa học, nhà sinh vật học vĩ đại của thế kỉ XIX - người

đã xây dựng hoàn chỉnh Học thuyết lí luận về sự tiến hoá của sinh vật, đóng góp quan trọngvào sự phát triển nhận thức của toàn nhân loại

Cuối cùng cũng có dược cuốn sách "số học"

Đây là câu chuyện kể về nhà khoa học vĩ đại người Nga Mikhail Vasilyevich Lomonosov.Lomonosov từ nhỏ thích đọc sách, nhưng vì nhà nghèo, tới năm 10 tuổi mà cậu bé mới chỉ được đọc duy nhất một cuốn sách, đó là cuốn “Kinh thánh” Điều Lomonosov luôn ước ao

là có một cuốn sách viết về những kiến thức khoa học

Năm mười lăm, mười sáu tuổi, một lần đi theo bố tới nhà một người họ hàng, có lẽ

đó là lần đầu tiên Lomonosov được nhìn thấy nhiều sách vở như vậy Giá sách trong nhà người họ hàng của Lomonosov rất lớn và ngăn nào, giá nào cũng chật kín sách.Trong số đó, có một cuốn sách đặc biệt hấp dẫn Lomonosov - cuốn sách “Số học” Được sự chophép của người anh họ, Lomonosov lấy cuốn sách xuống xem Cậu lật từng trang sách và ngay lập tức cuốn sách như hút cả hồn Lomonosov vào trong đó Cầm cuốn sách trên tay như không muốn rời bỏ, Lomonosov đột ngột quay sang nói với người anh họ: “Em có thể đem tất

cả những thứ quí giá nhất của em để đổi lấy cuốn sách này Anh đổi cho em nhé!”

“Em thật muốn đổi lấy cuốn sách này à? Chỉ cần em đưa anh một con hải cẩu nhỏ thì cuốn sách này là của em” - người anh họ thủng thẳng nói với Lomonosov

“Một con hải cẩu nhỏ hả anh? Được rồi, nhất định như thế nhé!” - Lomonosov phấn chấn nói với người anh họ Nhưng lúc ấy Lomonosov quên mất rằng bây giờ chưa phải là mùa để bắt hải cẩu

Trở về nhà, Lomonosov rất nhanh trí nghĩ ra một biện pháp: anh đi làm thuê cho người bán hảicẩu 40 ngày công, đổi lại người bán hàng sẽ cho anh một con hải cẩu nhỏ Sau đó, Lomonosov có hải cẩu để mang đi đổi lấy cuốn sách “Số học” từ tay người anh họ Cầm cuốnsách trong tay, Lomonosov vui sướng không lời nào diễn tả

Nhưng chưa đầy mấy hôm sau, người anh họ của Lomonosov đến đòi lại cuốn sách Cậu khônghiểu sự tình ra sao Người anh họ giải thích, con hải cẩu đã bị chết nên Lomonosov phải trả lạicuốn sách Hơn nữa, cuốn sách này lại là của ông bác, người anh họ của Lomonosov vốn

Trang 25

không có quyền đem cuốn sách đi cho hay đi tặng Sững người một lúc, Lomonosovkhông biết phải làm thế nào Sau đó, cậu nói cứng rằng: việc đổi cuốn sách đã rõ ràng và bằngcách nào đi nữa thì cậu cũng không thể trả lại cuốn sách.

Biết Lomonosov rất cương quyết, người anh họ nghĩ một cách để thương lượng: “Thôi được,cậu nhất định giữ cuốn sách thì cũng được Nhưng đổi lại, cậu phải chấp thuận với anh một điều kiện ”

- “Điều kiện gì vậy?” - Lomonosov vội vàng hỏi

- “Điều kiện thì cũng không khó lắm ” - Người anh họ của Lomonosov chỉ tay về quả đồi thấp thoáng trong màn sương phía xa nói tiếp: “Điều kiện là xem cậu có dám đến chỗ đồi tha ma kia và ở đó một đêm hay không?”

Vừa nghe điều kiện quái ác của người anh họ, Lomonosov chợt rùng mình Cậu đã từng nhiều lần nghe mọi người kể về những linh hồn vật vờ trên quả đồi đó - nơi đêm đêm những linh hồn đó vẫn hiện lên để bày trò ma quỉ Nhưng mấy phút sau, nghĩ đến cuốn sáchquí báu, Lomonosov không ngần ngại nhận lời

Tối hôm ấy, Lomonosov cầm theo cuốn sách “Số học” đi tới quả đồi tha ma Đêm xuống nhưmột bức màn đen kịt và lặng ngắt phủ trùm lên quả đồi Lomonosov nằm trên bãi cỏ, mắtngước lên nhìn bầu trời đầy sao, tâm trí nhớ đến những điều thú vị viết trong cuốn sách “Sốhọc” Cậu nằm như thế một đêm trên quả đồi tha ma Và như thế, cuốn sách “Số học” cuối cùng đã thuộc về Lomonosov Đây là cánh cửa đầu tiên mở ra đón Lomonosov bước vào thế giớikhoa học rộng lớn

gì trong khoảng thời gian bao lâu?

Câu hỏi dành cho bố mẹ

Thêm một kí hiệu vào giữa 8 và 9, ta được một số lớn hơn 8 và nhỏ hơn 9 Đó là kí hiệugì?

Đáp án: Thêm dấu phẩy vào giữa 8 và 9, ta có số 8,9 thoả mãn điều kiện 8 < 8,9 < 9

Niềm đam mê với những cây cầu

Mao Dĩ Thăng là chuyên gia xây cầu của Trung Quốc Cây cầu sắt lớn bắc qua sông Tiền Đường và cây cầu ở tỉnh Vũ Hán đều là những “tác phẩm” của nhà kiến trúc sư tài năngMao Dĩ Thăng Bạn có thể sẽ thắc mắc không hiểu lí do gì đã thúc giục Mao Dĩ Thăng gắn bó vớicông việc xây cầu vất vả khó nhọc này?

Hơn 70 năm trước, vào tết Đoan Ngọ (năm 1907), ở quê nhà của Mao Dĩ Thăng tổ chức một cuộc đua thuyền Hai bên bờ sông Tần Hoài và trên cầu Văn Đức chật ních người đến cổ vũcho cuộc đua thuyền Mao Dĩ Thăng cũng chờ đợi rất lâu để đi xem cuộc đua thuyền trong ngày tết Đoan Ngọ Nhưng thật không may, đêm hôm trước ngày cuộc đua thuyền diễn ra,

Trang 26

Mao Dĩ Thăng bị cảm Ngày hôm sau, anh phải nằm ở nhà, không thể tới xem đua thuyền Nhưng Mao Dĩ Thăng vẫn cảm thấy còn may mắn là một người bạn thân của cậu sẽ đixem đua thuyền và hứa khi trở về sẽ kể lại cho cậu nghe.

Chưa đầy nửa buổi, Mao Dĩ Thăng thấy bạn của mình hớt hải chạy về Cậu bạn rối rít nói vớiMao Dĩ Thăng: “Chuyện sợ quá, sông Tần Hoài xảy ra chuyện rồi!”

“Chuyện gì thế?” - Mao Dĩ Thăng ngồi bật dậy: “Có thuyền bị lật à?”

“Không, không phải thuyền bị lật Là người đến xem đông quá, họ đứng kín trên cầu Văn Đức làm cầu Văn Đức gãy sập”

Nghe bạn kể chuyện, Mao Dĩ Thăng ngỡ như không thể tin những điều vừa xảy ra: “Làmsao có thể như vậy? Làm sao cầu Văn Đức lại có thể sập chứ?”

“Thì vì cầu không chắc chứ sao!” - Bạn của Mao

Dĩ Thăng thêm lời giải thích

“Vậy, thế cầu sập, người bị ngã xuống sông chắc nhiều lắm!”

“Tất nhiên, bao nhiêu người đứng chen chúc trên cầu như thế ”

Nghe bạn nói đến đây, đột nhiên Mao Dĩ Thăng oà khóc Mắt cậu như nhìn thấy tận nơi cảnh tượng khủng khiếp của cây cầu Văn Đức bị gãy sập và không biết bao người ngã xuống sông không cách nào thoát chết Đột nhiên, giọng nói của Mao Dĩ Thăng trở nên quả quyết: “Lớn lên mình sẽ đi xây cầu Mình sẽ làm ra những cây cầu kiên cố nhất ”Cũng từ đó, trong Mao Dĩ Thăng luôn thường trực mong muốn trở thành một người kĩ sưxây cầu Và cũng từ đó, đi tới đâu, bất kể là cầu xây bằng gạch hay cầu làm bằng sắt thép, Mao Dĩ Thăng đều đến tận nơi xem xét, quan sát Khi đọc sách đọc báo, hễ gặp đoạn nào liên quan đến cầu, dù là về cầu ngày xưa hay ngày nay, Mao Dĩ Thăng đều cắt hoặc, lưulại Mao Dĩ Thăng cũng sưu tầm rất nhiều tranh ảnh về các loại cầu trên thế giới

Một hôm, ông nội của Mao Dĩ Thăng kể cho cậu nghe một câu chuyện về “Bút thần”: “Ngày xưa, có một ông lão tóc bạc trắng như cước, ông có một cây bút thần Dùng chiếc bút này vẽ chim thì chim bay lên trời, vẽ cá thì cá lặn xuống nước, vẽ lầu cao thì có thể dời lầu

đi nơi nào tuỳ ý ”

Nghe ông kể đến đó, Mao Dĩ Thăng đột nhiên hỏi: “Ông ơi, thế nếu dùng bút thần đó vẽcầu thì sẽ thế nào?”

“Nếu vẽ cầu thì cầu sẽ bắc qua sông, cháu ạ ”

“Thế, cháu đi đâu để tìm được cây bút thần đó hả ông?” - Mao Dĩ Thăng mở to mắt hồihộp chờ câu trả lời của ông nội

Ông của Mao Dĩ Thăng ra bộ rất thần bí, thì thầm nói với Mao Dĩ Thăng: “Chuyện này à, bí mật lắm đấy!”

Sau đó, ông cầm bút viết lên giấy trắng hai chữ lớn “Nỗ lực” và đưa cho Mao Dĩ Thăng xem: “Đấy đấy, bí mật

của chiếc bút thần ở đó cháu à Chỉ cần cháu nắm được bí

Trang 27

quyết này thì dù là nhà cao hay cầu lớn, cháu cũng đều có những bức vẽ hoàn hảo nhất”.

Bấy giờ, Mao Dĩ Thăng hiểu điều ông nội muốn gửi gắm cho cậu Từ đó Mao Dĩ Thăng mang trong mình bí quyết “nỗ lực” để học tập và làm việc Đó cũng là bí mật duy nhất để Mao Dĩ Thăng có thể sáng tạo và xây dựng nên những cây cầu lớn và kiên cố như chúng ta được biết vậy

Tìm tòi và suy ngẫm

Trung Quốc có rất nhiều ngày lễ tết cổ truyền Trong mỗi dịp lễ tết, người dân lại có những hoạt động đặc thù để kỉ niệm Hãy liên hệ với nơi bạn đang sống, sau đó kê ra bảngdanh mục, một bên là tên và thời gian của ngày lễ tết, một bên là những hoạt động thườngđược tổ chức trong những ngày lễ tết đó Dưới đây là danh mục một số ngày lễ Tết quantrọng của Trung Quốc, bạn hãy nối tên ngày lễ với những hoạt động được tổ chức trong ngày lễ

đó sao cho thích hợp nhé!

Tết Nguyên đán - Lên núi, ngắm hoa cúc

Tết Đoan ngọ - Ăn bánh há cảo, treo câu đối Tết Trung thu - Ăn bánh trôi, đua thuyền rồngTết Trùng dương - Ăn bánh trung thu, ngắm trăng

Bí mật mà ông nội của Mao Dĩ Thăng nói với Mao Dĩ Thăng là gì? Bạn hãy cùng thảo luận với bố mẹ bạn về bí quyết để thành công là gì nhé?

Đi tìm lời giải đáp

Bạn có thích làm khoa học không? Bạn có mong muốn lớn lên được trở thành một nhà khoa học không?

Bạn có nghĩ mình sẽ cống hiến cả cuộc đời cho khoa học không?

Với mỗi câu trả lời được, bạn hãy tự thưởng cho mình một bông hoa màu đỏ nhé!

về tĩnh điện, bạn sẽ thấy việc này lại hết sức đơn giản đấy!

Xem Đáp bên dười

Rèn luyện sáng tạoNeỈn “ỉu quay”

Chuẩn bị vật liệu, dụng cụ: Một sợi dây thép dài 30 cm, một cây nến và một hộp diêm

Các bước tiến hành thí nghiệm: xuyên dây thép ngang qua thân cây nến, bạn đốt nến ở

cả hai đầu Sau đó, bạn đặt sợi dây thép lên một giá gỗ Bây giờ là lúc diễn ra hiện tượng rất thú vị của thí nghiệm: cây nến đang cháy sẽ lấy sợi dây thép làm trục, một đầu lên một đầuxuống, đung đưa như chiếc đu quay của trẻ con vậy Bạn hãy thử làm xem, cây nến “đu quay” trông rất hay phải không nào?

Trang 28

Giải thích: Hai đầu nến đang cháy không cân bằng nhau Đầu ngắn có xu hướng nâng lên,đầu dài có xu hướng lệch xuống Chúng ta biết rằng ngọn lửa cháy luôn bốc lên trên, khi một đầucây nến nâng lên thì ở đầu kia hạ thấp hơn, lửa sẽ làm nến cháy nhanh hơn Nến ở đầu này cháy nhanh hơn làm cho đầu nến này thành ngắn hơn đầu kia Khi đầu nến này ngắn hơn đầu nến kia thì nó sẽ bị nâng lên Quá trình này lại lặp lại với đầu nến vừa bị hạ xuống Chính sự lặp qua lặp lại của hiện tượng này làm cây nến lấy sợi dây thép đâm ngang thân

nó làm trục và chuyển động lên xuống giống như chiếc đu quay Hiện tượng sẽ diễn ra đến khi nến cháy hết

Đáp án Góc vui sáng: Btaạnolấy một chiếc thìa canh bằng nhựa mài lên một miếng vải len Sau đó, bạn đưa chiếc thìa canh đã qua ma sát với vải len này lại gần hỗn hợp muối và hạt tiêu Khi đó, hạt tiêu sẽ từ từ bay dính vào thìa nhựa Với cách này, chẳng mấy chốc, bạn đã làm cho muối ra muối, hạt tiêu ra hạt tiêu rồi đấy!

Sở dĩ chúng ta làm được như vậy là vì khi thìa nhựa được mài vào vải len thì thìa nhựatích điện, nó tạo ra một lực hút Hạt tiêu thì nhẹ hơn muối cho nên nó dễ bị thìa nhựa hút hơn

Chú ý là khi thao tác, bạn đừng để thìa nhựa quá gần hỗn hợp, vì như thế muối cũng sẽ bị hút vềphía thìa nhựa

Chí hướng theo đuổi đến cùng

Mục tiêu lý tưởng của tôi trên bầu trời cao kia!

Bây giờ chúng ta sẽ nghe một câu chuyện kể về thời niên thiếu của nhà thiên văn học Ba Lan - Nicolaus Copernicus người đã sáng lập Học thuyết

“Mặt trời là trung tâm của vũ trụ”

Khi còn học tiểu học, Copernicus đã tỏ ra yêu thích thiên văn học Hằng đêm, ông thườngngồi bên cửa sổ, ngước mắt nhìn và theo dõi bầu trời đầy sao huyền bí Một hôm, anh trai của Copernicus hỏi: “Này, sao mà tối nào em cũng ngồi lì bên cửa sổ để nhìn chằm chằm lên bầutrời tối kịt kia thế? Em cầu nguyện à?”

“Không, em quan sát các hiện tượng thiên văn, em rất muốn tìm ra bí mật của bầu trời rộnglớn kia”

- Copernicus giải thích với anh của mình

Nghe Copernicus nói, người anh cảm thấy vô cùng kì quái: “Cái gì cơ, em làm gì phải

lo đến cái bầu trời xa lắc xa lơ kia hả? Việc trên đó đã có các thần linh cai quản, em là

gì mà được vào can dự?”

Copernicus giữ giọng nói rất nghiêm túc và quả quyết: “Em nhất định phải nghiên cứu cho

ra bí mật của bầu trời kia, cho dù phải cống hiến cả cuộc đời Em không muốn con ngườichúng ta mỗi khi nói đến trời là cảm thấy run sợ, hãi hùng Chúng ta hãy để trăng, sao và các vì tinh tú khác làm bạn với con người, để các vì sao trở thành hoa tiêu cho các đoànthuyền lênh đênh trên biển”

Copernicus càng nói, người anh trai càng cho rằng cậu em mình nói linh tinh “Anh cảnh cáo em đấy Nếu em không nghe anh, bỏ ngay những ý tưởng ngớ ngẩn đó đi thì em

sẽ bị mang tai hoạ suốt cuộc đời đấy!”

Trang 29

Bất chấp thái độ nghiêm khắc và giọng nói cứng rắn của người anh, Copernicus một mực giữ quan điểm của mình: “Em đã quyết rồi Không ai thay đổi được đâu Em không sợ, không điều

gì ngăn cản được em tìm ra sự thật”

Năm 1491, Copernicus vào học tại trường đại học Jagiellonian Chính ở đây, ông đã tiếp cận

và trở thành người bạn nhỏ thân thiết của một nhà thiên văn khá nổi tiếng đương thời, đồngthời đây cũng là người thầy vô cùng quan trọng của Copernicus

Một buổi tối, khi cơn mưa vừa tạnh, Copernicus cùng thầy giáo của anh ra ngoài đi dạo Hai người vừa đi vừa nói chuyện rất vui vẻ

Bỗng nhiên, Copernicus ngước mắt nhìn lên bầu trời, thở dài và nói: “Thầy à, em thật không hiểu vì sao đến giờ con người chúng ta vẫn chưa khám phá được bí mật của bầu trời bao

la kia?”

Thầy giáo chậm rãi nói: “Copernicus à, cứ hễ nói chuyện là em không thể không nhắc đến bầu trời Chúng ta đang đi dạo, sao lại quay ra bàn luận chuyện khoa học nhỉ?”

Copernicus vội vàng nói: “Vâng, thưa thầy Chuyện đó em không nói nữa”

Trên con đường lầy lội sau cơn mưa, thầy giáo vừa bước đi vừa nói: “Đoạn đường này

tệ quá, mới một cơn mưa mà biến ra lầy lội thế này, cứ như là sóng bể vượt đại dươngvậy”

“Ồ, thầy vừa nói gì vậy ạ “Sóng bể vượt đại dương”? - Copernicus đột nhiên phấn chấn hẳn lên “Thưa thầy, em có một người bạn, cậu ấy nói với em rằng nhà hàng hải Columbus người Italia đang theo sóng bể vượt đại dương Ông Columbus thực hiện chuyến

đi là để thám hiểm xem hình trạng của Trái đất thực tế như thế nào? Ước gì một ngày nào đóchúng ta có thể làm ra được một con tàu có thể bay xuyên các đám mây, bay cao lên tậncác vì sao xa tít kia để xem hình trạng của chúng thực sự là như thế nào”

Không để Copernicus tiếp tục những ý nghĩ bay bổng của mình, người thầy giáo hỏi:

“Copernicus, em thực sự đang suy nghĩ gì vậy?’

Copernicus trả lời thầy với một nụ cười ngộ nghĩnh: “Em em muốn làm ra một chiếc tàubay lên đến chỗ các vì sao”

Thầy giáo cũng cười theo và nói: “Khi nào em làm ra con tàu bay đó thì cho thầy đi cùngvới nhé!”

Nhưng rồi Copernicus vẫn không thể quên được điều mà anh đã bao lâu dằn vặt trăn trở:

“Thầy ơi, cứ mỗi khi ngước nhìn bầu trời kia, em lại cảm thấy như mình vẫn còn nợ những ngôisao lấp lánh ấy Những ngôi sao nhỏ kia giống như những con mắt hấp háy vẫy gọi em hãy khám phá chúng Nhưng mà em thì chẳng có đôi cánh để bay lên trên bầu trời cao vợi đó Em chỉ có hai thứ duy nhất mà thầy đã dạy cho em - một là Số học, hai là Quan sát và Trắc lườnghọc

Thầy giáo liền vỗ vai Copernicus và khích lệ anh: “Được rồi, cậu bé nhiều hoài bão của ta ”

“Đúng đấy thầy ạ, hoài bão của em, lí tưởng của em chính là ở trên bầu trời cao vời và xatít kia”

Trang 30

Với hoài bão ấy, lí tưởng ấy, hơn mười năm sau, Copernicus cuối cùng đã thực hiện được mong ước của mình Ông đã đề xướng thuyết “Mặt trời là trung tâm của vũ trụ” Từ đó bác bỏ hoàn toàn thuyết “Trái đất là trung tâm”, mở ra một trang sử mới cho Thiên văn học toàn nhânloại.

Mình nhất định phải giỏi hơn cậu ta!

Hơn 300 năm về trước, ở nước Anh, trong một ngôi làng dưới chân núi, một cậu bé đã chàođời khi được sinh ra cậu bé chỉ nặng có 3 pao (pound, đơn vị đo khối lượng của Anh, 1 pound.Khi ấy, bà đỡ ẵm cậu bé đỏ hỏn vào lòng và nói: “Bé con nhỏ quá, trông thật đáng thương” Sau khi sinh, nhìn đứa con bé nhỏ đến tội nghiệp, lại nghĩ tới người chồng đã qua đời, mẹcủa cậu bé không nén nổi sự tủi khổ liền oà khóc Tiếng khóc của người mẹ khốn khổ hoà lẫn tiếng khóc yếu ớt của cậu bé con Các bạn có biết không, cậu bé tội nghiệp ấy sau này chính lànhà vật lí học vô cùng nổi tiếng mà chúng ta đã được nghe rất nhiều câu chuyện về ông -nhà vật lí học Isaac Newton

Khi còn nhỏ, Newton luôn gầy gò ốm yếu, tính cách cũng thường rụt rè nhút nhát so vớichúng bạn Chuyện học tập của Newton cũng vì thế mà bị hạn chế Cậu chỉ được học ởtrường làng, thêm vào đó, vì thành tích học tập thường thấp nên Newton thường phải nhận sự miệt thị từ nhóm các học sinh có thành tích học tập cao hơn Mặc dầu vậy, Newtonvẫn cố gắng học tập

Một lần trong giờ ra chơi, trong khi các học sinh đang chơi với nhau rất vui vẻ, một học sinh vốn thuộc diện học khá giỏi cố ý đạp vào bụng Newton, rồi lớn tiếng quát Newton:

“Đồ ngốc, tránh ra” Các học sinh khác nhìn thấy Newton bé nhỏ bị bắt nạt, bèn hùa theochọc ghẹo Sự việc này đã tác động vô cùng lớn đối với Newton Cậu nghĩ: mình và cậu ta đềuhọc chung một lớp, tại sao mình lại phải chịu sự ức hiếp bắt nạt của cậu ta Không thể như thế.Mình phải giỏi hơn cậu ta, như thế thì cậu ta mới không bắt nạt được mình Từ đó, Newton cóquyết tâm phải học tập và nỗ lực nhiều hơn nữa Newton luôn tự nhắc nhở bản thân: chỉ cần cố gắng và kiên trì thì chẳng có việc gì là không thể làm được

Với tinh thần và nghị lực như thế, việc học tập của Newton dần có biến chuyển Một thời gian sau, Newton chẳng những không còn bị bắt nạt nữa mà còn được các bạn khác tỏ

ra tôn trọng, bởi vì Newton đã vươn lên đứng đầu lớp

Tìm tòi và suy ngẫm

Theo bạn có những nguyên nhân nào đã đưa

Newton vươn lên đứng đầu lớp?

Nếu bạn từng giống như Newton vì kết quả học tập kém cỏi mà bị những bạn khác chê cười,bạn có “bắt chước” Newton kiên trì và khổ học để thay đổi chuyện học hành của mình không? Bạn có nhớ Newton đã tự nhắc nhở bản thân như thế nào không?

Trang 31

Chúng tôi sẽ đạt 110 điểm!

Lâm Xảo Trĩ là một chuyên gia khoa sản phụ rất nổi tiếng ở Trung Quốc Những người từng được bà chữa bệnh đến nay thật không kể hết, và những em bé do chính tay bà đỡ chào đờicũng rất nhiều Có lẽ các bạn không thể ngờ rằng hơn 100 năm trước, khi bà được sinh ra,

vì là một bé gái nên chẳng một ai trong gia đình chào đón sự ra đời của cô bé

Trong xã hội Trung Quốc thời trước, địa vị của người phụ nữ rất thấp kém Lớn lên trong hoàn cảnh ấy, Lâm Xảo Trĩ cũng đã từng gánh chịu nhiều sự miệt thị và phân biệt từ phía xã hội Hồi bà còn đi học, một lần sắp đến kì thi cuối học kì Hôm ấy, Lâm Xảo Trĩ đang ôn bài thì một học sinh nam đến gần và mỉa mai lên tiếng: “Lần thi này rất khó.Tôi nghĩ đám con gái ngốc nghếch kia sẽ chẳng đứa nào qua được ”

Nghe lời mỉa mai của học sinh nam kia, Lâm Xảo Trĩ đứng phắt dậy, cô cứng rắn nói lại: “Cậunghĩ sao mà kì cục vậy Con gái thì sao nào? Sao cậu dám kết luận con gái chúng tôi ngốcnghếch Để rồi xem, đám con trai các cậu mà đạt được 100 điểm thì con gái chúng tôi sẽ đạt được 110 điểm”

Để thực hiện lời nói ấy, Lâm Xảo Trĩ càng cố sức học hành Người khác ôn tập một lần thì cô ôn

đi ôn lại hai ba lần, người khác học bài tới chín giờ tối thì cô học đến mười một, mười hai giờ khuya

Kì thi đã đến Lâm Xảo Trĩ đạt thành tích xuất sắc ở tất cả các môn Tổng kết toàn khoá học, Lâm Xảo Trĩ giữ vị trí số một Từ đấy, không một học sinh nam nào còn dám coi thường “đám con gái ngốc nghếch” nữa Và cũng từ đó, “chúng tôi sẽ đạt được

110 điểm” trở thành khẩu hiệu và động lực thúc đẩy

Lâm Xảo Trĩ học tập và làm việc

Lên học bậc đại học, việc học tập trở nên bận rộn hơn nhiều Lâm Xảo Trĩ tranh thủ từng giây từng phút để đọc sách và học bài Bà luôn tin tưởng rằng thành công chỉ đến với nhữngngười không ngừng cố gắng và giàu nghị lực

Một hôm, trong giờ sinh vật học, khi thầy giáo trả bài cho các sinh viên, riêng mình Lâm Xảo Trĩ không thấy có bài Cô vô cùng lo lắng, không hiểu lí do vì sao Đợi tới khi mọi bài kiểm tra đều được trả cho tất cả các sinh viên, thầy giáo mới lên tiếng: “Tôi còn giữ lại mộtbài chưa trả cho sinh viên Bởi vì đây là một bài làm rất xuất sắc và tôi muốn giữ lại làmbài mẫu Đó là bài làm của em Lâm Xảo Trĩ” Lâm Xảo Trĩ như không tin vào tai mình Mọiánh mắt của các sinh viên khác trong lớp đổ dồn về Lâm Xảo Trĩ Bài kiểm tra đó Lâm Xảo Trĩdành được 98 điểm Đó thật sự là một sự kiện, bởi vì mọi sinh viên trong lớp đều hiểu rằng dànhđược điểm 98 của thầy giáo dạy sinh vật học này thì cũng giống như đạt được điểm 110 ở những môn học khác vậy

Sau ngày tốt nghiệp đại học Y, với thành tích xuất sắc, Lâm Xảo Trĩ được phân công tới làm việc ở một bệnh viện danh tiếng - bệnh viện Hiệp Hoà, công tác trực tiếp ở khoa sảnphụ Thời gian đầu làm việc tại đây, khi Lâm Xảo Trĩ bắt đầu đảm nhận các ca mổ phẫu thuật,cũng có những lời ra tiếng vào dị nghị: “Phụ nữ cùng cầm dao mổ được hay sao?” Thế nhưng,bằng thực tế công việc và năng lực của chính bản thân mình, Lâm Xảo Trĩ đã xoá tan những

dị nghị của mọi người Với khẩu hiệu “phải đạt điểm 110”, Lâm Xảo Trĩ đã trở thành bác sĩ

Trang 32

phẫu thuật tài giỏi, thực hiện thành công nhiều ca mổ phức tạp, đem lại sự sống và hạnh phúccho nhiều bệnh nhân.

Chính nhờ nghị lực kiên cường, tinh thần vượt khó không mệt mỏi, Lâm Xảo Trĩ đã ghi tên mình trong đội ngũ các chuyên gia sản phụ hàng đầu của Trung Quốc

Câu hỏi dành cho bố mẹ

3 con trâu và 3 con hổ muốn qua sông Chỉ có một chiếc thuyền nhỏ, mỗi lần sang sông, thuyền chở được 2 con Mỗi lần thuyền quay lại bờ bên kia không thể đi thuyền không vì phải đềphòng hổ ăn thịt trâu, ở mỗi bờ số trâu không thể ít hơn số hổ Làm cách nào để chở tất cả 3con trâu và 3 con hổ qua sông? và phải thực hiện bao nhiêu chuyến thuyền?

Đáp án: Cần tất cả 6 lần

Từ học sinh dự bị vươn lên đứng đầu

Đồng Đệ Chu (1902-1979) là một trong những người mở đầu của khoa phôi thai thực nghiệm của Trung Quốc Trong những năm 50 của thế kỉ XX, Đồng Đệ Chu đi vào nghiên cứu di truyền sinh vật học, đặc biệt tập trung tìm hiểu mối quan hệ giữa nhân tế bào và chất

tế bào, từ đó thu được những kết quả quan trọng về vấn đề “sinh sản vô tính”

Năm 1902, Đồng Đệ Chu chào đời tại một ngôi làng ở vùng sâu Hoàn cảnh sống thiếu thốn chật vật, anh không được đi học và sớm phải tham gia làm ruộng để giúp đỡ gia đình Cha của Đồng Đệ Chu có biết một ít chữ, ông thường vừa dạy các con làm ruộng vừa dạy các con học thêm chữ Tới năm 17 tuổi, Đồng Đệ Chu lần đầu tiên được cắp sáchtới trường Khi ấy, anh nhiều hơn các bạn học cùng lớp tới 10 tuổi

Khi vào lớp học, Đồng Đệ Chu đã có rất nhiều ý kiến dị nghị: “Nghe nói cậu ta từ vùng sâu vùng xa t ơ i ” ,

“Không biết làm sao mà lớn thế còn đi học chung với bọn con

nít ” Những ý kiến đó tất nhiên không thể không khiến Chu phải suy nghĩ Thế nhưng

để được học văn hoá, để được hiểu biết, Chu dũng cảm vượt qua những bàn tán của dư luận Anh luôn nhắc nhở bản thân: mình phải cố gắng học tập cho tốt Chu rất chăm chỉ và chịu khó lên thư viện tìm đọc thêm nhiều sách vở

Nhưng mọi việc không chỉ đơn giản như vậy Trường học của Đồng Đệ Chu rất nghiêm khắc, mọi kết quả của học sinh được theo dõi gắt gao Vì thiếu nhiều kiến thức cơbản, trong các môn học, Chu hầu như không theo kịp các bạn đồng học, dù những người bạn này nhỏ tuổi hơn anh rất nhiều Học kì đầu tiên kết thúc, kết quả học tập của Chu rất thấp Theo qui định của nhà trường, anh phải đúp lớp hoặc nghỉ học

Trang 33

Sang học kì thứ hai, thầy hiệu trưởng gọi Đồng Đệ Chu tới và nói: “Sức học của em quáthấp Tôi nghĩ em không theo kịp được chương trình Có lẽ tốt hơn là em nên nghỉ học và đi làmviệc khác đi vậy” Trước lời nói của thầy hiệu trưởng, Chu tha thiết xin được theo học tiếp, anh nói: “Thưa thầy, em sẽ theo kịp ạ Thầy cho em một cơ hội nữa, coi như cho em học dự thính trong học kì tới, nếu kết quả học tập của em vẫn không đủ điều kiện thì lúc đó em

sẽ chấp nhận nghỉ học” Mặc dù được sự đồng ý của thầy hiệu trưởng về việc xin học dự thính, nhưng trước mắt Chu còn nhiều khó khăn hơn trước

Đồng Đệ Chu bắt đầu học kì thứ hai Anh học hành chăm chỉ và cố gắng Không chỉ chămchú nghe giảng, cẩn thận trong từng bài vở mà anh còn tranh thủ thời gian thường xuyên ônluyện và tìm hiểu sâu thêm bài học

Cuối học kì hai, Chu đã đạt được những tiến bộ vượt bậc Kết quả học tập của anh có những bước tiến rõ rệt, thậm chí có môn học, anh còn đạt được điểm 100 tối đa Thầy giáohiệu trưởng rất vui mừng trước những tiến bộ của anh Ông nói: “Trong mấy mươi năm theo nghề dạy học của tôi, tôi chưa từng chứng kiến một học sinh nào cố gắng và tiến bộ mau lẹnhư Đồng Đệ Chu”

Sau này, nhớ lại những ngày học tập đã qua, Đồng Đệ Chu nói: “Đối với tôi khi ấy, mấy chữ “vươn lên đứng đầu” vô cùng quan trọng Tôi chỉ biết cố gắng và cố gắng hơn nữa Những điều này giúp tôi hiểu rằng tôi không kém thông minh hơn so với bất kì ai, việc gì người khác làm được, tôi cũng sẽ làm được Tôi không tin tự nhiên có được thiên tài Thiên tài là do nỗ lực lao động mà thành”

Tìm tòi và suy ngẫm

Theo bạn, động lực nào đã khiến Đồng Đệ Chu vượt qua thử thách trong học kì học dự thính?

Nhà phát minh Edison từng nói rằng: “Thiên tài là 2% linh cảm cộng với 98% lao động đổ

mồ hôi sôi nước mắt” Còn Đồng Đệ Chu thì khẳng định: “Tôi không tin tự nhiên có được thiêntài Thiên tài là do nỗ lực lao động mà thành” Bạn có bình luận gì về những câu nói này?

Đi tìm lời giải đáp

Trong học tập, khi bạn tụt hậu so với các bạn bè khác, bạn nghĩ mình cần làm gì?

Mọi thành công đều được đánh đổi bằng mồ hôi công sức Theo bạn, điều này có đúng không?

Với mỗi câu trả lời được, bạn hãy tự thưởng cho mình một bông hoa màu đỏ nhé!

Góc vui sáng tạo

Trong phòng có bốn góc tường, mỗi góc có một con mèo, trước mặt mỗi con mèo đều có ba con mèo, ở đuôi mỗi con mèo có một con mèo

Hỏi: Trong phòng có tất cả bao nhiêu con mèo?

(Xem Đáp bên dười)

Rèn luyện sáng tạoVołi phun nườc tuyệt ỉẹp

Trang 34

Trong những dịp lễ tết, nếu tới các công viên hay những khu giải trí công cộng, chúng tathường được ngắm nhìn những vòi phun nước tuyệt đẹp Bạn có từng nghĩ rằng mình cũng

có thể tự làm được một vòi phun nước như thế không? Hãy bắt tay vào cùng sáng tạo nào!

Bạn cần chuẩn bị một chậu nước, một cái bình rộng, một cái lọ khác miệng nhỏ hơn Bạn hãy lấy nút bấc nhét vào cái lọ miệng nhỏ Lấy một ống thuỷ tinh nhỏ (hoặc ống tăm hút cũng được) cắm xuyên qua nút bấc ở lọ miệng nhỏ Trong lọ miệng nhỏ, bạn đổ vào 3/4 lượng nước pha phẩm màu hồng

Một lớp giấy ẩm được căng lên mặt chậu nước Bạn đặt lọ miệng nhỏ lên trên chậu nước.Tiếp đó, bạn đem chiếc bình miệng rộng đi hơ lên lửa cho nóng lên Làm như vậy, không khí trong chiếc bình này gặp nhiệt độ nóng sẽ nở ra, một bộ phận không khí đó tràn ra ngoài bình Khi chiếc bình này còn nóng, bạn úp chụp nó lên trên chiếc lọ miệng nhỏ Chú ý đặt miệng bình áp sát vào mặt giấy ướt căng trên chậu nước để không khí không lọt vào hoặc lọt ra khỏi bình Đợi một lúc, bạn sẽ thấy từ ống thuỷ tinh (hay ống tăm hút) tự độngphun lên những tia nước, tạo nên một vòi phun nước mini tuyệt đẹp

Vòi phun nước mini này hoạt động trên nguyên lí nào?

Không khí trong bình miệng rộng gặp nhiệt độ nóng thì nở ra, một bộ phận không khí này tràn ra ngoài bình Như vậy lượng không khí trong bình giảm đi, áp lực không khí trong bình cũng giảm Do trong lọ miệng nhỏ, áp lực giữ nguyên như cũ nên giữa hai chiếcbình xảy ra sự chênh lệch áp suất Sự chênh lệch áp suất làm cho nước từ bình có áp lực lớn hơn phụt qua ống thuỷ tinh (hay ống tăm hút) đến nơi có áp lực nhỏ hơn Khi nào áp lực giữa hai chiếc bình được cân bằng thì hiện tượng phụt nước cũng kết thúc

Đáp án Góc vui sáng: Ctoá boốn con mèo tất cả Mỗi góc tường có một con mèo nên bốn góc tường có bốn con mèo Ở đuôi mỗi con mèo có một con mèo, vì chính mỗi con mèo

có một cái đuôi, do đó, trong phòng chỉ có bốn con mèo

Nhà phát minh trẻ tuổi

Khi còn nhỏ, Newton luôn thích được động chân động tay vào việc này việc nọ Cậu thường tự làm lấy những đồ chơi cho mình và còn thử làm nhiều thí nghiệm nho nhỏ nữa.Năm lên 12 tuổi, Newton vào học tại một trường công lập, đồng thời cậu được gửi tới trọ học tạinhà một người làm nghề thuốc Vốn hiếu động, Newton thường bày ra đủ trò chơi cho riêngmình Chẳng hạn cậu kiếm búa, đinh và cưa, rồi tự cưa cưa đóng đóng để làm đủ thứ đồ chơi khác nhau

Gần nhà người làm nghề thuốc - nơi Newton đến trọ học có một cái cối xay gió Đó là “sânchơi” quen thuộc của Newton Và khi tìm hiểu ra nguyên lí hoạt động cũng như cấu tạo của chiếccối xay gió, cậu bé quyết tâm tự làm cho mình một cái cối xay gió Nhưng chiếc cối xay gió mà Newton chế tạo rất kì quặc Bởi vì nó không chạy bằng sức gió, nó chạy bằng sức của một con vật Thì ra, Newton nhốt một con chuột đói vào trong guồng cối xay Bên ngoàisát guồng cối xay, Newton đặt một hạt cơm ở phía trước mặt chuột nhưng hạt cơm ở cách chuộtmột đoạn sao cho chuột không với được tới nơi Con chuột muốn lấy hạt cơm, nó phải chạy,khi chuột chạy, guồng cối xay quay tròn và chuột cứ chạy mà không bao giờ tới được chỗ hạt cơm

Trang 35

Ngoài ra, Newton còn nhiều loại đồ chơi do cậu chế tạo ra tương tự như vậy Một hôm,Newton nói với ông chủ cửa hiệu thuốc: “Chú có thể cho cháu cái hòm ở dưới tầng hầm không?Cháu sẽ dùng nó làm một cái đồng hồ Cháu đảm bảo khi chú có chiếc đồng hồ do cháu làm ra, chú sẽ không bao giờ bị muộn giờ nữa” Sau đó, quả đúng là Newton đã chế tạo đượcmột chiếc đồng hồ Mỗi buổi sáng, Newton rót vào chiếc hòm một lượng nước nhất định, nước sẽ từ từ rút ra khỏi hòm theo một lượng nhất định tương ứng với từng giờ trong ngày và đó là chiếc đồng hồ nước của Newton.

Mùa thu đến, những cơn gió làm lá và cành cây rơi rụng ở khắp nơi Một cành cây khô đãđem lại ý tưởng mới cho Newton Cậu bé dựng đứng cành cây lên Sau đó theo bóng cành cây

đổ trên mặt đất, Newton phân định các vạch khắc chỉ thời gian Mấy hôm sau, khi Newtonđang loay hoay với chiếc đồng hồ mới của mình thì nghe tiếng bà ngoại gọi: “Newton, con về ăn trưa nào” Newton nhìn vào chiếc “đồng hồ mặt trời”, nói vọng vào trong nhà:

“Ngoại ơi, con nghĩ chưa đến giờ ăn trưa đâu Hôm nay, ngoại gọi con sớm hơn hôm qua 30phút đấy ”

Sang mùa đông, trong khu vườn, tất cả chỉ có sự yên lặng và lạnh giá Một hôm, Newtonnhìn thấy những tảng đá lớn ở góc vườn, cậu lại có những kế hoạch mới Vừa đi học về,Newton lấy dùi và đục đi thẳng ra vườn Cậu bắt đầu đục đục đẽo đẽo Không quản trời lạnh,không quản gió rét, Newton cứ đục đẽo với mấy tảng đá liền mấy ngày trời Bà ngoại hiền từnhìn Newton say sưa “làm việc”, âu yếm hỏi cậu bé: “Newton, con làm gì mà cứ suốt ngày đục đục đẽo đẽo vậy?” Newton liến thoắng trả lời: “Ngoại đợi thêm mấy hôm nữa, con sắp xong rồi Con làm xong rồi là ngoại thấy liền” Sau đó vài hôm, chợt Newton rối rít gọi bà ngoại: “Ngoại ơi, ngoại ra ngoài này giúp con với” Hai bà cháu Newtonloay xoay một hồi, sau đó dựng đứng được mâm đá tròn lên, đặt cái mâm đá nghiêng tựa vào bờ tường Bà ngoại của Newton ngắm nghía sản phẩm của cậu bé một lúc rồi vui

vẻ nói: “Cháu bà giỏi quá, đã làm được một cái đồng hồ mặt trời thật sự cơ đấy” Điều thú vị làchiếc đồng hồ mặt trời do Newton làm ra từ tảng đá trong vườn nhà này hiện vẫn còn và đượclưu giữ ở nước Anh

Cậu bé Liebig có một cách nhìn nhận tiếp thu sự việc khá độc đáo, đó là tất cả phải đưa qua thực nghiệm, chỉ những sự việc được tận mắt trông thấy và đích thân mình nghiên cứu ra bản chất thì mới được chấp nhận Với cách tư duy như thế, cậu sớm hình thành một tác phong khoa học, cẩn thận quan sát và đề cao thực nghiệm Đối với những việc khi chưa

rõ đầu đuôi ngọn ngành, Liebig không bao giờ dễ dàng cho qua

Trang 36

Liebig rất thích nghiên cứu thuốc nổ Cậu học được từ những người bán “linh đơn”ngoài chợ cách làm ngòi nổ Vì rất thích thuốc nổ, có khi Liebig còn giấu thầy giáo mang cả thuốc nổ đến lớp, những lúc vào giờ nghỉ, cậu lấy ra “chơi trộm” Một hôm trong lớp học,khi thầy giáo đang giảng bài thì bất chợt một tiếng nổ đáng sợ phát ra Các học sinh vô cùnghoảng loạn, rất may không có ai bị thương Nhưng khói khét lẹt khắp dãy phòng học, cả trườngđược một trận hú vía Người gây ra vụ việc này không ai khác chính là Liebig Và sau vụ việcnày, cậu bị buộc thôi học.

Về chuyện này, cha của Liebig đã nghiêm khắc trách phạt Liebig Ông nói: “Xem ra con chẳng học được cái gì nữa Vậy thì ta cho con đi học lấy một cái nghề để nuôi sống bản thân Ta

có một ông bạn cũng làm nghề thuốc đang cần một người giúp việc, ta sẽ gửi con tới đó họcnghề”

Từ đó, Liebig bắt đầu học nghề thuốc Nhờ trí thông minh và làm việc rất nhanh nhẹn nênmột thời gian sau, anh được ông chủ hết sức tin tưởng Ông chủ cũng cho phép Liebig được

tự do làm một số thí nghiệm mà anh thích Một lần, trong khi làm thí nghiệm, do dùng không đúng cách trộn hoá chất, Liebig vô tình phát hiện ra một chất mới Chất này có mọitính chất của một axit Khi sử dụng chất này kết hợp với muối và muối thuỷ ngân thì tạo ra cháy

nổ Anh nghĩ thầm dùng thứ này chế tạo ngòi nổ thì sẽ bán được rất nhiều tiền Mấy ngày sau, Liebig điều chế được một chất mới Vì không có những dụng cụ chuyên dụng, anh nhét chấtmới này vào vỏ một quả lựu đạn rỗng Xong việc, Liebig để quả lựu đạn chứa chất mới ở gần lò sửa trong phòng Nhà hoá học trẻ tuổi Liebig khi ấy thật không biết rằng chất mới nếu ở điều kiện khô thì chỉ cần chạm nhẹ vào là có thể phát nổ

Hôm ấy, khi Liebig làm thí nghiệm, anh đánh rơi chiếc chày nghiền bột từ trên bàn xuống đất.Không may là chiếc chày rơi đúng chỗ để quả lựu đạn Một vụ nổ xảy ra, rung động toàn bộ khu nhà làm thuốc Khi anh mở được mắt ra nhìn, thấy xung quanh mình là một đống đổ nát gạch vữa và dày đặc một màn khói đen Vì Liebig luôn làm thí nghiệm trên tầng xép của toà nhà nên vụ nổ làm thủng toàn bộ mái nhà Tuy nhiên, vẫn còn may mắn là Liebig không bị gìcả Cho dù đã mấy lần nguy hiểm với thuốc nổ như thế nhưng Liebig vẫn không từ bỏniềm đam mê của mình

Tìm tòi và suy ngẫm

Liebig có một phương pháp tiếp nhận sự việc khá độc đáo Từ những suy nghĩ về phươngpháp tiếp cận sự việc của Liebig, liên hệ với bản thân, bạn có thích làm các thí nghiệm không?

Bạn có biết thế nào gọi là thuốc nổ không? Bạn hãy tìm đọc tài liệu hoặc tham khảo ý kiến của bố mẹ và bạn bè mình về tính nguy hiểm và cách sử dụng an toàn của thuốc nổ nhé!

Cậu bé Bell thích sáng chế

Alexander Graham Bell là người phát minh ra điện thoại Ông xuất thân từ một gia đình

có truyền thống nghiên cứu ngữ âm học Bố và ông nội của Bell đều là những nhà ngữ

âm học xuất sắc Chịu ảnh hưởng sâu sắc của truyền thống gia đình, Bell sớm yêu mếnmôn khoa học ngữ âm

Trang 37

Khi đến tuổi đi học, ngoài môn ngữ âm tạm coi là một thế mạnh của Bell, còn ở những môn học khác, thành tích học tập của cậu cũng chỉ thường thường Hơn nữa, Belllại rất hiếu động và hay gây ra những trò nghịch ngợm trong lớp học Sau đó, để kèm cặp cậu một cách sát sao và nghiêm khắc hơn, ông nội Bell đã đón cậu đến sống cùng với ông

ở London Ông nội Bell là một người rất nghiêm khắc, cứng rắn, nhưng ông có vốn tri thức vô cùng uyên bác và sự kiên trì hết mực của một người thầy Dưới sự dạy dỗ của ông nội, một thời gian không lâu sau đó, Bell bắt đầu thích học và tỏ ra ham học Cũng từ đó, cậu trở nên yêu thích với những việc mang tính phát minh, sáng chế

Gần nhà ông nội của Bell có một cái cối xay bằng sức nước kiểu cũ Nó vốn do một thanh niênchế tạo ra Người thanh niên này sau bị gọi nhập ngũ Ở nhà, chỉ còn lại một ông lão ngày ngàycặm cụi bên chiếc cối xay bột Nhược điểm của chiếc cối xay này là gặp hôm trời hạn, nước chảy

ít, khi đó thì cối xay chỉ nằm trơ trơ, không nhúc nhích được Những hôm ấy, ông lão sẽ không cóbột để ăn, đành phải bấm bụng cầm hơi Bell rất thương ông lão, thường rủ một nhóm bạn đếnxay bột giúp Nhưng cũng chỉ được một thời gian, đám bạn của cậu ngại công việc nặng nhọc,chẳng ai đến giúp ông lão nữa Chỉ còn một mình Bell ngày ngày đến nhà ông lão

Sau đó, Bell suy nghĩ rất nhiều về việc thiết kế lại cái cối xay bột bằng sức nước đó Bell tìm đọc nhiều tài liệu sách vở, phác thảo hết lượt này đến lượt khác các bản vẽ thiết

kế cái cối xay Hơn một tháng sau, Bell tìm ra cách làm mới chiếc cối xay của ông lão Khi bản thiết kế của Bell được đem tới xưởng nhờ thực hiện, những người thợ trong xưởng đềutấm tắc khen ngợi Chiếc cối kiểu mới rất đơn giản mà tính hiệu quả cao Thế là không chỉ ônglão hàng xóm không còn phải lo đói bụng mà việc xay xát các loại lương thực trong cả làng đều trở nên nhanh chóng, giản tiện hơn Khi ấy, Bell mới mười lăm, mười sáu tuổi

Ở trường học, Bell có sáng kiến thành lập một câu lạc bộ “khoa học kĩ thuật thiếu niên”.Câu lạc bộ này cũng có những nội qui điều lệ và kế hoạch hoạt động riêng Điểm nổi bật là mọithành viên trong câu lạc bộ đều phải phụ trách một mảng hoạt động liên quan đến một môn khoahọc mà mình yêu thích Bell đảm nhận môn ngữ âm học và giải phẫu học Phòng sinh hoạt củacâu lạc bộ được đặt tại tầng gác chóp của nhà Bell Thông qua hoạt động của câu lạc bộnày, cậu và những người bạn nhỏ khác đã học tập được nhiều điều thú vị Tất nhiên, họ cũngtừng làm ra những việc rất ngộ nghĩnh Chẳng hạn như:

Hôm ấy, một hội viên câu lạc bộ phát hiện trên đường có một con lợn chết Bình thường, các thí nghiệm do câu lạc bộ tiến hành chỉ trên ếch hoặc các loại côn trùng Lần này, nếu có thể thực hiện thí nghiệm trên một con lợn thì chẳng phải rất tuyệt hay sao? Sau đó, hộiviên này tới báo cho câu lạc bộ biết, những cô cậu thiếu niên câu lạc bộ lập tức cùng đikhiêng con lợn về Trong phòng hoạt động của câu lạc bộ, hội viên chịu trách nhiệm lĩnh vực giải phẫu học - chính là Bell - bắt đầu thực hiện cuộc giải phẫu Thế nhưng, đây là một con lợn đãchết mấy ngày, lục phủ ngũ tạng của nó bắt đầu rữa và bốc mùi vô cùng kinh khủng Các hội viên khác nhăn mặt bịt mũi chạy ù té khỏi phòng, còn mỗi mình Bell vẫn kiên quyết

“thực hiện” đến cùng nhiệm vụ của mình Cuối cùng cậu bé cũng giải phẫu hoàn tất con lợnchết

Từ những hoạt động như thế, cậu thiếu niên Bell đã trưởng thành cả về tri thức và nhân cách.Những điều kiện cần thiết cho một nhà khoa học tương lai cũng đã bắt đầu được chuẩn bị từđây

Tìm tòi và suy ngẫm

Trang 38

Bạn đã từng nhìn thấy cối xay chạy bằng sức nước chưa? Ngoài cối xay lợi dụng sứcnước, bạn còn biết loại máy nào khác cũng hoạt động dựa vào sức nước?

Giải phẫu là một phương pháp rất tốt để nắm được cấu tạo bên trong của động vật Nhờ

bố mẹ giúp đỡ, bạn hãy thực hiện giải phẫu một con vật nhỏ nhé một con ếch hoặc một con cá chẳng hạn

Câu hỏi dành cho bố mẹ

Minh đi câu cá về nhà, mẹ hỏi hôm nay Minh câu được bao nhiêu con cá Minh trả lời: Số

cá con câu được, sáu thì bỏ đầu, chín thì không có đuôi, tám thì được một nửa”

Hỏi: Minh câu được bao nhiêu con cá?

Đáp án: Minh không câu được con cá nào cả Vì số 6 bỏ phần đầu trên thành số 0, số 9

bỏ phần đuôi dưới cũng thành số 0, mà số 8 cắt đôi thì cũng là 0

Người thợ chế tạo máy móc thiên tài

Năm 1869, cậu bé Henry Ford 5 tuổi rưỡi lần đầu tiên cắp sách tới trường

“Reng, reng ” - tiếng chuông vang lên báo hiệu đã tới giờ tan học Từ các lớp học, những

cô bé cậu bé học sinh lục tục kéo ra sân trường Khi thầy giáo đã rời hẳn lớp học, Henryrút từ ngăn bàn ra một chiếc đồng hồ quả quýt hỏng đang bị tháo dở Mấy cậu bé học sinh khác còn chưa rời lớp học nhìn thấy chiếc đồng hồ quả quýt của Henry, chúng xúm xít lại trầm trồ rađiều thán phục lắm Chiếc đồng hồ quả quýt rất đẹp, vỏ mạ vàng bóng loáng, mặt trên chạm hình một con tàu với ba cánh buồm căng gió, mặt dưới khắc hình mấy con chim nhỏ vô cùng sốngđộng

“Henry, cái này ở đâu ra đẹp thế? Đồng hồ của bố cậu à?” - Bọn trẻ láo nháo hỏi Henry

Dần dần, các bạn trong lớp cũng quen với việc Henry cứ tháo ra lắp vào với chiếc đồng hồnhư thế Cậu bé Henry tháo tung chiếc đồng hồ với rất nhiều linh kiện nhỏ xíu, sau đó cẩn thận lắpráp trở lại như cũ Trong con mắt các bạn, cậu là một “thợ đồng hồ” rất lập dị

Henry biết rằng mình phải lắp ráp thật nhanh chiếc đồng hồ rồi trả nó về chỗ cũ, trước khi

bố kịp phát hiện Thế nhưng, lần này thì thật không may vừa đi học về nhà, bố cậu đã đợi từ lâu chỉ để hỏi về chiếc đồng hồ Henry run run đưa ra chiếc đồng hồ và chờ đợi

“sự phán quyết” của bố

Sau khi xem xét kĩ chiếc đồng hồ và phát hiện chiếc đồng hồ đã bị tháo ra lắp lại, bố củaHenry nói với cậu bé: “Thì ra những nông cụ ngoài nông trường cũng là do con tháo ra hả?” Tiếp sau đó là hai cái bạt tai như trời giáng xuống Henry

Khỏi cần nói là bố của Henry đã tức giận thế nào Hôm nay, khi ra đến nông trường, ôngphát hiện ra chiếc đồng hồ quả quýt mạ vàng đã không cánh mà bay Đến khi lấy các nông cụ ra thì cái này cái khác bị tháo lắp lung tung bộ phận của cái này với bộ phận củacái kia Ông tự nói: Nhất định phải cho Henry một trận nên thân Những việc này chỉ có thể là do

nó làm Đồ đạc trong nhà có cái gì chưa bị nó tháo tung ra đâu?”

Henry biết mình đã sai Cậu bé nhận mọi sự trách phạt của bố

Trang 39

Sau đó, Henry ra nông trường, nơi những chiếc nông cụ đang được sửa chữa Cậu rất muốn được quan sát xem người ta sửa chữa những chiếc nông cụ này như thế nào?

Trưa hôm ấy, mặc dù đã trách mắng Henry rất nghiêm khắc nhưng bố của Henry vẫn nói với

mẹ của cậu rằng:

- “Mình có biết không, tôi thấy thằng Henry nó thật sự là một thợ máy đầy triển vọng đấy”

- “Henry nó vẫn còn nhỏ, anh nói những chuyện đó sớm thế làm gì?” - Mẹ Henry ra điều bênh vực cho cậu con trai bé bỏng của mình

- Nghe bố mẹ nói chuyện, cô em gái nhỏ của cậu cũng xen vào: “Bố, cả cái hộp đàn bố cho con, anh Henry cũng tháo ra rồi ”

Bố của Henry nhìn chiếc đồng hồ mạ vàng của mình, mặc dù đã bị tháo ra nhưng nó hoàn toàn đã được lắp lại như cũ và chạy rất tốt Ông bảo con gái lấy cho xem hộp đàn, hộp đàn đúng là bị tháo ra nhưng vẫn hoạt động bình thường, thanh âm đều chính xác Đoạn, ông nhíu mày, tiếng nói trầm hẳn xuống: “Tôi không phải là cấm Henry không được tìmhiểu, khám phá các loại máy móc Đúng là nó biết cách tháo ra và lắp vào rất cẩn thận vàchính xác như với chiếc đồng hồ của tôi chẳng hạn Nhưng một khi cái tính hiếu kì của nó màlàm phiền đến bà con láng giềng thì không được Hôm qua, mấy người quanh đây đã bảo tôi

là họ rất sợ khi nhìn thấy thằng Henry hiếu động nhà mình, họ sợ nó lại tháo tung một thứmáy móc hay đồ vật nào đó của nhà họ ”

Đó là những ngày thơ ấu của Henry Hồi đó, cậu còn có một hòm dụng cụ, nơi cậu cất những “bảo bối” của mình, một chiếc đồng hồ hỏng bố Henry cho cậu làm đồ chơi, một cáigiũa do cậu tự chế, một cái tua vít, một cái nhíp, ốc vít, đinh và nhiều thứ linh tinh khác Vớinhững dụng cụ ấy, cậu bé Henry tạo ra một thế giới vui chơi riêng của mình

Cậu bé hiếu động Henry sau này trở thành một “ông hoàng” trong lĩnh vực sản xuất ôtô Chính Henry Ford là người phát minh ra ôtô, một phương tiện đi lại phổ biến trong cuộc sống của chúng ta ngày nay

Tìm tòi và suy ngẫm

Tại sao bố Henry kể rằng hàng xóm rất sợ nhìn thấy Henry hiếu động?

Bạn có muốn biết cấu tạo bên trong của chiếc đồng hồ như thế nào không? Bạn hãy nhờ bố mẹ giúp đỡ, cùng tháo một chiếc đồng hồ ra và quan sát cấu tạo bên trong của đồng hồ.Sau đó, bạn hãy lắp ráp chiếc đồng hồ trở lại như cũ và xem nó có chạy bình thường không nhé.Góc vui sáng tạo

Bàn trừng gà: Một em bé bê một rổ trứng gà ra chợ bán Em bé bán cho người khách thứnhất một nửa số trứng trong rổ Người khách thứ hai tới mua một nửa số trứng còn lại trong

rổ Người khách thứ ba lại tới mua một nửa của số trứng còn lại trong rổ sau khi trứng được bán cho hai người khách trước Cứ mỗi lần bán đi một nửa số trứng còn lại trong rổ, đến khi em bé bán cho người khách thứ sáu là bán nốt số trứng còn lại trong rổ Chú ý là tất cả sáu người khách đều mua trứng gà nguyên

Hỏi: Em bé đã mang đi bán bao nhiêu quả trứng gà?

Trang 40

Gợi ý: Bài toán này nghe chừng rất phức tạp Bạn hãy sử dụng phương pháp truy ngược thì sẽ nhanh chóng giải ra bài toán này (Người khách thứ sáu mua toàn bộ số trứng còn lại trong rổ

vì số trứng đó không thể chia đôi được nữa - số trứng đó là 1 quả.)

(Xem Đáp bên dười)

Rèn luyện sáng tạo

Thiết bị tự động khống chế vòi nước

Ở các nhà vệ sinh công cộng hoặc một số nơi cần cung cấp nước theo thời gian qui định sẵn, người ta lắp một thiết bị tự động khống chế vòi nước Cứ cách một thời gian định trước, vòi nước lại tự động ngắt nước truyền vào Cách làm này vừa bảo đảm vệ sinh, vừa tiết kiệmđược nguồn tài nguyên nước quý giá Bây giờ chúng ta cùng làm một thí nghiệm với thiết bị tựđộng khống chế vòi nước nhé!

Chuẩn bị dụng cụ: 1 cái phễu sắt cỡ to, 1 ống nhựa cứng, 1 nút cao su

Các bước tiến hành: uốn ống nhựa cứng thành một ống cong, cắm nó thẳng xuyên quanút cao su Nút cao su được đặt bít lấy ống dưới của phễu sắt Cho nước chảy từ từ vào phễu, khi mực nước đầy ngập chóp trên của ống nhựa cứng thì xuất hiện hiện tượng nước từ trong phễu chảy ra ngoài qua ống nhựa xuống miệng dưới của phễu Như vậy vòi nước tự động

mở Nước trong phễu rút xuống làm khúc cong của ống nhựa không ngập nước, khi đó nướckhông chảy ra dưới phễu nữa, tức là khi vòi nước tự động ngắt truyền nước

Đáp án Góc vui sáng: Ntgaựơòi thứ sáu mua

1 quả trứng, vậy người thứ năm mua 2 quả, người thứ tư mua 4 quả Cứ như vậy chúng ta

có tổng số trứng ban đầu em bé mang ra chợ bán là: 1 + 2 + 4

+ 8 + 16 + 32 = 63 (quả trứng)

ĐI TÌM LỜI GIẢI ĐÁP

Khi có một đồ chơi, bạn có nghĩ tới việc muốn biết xem bên trong đồ chơi có gì không? hoặc tìm hiểu xem đồ chơi đó hoạt động theo nguyên lí nào không?

Bạn có tự làm tất cả các bài tập thủ công không?

Với mỗi câu trả lời được, bạn hãy tự thưởng cho mình một bông hoa màu đỏ nhé!

Thầy giáo và bố mẹ các nhà khoa học

Người hướng đạo

Người đào tạo nên sinh viên Đại học nhỏ tuổi nhất

Lịch sử vật lí học cận đại ghi danh một nhà vật lý học nổi tiếng, người sáng tạo ra đường cápngầm

dưới biển đầu tiên trên thế giới, người đã tạo nên bước ngoặt vô cùng to lớn đối với sựphát triển của ngành thông tin liên lạc hữu tuyến Đó là William Thomson Kelvin

Trong sự trưởng thành của Thomson, người có ảnh hưởng quan trọng nhất, người thầy vĩ đại nhất chính là bố của ông, một giáo sư toán học danh tiếng của Viện nghiên cứu khoa học Hoàng gia Anh

Ngày đăng: 28/04/2015, 17:47

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w