Tiết 47.Mùa xuân nho nhỏ.HG

Cảm xúc trước mùa xuân đất nước: - Mùa xuân người cầm súng người ra đồng - Lộc giắt đầy trên lưng - Lộc trải dài nương mạ  Con người đem lại mùa xuân cho đất nước trong chiến đấu và sả

Thanh Hải

? Em hãy nêu những nét cơ bản về tác giả Thanh Hải?

-Thanh Hải (1930-1980), tên thật là Phạm

Bá Ngoãn, quê ở huyện Phong Điền, tỉnh

Thừa Thiên – Huế.

-Ông hoạt động văn nghệ từ cuối những

năm kháng chiến chống Pháp Là một

trong những cây bút có công xây dựng

nền văn học cách mạng ở miền Nam từ

những ngày đầu.

-Thơ Thanh Hải chân chất, bình dị, đôn

hậu và chân thành.

1) Tác giả ? Bài thơ được sáng

tác trong hoàn cảnh nào? Hãy nêu đại ý của bài thơ?

- Bài thơ thể hiện niềm yêu mến

thiết tha cuộc sống đất nước và ước

nguyện của tác giả.

2) Tác phẩm

- Bài thơ sáng tác tháng 11/1980,

khi nhà đang nằm trên giường

bệnh – không bao lâu trước khi

nhà thơ qua đời.

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng

Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ

Đất nước bốn nghìn năm Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến

Em hãy xác định nhân vật trữ tình của bài thơ? Mạch cảm xúc của tác giả bắt đầu từ đâu và

phát triển như thế nào?

Từ mạch cảm xúc đó em hãy xác

định bố cục của bài thơ?

Bức tranh thiên nhiên mùa xuân được tác giả khắc họa qua những hình ảnh, âm thanh, màu sắc như

thế nào?

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên:

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiến:

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiến:

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

Cách miêu tả của tác giả có gì

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiến:

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

Câu thơ “ Ơi con … trời” gợi

âm thanh như thế nào?

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiến:

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

Từ khung cảnh

ấy nhà thơ bộc

lộ cảm xúc gì?

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiến:

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

- Từng giọt long lanh rơi

- Tôi đưa tay tôi hứng

Giọt gì mà rơi long lanh?

Giọt sương hay giọt mưa xuân?

Phải chăng đó là giọt âm thanh

Nghệ thuật đặc sắc nào đã được vận dụng ở đây?

 Nâng niu, trân trọng vẻ đẹp mùa xuân.

Chuyển đổi cảm giác

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiến:

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

- Từng giọt long lanh rơi

- Tôi đưa tay tôi hứng Chuyển đổi cảm giác

 Nâng niu, trân trọng vẻ đẹp mùa xuân.

 Cảm xúc ngất ngây trước không gian mùa

xuân đầy màu sắc, âm thanh

Nhà thơ có cảm xúc gì trước

mùa xuân thiên nhiên?

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiến:

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện Tín hiệu mùa xuân

đang về

- Từng giọt long lanh rơi

- Tôi đưa tay tôi hứng Chuyển đổi cảm giác

 Nâng niu, trân trọng vẻ đẹp mùa xuân.

 Cảm xúc ngất ngây trước không gian mùa xuân đầy

màu sắc, âm thanh

2 Cảm xúc trước mùa xuân đất nước:

Em hãy tìm những hình ảnh

mà tác giả muốn nhắc đến khi mùa xuân

về ở khổ thơ

này?

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiến:

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

- Từng giọt long lanh rơi

- Tôi đưa tay tôi hứng Ẩn dụ, chuyển đổi cảm giác

 Nâng niu, trân trọng vẻ đẹp mùa xuân.

 Cảm xúc ngất ngây trước không gian mùa xuân đầy

màu sắc, âm thanh

2 Cảm xúc trước mùa xuân đất nước:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng

Mùa xuân người cầm súng

1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiến:

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

- Từng giọt long lanh rơi

- Tôi đưa tay tôi hứng Ẩn dụ, chuyển đổi cảm giác

 Nâng niu, trân trọng vẻ đẹp mùa xuân.

 Cảm xúc ngất ngây trước không gian mùa xuân đầy

màu sắc, âm thanh

2 Cảm xúc trước mùa xuân đất nước:

- Mùa xuân người cầm súng

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

- Từng giọt long lanh rơi

- Tôi đưa tay tôi hứng Chuyển đổi cảm giác

 Nâng niu, trân trọng vẻ đẹp mùa xuân

 Cảm xúc ngất ngây trước không gian mùa xuân đầy màu sắc,

âm thanh

2 Cảm xúc trước mùa xuân đất nước:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng

- Lộc giắt đầy trên lưng

- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước

trong chiến đấu và sản xuất

Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

- Từng giọt long lanh rơi

- Tôi đưa tay tôi hứng Ẩn dụ, chuyển đổi cảm giác

 Nâng niu, trân trọng vẻ đẹp mùa xuân

 Cảm xúc ngất ngây trước không gian mùa xuân đầy màu sắc,

âm thanh

2 Cảm xúc trước mùa xuân đất nước:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng

- Lộc giắt đầy trên lưng

- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước

trong chiến đấu và sản xuất

Mùa xuân của đất nước được thể hiện qua những từ ngữ nào? Những từ ngữ ấy đã gợi khí thế mùa xuân đất nước ra sao?

- Tất cả - hối hả

- Tất cả - xôn xao

- Hình ảnh: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc

- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện

Tín hiệu mùa xuân đang về

- Từng giọt long lanh rơi

- Tôi đưa tay tôi hứng Ẩn dụ, chuyển đổi cảm giác

 Nâng niu, trân trọng vẻ đẹp mùa xuân

 Cảm xúc ngất ngây trước không gian mùa xuân đầy màu sắc,

âm thanh

2 Cảm xúc trước mùa xuân đất nước:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng

- Lộc giắt đầy trên lưng

- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước trong

chiến đấu và sản xuất

- Đất nước như vì sao – Cứ đi lên phía trước

ViÖt Nam

3 Ước nguyện sống cống hiến và khát vọng của nhà thơ:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng - Lộc giắt đầy trên lưng- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước trong chiến đấu và

sản xuất

- Tất cả - hối hả ; Tất cả - xôn xao

 Điệp ngữ, so sánh, từ láy  Khẩn trương rộn ràng

- Đất nước như vì sao – Cứ đi lên phía trước

 Nhân hóa, so sánh Tự hào, tin tưởng đất nước mãi

mãi là mùa xuân rực rỡ

2 Cảm xúc trước mùa xuân đất nước:

- Ta làm

cành hoa

con chim nốt nhạc trầm

Qua những hình ảnh nào?

3 Ước nguyện sống cống hiến và khát vọng của nhà thơ:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng - Lộc giắt đầy trên lưng- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước trong chiến đấu và

sản xuất

- Tất cả - hối hả ; Tất cả - xôn xao

 Điệp ngữ, so sánh, từ láy  Khẩn trương rộn ràng

- Đất nước như vì sao – Cứ đi lên phía trước

 Nhân hóa, so sánh Tự hào, tin tưởng đất nước mãi

mãi là mùa xuân rực rỡ

- Ta làm

cành hoa

con chim nốt nhạc trầm

Điệp ngữ, ẩn dụ

 Ước mơ, khát vọng sống có ích, sống cống

hiến cho đời, cho đất nước

- Tôi  ta: riêng thành chung

3 Ước nguyện sống cống hiến và khát vọng của nhà thơ:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng - Lộc giắt đầy trên lưng- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước trong chiến đấu và

sản xuất

- Tất cả - hối hả ; Tất cả - xôn xao

 Điệp ngữ, so sánh, từ láy  Khẩn trương rộn ràng

- Đất nước như vì sao – Cứ đi lên phía trước

 Nhân hóa, so sánh Tự hào, tin tưởng đất nước mãi

mãi là mùa xuân rực rỡ

- Ta làm

cành hoa

con chim nốt nhạc trầm

Điệp ngữ, ẩn dụ

 Ước mơ, khát vọng sống có ích, sống cống hiến cho

đời, cho đất nước

- Tôi  ta: riêng thành chung

Tác giả nguyện làm mùa xuân nho nhỏ để làm gì?

3 Ước nguyện sống cống hiến và khát vọng của nhà thơ:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng - Lộc giắt đầy trên lưng- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước trong chiến đấu và

sản xuất

- Tất cả - hối hả ; Tất cả - xôn xao

 Điệp ngữ, so sánh, từ láy  Khẩn trương rộn ràng

- Đất nước như vì sao – Cứ đi lên phía trước

 Nhân hóa, so sánh Tự hào, tin tưởng đất nước mãi

mãi là mùa xuân rực rỡ

- Ta làm

cành hoa

con chim nốt nhạc trầm

Điệp ngữ, ẩn dụ

 Ước mơ, khát vọng sống có ích, sống cống hiến cho

đời, cho đất nước

Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời

- Tôi  ta: riêng thành chung

Sự cống hiến đó

có giới hạn tuổi tác, thời gian hay không?

Hình ảnh ẩn dụ , điệp ngữ,

3 Ước nguyện sống cống hiến và khát vọng của nhà thơ:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng - Lộc giắt đầy trên lưng- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước trong chiến đấu và

sản xuất

- Tất cả - hối hả ; Tất cả - xôn xao

 Điệp ngữ, so sánh, từ láy  Khẩn trương rộn ràng

- Đất nước như vì sao – Cứ đi lên phía trước

 Nhân hóa, so sánh Tự hào, tin tưởng đất nước mãi

mãi là mùa xuân rực rỡ

- Ta làm

cành hoa

con chim nốt nhạc trầm

Điệp ngữ, ẩn dụ

 Ước mơ, khát vọng sống có ích, sống cống hiến cho

đời, cho đất nước

Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời Hình ảnh ẩn dụ, điệp

ngữ âm điệu tha thiết

- Tôi  ta: riêng thành chung

 Tâm nguyện hóa thân và dâng

hiến cho đời.

Từ khát vọng cống hiến của nhà thơ gợi cho em những cảm nghĩ gì về ý nghĩa cuộc sống của mỗi người?

3 Ước nguyện sống cống hiến và khát vọng của nhà thơ:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng - Lộc giắt đầy trên lưng- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước trong chiến đấu và

sản xuất

- Tất cả - hối hả ; Tất cả - xôn xao

 Điệp ngữ, so sánh, từ láy  Khẩn trương rộn ràng

- Đất nước như vì sao – Cứ đi lên phía trước

 Nhân hóa, so sánh Tự hào, tin tưởng đất nước mãi

mãi là mùa xuân rực rỡ

- Ta làm

cành hoa

con chim nốt nhạc trầm

Điệp ngữ, ẩn dụ

 Ước mơ, khát vọng sống có ích, sống cống hiến cho

đời, cho đất nước

Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời Hình ảnh ẩn dụ, điệp

- Tôi  ta: riêng thành chung

 Tâm nguyện hóa thân và dâng

hiến cho đời.

4 Lời ngợi ca:

- Mùa xuân ta xin hát … nước non ngàn dặm …

 Âm điệu dân ca xứ Huế

 Ca ngợi đất nước

III Tổng kết:

dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng khái quát + Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các ẩn dụ, điệp từ, điệp ngữ, sử dụng từ xưng hô…

+ Có cấu tứ chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn có sự biến đổi

phù hợp với nội dung từng đoạn.

3 Ước nguyện sống cống hiến và khát vọng của nhà thơ:

- Mùa xuân người cầm súng

người ra đồng - Lộc giắt đầy trên lưng- Lộc trải dài nương mạ

 Con người đem lại mùa xuân cho đất nước trong chiến đấu và

sản xuất

- Tất cả - hối hả ; Tất cả - xôn xao

 Điệp ngữ, so sánh, từ láy  Khẩn trương rộn ràng

- Đất nước như vì sao – Cứ đi lên phía trước

 Nhân hóa, so sánh Tự hào, tin tưởng đất nước mãi

mãi là mùa xuân rực rỡ

- Ta làm

cành hoa

con chim nốt nhạc trầm

Điệp ngữ, ẩn dụ

 Ước mơ, khát vọng sống có ích, sống cống hiến cho

đời, cho đất nước

Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời Hình ảnh ẩn dụ, điệp

- Tôi  ta: riêng thành chung

 Tâm nguyện hóa thân và dâng

hiến cho đời.

4 Lời ngợi ca:

- Mùa xuân ta xin hát … nước non ngàn dặm …

 Âm điệu dân ca xứ Huế

 Ca ngợi đất nước

III Tổng kết:

* Ý nghĩa văn bản : Bài thơ thể

hiện những rung cảm của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.

thế nào về nhan đề bài thơ?

- Hình ảnh mùa xuân nho nhỏ là biểu tượng tinh túy, đẹp

đẽ của con người thể hiện quan điểm về sự thống nhất

giữa chung và riêng, giữa cá nhân và cộng đồng.

- Thể hiện nguyện ước của nhà thơ muốn làm một mùa

xuân, nghĩa là sống đẹp, sống tốt với tất cả tấm lòng của mình nhưng vẫn khiêm nhường, là một mùa xuân nho

nhỏ góp vào mùa xuân lớn của đất nước, cuộc đời chung.

B Vẻ đẹp của mùa xuân xứ Huế

C Vẻ đẹp của mùa xuân Nam bộ

D Vẻ đẹp của mùa xuân đất nước ta

2.Tình cảm của tác giả qua bài thơ này là:

ATình yêu thiên nhiên, Đất nước B.Tình yêu cuộc sống

C Khát vọng cống hiến cho đời

D Gồm cả 3 tình cảm trên

* Chuẩn bị: “ Viếng lăng Bác”

- Tìm hiểu tác giả, tác phẩm

- Bố cục bài thơ

- Tình cảm của nhà thơ và mọi người đối với Bác

- Hình ảnh nghệ thuật đặc sắc của bài thơ