Thực hiện pháp luật dân chủ ở xã Mỹ Hoà Hƣng, Thành Phố Long Xuyên hiện nay-thực trạng và giải pháp

Việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thu hút nhân dân tham gia có hiệu quả vào quản lý Nhà Nước, phải đi đôi với việc đẩy mạnh, đấu tranh, khắc phục tình trạng quan liêu, tham nhũng

PHẦN MỞ ĐẦU

Dân chủ xã hội chủ nghĩa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc, thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân Nhà nước đại diện cho quyền làm chủ của nhân dân, đồng thời là người tổ chức thực hiện đường lối chính trị của Đảng Mọi đường lối, chính sách pháp luật của Đảng và nhà nước điều vì lợi ích của nhân dân có sự tham gia ý kiến của nhân dân Trong quá trình lãnh đạo Nhà nước và xã hội, nhất là trong thời kỳ đổi mới Đảng ta đã rút ra được những bài học quan trọng Việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thu hút nhân dân tham gia có hiệu quả vào quản lý Nhà Nước, phải đi đôi với việc đẩy mạnh, đấu tranh, khắc phục tình trạng quan liêu, tham nhũng, mất dân chủ, kết hợp gữa dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp, thực hiện dân chủ cơ sở

Từ bài học kinh nghiệm trên ngày 18/2/1998 Bộ Chính Trị Trung Ương Đảng khóa VIII đã ra Chỉ thị số 30/CT-TW về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở sơ sở, cụ thể hóa Chỉ thị này, ngày 15/5/1998 Chính phủ ra Nghị định số 29/NĐ- CP ban hành Quy chế thực hiện dân chủ ở xã, đến ngày 07/7/2003 Nghị định này đã được thay thế bằng Nghị định số 79/NĐ – CP Dốc móc pháp lý quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới dân chủ ở cơ sở là việc Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội ban hành pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn ngày 20/4/2007, một lần nữa việc thực hiện quy chế dân chủ ở sơ sở đã được Ủy Ban Thường vụ Quốc Hội khóa 11 nâng lên thành pháp lệnh 34 và ngày càng đi vào cuộc sống

Thực hiện pháp luật về dân chủ ở xã, phường, thị trấn nhằm phát huy quyền làm chủ, sức sáng tạo của nhân dân ở xã, phường, thị trấn, động viên sức mạnh vật chất và tinh thần của nhân dân trong phát triển kinh tế, ổn định chính trị, xã hội, tăng cường đoàn kết, cải thiện dân sinh, nâng cao dân trí, xây dựng Đảng bộ, chính quyền và các đoàn thể ở xã, phường, thị trấn trong sạch, vững mạnh, ngắn chặt và khắc phục tình trạng suy thoái quan liêu, tham nhũng, góp phần và sự nghiệp “ dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ, văn minh” theo định hướng xã hội chủ

nghĩa Tuy nhiên, việc thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa còn nhiều hạn chế, quyền làm chủ của nhân dân chưa được phát huy mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí của công, sách nhiễu dân vẫn chưa được ngăn chặn, có lúc còn diễn ra nghiêm trọng Phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” chậm được cụ thể hoá thành pháp luật, có nơi áp dụng chưa đúng mức, dẫn đến chậm đi vào cuộc sống, chưa thật sự tạo được động lực mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế - xã hội và xây dựng hệ thống chính trị phát triển Do đó, việc nghiên cứu, vận dụng và phát triển các luận điểm khoa học về thực hiện Dân chủ ở

xã là một yêu cầu quan trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay

Chính vì những yêu cầu cấp thiết đó nên tôi chọn đề tài “Thực hiện pháp luật dân chủ ở xã Mỹ Hoà Hƣng, Thành Phố Long Xuyên hiện nay-thực trạng

và giải pháp” nhằm góp một phần nhỏ công sức của bản thân, khẳng định vị trí,

vai trò của việc thực hiện pháp luật dân chủ ở Xã Việc đánh giá thực trạng về thực hiện dân chủ để phân tích và tìm hiểu những nguyên nhân, góp phần tìm ra những giải pháp thích hợp nhằm thực hiện thành công mục tiêu mà Đảng ta đã đề ra trong giai đoạn từ năm 2009 đến nay

Đề tài nghiên cứu đã sử dụng phương pháp lý luận gắn với thực tiễn nhằm rút ra những tồn tại, hạn chế và nêu một số giải pháp và phương pháp thống kê, thu thập, phân tích, tổng hợp các báo cáo của Xã

Bố cục chính của đề tài :

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, đề tài gồm có 03 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về dân chủ

Chương 2 :Thực trạng việc thực hiện dân chủ trên địa bàn xã Mỹ Hòa Hưng

từ năm 2009 đến nay

Chương 3: Mục tiêu, giải pháp thực hiện dân chủ tại xã Mỹ Hòa Hưng đến năm 2015

PHẦN NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DÂN CHỦ 1.1 Những vấn đế chung về thực hiện pháp luật dân chủ ở cơ sở

1.1.1 Khái niệm

Dân chủ là là những khát vọng vươn tới là mục tiêu đấu tranh của xã hội loài người Lịch sử thế giới đã chứng tỏ sự phát triển của nền dân chủ qua các giai đoạn, thể hiện nấc thang tiến bộ là: dân chủ chủ nô, dân chủ tư sản, dân chủ nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa

Dân chủ cơ sở: Dân chủ cơ sở không phải là hình thức dân chủ mà là cấp độ

thực hiện dân chủ thông qua hai hình thức dân chủ dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp Phương châm “ dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” phải được cụ thể hóa ở các cấp độ: Trung ương, địa phương và cơ sở Dân chủ - trước hết là một chế độ chính trị Nhà nước là cơ quan đại diện cho quyền làm chủ của nhân dân trong việc thực hiện ba quyền: lập pháp, hành pháp, tư pháp Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; song nhà nước không thể hiểu hết được tâm tư nguyện vọng của nhân dân ở các vùng, miền địa phương có những đặc điểm, điều kiện kinh tế - xã hội, địa lí, tập quán khác nhau Do đó, phát huy và mở rộng dân chủ trực tiếp của nhân dân vừa là quyền tham gia quản lí nhà nước của công dân vừa là cuộc vận động dân chủ phát huy tính sáng tạo, trí tuệ của muôn người trong xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước Đồng thời qua đó là điều kiện tốt nhất để khắc phục bệnh quan liêu và chống những hiện tượng và hành vi phản dân chủ phát sinh trong bộ máy nhà nước Thực hiện dân chủ ở cơ sở là việc thừa nhận và thực hiện thường xuyên các quyền làm chủ của công dân, tăng cường tính cộng đồng trách nhiệm giữa nhà nước và công dân nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của công dân ở cơ sở

Thực hiện dân chủ ở cơ sở là khâu quan trọng và cấp bách trước mắt cũng như lâu dài ở nước ta Như nghị quyết Hội nghị lần thứ ba ban Chấp hành Trung

ương khóa VIII (6/1997) đã nhấn mạnh: lúc này để giữ vững và phát huy được bản chất tốt đẹp của Nhà nước ta, phải phát huy quyền làm chủ của dân, thu hút nhân dân tham gia quản lí nhà nước, tham gia kiểm kê, kiểm soát nhà nước, khắc phục tình trạng suy thoái, quan liêu, mất dân chủ và nạn tham nhũng

Dân chủ cơ quan: Dân chủ trong hoạt động của cơ quan (ban hành theo Nghị

định số 71/1998- NĐ-CP ngày 8-9-1998 của chính phủ)

Trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan và trách nhiệm của cán bộ, công chức thực hiện dân chủ trong hoạt động cơ quan

Trách nhiệm của thủ trưởng: Có những trách nhiệm sau đây

Thứ nhất: Thực hiện công việc của cơ quan, xem xét việc thực hiện các nghị

quyết của Đảng, nhiệm vụ của cơ quan, của các bộ phận trong cơ quan Thủ trưởng

cơ quan có trách nhiệm lắng nghe đóng góp của cán bộ, công chức, đặt ra những công việc trong thời gian tới

Thứ hai: Thủ trưởng cơ quan có trách nhiệm quản lý cán bộ, công chức thuộc

cơ quan về các mặt tư tưởng, phẩm chất, đạo đức, sử dụng đào tạo, thực hiên chính sách để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất năng lực

Thứ ba: Thủ trưởng cơ quan chịu trách nhiệm về việc sử dụng có hiệu quả

của cơ quan, tiết kiệm kinh phí được cấp và công khai tài chính

Thứ tƣ: Thủ trưởng cơ quan trong phạm vi quyền hạn của mình có trách

nhiệm thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn hành vi tham nhũng…

Thứ năm: Thủ trưởng cơ quan phối hợp với công đoàn cơ quan tổ chức hội

nghị cán bộ, công chức cơ quan mỗi năm một lần vào cuối năm…

1.1.2 Mục đích của việc thực hiện pháp luật dân chủ cở sở

Thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở được gắn với phát triển kinh tế- xã hội, cải cách thủ thục hành chính, cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh", các phong trào, các hoạt động văn hóa, xã hội, giữ vững an ninh, trật tự ở cơ sở Nhân dân đồng tình hưởng ứng và thực hiện có hiệu quả Dân chủ

và thực hành dân chủ xã hội chủ nghĩa ở nước ta, nhất là dân chủ trực tiếp của nhân dân tiếp tục được coi trọng, tăng cường

Xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở đã góp phần đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, quản lý, điều hành của Nhà nước; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của mặt trận, các đoàn thể nhân dân; phát huy tính tiền phong, gương mẫu, chấn chỉnh phong cách, lề lối làm việc của cán bộ, công chức theo hướng sát dân, trọng dân và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân; góp phần quan trọng trong phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí; tăng cường đoàn kết, đồng thuận xã hội, củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; chống lại các âm mưu lợi dựng dân chủ, dân

tộc, tôn giáo, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc

1.1.3 Nguyên tắc thực hiện pháp luật dân chủ cở sở

Bảo đảm trật tự, kỷ cương, trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật

Bảo đảm quyền của nhân dân được biết, tham gia ý kiến, quyết định, thực hiện và giám sát việc thực hiện dân chủ ở cấp xã

Bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân

Công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện dân chủ ở cấp xã

Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước

1.1.4 Trách nhiệm tổ chức thực hiện dân chủ ở cấp xã :

Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân cấp xã, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm tổ chức thực hiện dân chủ ở cấp xã

Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phối hợp với

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận cùng cấp trong việc tổ chức thực hiện dân chủ ở cấp xã

Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận ở cấp xã có trách nhiệm giám sát việc thực hiện và tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện dân chủ ở cấp xã

1.1.5 Các hành vi bị nghiêm cấm :

Không thực hiện hoặc làm trái các quy định về thực hiện dân chủ ở cấp xã Trù dập người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị có liên quan đến việc thực hiện dân chủ ở cấp xã

Bao che, cản trở hoặc thiếu trách nhiệm trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị có liên quan đến việc thực hiện dân chủ ở cấp xã

Lợi dụng việc thực hiện dân chủ ở cấp xã để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp

của tổ chức, cá nhân

1.1.6 Các hình thức thực hiện pháp luật dân chủ cở sở :

Hình thức dân chủ là toàn bộ các phương pháp, cách thức thực hiện quyền

làm chủ của nhân dân Nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước và xã hội

Hình thức dân chủ là hình thức qua đó nhân dân thực hiện sự “Ủy quyền”, giao quyền lực của mình cho người, tổ chức mà nhân dân trực tiếp bầu ra Những người

và tổ chức ấy đại diện cho nhân dân, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân Đây là hình thức dân chủ phổ biến trên thế giới hiện nay

Hình thức dân chủ đại diện chủ yếu là việc thực hiện quyền lực của nhân dân thông qua nhà nước

Hình thức chính thể nhà nước là thước đo của nền dân chủ Hình thức chính thể

ở Việt Nam là: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.“ Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức” Nhân dân bầu ra Quốc hội Quốc hội là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất hoạt động có nhiệm kỳ là 5 năm

Hình thức dân chủ trực tiếp là hình thức qua đó nhân dân bằng hành vi của mình trực tiếp thực hiện quyền dân chủ của nhà nước và xã hội

1.2 Quan điểm chung của chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh

về dân chủ

1.2.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về dân chủ :

Dân chủ được hiểu là quyền lực của nhân dân hay quyền lực thuộc về nhân dân Các Mác - Lênin quan niệm: Dân chủ là sự thống trị của đa số Dân chủ được nhìn nhận như một quyền lực mà quyền lực đó thuộc về tất cả nhân dân chứ không phải của riêng một người nào Theo V.I.Lênin, dân chủ được nhìn nhận như một hình thức tổ chức nhà nước, một hình thái nhà nước, trong đó thừa nhận sự tham gia của đông đảo quần chúng nhân dân vào công việc quản lý nhà nước để thực hiện sự thống trị đối với thiểu số những kẻ vi phạm dân chủ của nhân dân Mức độ, phạm vi tham gia thật sự của quần chúng nhân dân vào công việc quản lý nhà nước phản ánh trình độ phát triển của nền dân chủ, phản ánh những vấn đề cốt lõi nhất của dân chủ

Dân chủ là hình thức tổ chức thiết chế chính trị của xã hội dựa trên việc thừa nhận nhân dân là nguồn gốc của quyền lực, thừa nhận nguyên tắc bình đẳng và tự

do (Từ điển Bách khoa Việt Nam) Ngày nay khi trình độ dân trí ngày càng nâng cao thì dân chủ trở thành một xu hướng chủ yếu của loài người tiến bộ, trở thành một quyền cơ bản của con người Tuy nhiên cần phải phân biệt rõ dân chủ xã hội chủ nghĩa và dân chủ tư bản chủ nghĩa Dân chủ không còn là sự ban phát lòng tốt của giai cấp thống trị mà là kết quả của sự đấu tranh của quần chúng Dân chủ xã hội chủ nghĩa là dân chủ của đại đa số nhân dân, gắn với công bằng xã hội, chống

áp bức bất công Nó được thực hiện trên thực tế trong tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội và được thể chế hoá bằng pháp luật cũng như được pháp luật bảo đảm Theo Các Mác, Đảng Cộng sản là người lãnh đạo nền dân chủ đó

1.2.2 Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về dân chủ:

Triết lý cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi thiết kế và tổ chức xây dựng một chế độ chính trị cách mạng đầu tiên ở nước ta được tóm tắt trong hai từ dân

chủ Tư tưởng cốt yếu của Người về chế độ dân chủ là: mọi quyền lực đều ở nơi dân; dân là chủ nhân của đất nước (bao gồm lãnh thổ, lãnh hải với mọi nguồn tài nguyên, cùng Nhà nước, các tổ chức chính trị, xã hội); dân là chủ thể tối cao của mọi thứ quyền lực trong xã hội Theo Người, dân chủ nghĩa là dân là chủ và dân

làm chủ nhà nước

Trong bài báo Dân vận của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết ngày 15/10/1949, có nêu một cách súc tích về chế độ dân chủ ở nước ta:

Nước ta là nước dân chủ

Bao nhiêu lợi ích đều vì dân

Bao nhiêu quyền hạn đều của dân

Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân

Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân

Chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân cử ra

Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên…

Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân

Dân tộc ta vốn có truyền thống phát huy dân chủ để bàn bạc và giải quyết việc nước Ngày nay dân chủ là một yêu cầu khách quan đi liền với yêu cầu của kinh tế thị trường, đặc biệt là yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Việc thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa ở nước ta là một quá trình phấn đấu lâu dài, là một nền dân chủ hoàn toàn mới, không hề có sẵn trong những lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, không giống với một số nước xã hội chủ nghĩa khác Chúng ta phải tự tìm tòi, thử nghiệm để tìm ra cái mới, phù hợp, cần thiết cho chúng ta Vì vậy không thể tránh khỏi những hạn chế, yếu kém trong thực hiện Nhân dân có khát vọng dân chủ song trong nhân dân cũng có hiện tượng lợi dụng dân chủ để coi thường trật tự kỷ cương, xâm phạm đến dân chủ số đông Người dân chưa thực sự hiểu biết về quyền dân chủ của mình Bên cạnh đó hiện tượng quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, sách nhiễu gây phiền cho nhân dân vẫn đang phổ biến, vi phạm một cách nghiêm trọng quyền làm chủ của nhân dân mà chúng

ta chưa thể đẩy lùi, ngăn chặn được Phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” vẫn chưa cụ thể hoá, thể chế hoá thành pháp luật

Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành trung ương Đảng đã nhấn mạnh, lúc này để giữ vững và phát huy được bản chất tốt đẹp của nhà nước ta, phải phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thu hút nhân dân tham gia quản lý Nhà nước, tham gia kiểm tra, kiểm soát Nhà nước, khắc phục tình trạng suy thoái, quan liêu, mất dân chủ và nạn tham nhũng

Khâu quan trọng và cấp bách trước mắt là phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở xã, là nơi trực tiếp thực hiện mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, là nơi cần thực hiện quyền làm chủ của nhân dân một cách trực tiếp và rộng rãi nhất Trước tình hình đó, vấn đề cấp bách đặt ra là phải ban hành dân chủ ở Xã

có tính pháp lý, yêu cầu mọi người, mọi tổ chức ở xã đều nghiêm chỉnh thực hiện Dân chủ cần phải xây dựng cho từng loại ở xã, phường, thị trấn, doanh nghiệp, bệnh viện, trường học, cơ quan hành chính… phù hợp với đặc điểm của từng loại

1.3 Quan điểm của Đảng và cơ sở pháp lý về xây dựng và thực hiện dân chủ ở Mỹ Hòa Hƣng

1.3.1 Quan điểm của Đảng

- Thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ, Đảng ta luôn xác định rõ phát huy dân chủ trong xã hội là một nội dung lớn của đường lối cách mạng nhằm phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, khẳng định: Dân chủ xã hội chủ nghĩa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của đổi mới Xã hội xã hội chủ nghĩa mà chúng ta xây dựng là một xã hội dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh, do nhân dân lao động làm chủ Dân chủ xã hội chủ nghĩa gắn liền với Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, dưới sự lãnh đạo

của Đảng Cộng sản Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI ( trang 47-48) viết

“Dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế độ ta, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân, mọi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước điều vì lợi ích của nhân

dân, cán bộ công chức phải hoàn tốt chức trách, nhiệm vụ được giao, tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân Có cơ chế cụ thể để nhân dân thực hiện trên trên thực tế quyền làm chủ trực tiếp và quyền làm chủ thông qua cơ quan đại diện của mình Phát huy dân chủ phải đi liền với tăng cường pháp chế, đề cao trách nhiệm công dân, gữ vững kỷ luật, kỷ cương xã hội, phê phán và nghiêm trị những hành vi vi phạm quyền làm chủ của nhân dân, những hành vi lợi dụng dân chủ làm tổn hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc, gây mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội”

* Chỉ thị 30-CT/TW của Bộ Chính trị nêu rõ việc xây dựng quy chế dân chủ ở cơ

sở cần quán triệt những quan điểm chỉ đạo sau :

Một là ; Đặt việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở trong cơ chế tổng thể của hệ thống chính trị “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” Coi trọng cả ba mặt nói trên, không vì nhấn mạnh một mặt mà coi nhẹ, hạ thấp các mặt khác

Hai là ; Vừa phát huy tốt chế độ dân chủ đại diện, nâng cao chất lượng và hiệu lực hoạt động của Quốc hội, Chính phủ, hội đồng nhân dân và uỷ ban nhân dân các cấp, vừa thực hiện tốt chế độ dân chủ trực tiếp ở cấp cơ sở để nhân dân bàn bạc và quyết định trực tiếp những công việc quan trọng thiết thực, gắn liền với lợi ích của mình

-Ba là ; Phát huy dân chủ phải gắn liền với phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao dân trí, tạo điều kiện mở rộng dân chủ có chất lượng và hiệu quả

Bốn là ; Nội dung các quy chế phát huy dân chủ ở cơ sở phải phù hợp với Hiến pháp, pháp luật, thể hiện tinh thần dân chủ đi đôi với kỷ cương, trật tự, quyền hạn gắn với trách nhiệm, lợi ích đi đôi với nghĩa vụ; chống quan liêu, mệnh lệnh, đồng thời chống tình trạng vô chính phủ, lợi dụng dân chủ vi phạm pháp luật

Năm là ; Gắn quá trình xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ với công tác cải cách hành chính, sửa đổi những cơ chế, chính sách về thủ tục hành chính không phù hợp

* Ngày 4/2/2010 Ban Bí Thư Trung ương Đảng đã có kết luận số 65-KL/TW về tiếp tục Tiếp tục đẩy mạnh và thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số số 30-CT/TW của

Bộ Chính trị (khóa VIII) về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở như sau:

1 Tiếp tục quán triệt, không ngừng nâng cao nhận thức; xác định rõ trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, mặt trận, các đoàn thể chính trị- xã hội; của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân về những quan điểm, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phát huy quyền làm chủ, mở rộng dân chủ trực tiếp của nhân dân ở cơ sở

2 Tăng cường việc thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng về dân chủ xã hội chủ nghĩa trong các quy định của pháp luật, chính sách cụ thể Tổng kết,

rà soát, bổ sung các văn bản đã ban hành; sớm nghiên cứu, ban hành pháp lệnh về xây dựng và thực hiện dân chủ cho các loại hình doanh nghiệp Các cơ sở, các loại hình cần rà soát, bổ sung, xây dựng quy chế thực hiện dân chủ (xây dựng thành quy định, nguyên tắc, quy trình thực hiện dân chủ) trong các lĩnh vực hoạt động cụ thể của địa phương, đơn vị mình, nhất là các lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của nhân dân

3 Gắn việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị; cải cách hành chính; cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh"; các phong trào thi đua yêu nước nhằm tăng cường sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội, bảo đảm quốc phòng,

an ninh; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân

4 Nâng cao trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính tri, phát huy cao vai trò làm chủ của nhân dân trong phòng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, các tệ nạn, tiêu cực ở cơ sở; chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch kích động, chống đối, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định chính trị, trật tự xã hội

5 Phát huy vai trò của ban chỉ đạo xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở

cơ sở, các cấp, các ngành trong việc hướng dẫn, đôn đốc, tham mưu cho cấp ủy kiểm tra, chỉ đạo thường xuyên; đẩy mạnh công tác nghiên cứu, tổng kết lý luận và thực tiễn; coi trọng công tác tập huấn, bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện cán bộ, công chức về ý thức, trách nhiệm, phong cách, năng lực thực hiện dân chủ ở cơ sở và dân chủ với nhân dân

6 Tăng cường vai trò lãnh đạo của các cấp ủy đảng; trách nhiệm của chính quyền, của người đứng đầu về thực hiện quy chế dân chủ; tiếp tục chỉ đạo cụ thể hóa phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" ở cơ sở Phát huy vai trò của mặt trận, các đoàn thể nhân dân trong việc tuyên truyền và giám sát việc thực hiện; vận động nhân dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cơ sở

1.3.2 Cơ sở pháp lý về thực hiện dân chủ ở xã Mỹ Hoà Hƣng

- Chỉ thị 30-CT/TW ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị về xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở

- Nghị định số 29/1998/NĐ-CP, ngày 11/5/1998 của Chính phủ về ban hành quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở

- Thông tư hướng dẫn áp dụng quy chế thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn của Ban Tổ chức Chính phủ, ngày 06/7/1998

-Ngày 08/9/1998, Chính Phủ đã ban hành Nghị định số 71/1998/NĐ-CP ban hành quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động cơ quan nhằm phát huy quyền làm chủ của cán bộ, công chức, góp phần xây dựng cơ quan trong sạch, vững mạnh; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức là công bộc của dân, có đủ phẩm chất, năng lực, làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển và đổi mới của đất nước; ngăn chặn và chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, phiền hà, sách nhiễu dân

- Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 28/3/2002 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đẩy mạnh việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở

- Nghị định số 79/2003/NĐ-CP, ngày 07/7/2003 của Chính phủ ban hành quy chế dân chủ ở cơ sở

- Hướng dẫn số 24/HD-BNV, ngày 17/12/2003 và Thông tư số BNV, ngày 20/02/2004 về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định 79/NĐ-CP

12/2004/TT Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội số 34/2007/PL-UBTVQH11, ngày 20/4/2007, có hiệu lực ngày 01/7/2007

- Chỉ thị số 20-CT/TU ngày 06/6/2007 của Tỉnh ủy An Giang về việc tiếp tục tăng cường lãnh đạo của Đảng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở

-Ngày 20 tháng 4 năm 2007, Uỷ ban thường vụ Quốc hội 11 ban hành Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn Pháp lệnh này quy định những nội dung phải công khai để nhân dân biết; những nội dung nhân dân bàn và quyết định; những nội dung nhân dân tham gia ý kiến trước khi cơ quan có thẩm quyền quyết định; những nội dung nhân dân tham gia giám sát; trách nhiệm của chính quyền, cán bộ công chức xã, phường, thị trấn…, của cơ quan tổ chức, cá nhân có liên quan và của nhân dân trong việc thực hiện dân chủ ở cấp xã

- Nghị quyết hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá X về

“đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở xã, phường, thị trấn”

Như vậy, có thể nói rằng thực hiện pháp luật dân chủ ở cơ sở trên địa bàn xã

Mỹ Hòa Hưng vừa có ý nghĩa mục tiêu, vừa có ý nghĩa động lực trong quá trình đổi mới hiện nay

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN DÂN CHỦ TRÊN ĐỊA BÀN XÃ MỸ HÒA HƯNG TỪ NĂM 2009 ĐẾN NAY

2.1 Đặc điểm tình hình chung :

Mỹ Hòa Hưng là một xã cù lao nằm ven nội ô Thành phố Long Xuyên nơi

có khu di tích lịch sử cấp Quốc gia trưng bày cuộc đời, thân thế và sự nghiệp Chủ Tịch Tôn Đức Thắng, về cơ cấu kinh tế của xã chủ yếu là sản xuất nông nghiệp như: trồng lúa, hoa màu, cây ăn trái, vừơn sinh thái, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản như : nuôi bò, nuôi heo, tôm càng xanh, cá tra, cá rô phi, cá Điêu Hồng chủ yếu trên ao hầm, đăng quằng, bè… cơ sở tiểu thủ công nghiệp – Thương mại dịch

vụ phát triển nhiều nhưng quy mô còn nhỏ lẻ Đời sống vật chất, tinh thần nhân dân từng bước được nâng lên rõ nét, tỷ lệ hộ khá giàu tăng, hộ nghèo giảm dần theo từng năm (năm sau thấp hơn năm trước) Với diện tích tự nhiên 2.128 ha, trong đó diện tích sản xuất nông nghiệp là 1.637 ha Có 9 Ấp, với 5.034 hộ, 21.795 nhân khẩu, trong đó gia đình chính sách 46 hộ (chiếm 0,9%), hộ nghèo 175 hộ (chiếm 3,48%) Phần lớn nhân dân trong Xã đều có đạo, đặc biệt là đạo Phật giáo Hòa Hảo chiếm 95% còn lại là đạo khác Trong những năm vừa qua nhờ sự quan tâm đầu tư của nhà nước cấp trên nên tình hình xã Mỹ Hoà Hưng khá ổn định

Về tình hình Kinh tế - Xã hội: Trong năm 2009 đến năm 2012, công việc diễn ra rất khẩn trương, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, hệ thống chính trị

xã, tình hình kinh tế xã hội tiếp tục ổn định và phát triển, quan tâm chăm lo nhân dân vui xuân – đón tết, họp mặt mừng Đảng, mừng xuân với nhiều nội dung thiết thực, trên tinh thần “đón tết, phấn khởi, an toàn tiết kiệm”, thực hiện chuyển dịch

cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng mới áp dụng có khoa học kỷ thuật cao tình hình dịch bệnh mặc dù bà con có chủ động phòng và trị nhưng cũng ảnh hưởng ít nhiều đến năng suất sản lượng, một số mô hình sản xuất chăn nuôi đạt hiệu quả kinh tế cao được giới thiệu nhân rộng Ngoài ra các lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, thương mại dịch vụ tăng so với cùng kỳ năm 2011, lĩnh vực văn hóa - văn nghệ -

thể dục thể thao phát triển hoạt động có chuyển biến chất lượng tạo khí thế sôi nổi qua các phong trào, thực hiện tốt công tác chính sách, đền ơn đáp nghĩa, các chính sách an sinh xã hội, công tác đào tạo nghề, giới thiệu việc làm và xóa đói giảm nghèo được thực hiện khá tốt Tình hình an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội được giữ vững, bảo vệ tốt trong các ngày lễ, tết Thực hiện tốt công tác tấn công, phòng chống tội phạm, từ đó tệ nạn xã hội giảm so với cùng kỳ, góp phần từng bước tạo được lòng tin, sự đồng thuận của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước

2.2 Thực trạng của việc triển khai thực hiện Dân chủ của xã từ năm

2009 đến nay

2.2.1 Đánh giá chung :

Ngay từ đầu năm, Xã tiến hành rà soát, ban hành quyết định điều chỉnh, bổ sung thành viên Ban tổ chức thực hiện “Quy chế dân chủ ở cơ sở” của xã, gồm 15 thành viên, do đồng chí Bí thư Đảng ủy làm trưởng ban, đồng chí Chủ tịch UBMTTQ phó ban thường trực các đồng chí Phó Chủ tịch Ủy Ban nhân dân làm Phó trưởng ban, các thành viên còn lại gồm: đại diện Khối Dân vận Xã, đoàn thanh niên, Phụ nữ, Nông dân, Cựu chiến binh, Công đoàn, Công an, Quân sự, Văn phòng Ủy ban, Cán bộ tư pháp, Văn hoá thông tin Ban Tổ chức thực hiện dân chủ của Xã, có xây dựng quy chế, chương trình, kế hoạch hoạt động cụ thể, hàng tháng

có kế hoạch và phân công từng thành viên phụ trách các mãng công việc và phụ trách các ấp trong việc triển khai thực hiện dân chủ ở ấp

Tổ chức triển khai quán triệt: Chỉ thị 30-CT/TW ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị, về xây dựng và thực hiện dân chủ ở cơ sở; Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 28/3/2002 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đẩy mạnh việc xây dựng và thực hiện dân chủ ở cơ sở; Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn của

Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Chỉ thị số 20-CT/TU ngày 06/6/2007 của Tỉnh ủy

An Giang về việc tiếp tục tăng cường lãnh đạo của Đảng thực hiện dân chủ ở Xã thông suốt trong nội bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và ngoài nhân dân, thông qua các cuộc họp lệ, sơ tổng kết của Chi - Đảng bộ, sinh hoạt lệ tháng của đoàn

thể qua đó từng cán bộ đảng viên của xã và ấp nắm vững, từ đó làm cơ sở tuyên truyền sâu rộng trong quần chúng nhân dân

Thực hiện dân chủ của xã luôn được Đảng ủy xã quan tâm, thường xuyên lãnh – chỉ đạo Ủy Ban nhân dân phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã và các Ban ngành, đoàn thể, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng trong quần chúng nhân dân thông qua các phương tiện thông tin đại chúng như : phát thanh trên loa, đài, in tập tin địa phương, họp tổ tự quản đến từng hộ dân về nội dung “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” quy định trong Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội số 34/2007/PL-UBTVQH11, ngày 20/4/2007

Qua quá trình đẩy mạnh tuyên truyền giúp người dân nâng cao nhận thức thể hiện qua việc mạnh dạn tham gia đóng góp, quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương trong lĩnh vực cho phép, phát huy hơn nữa quyền làm chủ của mình, tích cực tham gia đóng góp các nguồn quỹ xây dựng các công trình phúc lợi

và tham gia các lĩnh vực kinh tế - văn hóa - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội …

2.2.2 Kết quả thực hiện Pháp lệnh dân chủ ở xã Mỹ Hòa Hƣng từ năm

2009 đến nay

2.2.2.1 Mặt làm đƣợc :

+ Những nội dung công khai để nhân dân biết: Thực hiện niêm yết công khai

các thủ tục tại văn phòng Ủy ban nhân dân xã và các văn phòng trên địa bàn 09 ấp, bao gồm các nội dung: các thủ tục liên quan đến địa chính – nhà đất, hộ tịch – hộ khẩu, đề án những khu quy hoạch đất đai phát triển làng du lịch sinh thái, bờ kè chống sạt lỡ đầu cồn, đề án xây dựng nông thôn mới, danh sách thanh niên nhập ngũ hàng năm, các khoản đóng góp của người dân như: quỹ vì người nghèo, quỹ cây mùa xuân, đền ơn đáp nghĩa, thu thuế nhà đất, các công trình xây dưng cơ sở

hạ tầng cầu, đường, trường, trạm, đào vét kênh nội đồng, sắp xếp dân cư, thu chi ngân sách, công tác xóa đói giảm nghèo, bảo trợ xã hội, tổ chức lấy ý kiến nhân dân đóng góp bản tự kiểm của Chủ Tịch, Phó Chủ tịch HĐND và UBND của xã,