HỌC VÀ THỰC HÀNH THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2, HUỲNH THỊ THU BA NGUYỄN THỊ PHÚ

Gợiý: Để làm sáng tỏ luận điểm "Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan trong cửa học vấn", tác giả đã phân tích tém quan trọng, ý nghĩa cần thiết

HOC VA THY'C HANH THEO CHUAN KIÊN THEG, KINANGNGUVAN 9TAP2 ——_ WIKW:DAYKEMOLYNHON.L'COZ.COM

tX:.£Q (02

AGS

HUYNH THI THU BA — NGUYEN TH] PHU

HOC VA THUC HANH THEO CHUAN KIEN THUC, Ki NANG

NGU VANS ©

TAP HAI

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

Hoc VÀ THC HÀNH THEO CHUÁN KIÊN THIỨC, KỈ NẴNG NGỮ LĂN 9 TẬP 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOZ.COM

xế

Công tỉ s Dich vụ xuất bản Giáo dục tại Đã Nẵng - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

giữ quyền công bố tác phẩm

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHICOZ.COM

BÀI 18

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH ⁄

LKIEN THUC VA KI NANG CAN BAT

1, Kiến thức

— Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đạc: sách

—Pbương pháp đọc sách cho có hiệu quả

2 KTnăng

— Biết cách đọc ~ hiểu một văn bản dịch (không sa đã vào phân tích ngôn từ)

cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ rằng troRg một vận bản nghị luận

a bài văn righị luận

1, Vấn đề nghị luận của bài viết này là gì ? Dựa Thếo bố cục bài xi, hãy tôm tt

các luận điểm của tác giả khi triển khai các vẫn để ây

Goi $s

~ Vấn đề nghị

thức, năng cao học vất

~ Dựa vào bồ cục, tóm tắt các luận điểm : 4

+ Tâm quan trọng, ý nghĩ 'của việc đọc sách (từ đầu đến thể giới mới)

+ Các khó khăn, các thiên hướng sai lệch của việc đọc sách rong tình hìna hiện

ch ahi ohEE i lúa kuyện fe mọi thành tưu mà loài

được qua từng thời đại Sách trở thành kho tàng kiến thức quý

iu, là đi sản nh bo m ti người đúc kết được trong hàng nghìn nấm nay, Những cuốn sách cố gi trị có thể xem là những cột mốc trên con đường phát triển học thuật

của nhân loại

~ Đọc sách là con đường quan trọng để tích luÿ,„nâng cao vốn trỉ thức Đối với

mỗi người, đọc sách chính là sự chuẩn bị để có thể phin đầu lâu dài trên con đường, học vẫn, nhằm phát hiện thể giới mới Bởi không thẻ thu được các thành tựu mới trên con đường phát triển học thuật nếu như chúng ta không biết kế thừa thành tựu của các thời đã qua,

3, Muén tich luỹ học vấn, đọc sách có hiệu quả, tại sao trước tiên cần biết chọn

‹ la sách mà đọc 2 Nên chọn lựa sách như thế nào 2

Hoc Va THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOZ.COM

Goi gf

Muốn tích luỹ học vần, đọc sách có hiệu quả, trước tiên cần biết chọn lựa sách mà

đọc dễ tránh việc lãng phí thời gian và sức lực với những cuốn sách không thật có ích, ‹

— Theo tác giả, nên lựa chọn sách cho đúng, Đỏ là loại sách đọc để có kién thức

phổ thông và loại sách đọc dé trau đổi học vấn chuyên món Bởi vì "Trên đời Không

có học vẫn nào lả cô lập, tích rời các học vấn khác", vì thế "không biết tộng thi

không thể chuyên, không thông thái thì không thể nắm gọn"

4 Phân tích lời bản của tác giả bi viết về phương pháp đọc sách Tin biểu cách

lập luận, trình bảy ở phần này

Thông qua lời bàn với cách lập luận phân tích kết hợp v‹

sánh, tác giá đã tình bảy cụ thể về phương pháp đọc sách cổ hiệu gn

— Đọc sách là phải biết "chọn cho tính, đọc cho kĩ"

— Đẹc nhiều, đọc lướt qua thì có khác gi “cuối agựa qua chợ” “kế trọc phú

khoe của”, đọc ít mà kĩ thi cai thu được sẽ chắc chắn, còn hơn đọc rhiều mà rong

Đọc ít mà chịu khó nghiền ngẫm “sẽ tập thành nếp nghĩ sấu xa, trằm ngầm tích luỹ

tưởng tượng tự do đến mức làm đổi thay khí chất”

— Cần kết hợp giữa đọc rộng với đọc sâu, gitta đọc sách thường với đọc sách

chuyên môn Không nên đọc một cách trăn lan theo kiêu hứng thú cá nhân mả cần

đọc có kế hoạch và có he thống

$ Bài viết Bản vé đạc sách có sức th

ên từ những yếu tổ cơ bản nào 2

Corp: +

Sức thuyết phục cao của văn bản được tạo nên

~ Ni dung lời bản xoay quanh yẫn để có ý nghĩa thiết thực

sách như thể nào để tịch luỹ và nâng cao học vấn ở mỗi cor người

Các ý kiến mà tác giả đưa ra để bàn luận thật xác đáng, vừa đạt lí vừa thấu tình

~ Cách trình bảy bồ cụt của bài viết chặt chẽ, hợp lí, dẫn chúng xác thực

~ Cách dẫn dất rất ự nhiên, thuyết phục bằng giọng chuyện rò, tâm tình

ảnh Nhiều chỗ, tác giả dùng cách ví vo thật cụ thể và thú

giống 'Hiàc ăm uông, các thứ không tiêu hoá được tích càng nhiều, thì

gua chợ, như kể rọc phú khoe của giống như con chuột chưi vào sừng trâu, cũng

chui sâu càng họp, không tầm ra lỗi thoát,

Hoc Va THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

Cách trình bay :

~ Về hình thức : Có thể viết một đoạn văn khoảng 12 dòng

— Về nội dụng : Phát biểu dié

+ Nhận ra một số nhược điểm của bản thân mình kh đọc sách (đọc theo hứng tha

— Đặc điểm của khởi ngữ

~ Công dung của khởi ngữ

— Về quan hệ với vị ngữ : Các từ ngữ in đậm không có quan hệ chủ — vĩ với vị ngữ

2 Triốc các từ ngữ Ín đậm: nói trên, có (hoặc có thể thêm) những quan hệ từ nào ? Gay:

„ Có thể thêm những quan hệ từ sau : về, đối với, còn

3: Thế nào là khởi ngữ 2

Goth:

HS hee thuộc nội dung Ghi nd (SGK mr 8)

anh được ìn đậm)

Hoc Va THY‘c HANH THRO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHICOZ.COM

DAN THUC HANH

khởi ngữ trong các đoạn trích (Ngữ văn 9, tập hai, tr 8)

Khoi ngữ trong các đoạn trích trên

a Điểu này vit ching minh c Một mình

4 Lam khí tượng + Đấi với chắu

2 Hãy

ết lại các câu (8 bằng cách chuyển phần được in đậm thành khởi ngữ

(c6 thé thém tro tir thi) : £

Gợi

Có thể viết lại như sau

+ Lâm bài, anh ấy cần thân lắm

b Hidu thì tôi hiểu rồi, nhưng giải thì tôi chưa giải được °

IV TƯ LIỆU THAM KHẢO

Một số câu có dùng khỏi ngữ ;

1 Sách này, tôi đọc rồi

2 Minh sinh ra và lớn lên.ờ thành phố Đà Nẵng này Còn cậu, cậu quê ở đầu 3

3 Lã vẻ ở trong nhà ùa ra, ông lão rất vội cái gái bọc lá chuẩt khổ cho con bé lớn

— Bánh rắn đường đây chìa cho mỗi đứa một cái

Đặc điểm của phép lập luận phân tích, tổng hop

— Sự khác nhau gia hai phép lập luận phân tích và tổng hợp

— Tắc dụng oủa hai phép lập luận phân tích và tổng hợp trong các văn bản nghị luận

2 Kĩ năng

— Nhận diện được phép ‘gp luận phân tích và tổng hợp

— Vận dụng hai phép lập luận này khi tạo lập va đọc ~ hiểu văn bản nghị luận

II HƯỚNG DÁN HOC BAI

1 văn bản Trang phục (Ngữ văn 9, tập hai, tr 9) và trả lời câu hỏi

4 Ở đöạn mở đầu, bài viết nêu ra một loạt dẫn chứng vỀ cách ăn mặc để rút ra

hân xét Vẽ vấn đề gì ? Hai luận điểm chính trong văn bản là gì ? Tắc giả đã dùng

phép lập luận nào đễ rút ra hai luận điểm đó ?

6

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ ĂN 9 TậP 2 'WWNDAYREMOLDYNHONHICOZ.COM

của "những quy tắc ngâm" về trang phục, bai

lại vấn đề ? Phép lập luận này thường đặt ở vị

„_b Sau khi đã nêu một số biểu hi

~— Hai luận điểm chính : "Än cho mình, mặc cho người! phục xứng kì đức"

— Tác giả đùng phép lập luận phân tich, tách từng trường hợp đề rút ra hai luận điểm đó

b Tác giả đã dùng lập luận tổng hợp dễ "

thường đặt ở cuối đoạn văn hoặc cuối bài van

Il HUONG DAN THUC HANH

‘Tim hiểu kĩ năng phân tích trong văn bin Ban vé doe sách của Chú Quang Tiềm

1 Tắc giả đã phân ích như thể nào để làm sing lẻ lận điểm "Học vấn không chỉ

là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan trọng của học vẫn"

(Gợi ÿ : Chú ý thứ tự khi phân tích : Học vấn là của nhân loại => Học vấn của Hà

loại đo sách lưu truyền lại — sich là kho tầng quý báu — Nếu chúng ta nếu xoá

làm kẻ lạc hậu.)

Gợiý:

Để làm sáng tỏ luận điểm "Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc

sách vẫn là một con đường quan trong cửa học vấn", tác giả đã phân tích tém quan trọng, ý nghĩa cần thiết của việc đọc sách theo một trình tự hợp lí Trước hết, ông

khẳng định học vấn là của nhân loại Sau đó, rêu tâm quan trọng của sách : Sách đã

ahi chép, cổ đúc và lưu truyền mội trí thức, mọi thành tựu mà loài người tim tồi, tích lug được qua từng thời đại, SácH trở thành kho tầng cuý báu của loài người Trên cơ

sở đó, nêu ý nghĩa của việo đọc sách : Đọc sách là con đường tích luỹ, nông cao vốn

tri thức Đôi với mỗi người, đọc sách chính là sự chuẩn bị để có thể phần đấu lầu dài

trên con đường học vắti, nhằm phát hiện thể giới méj

~— Đo sách nhiều, chất lượng khác nhau nên phải chọn sách tốt mà đọc mới có ích

Do sức người có hạn, đọc tràn lan, không biết chọni sách mà đọc thì lãng

Hoc VÀ THt‘c HANH THRO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ ĂN 9 TẬP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHICOZ.COM

3 Téc gid da phân tích tm quan trọng của cách đọc sách như thể não ?

Gợi ý:

Tác giả đã phân tích tdm quan trọng của cách đọc sách bằng cách : £

„ ~ Phân tích tim quan trọng của việc doc sik ng đọc sách thì không có điểm

xuất phát cao ; đọc sách là con đường ngắn nhất đ thức)

~ Phân tích các li do phải chợn sách để đọc (không chọn lọc sách thì đồi người

ngắn ngủi không đọc xuế, đọc không có hiệu qua)

— Phân tích về phương pháp đọc sách (đọc í: ma kĩ quan trọng hơn đọc nhiều mà

đọc qua loa, nhiều mà rỗng)

'Ở mỗi nội dung, tác giả có sử dụng các phép lập luận giải thích hoặc chứng minh:

hoặc có so sánh, đôi chiêu để làm rõ nội dung, ý nghĩa của vấn đề: Từ đó, giúp người

dọc hiểu rằng : cần phải có cách đọc sách đúng đân để mang lại ith loi cho ban than

mình

4 Qua đó, em hid

Gợi ý:

Phượng pháp phân tích có vai tr rất quan trong trong lập luận, vì có qua sự phân

tích lợi — hại, đúng — sai thì các kết luận rút ra mới có sức thuyết phục

phân tích có vai trò như thế nào trong lập luận ?

LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TONG HOP

1 KIÊN THỨC VÀ KĨ NĂNG CĂN ĐẠT

— Sử dựng phép lập luận phân tích và tổng hợp thuần thục hơn khi doc — hiéu va

tạo lập văn bản nghị luận”

I HUONG DAN HOC BAI

lặc điểm, tác dụng củẽ việc sử dụng phép phân tích và tỐng hợp

Phan tích ie phép lập luận trình bày từng bộ phân, phương

im chỉ ra nội dung của sự vật, hiện tượng

~ Tổng hợp là phép lập luận rút ra cái chung từ những điều đã phân tích

2 Hãy nêu công dụng của hai phép lập luận phân tích và tổng hợp trong các văn

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

Gợiý:

Lâm rõ ý nghĩa của sự vật, biện tượng,

TH HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH

1 Đọc các đoạn văn (Ngữ vain 9, tập hai, wr 11) va cho biết tác giả đã vận dung

phép lập luận nào và vận dụng như thế nào

— Chỉ ra từng cái hay hợp thành cái hay của cả bài thơ ; „`

— Cái hay ở các điệu xanh

= Ö các vần thơ

b Tác giả dã vận dụng phép lập luận phân tiêh, Trình tự phân tích của các đoạn văn như sau:

—Néu các quan niệm mẫu chốt của sự thành đạt (AZẩu chốt của can người)

~ Phân ích từng quan niệm đúng sai thể hào vã kết ại ở việc phân tích bản thân

chủ quan của mỗi người,

2, Hiện nay cé một số một học sinh (HS) học qua loa, đối phó, không học thật sự

Em hãy phân tích bản chất của lỗi học đối phó để cêu iên những tác hại của nó

Gợi ý:

— Nêu nhận xét khái quá; Hiện nay có một số học sinh học qua lo, đối phó,

không học thật sự

— Phân tíc

+ Hoc đối phó là học mã không lấy việc học làm mục đích xem học là việc phụ

hó là học bị động, không chú động, cốt đối phó với những yêu câu

của thầy (cô} giáo, của thí cử

+ De học bị động nên không thấy hứng thú, từ đó chán học, hiệu quá thấp

-+ Học đối phổ là học hình thức, không đĩ sâu vào thực chất kiến thức của bài học

+ Hoe đối phố thì đủ có bằng cấp nhưng đâu óc thì rỗng tuếch

3 Dựa vào văn bản Bản về đọc sách của Chu Quang Tiêm, em hãy phân tích các

lí ảo khiến mọi người phải đọc sách

Goss

`Nêu nhận xét khái quát : Mọi người phải đọ sách và phân tích :

ˆÄ Sách là kho tầng quý báu của loài người Sách đã ghỉ chép, cô đúc và lưu truyền

- mọi trì thức, mọi thành tựu mà loài người im ti, tích luỹ được qua từng thời đại

Hoc VÀ THY‘c HANH THRO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ ĂN 9 TẬP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHICOZ.COM

+ Muễn tiến bộ, phác triển thì hãi đọc sách để tiếp thu tri thức, kinh nghiệm,

+ Đọc sách không cần nhiều mà cần đọc kĩ, hiểu sấu, đọc quyền nào nắm chắc

quyển đó, như thể mới có Ích

+ Bên:cạnh đọc sách chuyển sâu phục vụ ngành nghề, còn phải đọc rộng Kiến

thức rộng giúp hiểu các vấn đề tốt hơn

.4 Hãy viết đoạn văn tông hợp những điều đã phân tích trong bài tập số (3)

Goi

Ví dụ 1 : Tóm lại, đọc sách là một con đường quan trọng để tích luỹ, Râng cao

học vấn Hãy chọn cho mình những quyển sách có giá trị nhất để làm giàu tri thức,

tâm hỗn, đề có cuộc sống tốt đẹp hơn

Ví dụ 2 : Sách tốt là người thầy, người bạn của chúng ta Hay dec sách để làm

giàu tí thức, làm dẹp âm hôn và góp phn dựng xây cuộc sống:

BÀI 19

TIENG NOI CUA VAN NGHE

Nguyén Dinh Thi

1 KIÊN THUC VA KI NANG CAN DAT >

— Nội dung và sức mạnk: của văn nghệ trong cuộc sống của con người

~ Nghệ thuật lập luận của nhà văn Nguyễn Binh Thi trong văn bản

2 Kĩ năng ‘

— Đục ~ hiểu một văn bản nghị luận

~ Rèn luyện thêm cách viết tnột van ban ng}

— Thể hiện những suy nghĩ, tình cảm về

1H HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

1 Tóm tắt hệ thống luận điểm và nhận xét về bố cục của bải nghị luận

Golf:

— T'óm tắt hệ thống luận điểm : gồm 3 luận điểm chính

i + Nội dùng phản ánh, thé hign cua van ngt

| # Vai trd to 16n cia van nghệ trong cuộc sống con người,

+ Sức tác động kì điệu của văn nghệ uộc sống của con người

— Nhật xét : Bồ cục bài viết liên kết chặt chẽ, mạch lạc, Các luận điểm vừa có sự

thícÉ cho nhau, vừa tiếp nối phát triển tự nhiên theo hướng từng bước phân tích

âu hơn; xoáy vào sức mạnh đặc trưng sia văn nghệ

10

+.MNGEAINVixsae

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THC, KI NING NGCVAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

~ Tác phẩm văn nghệ là một thông điệp nghệ thuật chứa trong 46 tân tự tình cam

và khát vọng của nhà văn, truyền đến cho người đọc "cách a

= Van nghệ không những giúp ta hiểu được thể giới xung quanh mã hiểu cả chính bản thân mình, làm cho đời sông tâm hẳn con người thêm phong phú

3 Tại sao con người cần tiếng nói của văn nghệ ?

Gợi ý

— Văn nghệ giúp cho đời sống tâm hồn phong phú git

giới xung quanh và nhận biết chỉnh bản thân minh

~ Khi con người bị ngăn cách với cuộc sống, văn nghệ là sọi dây hối họ với thể giới bên ngoài, giúp đem lại ảnh sáng, sự sống cho những cuộc đời tắm tối

~— Văn nghệ giúp con người biết vượt qua mọi khó khăn, thử #hách đề gi

“đời cứ tươi”

4, Tiếng nói của văn ng㇠đến với người đọc bảng cách nào mà có khả năng kỉ

diệu dén vay?

Got:

Tiếng nói của văn nghệ dến với ñgười đọc bằng con dường của tình cảm nền nó

có sức mạnh kì diệu Nghệ thuật làiếng nói của tình cảm Tác phẩm nghệ thuật chứa dung tình yêu ghét, niềm vui buổi của con người chúng ta trong đồi sống sinh động thường ngày, Từ tưởng nghệ thuật không khô khan, trầu tượng mã lắng sầu, thắm sâu vào cảm xúc Từ đó, tác phẩm nghệ thuật lay động cảm xúc, đi vào nhân thức, tâm

hiển chúng ta qua con đường tỉnh cảm

5 Nêu vài nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của Nguyễn Đình Thi cua bài

tiểu luận này (cách bế cục, dẫn đất vấn đề, cách nêu và chứng mình các luận đi

kết hợp giữa nhận định, lí lẽ với dẫn chứng thực tế )

Goi fe

— Bồ cục chặt chẽ, hợp lí, cách dẫn đất tự nhiên

= Cách viết nghị luận giàu bình ảnh, lập luận lồgíc, có nỈ dẫn chứng về thơ

văn, về đời sống thực tế.để khẳng định một cách thuyết phục các ý kiến, nhận định tăng sức thuyết phục và tính hắp dẫn của văn bản

_~ Giọng vân dạt đào cảm húng say mê, cảm xúc chân thành, tình yêu và sự trần trạng đ tình thần, những tác động tích cực về mật tâm hồn của văn nghệ (văn chương) ; giúp người đọc hiểu đúng và tin vào sức mạnh kì diệu của vân

Hoc Va THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM

III HUONG DAN THU'C HANH

"Nêu một tác phẩm văn nghệ mê em yêu thích và phân tích ý nghĩa, ác động của

tác phẩm ấy đối với mình

Gợi ý:

HS có thể chọn bài thơ Bép hira của Bằng Việt (hoặc một tác phẩm tuỳ thích),

phân tích ý nghĩa, tác động của tác phẩm đối với bản thân

~ Lí do yêu thích : Hình ảnh người bà và hình ảnh bếp lửa gọi lại những kì niệm

yêu thương về người bà yêu qaý của em, (hoặc có một lí do đặc biệt nào khác)

— Phan tich

~ Bài thơ thể hiện rất hay, rất sâu sắc cảm động tình cảm bà cháu làm động đến

những điều thiêng liêng trong đời sống tình cảm của những người cùng chưng huyết

+ Bài thơ làm ta biết yêu hơn, biết nâng niu, gìn giữ những tình cảm gần gũi, bình

dị mà đẹp để, thiêng liêng trong cuộc sống

~ Bai tho còn giúp ta nhận ra sức mạnh kì diệu củá rhững giá tị cội nguồn mà

tt cứ ai cũng có trong đời Chính sức mạnh ấy đã nâng đỡ ta trên suốt hành trình dài

Tông của cuộc sống,

— Đặc điểm của thành phần tình thái và cảm than,

Công dụng của các thành phẫn trên

2 Kĩ năng

iếtthành phân tình thái và cảm thần trong câu

— Đặt câu có thành phần tỉnh thái, thành phần cảm thán

il, HUONG DAN HOC BAI

1 Đọc các câu (Agữ vin 9, tap hui, ir i8) trích từ truyện ngẫn Chiếc lược ngà

cúa Nguyễn Quang Sáng và trả lời cầu hỏi

1.1 Các từ ngữ ìn đậm trong những câu trên thể biện nhận định của người nói đ

với sự việc nêu ởirong câu như thể nào ?

Gợij:

HS phần tích nghĩa tinh thái trong câu (a) va (b)

~ Thể hiện thái độ tin cậy cao : chắc

— Thể hiện thái độ tin cậy chưa cao: có để

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

chúng có khác di

Gợiÿ:

HS doe néi dung Ghi nhớ dễ hiểu đúng chức năng của thành phần từ ngữ trong câu

'Nếu không có cáe từ ngữ in đậm ấy thì ý nghĩa cơ bán cửa câu không thay đôi vì

các từ ngữ in đậm chỉ th hiện nhận định của người nới đổi với sự Xiệc trong câu, không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu A

2, Doc cdc edu (ir 18), chú ý các từ ngữ in đậm và trả lời câu hỏi :

21 Các từ ngữ in đâm trong những câu trên có chỉ sự vật hay s việc gì không 7

Gợiý:

Các từ ngữ Ìn đậm không chỉ các sự vật hay sự việc, hing chỉ thể hiện cảm xúc của người nồi trong câu

2.2 Nhờ những từ ngữ nảo trong cầu mà chứng ta hiểu được tại sao người nói

TL HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH

1 Tìm các thành phản nh đất 'cảm thần trong những câu (Ngữ văn-9, tập hai, tr 19)

Gợiý:

HS xác định đúng các thành phẫn biệt lập trong các câu (a b d.)

—a, c, đ — Thành phan tinh thai : có lẽ, hừnh nhức chả nhề

2, Hãy xếp những từ ngữ sau Ly theo trình tự tăng dần độ tin cậy (hay độ chắc

lồ, dường như, chắc chắn, có 12, chic hin, hình như, có về như

(Chú ý, những từ ngữ thể hiện cùng một mc độ tin cậy thì xếp ngang hang

nhau.) ,<-`

Goi gf?

đường như, hình nh, có về như, có lã, chắc là, chắc hẳn, chắc chắn

“3 Hãy cho biết, trong số những từ có thẻ thay thể cho nhau trong câu sau đây,

¡từ nào người nói phải chịu trách nhiệm cao nhất về độ tìn cậy của sự việc do minh

chói ra, với từ nào trách nhiệm đó thấp nhất Tại sao tác giá Chiếc lược ngà (Nguyễn

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOZ.COM

—_ [ anh nghĩ răng, con anh sẽ

Ị hide

i Vải lòng mong nhớ củ2 (2) hình như chạy xã vào lông anh, sẽ |

Gợi ý

'Từ chắc chắn có độ tin cậy cao nhất Từ hình như có độ tìn cậy thấp nhất ‹

Tác giả Nguyễn Quang Sáng chọn từ chide li vì chắc biểu thị được thái độ, lông

khát khao của nhân vật đối với sự việc sẽ xảy ra Từ chắc biểu thị được niễm tin của

nhân vật nhưng mức độ chưa thực sự chắc chỉ

4 Viết một đoạn văn ngắn nói về cảm xúc của em khi được thưởng thức một tác

phẩm văn nghệ (truyện, thơ, phim ảnh, tượng, ), trong đoạn văn đó có chứa thành

shẳn tỉnh thái hoặc cảm thán

Geiss

US tu viết doạn văn của riêng mình Có thể tham khảo cách viết sau :

0, trước mắt tôi là hai bite tượng bằng cát về hại nhạc sĩ Việt Nam nỗi tiếng

Nhạc sĩ Văn Cao và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, Nêu bạn không tên mắt thưởng thức, có

tê bạn sẽ khó tin rằng hai bức tượng cát lại có được những đường nét sống động đến

nine thế, từ đầu tóe, khoê mắt, đến những nếp nhân Irên vàng trân, các góc cạnh trên

khuôn mặt đều toát rư cái thần thái tình anh của những người nghệ sĩ mà tên ruồi

của họ sống mỗi trong lòng nhiễu thế hệ Ất hẳn nghệ nhân đắp tượng cát Lê Văn

Thọ đã tục nên hai bức trọng này (và nhiêu bức tượng khác nãa), không chỉ bằng tài

năng tuyệt vời mà bằng cả tắm lỏng, tình Liêu, sự trân trong đối với những nghệ sĩ tài

canh của dân tộc Bạn cứ xem qua một ln, chắc chẵn ban cũng cùng chung những

su) nghĩ như tôi,

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

a Trong văn bản trên, tác gid ban luận về hiện tượng gì trong đời sống ? Bản chất

của hiện tượng đó la gi?

Goi fz

Bàn luận về bệnh lề mẻ trong ng Bản chất của hiện tượng đó là thói quen kém

văn hoá của những người không có lỏng tự trọng và không biết tôn trọng người khác

b Những nguyên nhân nào teo nên hiện tượng đỏ ?

— Không có lòng tự trọng và không biết tôn trọng người khi

~— Ích ki, vô trách nhiệm với công việc chưng

Gợi: Ñ

„ e Bệnh lề mẻ có những tác hại gì ? Tác giả phân tịch những tác hại của bệnh lề

mề như thế nào ? Bài viết đánh giá hiện tượng đó ra sao ?

Gợiỹ

~ Tác hại;

+ Gây hại cho tập thể, không bản bạc được cống việc một cách có đầu có đuôi

> Lâm mắt thời gian của người khác, gây hại cho những người

++ Tạo ra một thỏi quen kém văn hoá

~ Tác giả phân tích những tác hại của bệnh lề mề một cách thấu đáo, vừa chỉ ra

nguyên nhân vừa bày tỏ thái độ phé phán cửa người viết

— Mỡ đầu (đoạn 1) : Nêu khái quát về sự việc, hiện tượng cần đề Bệnh lề mẻ

là một hiện tượng khá phổ biến trong đời sống, xuất hiện ở các đơn vị hành chính và

là một bệnh khỏ chữa

— Triển khai luận điểm (3 đoạn tiếp theo) :

+ Dẫn ra biểu hiện của bệnh lẻ mề gắn với thỏi

thiết thân, riêng tư

Phan tích nguyên nhân dẫn đến bệnh lề mề

ích kỉ, chỉ biết đến quyền lợi

15

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

— Két thi (doan cén lại) : Nêu quar: điểm rõ rằng của người viết Đưa ra lời kêu

gọi với ý thức chắn chỉnh những biểu hiện của một hành vỉ thiểu văn hoá

Bởi vì cuộc sống văn minh hiện đại đòi hỏi mọi người phải tôn trọng và hợp tác"

lẫn nhau Làm việc đúng giờ là tác phong của người có văn hoá

1H HUONG DAN THUC HANH 3

1 Thảo luận : Hãy nêu các sự việc, hiện tượng tốt đáng biểu dương của các bạn,

trong nhà trường, ngoài xã hội Trao đổi xem sự việc, hiện tượng nào đáng để viết

một bai nghị luận xã hội và sự việc, hiên tượng nào thì không cần

Các sự việc, hiện tượng tốt, đáng biểu đương : những tắm gương học tốt, học sinh

nghèo vượt khó, tỉnh thần tự học, tinh than tương trợ lẫn nhạu, sự dũng cảm, lòng

trung thực lòng tự trọng,

2 Một cuộc điều tra 2000 thanh niên nam ở Hà Nội đãm 1981 cho thấy : từ l1

đến 15 tuổi, 25% các em đã hút thuốc lá ; từ 16 đến 20 : 52% ¡ trên 20 tuôi : 80%

lệ này ngàng với các nước châu Âu Trong số các em-hútthuốc lá, có đến 80% lâ:

có triệu chứng như ho hen, khạc đồm, đau ngực, côn trong số những em không hút

chỉ cỏ không đến 1% có triệu chứng ấy (theo Nguyễn Khắc Viện) Hãy cho biết đây

có phải là hiện tượng đáng viết một bải nghị luận không Vì sao ?

Gợi7:

Việc thanh thiếu niền bút thuốc lá là một hiện :ượng xã hội đáng viết một bài

nghi luận Bởi lẽ, đây là một van đề gây hậu quả lớn đến bản thân người hút thuốc và

xã hội, chúng ta cần phải lên án Trong bai viết, người viết cần bảy tỏ rõ ràng quan

idm, thai độ của mình trước hiện tượng xấu này,

— Đối tượng của kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

~ Yêu cầu cụ thể khi làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

— Quan sit các hiện tượng của đồi sông

— Lam bai nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Il HUGNG DAN HOC BAT

1 Đọc 4 đề văn (Ngữ văn 9, tập hai, t 22) và trả lời

điểm gì giống nhau ?

Gợi ý : HS nắm được đối tượng và kiểu bài, từ đó xác định

—Cả 4 đề đều thuộc đạng đề nghị luận về một sự việc, hiện tường đời sống

— Cả 4 đề đều nêu sự việc, hiện tượng cẳn nghị luện é

hỏi : Các đẻ bái trên có

~ Cả 4 đề đều yêu cầu “nêu suy nghĩ của mình” hoặc "nêu nhận xét, suy nghĩ củ

em” hoặc “nêu ý kiến của ei

3, Mỗi em tự nghĩ một đề bài tương tự z

Gợij:

HS có thể nghĩ ra một để bãi thuộc các vẫn đề saũ:

~ An toàn giao thông 4

lội trường

— Các tệ nạn xã hội

Một ví dụ tham khảo : Hiện nay tình trạng xả rác bừa bãi trên đường phố, trong

lớp học, các công trình công cộng, đã trở thành hành vì khó sửá đối trong môi bố hôn thanh niên, học sinh Tà hoe sink eh hy nêu suy ngĩ ca mình về hiện tượng

a Để thuộc loại nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

9 Đề nêu.hiện tượng người tốt, việc tốt, cụ ai

Neghila ham hoc, chim làm, có đầu óc săng tạo và biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế cuộc sông một cách hiệu quả

e„ ĐỀ yêu cầu "nêu suy nghĩ của mình về bi

3.3 Tìm ý

a- Những việc làm của Nghĩa nói lên điều gì ?

& by Vi sao Thành đoàn Thành phô Hồ Chí Minh phát động phong trảo học tập bạn

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOZ.COM

Goi fs

4, Những việc làm của Nghĩa cho ta thấy nếu có ý thức sống có ich thi mỗi

guời có thể hãy bắt đầu cuộc sống của mình từ những việc làm bình thường,

nhung có hiệu qua

b Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh phát độn, \g phong trào học tập bạn Nghĩa

¡a Nghĩa lầ một tắm gương tốt với những việc làm giàn đị mà bắt kì ai cũng có

thể làm được như thế Cụ thể

~ Nghia lé người con biết thương mẹ, giúp đỡ mẹ trong công việc đồng ang

— Nghĩa là một học sinh biết kết hợp học với hành

~ Nghĩa là học sinh eó đầu óc sáng tạo như làm cái tời cho me kếo nước đỡ mệt

~ Hẹc tập Nghĩa là noi theo một tắm gương có hiểu với cha tệ, có ý thức học tập

kết hợp với thực hành có đầu óc sáng tạo ; đó là những việc lâm abỏ nhưng có ý:

nghĩa lớn Ps

© Nếu mọi học sinh đều làm được như bạn Nghĩa rhì đội sống sẽ vô cùng tốt đẹp

bói sẽ không còn học sinh lười biếng, hư hỏng hoặc thậm chí là phạm tội

3:3 Lập dàn ý : (Tham khảo dàn ý ở Ngữ văn 9, tap bai, tr 24)

Lap dân bài cho Đề 4 (Ngữ băn 9, tap hai, tt 22),

Got

Mỡ bài

~ Giới thiệu về Nguyễn Hiền

— Nêu sơ lược ý nghĩa về tắm gương Nguyễn †

2 Nêu suy nghĩ của bần thân :

~ Tấm gương sáng về tỉnh than, thái độ học tập và nhân cách cao đẹp

Hoc Va THY‘c HANH THEO CHUAN RIEN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHICOZ.COM

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG (Phần Tập làm văn)

1 KIÊN THỨC VÀ KI NANG CAN DAT

1 Kiến thức

—Cách vận dụng kiến thức về kiéu bài nghị luận về sự việc hiện tượng của đời sống,

~ Những sự việc, hiện tượng có ý nghĩa ở địa phương,

3 Kinăng

~ Thu thập thông tin về những van đề nỗi bật, đáng quan tâm của địa phương

—Suy nghĩ, đánh giá về một hiện tượng, một sự việc thực tế ở địa phương:

~ Lâm một bài văn trình bày một vần đề mang tíck xã hội nào đó với suy nghĩ,

kiến nghị của riêng mình

11, HUONG DAN HỌC BÀI

Củng cố iết thức

1, Những yêu cầu của bài nghị luận về sự việc: điện tượng đời sống

ôi dung của chương trình : Tin hi hiện tượng có ý nghĩa đáng chú ý

2, Nắm được nhiệm vụ, yêu cầu

địa phương để thấy được những sự việ

II HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH

1, Xác định những vấn để có thể viết ở địa phương :

a Vấn đề môi trường ì

— Hậu quả cửa việc phá rừng với bao thiên tai

lệc ô nhiễm môi trưởng sống

~ Hậu quả của việc chặt phá cây xanh với

b, Vấn đề quyền trẻ em

— Sự quan tâm của chíãh quyền địa phương : xây đựng và sửa chữa trường học

khu vui chơi giải trí giúp đỡ những trẻ em có hoàn cảnh khó khăn,

~— Sự quan tâm của nhà trường : xây dựng khung cảnh sư phạm tổ chức hoạt động ngoại khoá

e, Vấn đề xã hội >

quan tấm, giúp đỡ với các sia đình thương bình, liệt si ba mẹ Việt Nam anh

hủng ; những gia đình có hoàn nh khó khăn (bị thiền tai, bệnh hiểm nghèo )

— Những tắm gương sáng về lòng nhân ái, đức hi sirh

2 Xác định cách viết:

a, Yêu cầu về nội dung :

Sự việc, hiện tượng được đề cập phải mang tinh pl

`+ Trung thực khí phản ảnh

— Đâm bảo tính khách quan khi phân tích, nhận xét, đánh gia

n trong xã hội

Hoc Va THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

b Yêu câu về hình thức -

~ Đảm bảo bố cục ba phần

— Có luận điểm rõ ràng, đúng đản ; luận c# xác đáng, tiêu biểu ; lập luận chặt cÈê,

giàu sức thuyết phục

1V TƯ LIỆU THAM KHẢO

KHIEM THI MA HOC GIO! TAI MOT TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở MỸ

Ngày ấy, Nguyễn Tai Thanh Mai chao đời tại thôn Vân Gia, xã Trứng Hưng, thị

x4 Son Tay, tinh Hà Tây (nay là TP Hà Nội) Bố mẹ đều lam ruộng, sinh được bồn

anh em, Mai là thứ tư Đó là lần sình đôi cl i Nhat va Mai

Một năm tôi qua, hai cị em Mai óm la lắt do mẹ thiếu sữa, cá hai đều suy định

dưỡng nặng phải truyền đạm, rồi Nhật không đù sức nên đã thất Do nhà nghèo lại

đông con, bố mẹ mãi vật lộn để mưu sinh và Mai cũng còn,quá nhỏ chưa đủ biết mình

đau ở dâu và thiếu hụt cái gì Chỉ tới khi bệnh đã nặng, bố mẹ đưa Mai đến bệnh viện

thì mới phát Mai bị khô giác mạc đã năm tháng, Thể là tuổi thơ của Mai phải

chung sông với bóng tối và cái thiếu hụt cũng dần trở nền quen thuộc,

Khi dẽ hơn mười tuổi, Mai cỏ nghe người ta nỗi đến việc học chữ nỗi và trong

em bỗng chây bóng một ước mơ được di hoc đẻ một ngày nào đó sẽ trở thành cô giáo

Dù chẳng biết con mình có học được không, nhưng vì thương con nên bố mẹ Mai đã

quyết định đưa Mai tới trường Nguyễn Đình Chiêu (Hà Nội) xin học Những ngày

đầu vai lắm Niềm vui lớn nhất là Mai thấy mình không côn cảm giác sắng thừa

Nhưng niềm vui ấy rồi cũng qua mau bởi eon đường học hành trước mắt Mai không,

hẻ nhẹ nhàng, đơn giản chút nào Nó là một núi khó khăn, thử thách mẻ những người

bình thường khó lòng hình dung nỗi Nếu như ở nhà có cha mẹ, các anh và bà con họ

hàng giúp đỡ thì ở đây, Mai phải bắt đầu cuộc sống tự lập của mình, Có lần xác một

thùng nước lên đến tầng hai thị nước trào ra chỉ còn một nửa Bao nhiều khó khăn

trong sinh hoạt hằng ngày đã dẫn vặt Mai dai đẳng, đến nỗi có lúc Mai cảm thấy sao

mà mình lạc lõng, cô đơn đến thế ?! Nhưng rồi, vì thương cha mẹ, thương cái gia đình

nghèo khó của mình nên Mai đã cắn răng vượt qua tất cả

“Thể là Mai lao vào học tập với ý nghĩ chỉ có học tập tốt mới mong báo đáp được

cha me và những người tốt đã cưu mang giúp đỡ mình Mai học lớp 1, lớp dự bị ban

đắc làm quen với chữ nỗi Rồi theo thời gian, Mai kiên tì học hết lớp 7 và ờ lớp não

Mãi cũng được xếp Vào loại học giỏi

Sau ba tháng hề của năm lớp 4, Mai đã tự học thêm tiếng Anh Mai thổ lộ với cô

Khanh (cô giáo chủ nhiệm lớp) ước mơ của mình lä muốn trở thành một cô giáo day

tiếng Anh Đồng cảm sâu sắc với ước mơ chân thành của Mai, cô Khanh đã gặp cô

1 ozn (giáo viên tiếng Anh) tâm sự về guyện vọng của Mai và xin cho Mai được học

giờ tiếng ‘Anh, Cé Loan rất ngạc nhiên vả cảm động vì có một học sinh khiếm thị lại

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN RIEN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẠP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHICOZ.COM

yêu thích môn học của mình nên cô đồng ý ngay Đến lớp 7, không có sách Anh văn

chữ nỗi, cô Loan đã cử mắy bạn học giỏi đọc bài cho Mai nghe - hiểu, Vốn là người

có trí nhớ và năng khiếu sinh ngữ tốt nên Mai học ngoại ngữ rất có hiệu quả đến nỗi

cô Loan phải thot lên : “Mai như một cái may ghi âm, nhớ và đọc mẫu câu đất chuẩn

có lẽ còn hơn cả các em mắt sáng !” Mai nghe băng, khi thay những moấu câu phát

âm mà chưa được học, Mai lién ghi nhớ dễ hỏi cô Mai học nhanh diễn mức chương

trình lớp 7 không đáp ứng được tí tọc của em Mai phải thường Xuyên đến gặp

cô Loan để hỏi thêm, đến nỗi em thuộc cả thời khoá biểu của cô Xhông thể sử dụng,

từ điễn và sách tham khảo như các bạn, Mai học bằng ý chí, bằng trí nhớ bâm sinh

bằng việc chăm chỉ nghe các buổi dạy tiếng Ảnh trên sóng phat thanh của Đải Tiếng

néi Việt Nam, Nếu có từ mới chưa hiểu thì ngay hôm sau, Mai lại tìm cô Loan để

hỏi Trước sự nỗ lực vượt bậc của Mai, cô Loan đẽ tình nguyện kèm cặp thêm cho

Mai một cách nhiệt tỉnh, võ tư và hiệu quả : #

Tình cờ biết có cuộc thi Ô-1im-píc tiếng Anh ở Cung Thiếu nhỉ, cô Loan nghĩ ngay đến Mai Nhà trường đồng ý để cô Loan đưa Mai đi thả Mặc dù chưa có từ điện chữ nết nhưng Mai vẫn giảnh giải nhất quận Hai Ba Trung về bài nói và được cử đi thị cấp thành phổ Tại thành phố, một vị giám khảo đọc bài cho Mai chép bằng chữ

nổi Bà John Woodward thude t8 chức phi chính phủ Mĩ được mời làm thành viên

ban giám khảo Đề tài của Mai là nói về trường Nguyễn Đình Chiểu Phân năng,

khiếu, em hát bài Tối có mới giác mo (I hayé a dream), em còn kế câu chuyện Xám

con lia bing tiếng Anh, Bà John không khỏi ngạc nhiên khi gặp một thí sinh như

Mai Mai đoạt giải nhì về bài viết, giải đặc biệt về nói tiếng Anh hay Sau cuộc thi, bà

‘John nhd cô Loan tạo điều kiện cho Mai lên Cung văn hoá Thiếu nhỉ để học, đồng

thời ba John cồn cho Mai ở cùng với bà để bà và hai người bạn nữa day thêm cho Mai Bà John đã cay Mai sir dung ¢4 vi tinh, Ba bảo : “Không nhìn thấy thì buộc phải

nhớ, học mãi phải được P”

'Năm 1997, Mai được cùng dĩ với bà Jerry Johns (ban bả Johr) sang Mĩ Bà Jerry

đã giới thiệu Mai vào trường Quốc tế (Over ~ brook school for che blind) dành cho

những người mù Tại đây có đầy đủ các thiết bị, phương tiện và đề dùng học :ệp phục

vụ cho người khiếm thị: Sau một năm học ở Mĩ của Mai, bà John cũng hết nhiệm kỉ

công tác ở Việt Nam và về nước Ba điện bói Mai : "Con có thích học ở Mĩ không 7”

Mai bảy tô nguyên vọng của mình là muốn được tiếp tục học hết chương trình Bà John nói rằng; bà thương Mai như con, nhưng bà rất nghèo nên không, thể giúp đỡ về

tải chính cho Mai được, bà hi vọng sẽ có một tổ chức nhân đạo nào đó quan tâm

Mai Năm thứ hai, Mai được chuyển sang học trường đành cho người khiếm thị ở

nhưng do không phải là công đân Mĩ nên Mai chỉ được học một năm

lết năm học, Mai gặp và đề đạt nguyện vọng được tiếp tục theo học tại

ông hiệu trưởng nhà trường — Tiên sĩ /mes Ông hiệu trưởng rất băn

khoăn trước hoàn cánh và nguyện vọng của Mai

Cuối cùng, ông tạm xếp Mai ngồi học ở lớp 12 và mời một nữ phóng viên tới

chụp ảnh, viết bài về trường hợp của Mai dé kêu gọi lòng hảo tâm của mọi người

21

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHFCOZ.COM

“Trong số những người giúp đỡ Mai, đáng kế nhất là bà Susan ở bang Washington

State, Bà đã cho Mai an ở tại nhà bà để tiếp tục học tập Hết lớp 12, Mai thi đỗ đại

học chính quy với mức đĩng học phí là 12.000 L/SD/ năm và phải tự tú các bữa ăn

sáng, trưa

Trong hai năm đại cương, các mơn Tốn, Sử, Triết học, Tâm lí đối với Mai quả là

một thử thách ghế gớm bởi Mai phải học với những người bình thường Nhà trường

ội Mạ chuyển thành chữ nồi cơn tr bài bằng máy Ví tí

Mai được sử dụng máy đọc chữ của nhà trường Cúc thay cơ lẫn đầu gặp Mai đều

tất băn khoăn, nhưng sau một thời gian đều quý và tin tưởng ở sự nỗ lực phí thường

của Mai

Đơng thơi, tình cảm của các thấy cơ và bạn bè dành chơ Mai cũng khiến em vơ

cũng cảm động và tự nhủ cảng phải cổ gắng hơn nữa Vì Khơng muốn làm phiễn nhà

trường nhiều nên sang năm thứ hai Mai đã chủ động để nghị nhà trường khơng phải

thuê người đọc bài và kim tra bằng các hình thức kiểm tre miệng, vì tính Năm ấy, bà

John cũng đã hơn 70 tuổi Vốn là người am hiểu về Việt Nam, thuộc nết ăn, nết ở của

Mai và thương Mai nhự con nên bã John đã làm hết sire minh dé giúp đố Mai Cùng với

bả John, rất nhiễu người Mĩ khác đã dành cho Mai nhõng tịch cảm và sự giúp đỡ quý

báu Nhờ những tấm lang như vậy, cơng với ý chí quyết tâm cao của bản thân, sau hai

năm đại cường, Mai và một sinh viên người Mĩ duy nhất ở trường đã được nhận giấy

hen xual sic và một bằng khen năm 2003 cùng với ;hột số tặng phẩm

Học hế: hai năm đại cương, Mai vào trường đại học tư Pacifie Luthersl

University do con trai bả Susam giúp đỡ Đây là trừờng quy tụ tồn học sinh giỏi

bà Susan đã động viên Mai : "Chảu đừng lĩ, chảu đã vượt qua hai năm đại cương

xuất sắc, bây giờ hục chuyên ngành Văn thì ]o gì khơng bằng các bạn 2" Ba con ni

cháu ở nội trú, nghỉ hè cứ về Việt Nam, mọi chỉ phí cháu khơng phải lo

Giờ đây , Nguyễn Thị Thanh Mai đang nghỉ hè tại quê nhà Mai nĩi

được một việc làm tại Việc Nam thì em SẼ trở về phục vụ quê hương, Nếu Bee em

tiếp tục học cao học” ĩ

những người khiểm thị khơng ?” + Mai cười : "Nếu vậy thì cơn gì bằng re

(Báo Khuyến học và Dân trí, số 30 22 ~ 7 — 2004)

Hoc VA THIC HÀNH THEO CHUAN RIEN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN ® TẬP 2ˆ WNMWDAYKEMODYNHONIDCOZCOM

|

| 2 Kĩ năng

— Đọc ~ hiểu một văn bản rghị luận về một vấn dé xã hội

— Trình bày những suy nghĩ, nhận xét, dánh giá về một vấn đề xã hội — ““

— Rên luyện thêm cách viết đoạn văn, bài văn nghị luận về một vấn dé xã hội

IL HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

1 Tác giả viết bài này trong thời điểm nào của lịch sử ? Bài viết đã nêu vấn dễ gi?

sự và ý nghĩa lâu đài của vấn đề Ấy

ết bài này vào đầu năm 2001, khi đất nước ta cũng toàn thể giớ: bước

vào năm đầu tiên của thế ki mới Riêng đối với dân tộc ta, thời điểm này có ý nghĩa

võ cùng quan trong : Công cuộc đội mới bắt đầu từ cuối thể kỉ XX đã đạt điợc những thành quả bước câu và chúng ta tiến sang thể kỉ mới với mục tiêu phần đấu rất cao

| thoi sur edt kip thei, ding thei cũng có ý nghĩa ‘iu il i rong cả quá trình phát t

¡_ lên của đất nước

~ Bài viết nêu lên vấn dễ, đặt ra yêu cầu to lớn và cấp bách : Chudn bj harh trang bước vào thể ki mới, thể hệ trẻ Việt Nam cần nhì rõ điểm mạnh và điểm yếu của con

người Việt Nam, khắc phục điểm yến, phát huy điểm mạnh, rèn cho mình những đức

tính và thi quen

2 Đọc lại cả bài và lập dân ý theo, tinh tự lập luận của tắc giả

Goi}:

Livin di chính : Lớp trẻ Việt Nam edn nin’ điểm mạnh và điểm yêu của

con người Việt Nam, rèn cho mình những đức tính và thói quen tốt khi chuẩn bị bước

vào nên kinh tế trì thức

Đặt vấn đề : Chuẩn bị hành trang vào thể kỉ mới, quan trọng nhất là sự chuẩn bị

bản thân con người

+ Con người luôn luôn là động lục phát triển của lịch sử

+ Trong thời kì phát triển nền kinh tế trí thức, vai trò con người cảng nỗi trội

Giải quá vấn gab

cảnh "hế giới và những mục tiều, nhiệm vụ nặng nề của đất nước

+ Thế giới đang phát triển với những tiến bộ về khoa học công nghệ sự giao

thoa, hội nhập ngày càng sâu rộng giữa các nền kinh tế

+ Nước ta cùng một lúc phải giải quyết ba nhiệm vụ : thoát khói đói nghèo lạc

hậu của kinh tế nông nghiệp, đầy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước tiếp

cận kị thời với nền kinh tế tri thức

= Khi bước vào thể ki mới, n kinh tế trí thức, thể hệ trẻ cần nhận ra những,

„ điểm mạnh va điểm yếu của con người Việt Nam,

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

+ Thơng mình, nhạy bén với cái mới nhưng cĩ những lễ hồng kiến thức cơ bản,

yếu về thực hành, thiếu sáng tạo

+ Can ed, sáng tạo nhưng thiếu tỉ mi, loay hoay cải

trọng quy trình cơng nghệ

+ Cĩ truyền thơng đồn kết, dùm bọc nhưng lại hay dé ki

+ Thích ứng nhanh nhưng lại cĩ thái độ kì thị với kinh doanh khơng coÍ trọng,

chữ tín

Kết thúc vấn đề : Bước vào thế kì mới, cần phát huy điểm mạnh, khắc phực điểm

,„ rèn thĩi quen tốt ngay từ những việc nhỏ

c3 Trong bài này, tác giả cho rằng : "cĩ lẽ sự chuẩn bị bản thân cọn người là quan

trọng nhất" Điều đồ rất đúng Vì :

~ Từ trước tối nay, con người luơn là động lực phát triển của lịch sử ;

lên kinh tế trí thức phát triển mạnh mẽ thì vai trị cọn người cảng quan trọng ;

~ Vì vậy, phải phát huy điểm mạnh của mình, nhất là thế hệ trẻ, cằn rèn thỏi quen tốt

ngay từ những việc nhỏ để đưa đất nước mình "sánh vaj'cùng các cường quốc năm

châu"

4 Tác giả đã nêu ra vả phản tích những điêm mạnh, điểm yếu nào trong tính

cách, thĩi quen của người Việt Nam :s ? Những điểm mạnh, điểm yếu ấy cĩ quan hệ

như thế nào với nhiệm vụ đưa đất nước đi lên cồng nghiệp hố, hiện đại hố trong

thơi đại ngày nay ? 3

Gợi ý “`

ác giả khơng chỉa thành hai ý điêmi mạnh - điểm yêu rõ rệt, mà cách lập luận

là nêu từng điểm mạnh và đi tiền với nĩ là điểm yêu trong tinh cách, thơi quen của

người Việt Nam Cách nhìn nhự vậy lã thấu đáo và hợp lí, khơng tĩnh tại : trong cái

mạnh lại cĩ thế chúa đựng cái yếu (nếu xem xét từ một yêu cầu nào đĩ) Điều đáng

chú ý nữa trong cách lập luận của tắc giả là điểm mạnh điểm yêu luơn được đối chiếu

với yêu cầu xây dựng và phái đất nước hiện nay, chứ khơng phải chỉ nhìn trong

lịch sử

~ Những điểm mạnh, điệm yếu đĩ là :

+ Thơng minh, nhạy bén với cái mới nhưng thiểu ki

thục hành

+ Cẩn cù, sáng tạo nhưng thiếu đức tỉnh tì mì, khơng cọ trọng nghiêm ngặt quy — ¡

+ Cĩ tỉnh thần đồn kết, đùm bọc, nhất là trong chiến đấu chống ngoại xâm,

nhưng lại thường đồ ki nhau trong làm ấn và trong cuộc sống thưởng ngày

+ Bản tính thích ứrg nhanh, nhưng lại cĩ nhiều hạn chế trong thĩi quen và nếp — ¡

nghĩ, kì thị Kinh doanh quen với bao cấp, thĩi sùng ngoại hoặc bài ngoại quá mức,

thơi "khơn vật", i giữ chữ "tin",

hay làm tắt, khong coi:

Hoc VÀ THỰC HÀNH THEO CHUÁN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

Để đưa đất nước đĩ lên, chúng ta cần phát huy những điểm mạnh, khắc phục những điểm yếu, hình thành những thói quen tốt ngay từ những việc nhỏ

5 Sơ sánh phẩm chất truyền thống của người Việt Nam trong các tác phẩm văn

bọc, những bài học lịch sử với những nhận xét của tác giả trong văn bản này

ý

— Giống nhau : Đều đề cập đến những phẩm chế: truyền thống đủa' con người

Việt Nam : Yêu nước, đoàn kết, tương thân tương ái, chăm chỉ, cằn,cù trong học tập,

lao động, thông mình, sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm ‹

— Khác nhau :ˆ

+ Ở các tác phẩm văn học, những bài học lịch sử, phẩm chất truyền thống của

con người Việt Nam được ca ngợi, phát huy triệt để trong, bối cảnh đất nước của nền

kinh tế nông nghiệp, trong cuộc kháng chiến trường kì giảnh độc lập tự do cho dat

nước, đên tộc

i + Ở bài viết này, tác giả Vũ Khoan nêu rõ : phẩm chất truyền thống đó iä mặt

mạnh, đáng tran trong nhưng chưa toàn điện, chư phủ hợp với yêu cải

xã hội mới, với nên kinh tế trí thức

~ Thái độ của tác giả qua bài viết : Tôn trọng sự th

đề một cách khách quan, toàn diện Thái độ Của tác giả rất đúng đán, không nhìn nhận vấn đẻ một cách thiên lệch với tâm lí tự :ôn hoặc tự tỉ dân tộc quá mức

II HƯỚNG DÂN THỰC HÀNH

1 Trong văn bản, tác giả sử dụng nhiều thành ngữ, tục ngữ Hãy tìm những thành

ngữ, tục ngữ ấy và cho biết ý nghĩa, tắc dụng của chúng

Gait:

— §ử dụng nhiều thành dàn: tục ngữ thích hợp (Nước đến châm mới nhảy ¿ Liệu

com gap mắm : Tréu bude ghéi tréu ăn ; Bác ngăn cắn dài) làm cho câu văn vừa sinh

động, cụ thể, lại vừa ý vị, sâu sắc

— Sử dụng ngôn ngữ báo chí gắn vớ: đồi sống bởi cách nói giản dị, trực tiếp, dễ

hiểu ; lập luận chặt hẽ, dẫn chứng tiêu biểu, thuyết phục

2 Em nhận thấy ở bản thân mình có những điểm mạnh và điểm yếu nào trong

= Mat mana : nfm vimg fi thuyét, kiến thức sách vở ; mặt yếu : kém khả năng

thục hành, hiểu biết thực tế đời sống, đoàn kết, bao che những khuyết điểm

` nhưng lại không muốn chia sẻ kiến thức với bạn be

Hoc VÀ THY‘c HANH THRO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHICOZ.COM

~ Hướng khắc phục : tham gia tích cực trong học nhóm, sẵn sàng trao đổi kinh

iệm, chia sẻ thông tin, kiến thúc đề cùng nhau tiến bộ

CAC THANH PHAN BIET LẬP (tiếp theo)

1 KIÊN THUC VA KI NANG CAN ĐẠT

1 Kiến thức *

— Đặc điểm của thành phần gọi — đáp và thành phần phụ chủ

~ Công dựng của thành phần gọi ~ đáp và thành phần phụ chú

Đọc các đoạn trích ~ trích từ truyện ngắn Lảng của Kim Lân (Ngữ văn 9, tập hai,

i 31) và trả lời các câu hồi

Gợi ý:

1 Từ Mày dùng để gọi, từ 7a ông dùng để đáp

2 Những từ ngữ này không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu

3 Tir Nay ding để tạo lập cuộc thoại ; Thưa ông dùng để duy trì cuộc thoại đang — ;

diễn ra

4 Thành phần gọi = đáp dùng để tõ lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp

THANH PHAN PHY CHU

Đọc các câu a, b (œ 31 —.32) và trả lời câu hi

Gợi ý:

1 Không thay đổi VÍ chúng chỉ bd sung một số chỉ tiết cho nội dung chính của

câu chứ không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu

2 Cau (a), cum từ Ìn đậm chú thích cho cụm tit: dita con gái đâu lòng

3 Câu (b), cui từ ïn đậm có ý giải thích thêm rằng điều ¿Lão không hiểu tôi chưa

hẳn đúng, nhưng tôi cho đó là lí do làm cho đối càng buổn lắm

4 Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chỉ tiết cho nội dung chính

của câu Thành phần phụ chú thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy,

hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một đầu gạch ngang với một đầu phẩy ; có khi còn được

đặt sau hại dầu chấm

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

WL HUONG DAN THỰC HANH

_ A, Tim think phần gọi đáp trong đoạn trích (Ngữ vấn 9, tập hai tr 32) và cho

biết từ nào được dùng dé gọi, từ nào được dùng để đáp Quan hệ giữa người gọi và người đáp là quan hệ gì (rên ~ dưới hay ngang hang, thân hay sơ) ?

Bằu ơi thương lầy bí cùng,

i Tuy rằng khác giảng nhưng chung một giảm

Trude hết cần hiểu öảu ; bí ; giàn là cách nói ằn dụ nhằm chỉ những người sông,

chung trong một nước, không phân biệt chúng tộc .ˆ

“Thành phần gọi ~ dap trong cầu ca dao : Baw oi ' Lời gọi — đáp đó hướng đến tắt cả mọi người sống chung trong một nước + kêu gọi mọi người phải biết đoàn

yêu thương nhau

3 Tìm thành phẩn phụ chú trong các đoạn trích (AMgữ văn 9, tập hai, w 33) và

cho biết chúng bổ sung điều gi

Gọïý:

‘Thanh phan phy chit:

a kể cả anh (giài thích cho moi người) ;

b các thầy, cổ giáo củé bác cha mẹ, đặc biệt là những người mẹ ~ (giải thích cho Những người năm giữ chịa khoá của cánh cửa này),

c.những người chủ thực sự của đất nước trong thể kỉ tới ~ (giải thích cho lớp rẻ)

&, có ai ngờ ; thương thương quá đi thôi ~ (nêu thấi độ, cảm xúc của người n

đối với cô bé nhà bên):

4 Xem Gợi ÿ câu 3

5 Viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về việc thanh niên chuẩn bị

‘anh trang bước vào thể kỉ mới, trong đó có câu chứa thành phân phụ chú

Goi Se

HS viết đoạn văn theo yêu cầu Có thể tham khảo đoạn sau đây :

“Thế hệ chúng tôi lớp trẻ — được sinh ra và lớn lên trong thời kì đất mước đã và dang tién din lén xa hoi hiện dại với nền kinh tế trí thúc Nếu chúng tôi không chuẩn

„bị hành trang cân thiết để bước vào thế kỉ mới, chúng tôi = những chủ nhân tương lai

"của đắt nước — sẽ không hoàn thành được sử mệnh mà đất nước và dân tộc giao phỏ

2?

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHIEOZ.COM

NGHỊ LUẬN VE MỘT VÁN ĐÈ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ

1 KIÊN THỨC VÀ KĨ NĂNG CÂN ĐẠT

—Mở bài (đoạn 1): Nêu vấn

— Thân bài (đoạn 2 và 3) : Nêu hai ví dụ chứng minh q thức là sức mạnh (đoạn 2

nêu trì thức có thể cứu một cái máy khỏi số phận một đồng phế liệu ; đoạn 3 nêu ti

đảng tiếc là còn không Ít người chưa biết quý trọng trị thức

4, Phép lập luận chủ yêu trong bài này là lập luận chứng minh Cách lập luận nèy

có sức thuyết phục vì : văn bản này đã ding sự thực thực tế để nêu một vấn đề tự:

tưởng, phê phán tư tưởng không biết trọng trí thức, dùng sai mục địch

e Sự khác biệt

— Nghị luận vẻ một sự việc, hiện tượng đời sống : tù một sự việc, hiện tượng đời

sống mà nêu ra những vấn đề tự tường,

— Nghị luận một vấn đề tự tưởng, đạo lí giải thích, chứng mỉnh, làm sáng tỏ Ì

các tư tưởng, đạo lí quan trọng đối với đời sống con người

1H HƯỚNG DÀN THỰC HÀNH

Đọc văn bản Thai gian Ia wing (Ngữ văn 9, tập hai, tr, 36 — 37) và ẻ lồi các câu

hồi (32 <<

1, Vin ban Thot gian £2 vang thudc loai nghi ludn vé mét vấn dé tư tưởng, đạo lí i

2 Văn bản nghị luận về gì: Các luận điểm chính của từng đoạn

Hoc Va THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 'WWNDAYKEMOLDYNHONHICOZ.COM

— Thời gian là thắng lợi

~ Thời gian tiên

3, Phép lập luận chủ yếu trong bài này là phần tích và chứng mình Các luận điểm

được triển khai theo cách phân tích những biéu hiện chứng tò thời gian là vàng, Sau mỗi luận điểm lá dẫn chứng làm sóng tỏ cho luận điểm

— Đọc ~hiễu một văn bản địch về nghị luận văn chương

~ Nhận ra và phân tích được các yếu tổ lập luận (luận điểm luận cớ, luận chứng)

trong văn bản

I HUONG DAN HOC BAL

1 Xác định bố cục hai phần của bài nghị luận văn chương này và đặt tiêu đề cho từng phần

Gợi

~ Phàn| 1 ừ cầu đến tốt bựng như hd) : Hình tượng con cửu trong tho La Phéng-ten,

~ Phần 2 (còn lại) : Hình tượng chớ sói trong thơ La Phông-ten

2 Nhà khoa học Buy-phông nhận xét về loài cừu, loài chó sói căn cứ vào đã

có đúng không ? Tại sao ông không nói đến “qự thân thương của loài clu và "nỗi bat

hạnh” của loài chó sói ?

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCbz.cOM

3, Để xây dựng hình tượng con cừu và chó sói, nhà the Le Phéng-ten lye chon

cạnh chân thực nào của các loài vật nay, đồng thồi có những sáng tạo gì ?

-— Các loài vật này được nhà thơ xây dựng từ những khía cạnh chân thực sau :

+ Cừn : hiền lành, nhút nhát, chẳng bao giờ làm hại ai

+ Chó sồi : dữ tợn, bạo chúa khát mát

~ Đồng thời có những sảng tạo thêm, những lựa chọn đây dụng ý nghệ thù :

+ Nhà thơ chọn một chú £ờu non bé bỏng (gọi là chiến con), nghĩa là không đủ

sức chống chọi, và đặt chú cừu ấy vào hoàn cảnh đối mặt với chó sói bạo chúa bên

ding sudi

+ Nhà thơ nhân cách hoá cừu : nó cũng suy nghĩ, nói năng'và hành động như

người

+ Chó sói có mặt trong nhiều bài thơ ngụ ngôn của La Phông-ten Trong bài Chó

sói và cửu non, con chỗ s6i nay là một con chó sói cụ thể Nhã thơ chọn một con ché

xi đối meo, gầy giơ xương đi kiết mỗi, gặp chủ cừu nơn đang uông nước phía dưới

dong suối chỗ hắn đang đứng Hắn muốn ăn thịt cừu non nhưng che giấu tâm địa của

mình bằng cách kiếm cớ bắt tội để gọi là "trừng phạt” chủ cửu tội nghiệp

UE, HUONG DAN THYC HANH

Nhận xét về nghệ thuật lập luận của tác giá

Gợi”:

— Mạch nghị luận triển khai theo tr tự ba bước : dưới ngồi bút của La Phông-ten ~ dưới

ngồi bút của Buy-phông ~ dưới ngòi bit cua La Phông-ten

~ Cách triển khai khác nhau, không lặp lại : khi ban về con cừu, tác giả thay bước

thứ nhất bằng trích đoạn thơ ngụ ngôn của La Phông-ten, nghĩa là tác giả nhờ

12a Phông-ten tham gia vào mạch'nghị luận của ông Vì vậy, bài nghị luận trở nên sinh

động hơn

~ Sử dụng phép lập luận so:sánh, đối chiếu bằng cách dẫn ra những dòng

hai con vật của nhà khoa học Buy-phông và của La-pbông-ten, từ đỏ, làm nỗi bật đặc |

trưng sáng tắc của nghệ thuật : hình tượng nghệ thuật trong sáng tác được tạo nên bởi

những yếu tổ tưởng tượng ïn đậm dấu in tác giá

1 KIÊN THUC VA KI NANG CAN DAT

Hoc Va THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THC, KI NING NGCVAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

Một số phép liên kết thường dùng trong việc tạo

2 Kĩ năng

‡ — Nhận biết một số phép liên kết thường dùng trong việc tạo lập văn bản

i ~ Sử dụng một số phép liền kết câu, liền kết đoạn treng việc tạo lập văn bản

1I HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Đọc đoạn văn (Ngữ văn 9 đập hai r 42 ¬ 48) và tả lời các câu hồ tp 43)

Goi}: 1, Đoạn văn bàn về nội dung phản ánh của văn nghệ Nội dung phản ánh của văn Ÿ £

nghệ là một bộ phận làm nên "Tiếng nói của văn nghệ” Như thế, giữa chủ đề của

đoạn văn và chủ đề của văn bản có quan hệ : bộ phận — toàn thể

+ Câu 1 : Tác phẩm nghệ thuật phân ánh thực tại

+ Câu 2 : Khi phân ánh thực tại, người nghệ sĩ muốn nói lên một điều gì đỏ

mới mê

+ Câu 3 : Cái mới mẻ ấy là thái độ, tình cảm và lời nhắn gửi của người nghệ sĩ

— Nội dung các câu trong đoạn cùng hướng-väõ chủ đề của doar: văn

~— Trình tự sắp xếp các câu hợp lí

+ Tác phẩm nghệ thuật làm gì 2 (Phản ánh thực tại)

+-Phan ánh thực tại như thể nào ? (Tái hiện và sáng tạo)

++ Tải hiện về sáng tạo rhực rại để âm gi ? (Đề nhắn gửi một điều gì đó)

3 HS nêu ra một số biện 2háp liên kết câu trong đoạn văn =

1, Chủ đề của đoạn văn : khẳng định năng lực trí tuệ của con người Việt Nam,

‘quan trong hon là những hạn chế cần khắc phục Đó là sự thiêu hụt về kiến thức, khả

năng thực hành và sáng tạo do cách học chay, học vẹt nặng, nề

“Môi dung các câu văn đều tập trung vào chủ đề đó

~ Trình tự sắp xếp hợp lí của các ý trong các câu :

+ Mặt mạnh của trí tuệ Việt Nam

Hoc Va THY‘c HANH THRO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGP VĂN 9 TậP 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UG07.COM

+ Những điểm hạn chế

+ Đặt ra yêu cầu : ca khắc phục hạn chế để đáp ứng sự phát triển còa nền kinh tế

mới,

2 HS xác định các phép liên kết câu được sử dụng :

— Bản chất ởi phú dy liền kết câu (2) với câu (1) bằng pháp đồng xa, (hay

cho cụm từ sự thông minh, nhạy bén với cái mới)

~ Nineng liền kết câu (3) với câu (2) bằng phép nói

~ Áy là liên kết câu (4) với<âu (3) bằng phép nói

~ lễ hàng liên kết câu (5) với câu (4) bằng pháp lấp nừ ngữ

~ thông minh liên kết câu (5) với câu (1) bằng pháp lặp từ ngữ

~— Về đẹp và ý nghĩa của hình tượng coá cò trong bài thơ được phát triển từ

những câu hát ru xưa để ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và những lời hát ru ngọt

~ Téc dung cha việc vận dung ca dao một cách sáng tạo trong bài thơ

ĩ năng é

— Đọc — hiểu một văn bản trữ tình: i

— Cảm thụ những hình tượng thờ được sáng tạo bằng liên tường, tưởng tượng i

11 HƯỚNG DÂN HỌC BÀI

1, Bai thơ phát triển từ một hình tượng bao trùm là hình tượng con cỏ trong

nhũng câu hát ru Qua hình tượng con cò, tác giả nhằm nói về điều gì ?

“Từ hình tượng con cô trong những cầu hát ru trong dân gian, con cò trong bai ther

age té giả vận dụng sắng tạo đề ngọi ca tắm lòng người me và những lòi hát ru

2 Bài thơ được tác giả chia làm ba đoạn Nội dung chính của mỗi đoạn là gì ? Ý

nghĩa biểu tượng của hình tượng con cò được bỏ sung, biến đồi như thể nào qua các

đoạn thơ

Goi fe:

~ Bài thơ được tác giả chia làm ba đoạn Nội dung chính của mỗi đoạn :

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

~ Đoạn 1 : Hình ảnh con cò qua những lời ru bat đầu đến với tuổi thơ

+ Đoạn 2 : Hình ánh con cò đi vào tiềm thức của tuổi thơ, trở nên gần gũi và sẽ:

theo cùng con người trên mọi chặng đường đời

+ Đoạn 3 : Từ hình ảnh con cỏ, suy ngẫm và tri

người mẹ đối với cuêc đời mỗi người

— Hình tượng con cò vừa thống nhất vừa có sự phát triển qua các đoạn thơ

+ Ở đoạn (1), hình ảnh con cò đi vào giấc ngủ của tuổi ấu thơ từ những câu ca

+ Ở đoạn (2), cánh cô — lời ru đã đĩ vào tiềm thức của tuổi the, theo từng chặng đường con lớn khôn, biến thành sức mạnh chở che, nuôi dưỡng tâm hồn, nẵng cánh

ước mơ cho cọn

+6 đoạn (3), hình ảnh con cò — tấm lòng người mẹ đối theo con, sát cánh cùng

con từ thời du tg cho dén suốt cuộc đời

3 Trong đoạn đầu bài thơ; những câu ca đao we ¡ đã được vận dụng ? Nhận xét về

cách van dung ca dao của tác giả

Gợi ý:

~ Trong đoạn đu bài tho, những câu ca đạo đã được vận dụng là ;

+ Can cò bay là, bay la — Bay từ công phủ, bay na cách đồng ¡ Con cò bay ta, bay

la ~ Bay từ cửa phủ, bạy về Đồng Đăng Hình ảnh con cd trong những câu này gợi lên về nhịp nhàng thong thả, bình yên của tuộc sống vốn ít biến động thuở Xưa

+ Con cô mà đt ăn đêm — Đậu piài cùnh mêm, lộn cổ xuống ao — Ông 0i ông vót tôi nao ~ Tôi có lòng nào ông hãy xảo măng ~ Có xáo thì xáo nước trong ~ Đừng xáo xước đục đau lòng cô con Con cò ở day tượng trưng cho người mẹ, người phụ nữ:

nhọc nhắn, vất vả, lặn lội kiếm sống nuôi con

— Nhận xét về cách vận đụng ca đao của tác giả : Tác giả lặp lại số câu, chữ trong

mỗi câu ca dao dé tạo sự liên kết về ý tưởng, về hình tượng có ý nghĩa biểu trưng, gợi

âm điệu mượt mà, trữ tình của ca dao Từ đó liên tưởng đến quá trình nuôi con khôn

lớn của người mẹ, ngợi ca tắm lỏng yêu con vô bờ của mẹ : mẹ chăm con trong từng gidc ng, me theo con trén từng chặng đường con lớn lên, nâng đỡ, ché che con trong suốt hành trình dai tộng của cuộc đời

.4 Ở bải thở này có những câu thơ mang tính khái quát Ví dụ ;

~ Con đù lớn vẫn là con của mẹ,

a Đi hắt đời, lòng mẹ vẫn theo còn

Hoc va THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.LCOz.COM

suốt cuộc đời, nhà thơ đã khái quát một quy luật của tình cám có ý nghĩa bền vững,

xông lớn và sâu sắc =

Con dit lon van la con của mẹ,

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con

Mẹ sẽ mãi mãi là mẹ của con Mẹ sẽ vỗ về, che chở, bảo bọc con cho đến cùng

tân cuộc đời

~— Ở phần cuối bài, tác giá trở lại với âm hưởng lời ru và đúc kết ý nghĩa phong

phú của hình tượng con cò Đâu chi don thuần là con cô trong lời rủ của mẹ, con cò

ấy là cả một tầm tình, cả một đời người mà mẹ gửi vào trong đó, Cay đẳng, ngọt bùi

có thể đời mẹ đã trải qua nhưng đọng lại trong mẹ vẫn là con: Đoạn thơ gợi hình ảnh

người mẹ nghiêng mình bên chiếc nôi con với lồi ru êm ái, yỗ vẻ ru con lớn lên :

Mật con cò thôi,

“Con cả mẹ hát

Cũng là cuộc đời

Vỗ cánh qua nôi

5 Nhận xét về thể thơ, nhịp điệu, giọng diệu của bài thơ Các yếu tố ấy có tác

dung như thế nào trong việc thể hiện tư tưởng, cảm xúc của nhà thơ ?

: sử dụng thể thơ tự do, nhưng cũng có nhiều câu mang dang ấp thể Ï

§ chữ Thể thơ tự đo giúp cho việc thể hiện tình điệu, cảm xúc một cách linh hoạt

_gigng điệu : các đoạn thơ thường được bắt đầu từ những câu thơ ngắn, có cầu trúc giéng nhau, nhiều chỗ lặp lại hoàn toàn gợi âm điệu lời ru Vẫn

cũng là yếu tổ được tận dụng để tạo âm hưởng lời ru Vì vậy, tuy không sử dụng thể

lục bát quen thuộc, bài thơ vẫn gợi được âm hưởng lời hát ru, Giọng điệu của bài thơ

còn là giọng suy ngẫm, có cả triết lí Nó làm cho bài thơ không cuốn người ta vào hẳn

iệu ru êm ái, đều đặn mà Rưởng nhiều hơn vào sự suy ngẫm, phát hit

II HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH

1 Đọc lại bài Khúe hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ của Nguyễn Khoa

Điềm Đối chiều với bài Con cỏ và chỉ ra cách vận dụng lời re ở mỗi bai thơ

Gợiÿ:

~ Ở bài K##úc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, tắc giả vừa trò chuyện với đi

tương (những em bé dan tộc Tà-ôi trên lưng me) với giọng điệu gần như lời ru, lại có

lời ru trực tiếp từ người mẹ Khúc hát ru ở bài thơ biểu hiện sur thống, nhất giữa rình

.yêu con với tình yêu cách mạng, với lòng yêu nước và ý chí chiến đấu

Hoc Va THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

i digu hát ra để nói về ý nghĩa thiêng liêng, sâu thẳm

của lời ru và ngợi ea tình mẹ đối với đồi sống mỗi người ~ Mẹ mãi yêu thương, che

chớ, bảo bọc con cho đến cuối cuộc đời z=

2 Viết một đoạn bình những câu thơ sau :

Dis & gar con,

Dù ở xa con,

ên rừng xuống bề,

Cô sẽ tìm con, £

Cô mãi yêu con

Con đù lớn vẫn là con của mẹ,

Di hết đời, lông mẹ vẫn theo ca

Cô mãi yêu con:

Con dù lớn vẫn là con của mẹ,

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con

'Với giọng thơ thẩm đm cảm xúc yêu thương, hình ảnh cánh cò trắng được nâng lên một tang ý nghĩa biểu tượng mới ¬ hình ánh cánh cẻ 'ä tắm lòng người mẹ lúc nào

cũng ở bên con, theo con đến suốt cuộc đời Mắy câu thơ khiến người đọc có cảm giác như được nghe lại iếng người mẹ thim thi "Dù ở gần con", "Đủ ở xa con", "Co

sẽ tìm son", "Cỏ mãi yêu cod" ~ cấu trúc câu thơ được lặp lại lên tục như cảm xúc yyêu thương trảo dâng trong tâm hồn mẹ Dù là gần hay xa, dù là rùng hay bê, tình mẹ mãi văng bên cùng năm thẳng, sé — mdi — vdn yêu con, tình yêu thương con vô bở

không gì sánh nổi Vì con là máu thịt của mẹ, cả cuộc đời mẹ vẫn theo con Phải

chang đây cũng chính là lời há: ru, lời tâm tình cất lên từ trái tim yêu thương của tất

cả những rgười mẹ có con cái để trưởng thành, có khung trời và lối đi riêng ?

+ Một số phép liên kết thường dòng trong việc tạo lập văn bản

lỗi liên kết có thê gặp trong văn bản

35

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ ĂN 9 TẬP 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UG07.COM

2, Kĩ năng

~ Nhận biết được phép liên kết câu, liên kết đoạn trong văn bản |

~ Nhận ra và sửa được một số lỗi về liên kết |

1 Chỉ ra các phép liên kết cấu và liên kết đoạn văn trong những trường hợp Sau |

HS chi ra cdc phép liên kết câu và liên kết đoạn văn : |

trường học (phép lập ; liên kết câu)

É ; liên kết đoạn văn)

b.— Văn nghệ ~ văn nghệ (phép lập ; liên kết câu)

Sự sống — Sự sống ; Văn nghệ - văn nghệ (phép lặp liên kết đoạn văn)

Hỏi gian —thồi gian — hời gian ; con người ~ con người ~ Con người (phép

tạp ; liên kết câu)

d yếu đuổi ~ mạnh ; hiền lành — ác (trái nghĩa ; liên kế: câu)

2 Tim trong hai câu (SGK ør 50) những cặp từ ngữ trái nghĩa phân biệt đặc điểm

của thời gian vật lí với đặc điểm của thời gian tâm, giúp cho hai cầu Ấy liên kết chặt

chế với nhau

Goi fs

'Những cặp từ ngữ trái nghĩa phân biệt đặc điểm của thời gian vật li với đặc điểm

của thời gian tâm lí

~ (Hồi gian vật lí— (thời gian) tâm lí

a Lỗi về liên kết nội dung : Trật tự các sự việc nêu ra trong các câu không hợp li

Cách sửa lỗi + Thêm một số từ ngữ hoặc câu để thiết lập liên kết chủ đề giữa các

Ví dụ ::Cắm di một mình trong đêm Trận địa đại đội 2 của anh ở phía bãi bồi

bên một đồng sông Anh chợt nhớ hỗi đầu màa lạc hai bổ con anh cùng viết ơn xin

70 mat tiệm Bap gid, mua thu hoạch lạc đã vào chặng cuối

b; Lỗi về liên kết nội dung : Các tâu không phục vụ chủ đề chung của đoạn văn

Hoc VÀ THY‘c HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VAN 9 T4P2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

Cách sửa lỗi : Thêm trạng ngữ chỉ thời gian vào cầu (2) để làm rõ mới quan hệ

thời gian giữa các sự kiện

Ví dụ : Năm 19 trải chi dé dita con wai, sau đó chẳng mắc bệnh, ôm liền trong rồi chất Suốt hai năm anh ôm nặng, chị làm quân quật phụng dưỡng cha

¿ hẳu ha chồng, bú mớm cho con Có những ngày ngắn ngủi con bệnh rom

Ông chị yêu thương chỉ vô cùng

4 Chi ra va n2u cach sim ede ỗi tiên kế hình thúc tong những dog ích (Nee

vấn 9, tập hai, tr 31) ‘

'Gpiý: 2

Sửa các lỗi liền kết hình thức trong các đoạn trích :

a.~Lỗi : Dùng các đại từ ở câu (2) và câu (3) không thống nhất

— Cách sửa : Thay đại từ nó bằng đại từ chướng (vì liễu)

„— Lỗi : Trong trường hợp này, từ văn phòng và từ hội trưởng không cùng nghĩa

~ Cách sửa : Thay từ hội (rường ở câu (2) bằng từ văi phòng,

1 KIÊN THỨC VÀ Ki NANG CAN DAT

Đồi tượng của bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo

điểm, tư tưởng gắn liễn với chuẩn mực đạo đức xã hội

2 Hãy niêu các bước làm bài nghị luận về một vắn-đề tư tưởng, dao lí

Gợi ý:

Đó là : tìm hiểu đề và tìm ý, lập dân ý (theo bố cục ba phần), viết bải, sửa bài

3: Đọc các để bài (SGK tr, 51 ~ 52) và tr lời câu hỏi

a: Em có nhận xét gì về các dạng để ? Các dạng đề trên có điểm gi giống nhau ?

Hoc VÀ THY‘c HANH THRO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ ĂN 9 TẬP 2 WWW.DAYKEMOUYNHON

~ Các dề bài trên có điểm giống nhau |

+ Cùng là nghị luận về một vấn tưởng, đạo lí C

+ Cling mét yêu câu khi làm bai : phai van dụng giải thích, chứng minh hoặc bình

luận (ức nhận định, đánh giấỸ tư tường, đạo lí nêu trong &Ề, bảy tô suy nghĩ đánh giá _ | của mình về tư tưởng, đạ

b Mỗi HS tự nghĩ ra một vài di đề 'tương tự

ất có ngày nén kim,

~ Suy nghĩ về lời Bác dạy : "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoầm lắt~ Thành công,

.4 Cách lâm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lĩ: 7

HS xem đề bài và các mục hướng dẫn (Ngữ vá 9, lập hai, tr 52 ~ 5⁄9) và tr lời

a Cho biết thể nào là tìm hiểu đề và tìm ý

b Em thử nêu dàn bài chung của bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

Gợi ý: 3 |

+ Tính chất của đề : nghị luận về một vấn để tư tưởng, đạo lí

+ Yêu cầu về nội dung,

~ Tìm ý

+ Tim hiểu nghĩa của vẫn đề nghị luận bằng cách giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng

+ Nội dung vấn điều gì?

+ Vấn đề đó có ý nghĩa gì đối với cuộc sống ngày nay ?

b, Nêu dàn bai chung của bài nghị luận về một vẫn đề tư tưởng, đạo lí

~ Giải thích; chứng minh nội dung vấn đề tư tưởng, đạo lí

— Nhận định, đánh giá về vấn đề tư tưởng, đạo lf đó trong bối cảnh của cuộc sống

Hoc VÀ THt‘c HANH THEO CHUAN RIEN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN 9 TẬP 2 WWW.DAYKEMOUYNHON.UCOz.COM

II HUGNG DAN THYC HANH

tập dân ý cho để bài: Đạo í Uống nước nhớ nguần

| 1 Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ £

— Nghĩa đen : ăn những trái cây chíá mọng, thơm ngon thì phãi nhớ tới công lao

của người trồng cây

— Nghĩa bóng ; Người được hưởng thành quả lao động phải biết ơn những người

đã tạo ra nó Có thẻ hiểu : thế hệ sau phải biết ơn thể hệ trước

2 Tại sao "ăn quả" phải "nhớ kê trồng cấy"? „ˆ

~ _ ~ Tất cả thành quả lao động (vật chất và tinh thần) mà chúng ta thừa hưởng ngày

Ị nay là do công sức của thế hệ trước tạo nên

~ Những thành quả lao động đó đều phải đánh đổi bằng mồ hôi nước mắt, bằng,

~ Có ý hức vun đắp, bảo vệ về góp phần phát triển những thành quả đã dạt được

~ Nối tiếp truyền thống, làm "kẻ trồng cây" cho đời sau hải quả ; góp phần lâm

cho gia đình ngày cảng 4m nó, hạnh phúc, làm cho dân giàu nước mạnh

Kết luận

Lòng biết ơn ]à tình cảm cao quý

~ Phải sống xứng đáng với những người cho ta cuộc sống tốt đẹp hôm nay

1V TƯ LIỆU THAM KHAO

Lập dàn ý cho để sau : Tink thần rự học

Hoc VA THY‘ HANH THEO CHUAN KIÊN THỨC, KĨ NẴNG NGỮ VĂN ® TẬP 2ˆ WNMNDAYKEMODYNHONIECOZCOM Ị

~ Tự tìm hiểu, nghiên cứu trên cơ sở hướng dan của thầy cô giáo

_ ~ Tự học đúng phương pháp, có định hưởng ; tránh tham lam hoặc dân trải làm

mắt thời gian, công sức mà không có hiệu quả Z

~ Trao đồi, chia sé kiến thức để khẳng định vấn đề và được bỗ sung đầy đủ

2 Tại sao phải có tình thần tự học ?

— Phát huy được tính tích cực, chủ động trong việc tìm kiểm những kiến thức cần

thiết, có ích

—Nắm chắc được kiến thức

= Rén luyện thói quen không ngừng suy nghĩ, vận động trí

tìm ra phương án trả lời một cách nhanh nhất

— Sáng tạo trong ứng dụng S

3 Cần rèn luyện tỉnh thần tự học như thế nào ? i |

~ Tự nghiên cứu : Người học tự tìm tòi, quan sát, mé ta>-gidi thích, phát t

định hướng, giải quyết vấn đề, tự tìm ra kiến thức mới - « |

L

Tự thể hiện : Người học tự thể hiện mình bằng văn bản (bai viét), ty trình bay

(bài nói)

~— Tự kiểm tra, tự điều chỉnh thông qua việc trao đổi, chia sẻ với bạn bè Sau khi

thấy giáo kết luận, người học tự kiểm tra, đánh giá, tự sửa sai, bộ sung kiến thức đầy

Thái độ : tự giác cao, kiên trì, cố gắng rên luyện, cỏ nghị lực vượt qua trở ngai, |

Kết luận :

— Tự học là điều kiện quan trọng giúp ta thành công trong học tập

~ Tự học phải trở thành nhu cầu cần thiết của mỗi người

— Vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên và mùa xuân đất nước

— Lê sống cao đẹp của một con người chân chính