Sưu tầm và hướng dẫn sử dụng các trò chơi học tập nhằm hình thành biểu tượng về quê hương cho trẻ

Sưu tầm và hướng dẫn sử dụng các trò chơi học tập nhằm hình thành biểu tượng về quê hương cho trẻ

đợc đối với quá trình giáo dục trẻ mầm non

Vì thông qua trò chơi chính là nhằm phát triển cho trẻ về t duy, trí tuệ, óc phán

đoán, suy luận, khả năng quan sát nhanh nhạy Mặt khác thông qua trò chơi còn pháttriển về thể chất, sự nhanh nhậy hoạt bát trong vận động, tinh thần đoàn kết và tính

đồng đội cao ở trẻ Ngoài ra qua trò chơi còn thoả mãn đợc tính tò mò, ham hiểu biết

và sự hiếu động của trẻ Khi chơi trò chơi trẻ thấy mình nh đang đợc vui chơi nên rấthào hứng và sôi nổi , nhng thực chất là trẻ đang lĩnh hội đợc kiến thức mà cô cung cấpcho trẻ một cách tích cực và nhanh nhất Tuy vậy,không phải trò chơi nào cũng manglại sự hào hứng cho trẻ khi tham gia Bởi trò chơi đã quá quen thuộc hoặc nhàm tránvới trẻ rồi thì khiến trẻ không còn hứng thú nữa, nên đòi hỏi trò chơi phải tạo ra cho trẻcảm giác mới lạ, kích thích đợc tính tò mò, năng động ở trẻ thì mới thu hút đợc trẻ vàohoạt động

Chính vì vậy mà trong quá trình chăm sóc- giáo dục trẻ tôi đã luôn mong muốnsuy nghĩ và tìm ra một số trò chơi phù hợp với trẻ để vừa nhằm củng cố kiến thức chotrẻ một cách hữu ích lại đem đến cho trẻ sự sảng khoái trong khi học Trong năm học

2010 – 2011 tôi đã mạnh dạn cải tiến sáng tạo và áp dụng một số trò chơi mà tôi thấyphù hợp với trẻ để đi vào hớng dẫn trẻ hoạt động nhằm giúp trẻ có một kết quả học tậptốt hơn

Trong thực tế hiện nay ở các trờng mầm non, đa số giáo viên đã biết tổchức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ MGL nói riêng một cách

phù hợp và đã tạo môi trờng thuận lợi cho trẻ chơi, học Đa số trẻ đã hứng thútích cực tham gia vào các góc chơi và đã phát triển về tất cả các mặt: đức, trí, thể,mỹ.

Tuy nhiên ở một số trờng, cơ sở vật chất cha đủ, một số giáo viên ( tuykhông nhiều ) nhận thức cha đầy đủ về hoạt động góc nên việc tổ chức hoạt độnggóc cho trẻ MGL cha tích cực, cha tự giác Điều này cũng ảnh hởng đến sự pháttriển của trẻ

Do vậy, để quá trình chăm sóc- giáo dục trẻ đạt hiệu quả, là một giáo viên mầmnon việc cần thiết phải tạo điều kiện cho trẻ phát triển tốt về tất cả các mặt, trong

đó việc tổ chức hoạt động góc giữ một vai trò quan trọng Để tìm hiểu hoạt độnggóc cho bản thân tôi đi nghiên cứu vấn đề này và tôi chọn đề tài: “ Thực trạng tổchức hoạt động góc cho trẻ MGL ở trờng mầm non Trung Hà - Yên Lạc “

2 Mục đích nghiên cứu.

Chúng tôi nghiên cứu đề tài này nhằm mục đích su tầm và hớng dẫn sử dụng tròchơi học tập nhằm giúp giáo viên dễ dàng lựa chọn trò chơi để dạy trẻ

3 Đối tợng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tợng nghiên cứu

Su tầm và hớng dẫn sử dụng trò chơi học tập nhằm hình thành biểu tợng về quê hơngcho trẻ 5-6 tuổi

3.2 Khách thể nghiên cứu: Quá trình hình thành biểu tợng quê hơng cho trẻ 5-6 tuổi

ở trờng mầm non Thanh Trì -Hoàng Mai - Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Nếu thiết kế hệ thống trò chơi học tập nhằm hình thành và củng cố biểu tợng

về quê hơng phù hợp với trẻ 5-6 tuổi thì mức độ hình thành biểu tợng này của trẻ sẽ đợcnâng cao

5 Nhiệm vụ nghiên cứu.

5.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận của việc su tàm và hớng dẫn sử dụng trò chơi học

tập nhằm hình thành biểu tợng về quê hơng cho trẻ 5-6 tuổi

5.2. Đề xuất cách su tầm và hớng dẫn sử dụng trò chơi học tập nhằm hi9nhf thành

biểu tợng quê hơng cho trẻ 5-6 tuổi

6.1: Phơng pháp nghiên cứu lí luận

a/ Phơng pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết: thông qua đọc các tài liệu sách

báo, tạp chí có liên quan đén trò chơi học tập và trò chơi dân gian

b/ Phơng pháp phân loại, hệ thống hoá lý thuyết: để làm rõ cơ sở của vấn đề

nghiên cứu

6.2 Phơng pháp thực tiễn

6.2.3 Phơng pháp điều tra: Lấy ý kiến của giáo viên

Soạn câu hỏi và giáo viên trả lời

6.2.4 Phơng pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động của trẻ

6.3 Phơng pháp thống kê toán học: Để xử lý kết quả nghiên cứu, tăng mức độ tin cậy cho đề tài

Trong các phơng pháp sử dụng ở trên, phơng pháp quan sát s phạm và phơng pháp

1.1 Một số đặc điểm phát triển của trẻ MGL.

Độ tuổi MGL (5-6 tuổi ) là giai đoạn cuối cùng của trẻ em lứa tuổi mầm non ởgiai đoạn này, những cấu tạo tâm lý đặc trng của con ngời đợc hình thành và phát triểnrất mạnh mẽ Những thuộc tính tâm lý cũng nh những phẩm chất nhân cách đang pháttriển ở độ tuổi này và là điều kiện hết sức quan trọng để tạo ra một sự chuyển tiếpmạnh mẽ ở độ tuổi sau Với sự giáo dục của ngời lớn những chức năng tâm lý đó dần

đợc hoàn thiện, tạo cơ sở, tiền đề cho một nhân cách tốt

bị mệt khi tham gia các hoạt động và dễ có những xúc động mạnh Trọng lợng nãocũng tăng nhanh, từ 1,11g đến 1,35ggần bằng trọng lợng não của ngời lớn, nhờ đó vỏbán cầu đại não phát triển mạnh nên chức năng điều chỉnh và kiểm tra của nó tăng lên

rõ rệt so với trung khu dới vỏ, tốc độ hình thành các phản xạ có điều kiện tăng lênnhanh chóng, hệ thống tín hiệu thứ hai ( ngôn ngữ ) phát triển mạnh Vì thế khả năngkiềm chế trong các hoạt động và t duy của trẻ phát triển hơn nhiều so với lứa tuổi trớc

1.1.2 Sự phát triển về tâm lý.

-Đặc điểm phát triển ngôn ngữ : Đến tuổi MGL, hầu hết trẻ đã biết sử dụng tiếng

mẹ đẻ một cách thành thục trong sinh hoạt hàng ngày Ngôn ngữ trở thành phơng tiệnchủ yếu để trẻ giao tiếp với những ngời xung quanh và là cơ sở để cải tổ các quá trìnhtâm lý, giúp cho đời sống tinh thần của trẻ có một chất lợng mới phong phú, sâu sắchơn và hoà nhập với xã hội tốt hơn, là phơng tiện làm cho t duy của trẻ nâng lên mộttrình độ mới so với độ tuổi trớc

-Đặc điểm phát triển về trí nhớ: ở trẻ mẫu giáo nói chung, trí nhớ không chủ địnhtiếp tục phát triển và chiếm u thế, đến 5 tuổi thì trí nhớ có chủ định và trí nhớ logic bắt

đầu phát triển đáng kể Những gì trẻ hiểu, trẻ thích, có ý nghĩa, có ấn tợngmạnh mẽ vớitrẻ thờng đợc ghi nhớ bền vững hơn Tuy vậy, trí nhớ máy móc vẫn giữ vai trò quantrọng trong đời sống của trẻ

-Đặc điểm phát triển về t duy: ở tuổi MGL, t duy trực quan hình tợng phát triểnmạnh và chiếm u thế đã giúp trẻ giải quyết đợc bài toán mà các em thờng gặp trongcuộc sống thực tiễn ở giai đoạn này còn xuất hiện một kiểu t duy trực quan sơ đồ Kiểu

t duy này giúp cho trẻ có điều kiện tốt để lĩnh hội tri thức ở trình độ khái quát từ đóhình thành khả năng nhận thức đợc bản chất của sự vật- hiện tợng Đó chính là bớctrung gian của sự chuyển tiếp từ t duy trực quan hình tợng đến t duy trực quan trừu tợng(t duy logic ) Loại t duy này sẽ đợc phát triển ở giai đoạn sau

-Đặc điểm phát triển về tởng tợng: Trẻ MGL có trí tởng tợng rất phong phú Tởng ợng có chủ định đợc hình thành, đặc biệt trong các dạng hoạt độngmang tính sáng tạo:

t-vẽ, nặn, xé dán… của trẻ trong và sau khi chơi Trẻ có thể hành động theo một ý đồ đã đặt ra từ trớc Đặc biệt trẻ cóthể tởng tợng dựa vào những vật không giống nhau

-Sự tự ý thức ( ý thức bản ngã ): ở MGL trẻ đã hiểu đợc mình, đã trả lời đợc câu hỏimình là ngời nh thế nào? có phẩm chất gì? ngời khác đối xử với mình nh thế nào? tạisao lại thế? Họ thừa nhận mình ra sao?

Mặt khác, trẻ có thể đánh giá đợc sự thành công, thất bại của mình, đánh giá đợc u

điểm, nhợc điểm của mình, đó là cơ sở để quá trình tâm lý chuyển dần sang quá trình

có chủ định, qua đó phẩm chất ý chí đợc hình thành và nhân cách của trẻ phát triểnmạnh bởi nó có khả năng điều chỉnh của bản thân trẻ

1.1.3 Sự phát triển về tình cảm- xã hội:

Tuổi MGL, đời sống tình cảm của trẻ có một bớc chuyển biến mạnh mẽ, vừa phongphú, vừa sâu sắc hơn so với lứa tuổi trớc Nét đặc biệẳctong đời sống tình cảm của trẻMGL là sự hình thành tơng đối rõ nét các loại tình cảm bậc cao: tình cảm đạo đức, tìnhcảm thẩm mỹ và tình cảm trí tuệ

Tình cảm đạo đức đợc thể hiện ở chỗ trẻ rất dễ xúc cảmvới con ngời và cảnh vậtxung quanh Tình cảm đạo đức đợc hình thànhchủ yếu thông qua TCĐVTCĐ Vì trongtrò chơi trẻ lĩnh hội và biết sử dụng nhiều chuẩn mực hành vi, trẻ nhận thức đánh giá,nhận xét đợc các chuẩn mực đạo đức trong quan hệ xã hội, đây là cơ sở để tình cảm

đạo đức đợc nảy sinh

Tình cảm trí tuệ: Trẻ MGL đợc làm nhiều việc, mỗi công việc, hoạt động vui chơi,mỗi buổi học đã đem lại kết quả nhất định kích thích niềm say mê, hứng thú, nhữngrung cảm mới, tính tò mò, ham hiểu biết ở trẻ Trẻ thờng xuyên đặt ra những câu hỏi “tại sao?” và cố gắng tìm đợc câu trả lời từ phía ngời lớn, trẻ luôn muốn đi vào tìm tòinhững nhận thức mới, từ đó mà trẻ hình thành và phát triển những tình cảm trí tuệ.Tình cảm thẩm mỹ: Đợc hình thành và phát triển mạnh mẽ ở lứa tuổi này Trẻ yêuthích cái đệp xung quanh Trẻ thích tham gia vào các loại hình nghệ thuật nh: múa, hát,

vẽ, kể chuyện Đặc biệt trẻ tiếp nhận và thuộc rất dễ dàng, nhanh chóng những bài thơ,bài hát có vần điệu và hình tợng đẹp Do đó rất dễ cuốn hút lòng say mê của trẻ và đểlại những ấn tợng sâu đậm trong tâm hồn trẻ.

1.2 Những vấn đề cơ bản về tổ chức hoạt động góc.

1.2.1 Bản chất của tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL ở trờng mầm non.

Tổ chức sắp xếp các góc hoạt động cho trẻ Việc hình thành các góc chơi do trẻ tựthực hiện dới sự hớng dẫn của giáo viên Điều này đòi hỏi trẻ phải huy động vốn kinhnghiệm, sáng kiến của mình khi tham gia vào các hoạt động Các góc chơi trong lớp có

sự phân biệt, có lối đi lại thuận tiện, với trẻ càng lớn thì lối đi lại càng phải rộng hơn đểgiúp trẻ thiết lập các mối quan hệ trong khi chơi

-Tổ chức sắp xếp về cơ sở vật chất cho từng góc chơi: Sắp xếp các phơng tiện giáodục, các đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu, các thiết bị dạy học, tạo khoảng không gianphù hợp cho các khu vực hoạt động (góc chơi ) để từng cá nhân hoặc nhóm nhỏ có thểlựa chọn theo nhu cầu và hứng thú

-Bố trí vị trí đặt thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phù hợp với tính chất của từng hoạt độnggóc, điều kiện thực tiễn ở địa phơng đản bảo an toàn cho trẻ và phù hợp với đặc điểmlứa tuổi của trẻ

-Tổ chức nội dung hoạt động phù hợp với đặc điểm góc/ khu vực chơi, đảm bảothiết thực đối với trẻ, gắn với cuộc sống thực của trẻ, phù hợp với đặc điểm nhận thứccủa trẻ, phù hợp với điều kiện của địa phơng

- Thực hiện các hoạt động chơi- học phù hợp, đảm bảo kết hợp các hoạt động trongnhóm nhỏ và từng cá nhân, hoạt động trong mỗi góc và hoạt động liên góc phù hợptheo nội dung chủ đề, chủ điểm

* Về mặt không gian: Các góc hoạt động đợc bố trí, tổ chức một cách linh hoạt,

luôn có sự luân phiên theo chủ đề Điều đó rất phù hợp với đặc tính của trẻ nhỏ

* Về mặt thời gian: Đối với lớp MGL, việc tổ chức cho trẻ chơi, hoạt động góc đợc

quy định trong chế độ hàng ngày vào thời điểm buổi sáng và thời điểm buổi chiều saukhi ăn bữa phụ Thời gian tiến hành giờ hoạt động góc không nên quá 60 phút

1.2.2 ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL ở trờng mầm non.

Các khu vực hoạt động hay các góc chơi là nơi có nguồn thông tin phong phú, lànơi trẻ có thể cùng chơi và cùng “làm “ một việc gì đó một mình hoặc một nhóm trẻ

Tổ chớc hoạt động góc hợp lý có vai trò quan trọng đối với sự phát triển về thể chất,ngôn ngỡ, trí tuệ, tình cảm- xã hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo của trẻ Tổ chức cáckhu vợc chơi, hoạt động của trẻ có ý nghĩa:

* Phát huy tính tự chủ và tính tích cực hoạt động của trẻ.

Tổ chức hoạt động góc đa dạng, phong phú sẽ kích thích tính tích cực chủ động của trẻ

từ việc lựa chọn khu vực chơi, lựa chọn đồ chơi, trò chơi đồng thời khuyến khích trẻhoạt động theo khả năng, ý thức, tạo điều kiện cho trẻ có thể chuyển sang các khu vựcchơi khác mà trẻ thích

Cách bố trí, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu dới dạng mở kích thích tính tò

mò, ham hiểu biết, thích khám phá của trẻ

* Khuyến khích tính tích cực nhận thức của trẻ.

Tổ chức hoạt động góc hợp lý tạo cơ hội cho trẻ tự chọn những hoạt động mình thích,trẻ tự quyết định và tìm cách giải quyết nhiệm vụ Trẻ sẽ dần biết “tự chịu trách nhiệm”với hành động của mình và biết đánh giá những thành công hay thất bại của mình trongquá trình chơi Dần dần trẻ rút ra đợc những bài học kinh nghiệm cho chính bản thânmình

* Hình thành tinh thần tập thể, đoàn kết cho trẻ.

Tổ chức khu vực chơi hợp lý, khuyến khích trẻ chơi cùng nhau và làm việc cùng nhau,

nh cùng nhau xây dựng, cùng nhau chơi đóng vai “gia đình”, “siêu thị”… của trẻ trong và sau khi chơi trên cơ sở đógiúp trẻ tái hiện các mối quan hệ trong gia đình, cộng đồng, làng xóm Qua đó trẻ học

đợc cách làm việc với ngời khác, đợc học lẫn nhau, trẻ học cách chấp nhận ( lắng nghe,tuân theo ý kiến chung ), chia sẻ những suy nghĩ cá nhân với bạn Trẻ biết chia sẻ kinhnghiệm chơi,biết tạo ra môi trờng giao tiếp cởi mở ấm cúng, dân chủ giữa trẻ với trẻ,giữa trẻ với cô Đay là cơ sở để hình thành tính tập thể cho trẻ

* Hình thành ở trẻ những kỹ năng xã hội: ở góc chơi, trẻ là một chủ thể hoạt động

tích cực, trẻ đợc giao lu trao đổi với các bạn trong nhóm chơi, với giáo viên Tổ chứchoạt động góc tạo môi trờng giao tiếp tích cực, thân thiện, hoà đồng, ấm cúng, cởi mởgiữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với môi trờng xung quanh, tạo cơ hội để trẻ bộc

lộ những suy nghĩ, tâm t, nguyện vọng của mình.Trẻ dễ dàng tới những cái đẹp tronghành vi văn minh, trong cách giao tiếp, ứng xử

1.2.3 Nguyên tắc, phơng pháp, hình thức tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL ở trờng mầm non.

* Các nguyên tắc tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL:

- Đảm bảo phù hợp với mục tiêu giáo dục:

Nguyên tắc này đòi hỏi tổ chức hoạt động góc cần phù hợp với mục đích, mục tiêu giáodục trong nhà trờng mầm non trên cơ sở đảm bảo thực hiện các phơng pháp và hìnhthức tổ chức giáo dục phù hợp với sự phát triển của trẻ lứa tuổi mẫu giáo lớn

-Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học:

Nguyên tắc này đòi hỏi quá trình tổ chức hoạt động góc cho trẻ phải mang tính kếhoạch, hệ thống, khoa học thông qua việc xây dựngvà lựa chọn nội dung hoạt động, ph-

ơng pháp và hình thức thực hiện

Để đảm bảo nguyên tắc này khi tổ chức hoạt động góc cần:

+ Đặt tên góc sao cho dễ hiểu Giữa các góc có ranh giới rõ ràng( sử dụng t ờng, cácgiá, tủ ) có lối đi lại đủ rộng cho trẻ di chuyển

+ Bố trí các góc ồn ào xa những góc chơi yên tĩnh

+ Bố trí bàn, ghế, gối đệm phù hợp với từng góc

+ Các hoạt động tại góc chơi có nội dung phức tạp dần phù hợp với đặc điểm nhận thứccủa trẻ

-Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức

Đòi hỏi trong quá trình tổ chức hoạt động góc cho trẻ giáo viên phải linh hoạt xác địnhmục tiêu và nội dung giáo dục phù hợp với đặc điểm chung của lứa tuổi và đặc điểmriêng của từng cá nhân trẻ

-Giáo viên cần tổ chức với các dạng hoạt động đa dạng, phù hợp với đặc điểm tâmsinh lý, khả năng nhận thức và mức độ phát triển của trẻ để khuyến khích trẻ hoạt độngtích cực, chủ động, sáng tạo

-Nguyên tắc đảm bảo phát huy tính tích cực hoạt động của trẻ

Nguyên tắc này đòi hỏi trong tổ chức hoạt động góc phải làm cho trẻ hứng thú, hamthích, say mê học tập làm cho trẻ tích cực hoạt động chiếm lĩnh tri thức, thúc đẩy hoạt

động trí tuệ của trẻ Mọi nội dung hoạt động phải hớng vào trẻ sao cho phát huy tínhtích cực hoạt động cá nhân của trẻ trong quá trình học

Để đảm bảo nguyên tắc này các khu vực hoạt động góc cần bố trí thuận lợi cho trẻhoạt động theo khả năng, hứng thú, sở thích riêng Có chỗ cho hoạt động chung và hoạt

động cá nhân, có góc cố định, có góc di động hoặc thay đổi theo chủ đề

-Nguyên tắc đảm bảo tính an toàn – thực tiễn

Nguyên tắc này đòi hỏi khi tổ chức các góc hoạt động giáo viên cần lựa chọn các đồdùng, đồ chơi, các thiết bị dạy học đảm bảo vệ sinh, không gây nguy hiểm cho trẻ khi

sử dụng ( không sắc nhọn, không dễ vỡ, không dùng vật liệu độc hại… của trẻ trong và sau khi chơi.)

Tổ chức hoạt động góc ở các lớp phải phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất ( diện tíchphòng học, đồ dùng, đồ chơi trong lớp… của trẻ trong và sau khi chơi.) Việc lựa chọn các đồ dùng, đồ chơi, cácthiết bị dạy học cần thích hợp với đặc điểm vùng miền, địa phơng

* Các phơng pháp tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL.

- Cùng trẻ tổ chức hoạt động góc:

Trớc hết cần khẳng định việc hình thành các góc phải do trẻ tự làm dới sự hớng dẫn,gợi ý của giáo viên Khi đa ra một chủ đề mới cô cùng trẻ thảo luận để xây dựng nhữnggóc nào? Trong mỗi góc cần có những cái gì? và làm nh thế nào để tạo ra những góc

đó Việc này cần huy động kinh nghiệm, sáng tạo của mỗi trẻ, điều đó rất phù hợp vớiquan điểm quan trọng trong việc đổi mới GDMN là lấy trẻ làm trung tâm

-Tạo tâm thế hoạt động cho trẻ: Giáo viên cần kích thích động cơ bên trong củatrẻ, gây hứng thú, lôi cuốn trẻ vào các hoạt động bằng cách tạo các tình huống có vấn

đề cho trẻ tham gia hoạt động

-Tạo cơ hội cho trẻ quan sát các góc để trẻ tự hoạt động: Giáo viên cần linh hoạtlồng ghép các nội dung, nhiệm vụ giáo dục qua cách sắp xếp, bố trí, tổ chức góc hoạt

động cho trẻ Các đồ dùng, đồ chơi, các thiết bị dạy học đợc sắp xêp0s dới dạng mở… của trẻ trong và sau khi chơi

từ đó kích thích tính tò mò, thích khám phá, tìm tòi và trải nghiệm ở trẻ

-Quan sát quá trình hoạt động của trẻ để xác định hớng điều khiển: Trong quátrình tổ chức hoạt động góc, cô không trực tiếp chơi cùng trẻ mà chỉ bao quát, theo dõiquá trình chơi của trẻ Trên cơ sở đó giáo viên xác định hớng điều khiển, điều chỉnhhiạt động của trẻ sao cho phù hợp

- Tạo cơ hội cho trẻ hoạt động tích cực: Góc chơi là nơi trẻ đợc hoạt động theo sởthích, hứng thú riêng Giáo viên cần khuyến khích, phát huy sáng kiến của trẻ, tạo cơhội để trẻ phát triển khả năng tự khám phá, tìm tòi, trải nghiệm… của trẻ trong và sau khi chơi

-Phối hợp hoạt động góc để triển khai chủ đề: Các góc hoạt động đợc tổ chứcmột cách linh hoạt, luân phiên, thay đổi theo từng chủ đề Trong quá trình tổ chức hoạt

động góc cho trẻ, giáo viên cần tạo mối quan hẹ qua lại giữa các góc chơi với nhaubằng các hoạt động của trẻ để thực hiện chủ đề

- Phát triển các trò chơi theo ý tởng sáng tạo của trẻ và gợi ý của giáo viên: Đây

là yêu cầu đảm bảo tính tích cực, cá thể hoá hoạt động của ngời học trong quá trình ớng dẫn và tổ chức hoạt động cho trẻ Giáo viên cần tôn trọng ý kiến của trẻ, tuyệt đốikhông can thiệp thô bạo vào trò chơi của trẻ, hoặc bắt trẻ chơi theo ý mình Thông qua

h-đàm thoại đặt câu hỏi, cô có thể nhập vai vào trò chơi để gợi ý, mở rộng trò chơi cho trẻmột cách hợp lý

-Xử lý linh hoạt các tình huống xảy ra trong góc hoạt động: ở các góc chơi, để tổchức giờ hoạt động góc đạt hiệu quả, ngoài việc sắp xếp, bố trí, tổ chức, điều khiển,

điều chỉnh quá trình chơi cho trẻ giáo viên cần xử lý linh hoạt các tình huống xảy ratrong góc hoạt động, đảm bảo cho mọi trẻ đều đợc tham gia hoạt động một cách tíchcực, sáng tạo và hiệu quả

* Hình thức tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL:

- Căn cứ vào nội dung và chủ đề chơi, giáo viên có thể tổ chức hoạt động theonhóm độc lập tại góc chơi và phối hợp giữa các góc chơi: Nội dung hoạt động tại cácgóc chơi của trẻ rất phong phú, luôn thay đổi theo từng chủ đề Khi tổ chức hoạt độnggóc, giáo viên lồng ghép linh hoạt nhiều nội dung hoạt động giữa các góc để triển khaichủ đề chơi và có sự phối hợp giữa các góc chơi.

- Căn cứ vào số lợng trẻ tham gia hoạt động tại các khu vực chơi có thể tổ chứcgóc hoạt động theo 2 hình thức: cá nhân hay nhóm nhỏ: Hoạt động góc là hoạt động tự

do, theo ý thích của trẻ Trẻ có thể chơi theo khả năng, sở thích cá nhân của trẻ Căn cứvào số lợng trẻ chơi ở trong khu vực mà giáo viên lựa chọn tổ chức hoạt động góc theohình thức cá nhân hay nhóm nhỏ

- Căn cứ vào tính chất mối quan hệ của cô giáo mầm nonvới trẻ có thể tổ chứccho trẻ chơi tự do hoặc có hớng dẫn giám sát của giáo viên: Khi tham gia chơi ở góchoạt động, trẻ đợc làm việc theo cách nghĩ của mình, trẻ huy động, vận dụng vốn kinhnghiệm của bản thân trong trò chơi Trẻ đợc trải nghiệm hoặc tìm hiểu, khám phá cáimới dới sự hớng dẫn, gợi ý và giám sát của giáo viên Căn cứ vào mối quan hệ này( giữa cô - trẻ ) có thể tổ chức cho trẻ chơi tự do hoặc có sự hớng dẫn của giáo viên 1.2.4 Vai trò của giáo viên trong quá trình tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL ở trờngmầm non:

* Giáo viên đóng vai trò là ngời lên kế hoạch để tổ chức hoạt động góc cho trẻ:

Giáo viên là ngời lập kế hoạch, xác định mục tiêu, nội dung các loại trò chơi, thời gianchơi, đồ dùng, đồ chơi

Góc chơi cần đợc trang trí hấp dẫn, cùng với tên gọi và hình ảnh phù hợp, giúp cho trẻnhận biết góc chơi một cách dễ dàng Tên góc cần đợc viết to theo đúng quy định vềviệc làm quen với chữ viết, gần gũi, dễ hiểu đối với trẻ ( nh: “ Gia đình tôi “, “ Bé khámphá khoa học “, “ phòng khám đa khoa “… của trẻ trong và sau khi chơi.) Góc chơi cũng cần đợc sắp đặt hợp lý đểhoạt động vui chơi đợc tiến hành một cách tự nhiên và không bị gián đoạn

Việc lập kế hoạch và tổ chức cũng cần xem xét đến thời gian Một số hoạt động cầnnhiều thời gian hơn hoạt động khác, trẻ cũng cần đợc tự do để sử dụng nhiều hay ít thờigian cho hoạt động mà trẻ lựa chọn

* Giáo viên là ngời tổ chức các nội dung hoạt động tại các góc chơi cho trẻ.

Giáo viên cần bố trí hợp lý về thời gian và không giancho các nhóm chơi, hớng dẫntạo điều kiện cho mỗi trẻ cùng suy nghĩ cùng làm một việc gì đó không bị thúc ép, áp

đặt, bắt chớc lẫn nhau một cách thụ động và khuyến khích trẻ quan sát và học hỏi

Trong thời gian tổ chức cho trẻ chơi, hoạt động ở các góc phụ thuộc vào kinh nghiệmcủa trẻ và yêu cầu triển khai của chủ đề, cô có thể tổ chức, triển khai 4-5 góc phù hơp.Không nhất thiết phải triển khai cùng một lúc với tất cả các góc chơi.

Với lớp MGL, việc tổ chức cho trẻ chơi, hoạt động ở các góc đợc quy định trong chế

độ sinh hoạt hàng ngày vào thời điểm buổi sáng và buổi chiều sau khi ănbữa phụ Thờigian tiến hành hoạt động không nên quá 60 phút Cô cần lên kế hoạch và thực hiện đảmbảo thời gian cho trẻ chơi thích hợp

* Giáo viên đống vai trò là ngời quan sát, giám sát trẻchơi.

Cô giáo là ngời theo dõi, quan sát các nhóm chơi, các hoạt động của trẻ tại các góc,cô quan tâm bao quát toàn bộ khu vực hoạt động của trẻ Trong đó khu vực chơi đóngvai, chơi xây dựng- lắp ghép, chơi ở góc tạo hình, góc khám phá khoa học là các khuvực hoạt động trọng tâm

Giáo viên quan sát để nắm bắt kỹ năng chơi, hứng thú chơi của trẻ Giáo viên phải ờng xuyên theo dõi trẻ hoạt động trong góc để tìm hểu năng lực, mức độ suy nghĩ củatừng trẻ, phát hiện ra đồ dùng, đồ chơi hoặc các vật liệu có khó khăn gì so với khả năngcủa trẻ Thông qua quan sát giúp giáo viên biết đợc khi nào trẻ cần giúp đỡ, cần phảican thiệp, những gì càn phải bổ xung, thay đổi Từ đó lựa chọn biện pháp tác động, h-ớng dẫn trẻ chơi phù hợp, hiệu quả trên cơ sở kết quả quan sát

Kiểm tra cơ sở vật chất tại góc chơi cũng là nhiệm vụ của giáo viên, cần quan tâm

đến sự an toàn, loại bỏ những thứ gãy hỏng ở các khu vực chơi, tiếp tục làm phong phúmôi trờng, cung cấp thêm vật liệu, dụng cụ mới Sau khi chơi xong giáo viên nhắc nhởtrẻ thu dọn và cất đồ chơi vào nơi quy định

* Giáo viên là ngời đấnh giá trẻ.

Trong quá trình quan sát và giám sát trẻ chơi, giáo viên cần đánh giá một cách liêntục vì chơi là kiểu học đầu tiên của trẻ em, là phơng tiện đánh giá kĩ năng, thể lực,ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm xã hội của trẻ Việc đánh giá trẻcó một vị trí đặc biệtquan trọngtrong quá trình tổ chức môi trờng, tổ chức các hoạt động cho trẻ, giúp giáoviên định hớng mục tiêu giáo dục, xây dụng kế hoạch tổ chức các góc hoạt động mộtcách hợp lý

1.2.5 Điều kiện tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL ở trờng mầm non

* Về cơ sở vật chất:

Để tổ chức tốt hoạt độnh góc cho trẻ MGL cần đảm bảo về cơ sở vật chất ( đồ chơi,trang thiết bị dạy học… của trẻ trong và sau khi chơi.) để trẻ có cơ hội tham gia vào các hoạt động

- Đồ chơi phải đẹp, kích cỡ không quá to hoặc quá nhỏ đối với trẻ Đồ chơi phải gắnvới đời sống thực, đảm bảo an toàn tuyệt đối với trẻ Lựa chọn đồ chơi cho trẻ gồmnhiều chi tiết phải có các giá, kệ giá… của trẻ trong và sau khi chơi.

- Có các giá, kệ để đồ dùng, đồ chơi Các giá có thể dùng làm vách ngăn tạo ranh giớigiữa các góc hoạt động, tạo lối đi lại dễ dàng cho trẻ khi tham gia hoạt động, hoặc quaycác giá áp tờng để giành không gian cho hoạt động nhóm đông trẻ

- Các đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu mở phải đợc sắp xếp hợp lý dới dạng mở đểkích thích trẻ khám phá và trải nghiệm

- Trang trí các mảng tờng, tranh hoạt động, đồ dùng đồ chơi phải gây đợc sự hấp dẫnlôi cuốn, thôi thúc trẻ tích cực hoạt động

- Thờng xuyên thay đổi cách sắp xếp, trang trí, làm thêm đồ chơi để làm nổi bật chủ

điểm để gây hứng thú nhận thức cho trẻ

- Đối với trẻ MGL, để chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1 cần đặc biệt chú ý tạo môi tr ờngchữ viết phong phú đối với trẻ

* Về không gian, địa điểm:

Giáo viên phải xem xét cẩn thận điều kiện thực tế khi bố trí, sắp xếp góc hoạt động.Chẳng hạn, khi nào cần thu dọn bàn ghế để lấy chỗ cho hoạt động chung của lứp hoặccho trẻ ngủ; khi nào cần xoay các giá, tủ để ngăn thành các góc/ khu vực hoạt độngriêng biệt; làm thế nào để phòng học trở nên hấp dẫn đối với trẻ về mặt thẩm mỹ vàkích thích trẻ học Việc sắp đặt môi trờng cơ sở vật chất cũng liên quan chặt chẽ vớichế độ sinh hoạt hàng ngày

* Về tổ chức các góc hoạt động:

- Số lợng góc chơi cần bố trí nhiều hốn với trẻ lứa tuổi trớc Các góca chơi của trẻ cần

đa dạng, phong phú hơn do trẻ đã có nhiều kinh nghiệm hơn Tổ chức các nội dungchuyên biệt phù hợp với chủ đề, chú ý tạo sự hợp tác, giao lu qua lại giữa các góc

- Thay đổi cách trang trí, sắp xếp các góc chơi tuỳ theo nội dung và chủ đề chơi, tạo sựhấp dẫn, mới lạ đối với trẻ, khuyến khích trẻ cùng tham gia với cô

Nói chung, việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL là một hoạt động thờng xuyêncủa ngời giáo viên Việc này đòi hỏi các giáo viên cần linh hoạt, không cứng nhắc, tuynhiên cũng không nên rập khuôn máy móc giống các lớp khác… của trẻ trong và sau khi chơi

* Về phía giáo viên:

Đảm bảo có trình độ đạt chuẩn trở lên, nắm vững chơng trình đổi mới; có năng lực,chuyên môn, kỹ năng s phạm, có khả năng giao tiếp tốt, xử lý linh hoạt trớc các tìnhhuống s phạm và giải quyết các vấn đề nảy sinh trong quá trình tổ chức hoạt động góccho trẻ, có sức khoẻ và yêu nghề, có trách nhiệm, nhiệt tình, tận tuỵ với công việc, hiểu

đợc tâm sinh lývà đặc điểm phát triển của trẻ Từ đó giáo viên có khả năng xây dựng kếhoạch giáo dục, nắm chắc các phơng pháp tổ chức hoạt động góc Giáo viên có thểlồng ghép, đan cài các hoạt động để trẻ có thể “ học “ qua chơi, “học” qua thực hành;nhờ đó trẻ lĩnh hội kiến thức và kỹ năng liên quan đến chủ đề một cách tự nhiên và có

đợc những kinh nghiệm mang tính tích hợp cần cho cuộc sống của trẻ

Để phát huy hết vai trò của mình nhằm nâng cao hiệu quả của việc tổ chức hoạt độnggóc cho trẻ MGL, đoì hỏi cô giáo mầm non phải nhanh nhạy, linh hoạt, chủ động trongviệc tổ chức, thiết kế hoạt động góc, khuyến khích trẻ mở rộng mối quan hệ giữa cácgóc chơi, thờng xuyên thay đổi cách trang trí, sắp xếp các góc

* Về phía trẻ:

Trẻ phải có vốn sống, nhu cầu hứng thú, tích cực tham gia vào trò chơi

Ch

ơng 2: Thực trạng tổ chức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo

lớn ở trờng mầm non Trung Hà- Yên Lạc.

2.1 Vài nét khái quát về trờng mầm non Trung Hà- Yên Lạc.

Trờng mầm non Trung Hà là ngôi trờng đặt ở thôn 6- xã Trung Hà- Huyện YênLạc- Tỉnh Vĩnh Phúc Địa điểm của trờng là nơi thoáng mát, có lối đi vào thuận lợi Tr-ờng có một khu chính và 2 khu lẻvới 10 phòng học cho 2 khối lớp nhà trẻ và mẫu giáo,

có khu nhà bếp sạch sẽ- vệ sinh Và đặc biệt trờng đã đón danh hiệu trờng chuẩn Quốcgia giai đoạn 1 vào tháng 1- 2004

Hiện nay trờng có 20 cán bộ giáo viên Trong đó có 2 cán bộ quản lý: hiệu trởngvới trình độ cao đẳng quản lý, hiệu phó với trình độ trung cấp chuyên môn; 18 giáoviên đứng lớp với trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn, và 1 nhân viên kế toán Đội ngũgiáo viên của trờng đa số là các giáo viên trẻ mới ra trờng, năng động, sáng tạo và nhiệttình với công việc, có nhiều giáo viênđạt đợc thành tích xuất sắc (có 5 cán bộ giáo viên

đạt danh hiệu chiến sỹ thi đua, 2 giáo viên dạy giỏi cấp huyện)

Năm học 2007- 2008 trờng mầm non Trung Hà có tổng số 300 trẻ, đợc chiathành 2 khối lớp: khối mẫu giáo với 4 lớp MGL, 3 lớp MGN, 2 lớp MGB và 1 lớp nhà

trẻ Phần lớn trẻ là con em nông dân trên địa bàn xã, dù ngời dân ở đó đã ý thức đợcviệc phải đa con đến trờng, tuy vậy họ vẫn cha thực sự quan tâm nhiều đến việc học củacon cái Do vậy việc giáo dục trẻ và tuyên truyền của giáo viên cũng gặp phải một sốkhó khăn.

Dù gặp những khó khăn nh vậy nhng nhà trờng vẫn tích cực nuôi dạy trẻ tốt, chonên trờng thờng xuyên đạt danh hiệu trờng tiên tiénn xuất sắc và chuẩn bị đón danhhiệu trờng chuẩn Quốc Gia giai đoạn 2

2.2 Thực trạng tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL ở trờng mầm non Trung Yên Lạc:

Hà-2.2.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên về bản chất, ý nghĩa, vai trò của tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL ở trờng mầm non Trung Hà- Yên Lạc.

* Thực trạng nhận thức của giáo viên về bản chất của tổ chức hoạt động góc:

Giáo viên cần nhận thức đúng đắn về tổ chức hoạt động góc, hớng dẫn trẻ thamgia vào các hoạt động góc đạt hiệu quả Chúng tôi tiến hành khảo sát nhận thức củagiáo viên về tổ chức hoạt động góc thông qua câu hỏi số 1 ở phần phụ lục Kết quả thu

đợc thể hiện ở bảng sau:

Bảng 1: Thực trạng nhận thức của giáo viên về tổ chức hoạt động góc ở trờng

mầm non Trung Hà- Yên Lạc:

STT Tổ chức hoạt động góc Số giáo viên Tỉ lệ %

1 Là việc tổ chức cho trẻ để trẻ có thể

tự làm một mình hoặc trong nhómnhỏ theo hứng thú và nhu cầu riêng

để xem xét, tìm hiểu, khám phá cáimới, hoạt động với đồ vật và rèn

luyện kỹ năng

2 Là việc đa các nguồn thông tin, các

thiết bị dạy học, đồ dùng- đồ chơicần thiết cho trẻ hoạt động

Nhìn vào bảng 1, ta thấy có 1 giáo viên cho rằng, tổ chức hoạt động góc là việc

đa các nguồn thông tin, các thiết bị dạy học, đò dùng- đồ chơi cần thiết cho trẻ hoạt

động (chiếm 16,67%), đây là cách hiểu cha đầy đủ về tổ chức hoạt động góc Tổ chức

hoạt động góc đợc hiểu đầy đủ là việc tổ chức cho trẻ để trẻ có thể tự làm một mìnhhoặc trong nhóm nhỏ theo hứng thú và nhu cầu riêng để xem xét, tìm hiểu, khám phácái mới, hoạt động với đồ vật và rèn luyện kỹ năng Đây là lựa chọn thứ nhất và ý kiếnnày đợc 5 giáo viên lựa chọn (83,33%) Nhìn chung giáo viên trong trờng đã hiểu mộtcách khá chính xác và đầy đủ về việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL Chỉ có16,67% cha xác định đợc chính xác việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ Điều này cũng

ảnh hởng phần nào đến quá trình tổ chức hoạt động góc cho trẻ Do vậy giáo viên cầnnhìn nhận chính xác hơn về tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL để trẻ hoạt động cóhiệu quả

* Thực trạng nhận thức của giáo viên về ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động góc

đối với sự phát triển của trẻ:

Giáo viên cần nhận thức đúng đắn về việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL,bởi vì nó rất quan trọng trong quá trình chăm sóc – giáo dục trẻ Để tìm hiểu rõ hơn

về ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL chúng tôi đã đa ra câu hỏi số 2

ở phần phụ lục 1 Kết quả thu đợc thể hiện ở bảng sau:

Bảng 2: Thực trạng nhận thức của giáo viên về ý nghĩa – vai trò của việc tổ

chức hoạt động góc đối với sự phát triển của trẻ MGL:

STT ý nghĩa, vai trò của việc tổ chức hoạt động

2.2.2 Thực trạng tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL.

* Thực trạng chuẩn bị kế hoạch tổ chức hoạt động góc cho trẻ MGL:

Để tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ MGL đòi hỏi ngời giáo viên cần lên kế hoạch

tổ chức hoạt động góc một cách rõ ràng, đầy đủ, sáng tạo theo tuần, tháng, năm