Nghiên cứu quá trình hình thành biểu tượng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ.

Nghiên cứu quá trình hình thành biểu tượng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ.

MụC LụC

Trang

Mở đầu

Chơng 1: Cơ sở lý luận của đề tài

1.1.Đặc điểm tâm- sinh lý của trẻ mẫu giáo nhỡ 51.2 Đặc điểm nhận thức của trẻ mẫu giáo nhỡ 61.3 Nội dung và phơng pháp hình thành biểu tợng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ 8

1.4 Một số vấn đề về hoạt động góc……… …16

1.5 Vài nét về trờng mầm non Dơng Thành- Phú Bình- Thái Nguyên……21

Chơng 2 : Thiết kế hoạt động góc tích hợp hình thành biểu tợng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ Giáo án 1: Chủ đề : Gia đình - Xây nhà của bé……… .24

Giáo án 2: Chủ đề : Giao thông- Xây ngã t đờng phố 29

Giáo án 3: Chủ đề : Thế giới động vật- Xây trang trai nuôi lợn 35

Kết luận 40

Tài liệu tham khảo 41

Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

“Trẻ em hụm nay, thế giới ngày mai” Trẻ em là mầm non tương lai của đất nước, là viễn cảnh tươi đẹp của xó hội Vỡ vậy mỗi con người trong xó hội phải luụn quan tõm, chăm súc, giỏo dục trẻ để sau này trẻ sẽ trở thành chủ nhõn tương lai cho đất nước, cho xó hội

Con người từ khi sinh ra khụng tự nhiờn cú những hiểu biết xó hội và

kỹ năng để làm được mọi việc mà phải tự học hỏi, rốn luyện qua sự giỏo dục của người thõn, cộng đồng và xó hội Cộng đồng đầu tiờn mà trẻ ra nhập đú chớnh là trường học, thày cụ và mọi người xung quanh dần giỳp trẻ hỡnh thành khỏi niệm sơ đẳng về vốn từ, kinh nghiệm sống và mọi kiến thức, kỹ năng thụng qua hoạt động vui chơi Hoạt động vui chơi cú ý nghĩa rất lớn đối với sự phỏt triển vỡ đồ chơi chớnh là “ Sỏch giỏo khoa” của trẻ

Lứa tuổi mẩu giáo là lứa tuổi diệu kì Trẻ em rất hiếu động ,tò mò,hammuốn học hỏi ,tìm hiểu tự nhiên và xã hội Trong các hoạt động của trẻ mÉugiáo hoạt động vui chơi gi÷ vai trò chủ đạo Giữa hoạt động vui chơi và hoạtđộng học chưa có ranh giới rõ ràng Khác với người lớn, trẻ em thực sự họctrong khi chơi trẻ lĩnh hội các tri thức tiền khoa học, tiền khái niệm trongtrường Mầm non theo phương châm “ Học bằng chơi, chơi mà hoc”

Trẻ em học qua sử dụng và phối hợp các giác quan của chóng,qua trảinghiệm,trẻ học mọi lúc, mọi nơi Chúng tiếp thu kiến thức, kỹ năng qua chơi,trải nghiệm dựa vào sự tò mò, khám phá và tưởng tượng trẻ cần có thời giansuy nghĩ và giải quyết vấn đề

Việc hình thành các biểu tượng toán với trẻ rất khó và khô khan nên ởhoạt động góc trẻ tự khám phá, tự phát hiện các đặc tính và các mối quan hệtrong hoạt động góc trẻ sẽ nhớ các biểu tượng toán hơn vì khi hoạt động với

đồ chơi trÎ hứng thú, tự tin và được trải nghiệm phù hợp với khả năng và vốnkinh nghiệm đã có của chúng

Vì vậy cần có sự cân bằng các hoạt động học theo nhu cầu của trẻ Hoạt động vui chơi đem lại cho trẻ niềm vui ,hứng thú học hỏi ,ham tìm hiểukhám phá

Dựa vào đặc điểm nhËn thøc lứa tuổi mần non lµ chóng nhớ mau quêntrẻ lĩnh hội kiến thức là nhờ phương pháp truyền đạt của cô song để tạo ấntượng cho trẻ thì trẻ phải được chơi được tr¶i nghiệm thực tiễn qua góc nhìncủa trẻ Dưới ánh mắt trẻ thỏ biểu tượng toán được hình thành như một tròchơi sinh động , hấp dẫn thu hút lôi cuốn trẻ

Hiện nay hoạt động tích hợp trong chương trình giáo dục mầm non mớiđược áp dụng rộng rãi cả về chiÒu rộng và chiều sâu , đó chính là sự lồngghép, đan cài học tập trong mọi lúc, mọi nơi Những biểu tượng toán thườngkhô khan cứng nhắc giáo viên cần tích hợp hình thành biểu tượng toán trong

cỏc hoạt động hàng ngày: Giờ học cú chủ đớch, hoạt động ngoài trời, hoạtđộng gúc…Chớnh vỡ vậy mà tụi đó chỳ tõm vào nghiờn cứu đề tài: “ Tớch hợphỡnh thành biểu tượng toỏn cho trẻ mẫu giỏo nhỡ trong hoạt động gúc” Thụng qua hoạt động gúc trẻ tiếp thu cỏc biểu tượng toỏn dễ dàng hơn, trẻ cúthờm hiểu biết về cỏc biểu tượng toỏn sơ đẳng đồng thời trẻ được hoạt động

và tiếp thu kiến thức qua trũ chơi sinh động, hấp dẫn

Qua hoạt động gúc trẻ tỡm tũi khỏm phỏ, phỏt hiện nhiều điều mới lạtrong cuộc sống Cỏc kiến thức , kỹ năng của trẻ được củng cố, bổ sung tạocho trẻ tự bộc lộ khả năng của mỡnh Dưới sự chỉ đạo, kớch thớch của ngườilớn trẻ chỉ phỏt triển tốt khi tự mỡnh hoạt động, tự mỡnh tỡm hiểu, khỏm phỏmụi trương xung quanh, thiết lập cỏc mối quan hệ ngày càng đa dạng từ đútrẻ cú thờm vốn kinh nghiệm sống, nhu cầu, hứng thỳ, tớch cực tham gia vàohoạt động toỏn thụng qua hoạt động gúc để chiếm lĩnh tri thức

2 Mục đớch nghiờn cứu

Xõy dựng hoạt động gúc trong đú tớch hợp hỡnh thành biểu tượng toỏncho trẻ mẫu giỏo nhỡ nhằm giỳp trẻ tiếp thu biểu tượng toỏn một cỏch nhẹnhàng

3 Đối tượng nghiờn cứu

Nghiờn cứu quỏ trỡnh hỡnh thành biểu tượng toỏn cho trẻ mẫu giỏo nhỡ

Từ đú xõy dựng hoạt động gúc tớch hợp hỡnh thành biểu tượng toỏn cho trẻmẫu giỏo nhỡ

4 Nhiệm vụ nghiờn cứu

- Nghiờn cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

- Thiết kế một số hoạt động tích hợp hình thành biểu tợng toán cho trẻmẫu giáo nhỡ trong hoạt động góc

5 Phạm vi nghiờn cứu

- Nghiờn cứu cỏc hoạt động gúc tớch hợp biểu tượng toỏn cho trẻ mẫugiỏo nhỡ ở trường Mầm non Dơng Thành

6 Phương phỏp nghiờn cứu

* Nhúm phương phỏp nghiờn cứu lý thuyết

Nhúm phương phỏp nghiờn cứu phõn tớch tổng hợp nhằm đưa ra vấn

đề nghiờn cứu một cỏch tổng quỏt nhất

* Nhúm phưưong phỏp nghiờn cứu thực tiễn

Bằng cỏc phương phỏp quan sỏt, khảo sỏt, đỏnh giỏ thực tiễn trờn trẻ đểtrẻ đưa ra cỏc kết luận chớnh xỏc hỗ trợ cho việc nghiờn cứu

Chơng 1 : Cơ sở lý luận của đề tài 1.1 Đặc điểm tâm- sinh lý của trẻ mẫu giáo nhỡ

1.1.1 Đặc điểm sinh lý của trẻ mẫu giáo nhỡ

* Cơ thể trẻ là một khối thống nhất Mọi cơ quan mô và tế bào đều đợc

liên kết với nhau thành một khối thống nhất trong cơ thể đó là:

- Sự thống nhất trong trao đổi chất và năng lợng

- Sự thống nhất giữa cấu tạo và chức phận

- Sự thống nhất giữa các cơ quan trong cơ thể

- Cơ thể là một hệ thống tự điều chỉnh

* Đặc điểm chủ yếu của thời kỳ này

- Tốc độ tăng về chiều cao từ 5 đến 8 cm/ năm cân nặng 2kg/ năm Thểchất, trí tuệ, tính kéo léo phát triển hơn nên trẻ hiếu động

- Hệ cơ quan trong cơ thể dần hoàn thiện và phát triển đặc biệt hệ thầnkinh và hệ tuần hoàn

- ở thời kì này trẻ có sự phát triển tốt về sức khoẻ và đây là yếu tố quantrọng có ảnh hởng đến hoạt động nhận thức của trẻ

1.1.2 Đặc đểm tâm lý của trẻ mẫu giáo nhỡ

- Đây là giai đoạn phát triển mạnh t duy trực quan hình tợng trẻ có nhucầu khám phá các quan hệ phụ thuộc, lập kế hoạch cho các hành động củamình, vì thế trẻ buộc phải giải quyết các nhiệm vụ bằng cách dựa vào các biểutợng của sự vật hiện tợng Do đó ở trẻ mẫu giáo nhỡ có khả năng suy luậnsong những kết luận mà trẻ đa ra thờng rất ngây ngô và ngộ nghĩnh

- Trẻ mẫu giáo nhỡ cha có khả năng t duy trìu tợng, mà trẻ thờng dựavào những biểu tợng đã có và những kinh nghiệm đã trải qua vì vậy còn nhầmlẫn giữa thuộc tính bản chất và không bản chất của sự vật hiện tợng.

1.2 Đặc điểm nhận thức của trẻ mẫu giáo nhỡ

* Trẻ mẫu giáo nhỡ có biểu tợng về tâp hợp - số và phép đếm đợc pháttriển và mở rộng

- Trẻ mẫu giáo nhỡ hiểu về tập hợp không chỉ là một thể thống nhấtchọn vẹn có một dấu hiệumà có thể gồm nhiều phần mỗi phần có những dấuhiệu riêng khác nhau và số lợng có thể không bằng nhau Trẻ có khả năngphân tích rõ rang từng phần tử của tập hợp đánh giá độ lớn các tập hợp theo sốlợng các phần tử của tập hợp Vì vậy sự ẩnh hởng của của các dấu hiệu bênngoài nh mầu sắc, hình dạng, kích thớc, sự phân bố trong không gian đến việctiếp thu số nhiều đã giảm

- Trẻ có khả năng so sánh só lợng giữa hai nhóm đồ vật ( có độ chênhlệch ít về số lợng) bằng cách thiết lập tơng ứng 1 - 1 giữa các đối tợng của hainhóm đó mà không cần đế Trẻ hiểu đợc hai tập hợp bằng nhau hoặc khôngbằng nhau về số lợng

- Trẻ bốn năm tuổi có khả năng đếm song cha biết đếm số lợng nhiều.Thể hiện trẻ đã biết gắn mỗi số tự nhiên với một vật nhng lại không nêu đợckết quả đếm

- Khi đợc dạy đếm trẻ biết tách số cuối cùng rakhỏi quá trình đếm vàhiểu rằng số cuối cùng là số chỉ số lợng phần tử của tập hợp Đó là kết quảcủa phép đếm

* Trẻ có khả năng xác định kích thớc và sự đo đờng

- Trẻ định hớng về kích thớc các vật chủ yếu do ớc lợng bằng mắt kếthợp với kinh nghiệm, sự cảm thụ bằng lời nói, sự tham gia của các thao tác tduy, so sánh, phân tích, tổng hợp

- Trẻ bốn năm tuổi có khả năng phân biệt đợc kích thớc theo hai chiềucủa vật khi hai chiều có sự khác nhau rõ nét về kích thớc

- Các hành động khảo sát bằng tay kết hợp với sự phát triển về ngônngữ đã giúp trẻ cảm nhận đúng hơn từng biể tợng kích thớc cụ thể của tờng

đối tợng

- Do thị lực phát triển hơn và động tác tay thành thạo hơn trẻ bốn nămtuổi có khả năng phân biệt đợc kích thớc của hai đến ba vật có độ chênh lệchnhỏ bằng kĩ năng so sánh

* Trẻ có biểu tợng về hình dạng, vật thể, các hình học

- Trẻ có khả năng nhận biết các hình học nh là một tiêu chuẩn để trẻdựa vào đó so sánh, cảm nhận các vật thờng gặp trong cuộc sống hàng ngày.trẻ có thể lựa chọn các hình học theo mẫu và theo tên gọi

- Khả năng nhận biết các hình học và các vật thể bằng các giác quanphát triển hơn Trẻ đã chủ động dùng các ngón tay để cầm nắm, khảo sát hình,

sự hoạt động của mắt đã bắt đầu tập chung quan sát các dấu hiệu riêng, đặc

tr-ơng riêng cho từng hình Vì vậy trẻ bốn năm tuổi có khả năng so sánh phânbiệt các hình học phẳng theo đờng bao của hình

- Trẻ có khả năng nhận biết đợc hình dạng của một số hình khối thôngdụng: Khối cầu, khối vuông, khối chụ,khối chữ nhật Ví dụ: Bánh chng códạng khối vuông

* Trẻ mẫu giáo nhỡ phân biệt đợc các hớng không gian

- Trẻ có khả năng xác định đợc vị trí các vật trong không gian so vớibản thân Lúc này góc toạ độ chính là bản thân trẻ

- Trẻ có thể diễn đạt bằng lời nói vị trí các vật trong không gian so vớitrẻ về các phía: Trớc - sau: Trên - dới: Phải - trái

- Từ quan niệm không gian là rời rạc trẻ đã phần nào thấy đợc mối quan

hệ của các đối tợng trong không gian với nhau Vì vậy phần không giân mà trẻxác định lá phía phải, phía trái đợc mở rộng dần Trẻ hiểu đợc phía trên, phíadới của mình cũng là phía trên, phía dới của bạn Trẻ đã có kha năng định h-ớng không gian cho các vật ở xa

* Trẻ mẫu giáo nhỡ đã có khả năng định hớng về thời gian

- Trẻ bắt đầu nắm đợc các chuẩn đo thời giạn nh các buổi trong ngày,các ngày trong tuần, các tuần trong tháng, các tháng trong năm; Ví dụ: Buổisáng trẻ đI học, buổi cha trẻ đợc ăn cơm, buổi chiều mẹ đòn bé vể, buổi tối trẻ

đI ngủ Trẻ có khả năng diễn đạt bằng lời nói các khái niệm về thời gian phụthuộc vào những dấu hiệu đặc trng của nó

- trẻ có khả năng ớc lợng khoảng thời gian nhanh, chậm

1.3 Nội dung và phơng pháp hình thành biểu tợng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ

1 3.1 Nội dung hình thành về tập hợp con số và phép đếm

a Tập hợp số và phép đếm

- Dạy trẻ so sánh số lợng bằng cách ghép đôitừng cặp đối tợng giữa hainhóm để nhận biết sự giống và khác nhau về số lợng đối tợng giữa 2 nhóm đồvật

- Dạy trẻ nhận biết só lợng , so sánh số lợng các đối tợng của các nhóm

- Dạy trẻ so nhận biết so sánh mối quan hệ kích thớc của 2 đối tợng về

độ lớn, bề rộng, chiều cao, chiều dài

- Dạy trẻ so sánh, sáp thứ tự về độ lớn, chiều dài, bề rộng, chiều cao của

3 đối tợng, dạy trẻ diễn đạt mối quan hệ này

c Hình dạng

- Dạy trẻ nhận biết phân biệt sự giống nhau và khác nhau giữa hìnhvuông và hình chữ nhật, hình tam giác với hình vuông hoặc hình chữ nhật dựavào tính chất của đờng bao hình ấy, kích thớc và số lợng cạnh của mỗi hình

- Dạy trẻ nhận biết khối cầu, khối vuông, khối chữ nhật, khối trụ theohình mẫu Gọi tên khối và biết tên khối theo đờng bao, theo tên gọi

d Sự định hớng trong không gian

- Dạy trẻ xác định các chiều không gian xung quanh trẻ từ đó xác định

vị trí của vùng không gian về các phía, phía phải, phía trái, phía trên , phía dới,phía trớc, phía sau

- Dạy trẻ xác định các hớng: Phía trớc, phía sau, phía trên, phía dới…của bạn khác

- cho trẻ liên hệ với cuộc sống thực tế xung quanh và biết diễn đạtthành lời kết quả tìm đợc

e Sự định hớng về thời gian

- Dạy trẻ các dấu hiệu đặc trng về thời gian

- Dạy trẻ thiết lập trình tự thời gian diễn ra

- Tốc đọ diễn ra các hành động theo thời gian: Nhanh, chậm

- Hình thành cho trẻ những khái niệm về quá khứ, hiện tại và tơng lai

Ví dụ cụ thể: Hôm qua, hôm nay, ngày mai

- Ngày mai con đợc đi du lịch

1.3.2 Phơng pháp hình thành biểu tợng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ

a Phơng pháp hình thành biểu tợng về số lợng , con số và phép đếm cho trẻ mẫu giáo nhỡ

*.Phát triển kỹ năng so sánh số lợng các nhóm vật bằng cách xếp tơng ứng

1:1

Vào đầu năm học giáo viên cần tổ chức cho trẻ Mẫu Giáo nhỡ ôn lạinhững kiến thức mà trẻ đã đợc học ở lớp Mẫu Giáo bé.Giáo viên cần củng cốphát triển cho trẻ khả năng nhận biết tập hợp không phụ thuộc vào những dấuhiệu riêng cũng nh vị trí sắp đặt của tập hợp.Đặc biệt giáo viên cần chú ý tớiviệc gủng cố và phát triển kỹ năng so sánh số lợng các nhóm vật bằng cáchthiết lập tơng ứng 1:1 giữa từng vật của nhóm này với từng vật của nhóm khác.Giáo viên nên cho trẻ mẫu giáo nhỡ thực hành so sánh số lợng các nhóm đồvật có những đặc điểm khác nhau Ví dụ những đồ chơi,những viên bi có màusắc và kích thớc khác nhau…Cần tổ chức cho trẻ thực hiện các bài luyện tập

so sánh bằng các biện pháp đã học nh: xếp chồng ,xếp cạnh.Ngoài ra nên dạytrẻ những biện pháp so sánh mới nh :Sử dụng các gạch nối để nối một vật củanhóm này với một vật của nhóm kia bằng một đờng kẻ để tạo thành cặp hay sửdụng các vật thay thế để so sánh

Trên tiết học toán giáo viên cần tổ chức cho trẻ thao tác với các nhóm vật

có những dấu hiệu khác nhau Ví dụ: Mỗi trẻ có một bộ hình gồm có hìnhtròn,hình vuông ,hình tam giác,với 3 màu sắc khác nhau,trẻ quan sát nhận xét

và gọi tên nhóm hình đó trên cơ sở đó trẻ tiến hành phân loại các hình theodấu hiệu khác nhau nh: hình dạng,màu sắc… tiếp theo cô tổ chức cho trẻ sosánh số liệu của nhóm hình với nhau bằng các biện pháp đã học và phản ánh

kết quả so sánh bằng lời ( Số hình tròng nhiều hơn số hình vuông và bằng số

hình tam giác).

*.Dạy trẻ mẫu giáo nhỡ phép đếm xác định số lợng,thêm ,bớt và xác

định các mối quan hệ số lợng trong phạm vi 5.

Việc dạy trẻ phép đếm cần bắt đầu bằng việc làm cho trẻ hiểu đợc mục đíchhoạt động đếm của con ngời: Xác định số lợng của một nhóm đối tợng Thôngqua các tình huống cụ thể trong thực tiễn cuộc sống trẻ sẽ thấy rằng con ng ời

luôn phải đếm để giải quyết nhiệm khác nhau của cuộc sống.ví dụ : Khi chuẩn

bị cho trẻ ăn cô cần phải đếm số lợng bát,thìa đủ cho số cháu trong lớp,cô còn

đếm số lợng bánh,kẹo rồi mới chia cho các cháu Nh vậy bằng các quan sáthằng ngày trẻ sẽ nắm đợc mục đích của hoạt động đếm-để biết tất cả có baonhiêu cái gì đó,và đếm là cách thức để đạt mục đích đó.vì vậy ở giai đoạn đầucần dạy trẻ phân biệt sự khác nhau giữ quá trình đếm và kết quả phép

đếm ,giúp trẻ thấy đợc sự cần thiết phải nắm đợc số kết quả khi đếm

Nội dung dạy trẻ mỗi số mới đợc thực hiện trên 2 tiết học.Ví dụ: Với số

4 gồm có :Tiết 1 số 4 và tiết 2 số 4.trên tiết học thứ nhất với số mới,trẻ cầnnắm đợc cách thiết lập mỗi số trên cơ sở so sánh số lợng của nhóm có số lợng

số mới với nhóm có số lợng là số kề trớc ,2 nhóm này đợc xếp thành dãy theohàng ngang,cứ mỗi vật của nhóm này xếp dời một vật của nhóm kia Cô và trẻcùng đếm số lợng của 2 nhóm vật và nói kết quả của mỗi nhóm.Ví dụ :Tất cả

b Phơng pháp hình thành biểu tợng ,kích thớc cho trẻ mẫu giáo nhỡ

Vào đầu năm học giáo nên tiến hành cho trẻ ôn luyên so sánh kích thớccủa các vật bằng những bài luyện tập đợc tiến hành trên các tiết ôn tập haytrong các hoạt động khác Để cho trẻ luyện tập,giáo viên nên sử dụng các vật

quen thuộc có xung quanh trẻ nh: Quả bóng bảng,sợi dây, tờ giấy, cái nơ,búpbê… các vật này có độ chênh lệch kích thớc giảm dần để qua đó giúp trẻ nhậnthấy không phải bao giờ và chỉ bằng trực giác cũng nhận ra mối quan hệ kíchthớc giữa các vật mà cần thiết phải nắm đợc kỹ năng so sánh kích thớc của cácvật,trên cơ sở đó dạy trẻ các biện pháp so sánh kích thớc.

ở lớp Mẫu Giáo nhỡ trẻ đợc học các biện pháp so sánh kích thớc nh xếpchồng ,xếp cạnh 2 đối tợng với nhau.Để dạy trẻ các biện pháp so sánh này nên

sử dung các đối tơng có hình dang giống nhau và chỉ khác nhau không nhiều

về chiều cần so sánh,còn các chiều khác thì giống nhau.ví dụ :Để so sánhchiều dài của 2 vật ta có thể dùng 2 băng giấy có sự chênh lệch về chiều dài là

2 - 3cm,còn chiều rộng và độ dầy của chúng bằng nhau Việc dạy trẻ các biệnpháp so sánh này đợc tiến hành trên cơ sở giáo viên làm mẫu biện pháp xếpchồng hay xếp cạnh kèm theo lời giảng giải trình tự các thao tác sau đó giáoviên tổ chức cho trẻ thực hành so sánh tờng chiều kích thớc của các vật bằngbiện pháp đã học Trên cơ sở đó hình thành kỹ năng so sánh cho trẻ Để sosánh độ lớn của các vật ban đầu nên sử dụng những vật mà chúng có thể đặtchồng lên hay lồng vào nhau để giúp so sánh Giáo viên chú ý dạy trẻ phản

ánh mối quan hệ về độ lớn của 2 đối tợng nh : “Cái đĩa đỏ to hơn đĩa xanh”,

“Cái đĩa xanh nhỏ hơn cái đĩa đỏ” hay “Hai cái đĩa to bằng nhau”…

ở lớp mẫu giáo nhỡ giáo viên cần chú ý phát triển sự ớc lợng kích thớcbằng mắt cho trẻ để đạt đợc mục đích đó cần sử dụng các bài luyện tập khácnhau nh tìm vật có kích thớc bằng kích thớc của vật mẫu,tiếp theo trẻ có thểtìm vật có kích thớc giống kích thớc của vật mẫu bằng cách ghi nhớ

Những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, trẻ thu đợc trên tiết toán cần đợcgiáo viên taọ điều kiện để trẻ sử dụng vào các hoạt động khác nhau nh: Trẻ vẽ

1 con đờng rộng,một con đờng hẹp; Cắt 1 băng giấy dài một băng giấy ngắn;làm một cái cầu thang;so sánh lựa chọn các khối hình cần thiết để xây ngôinhà cao, ngôi nhà thấp, chắp ghép cái cổng cao ,cái cổng thấp…

Ngoài ra giáo viên nên tổ chức cho trẻ các trò chơi học tập để củng cố

và ứng dụng những kiến thức kỹ năng kỹ xảo mà trẻ có

c.Phơng pháp hình thành biểu tợng về hình dạng cho trẻ mẫu giáo nhỡ

Bớc vào lớp mẫu giáo nhỡ trẻ đã nhận biết ,phân biệt và nắm đợc têngọi của một số các hình học phẳng nh:Hình tròn,hình vuông,hình tam giác,

chữ nhật.Cho nên vào đầu năm học nên tiến hành củng cố những kiến thức,kỹnăng mà trẻ đã thu đợc từ lớp Mẫu Giáo bé, nên sử dụng các mẫu hình họcphẳng đa dạng với mầu sắc,kích thớc,vị trí sắp đặt khác nhau.Việc đó cho trẻphân tích những dấu hiệu cơ bản của các hình cùng với các dấu hiệu không cơbản tạo tiền đề cho trẻ khái quát những kiến thức về các hình này.Ban đầu chotrẻ thực hành so sánh từng cặp hình, sau đó so sánh từng nhóm hình.Cần tiếnhành cho trẻ so sánh và xem xét các hình học theo một trình tự nhất địnhthông qua hệ thống câu hỏi của cô với trẻ,nh: Đây là hình gì? Hình có màu sắcgì? Các hình này có điểm gì giống và khác nhau?

Khi cho trẻ làm quen với các hình hình học cần tổ chức cho trẻ khảosát các mẫu hình hình học.Giáo viên cần dạy trẻ biện pháp khảo sát hìnhthông qua thao tác khảo sát mẫu giáo viên kết hợp với lời giảng giải với nhữnglần sau giáo viên dùng lời hớng dẫn trẻ các thao tác khảo sát hình, nh lănhình,để hình ở các t thế khác nhau, xếp chồng các hình lên nhau(trẻ lăn hìnhtròn và hình vuông) Cần củng cố kiến thức của trẻ về các hình thông quanhững hoạt động khác nhau trong trờng mẫu giáo nh : Vẽ ,nặn,cắt dán,xếphình từ các que (trẻ xếp hình vuông từ 4 que dài bằng nhau, xếp từ hình chữnhật từ 2 que dài bằng nhau và 2 que ngắn bằng nhau, xếp hình tam giác từ 3que) hoặc cho trẻ xếp hình bằng hột hạt, tạo hình bằng giây Sử dụng các tròchơi học tập để phát triển khả năng nhận biết các hình học của trẻ bằng cácgiác quan khác nhau nh trò chơi; “cái túi kỳ diệu” Trong đó trẻ tìm hình bằngxúc giác phối hợp với sự tri giác vật bằng thị giác hoặc ngợc lại hay trò chơi

“Tìm nhà” Nhằm phát triển tính bền vững của sự tri giác hình dạng Nên chotrẻ luyện tập so sánh hình dạng của các vật giống với một kiểu hình hình học

mà trẻ đã biết trong thời gian trẻ thực hiện nhiệm vụ xác định hình dạng củacác vật, giáo viên nên thờng xuyên nhắc trẻ sử dụng các biện pháp khảo sáthình dạng để nhận biết hình dạng của vật

Ngoài tiết học trong nhiều hoạt động khác trẻ có thể thực hiện các tròchơi các bài luyện tập nhằm phát triển kỹ xảo phân tích hình dạng của vậtcũng nh các thành phần tạo nên vật và tổng hợp chúng trong hình tợng mà trẻtái tạo

d Phơng pháp hình thành sự định hớng trong không gian cho trẻ mẫu giáo nhỡ

ở lớp mẫu giáo nhỡ giáo viên cần tiếp tục cho trẻ ôn luyện định hớngtrên cơ thể mình.Vì vậy vào đầu năm học giáo viên cần cho trẻ ôn lại tên gọi

và vị trí sắp đặt các bộ phận của cơ thể trẻ nh: Đầu,ngực,lng, tay phải,taytrái,chân phải , chân trái,mắt,má ,má phải má trái,tai Việc dạy trẻ định hớngtrên cơ thể trẻ có thể diễn ra ở mọi lúc mọi nơi trong cuộc sống hằng ngày củatrẻ

Việc dạy trẻ xác định phía phải phía trái của bản thân cần dựa vào việcxác định tay phải ,tay trái của trẻ để thiết lập mối liên hệ phía phải là phiá bêntay phải,phía trái là phía bên tay trái Để hình thành kỹ năng xác định phíaphải phía trái của trẻ giáo viên cần tổ chức cho trẻ luyện tập xác định vị tríphía phải và phía trái của những đồ vật ở gần trẻ Sau đó ở phạm vi xa trẻ hơn.Khi trẻ đã nắm đợc biện pháp xác định các hớng trong không gian khi lấy khilấy mình hoặc ngời khác làm chuẩn giáo viên cần giúp trẻ hiểu đợc tính tơng

đối của việc định hớng này với mục đích đó giáo viên cần cho trẻ thay đổi vịtrí của mình nh tay phải tay trái…sau đó trẻ phải xác định lại vị trí xắp đặt củacác đồ vật so với trẻ Đặc biệt trong qúa trình dạy trẻ cần hớng dẫn trẻ diễn

đạt chính xác bằng lời vị trí xắp đặt của các vật trong không gian nh: Búp bê ởbên phải của cháu ,ngoi nhà ở phía sau bạn Lan…trên thực tiễn vốn từ vềkhông gian của trẻ còn nghèo nàn,trẻ nhỏ thờng sử dụng những cử chỉ điệu bộ

và các từ nh: Đằng kia,ở đây,ở trên trần nhà,dời sàn nhà…Để miêu tả vị trí sắp

đặt của các đồ vật Vì vậy trong quá trình dạy trẻ giáo viên cần chú ý dùng từmột cách chính xác, không nên thay các từ diễn đạt,các hớng không gian bằng

sự định hớng và đồ vật nh: Nhìn lên phía trần nhà ,hay phía cửa ra vào.giáoviên cần chú ý làm giàu vốn từ cho trẻ,dạy trẻ diễn đạt mạch lạc bằng các mốiquan hệ không gian và tạo điều kiện để trẻ tích cực sử dung các thuật ngữ vềkhông gian và thời gian, định hớng trong không gian vào lời nói của mình

Sự định hớng trong không gian đóng một vai trò quan trọng nó là mộttrong những thành phần không thể thiếu đợc trong bất kỳ hành động ,thựctiễn nào của con ngời Vì vậy việc dạy trẻ Mẫu Giáo định hớng trong khônggian không chỉ đợc tiến hành trên các tiết học toán,mà còn diễn ra trên các tiếthọc khác nh: Tạo hình,âm nhac,thể dục, hoạt động ngoài trời, hoạt độnggóc….và các hoạt động khác trong trờng Mầm Non Giáo viên cần linh hoạt

sử dụng các tính huống phong phú của cuộc sống để dạy trẻ định hớng trongkhông gian.

1.4 Một số vấn đề về hoạt động góc

1.4.1 Hoạt động gúc

Hoạt động gúc là nhu cầu khụng thể thiếu được đối với trẻ mẫu giỏotrong trường Mầm non, nú là nơi “Chơi mà học của trẻ” Qua hoạt động gúctrẻ được tỡm tũi, khỏm phỏ, trải nghiệm, củng cố những kiến thức, kỹ năng màtrẻ cú đuợc trong hoạt động cú chủ đớch

Hoạt động gúc giỳp trẻ hoà mỡnh vào hoạt động xó hội, trẻ tỏi hiện lạicỏc mối quan hệ , cỏc hoạt động , thỏi độ tỡnh cảm của người lớn dưới conmắt trẻ em( xó hội trẻ em)

Giỏo dục Mầm non thực hiện theo nguyờn tắc : “Phỏt triển đồng tõm”,hoạt động gúc cũng vậy Ở cỏc lứa tuổi hoạt động gúc đều hướng về cỏc chủ

đố, chủ điểm song sự hoàn thiện của cỏc kỹ năng, mức độ kiến thứcđượcnõng cao dần

VD: Trẻ mẫu giỏo bộ khả năng tưởng tượng của trẻ cũn hạn chế thờmvào cỏi tụi cỏ nhõn thể hiện rừ ràng vỡ thế nen trẻ thớch độc chiếm đồ chơidẫn đến khả năng giao lưu giữa trẻ với trẻ, giữa cỏc nhúm chơi gần như chưađược hỡnh thành.Để giải quyết nhiệm vụ đú giỏo viờn là người hướngdẫn ,làm mẫu,động viờn khuyến khớch trẻ để trẻ thực hiện tốt hơn

Đến tuổi mẫu giỏo nhỡ và mẫu giỏo lớn trẻ đó cú kiến thức và kĩ năngchơi ,trẻ biết giao lưu giữa trẻ với trẻ,giữa nhúm chơi với nhau vỡ vậy giỏoviờn chỉ là thang đỡ,là điểm tựa cho trẻ

Khi tổ chức hoạt động gúc cần đảm bảo tớnh tớch cực hoạt động củatrẻ,làm giàu củng cố kiến thức cho trẻ về mụi trường xung quanh,biểu tượngtoỏn học cho trẻ,giỏo dục tỡnh cảm cho trẻ

Hoạt động gúc bao gồm cỏc gúc ;gúc phõn vai, gúc nghệ thuật,gúc họctập, gúc khỏm phỏ khoa học, gú xõy dựng, lắp ghộp, gúc thiờn nhiờn…

Tuỳ theo điều kiện nhúm lớp (trang thiết bị, diện tớch nhúm lớp và đồ dựng ,

đồ chơi, số lượng trẻ trong lớp, kinh nghiệm của trẻ…)giỏo viờn cú thể bố trớ3-4 gúc cố định , cỏc gúc chơi khỏc cú thể bố trớ cỏc giỏ sỏt tường,linh hoạt vàtriển khai thành cỏc gúc khi cần thiết sao cho cỏc gúc được luõn phiờn xõydựng để giỳp trẻ phỏt triển đầy đủ, phự hợp với tưng chủ điểm.Mỗi gúc chơigiỳo trẻ phỏt triển kỹ năng tri thức nhất định song cỏc gúc chơi đều mang ýnghĩa giỏo dục và mang tớnh phỏt triển.Tại gúc chơi trẻ được tham gia vàonhiều hoạt động khỏc nhau, phỏt triển năng lực trớ tuệ:Quan sỏt ,phõntớch ,phõn loại ,so sỏnh ,khỏi quỏt hoỏ,suy luận phỏn đoỏn….phỏt triển tỡnhcảm xó hội,phỏt triển cảm xỳc,tỡnh cảm thẩm mỹ

1.4.2 Tiến trình tổ chức hoạt động góc cho trẻ

Hoạt động gúc cho trẻ mẫu giỏo ở trường mầm non được tiến hành theo

3 bước:

Bước 1: Thoả thuận trước khi chơi.

Giỏo viờn chỉ đề xuất gợi ý chủ đề chơi để trẻ tự tiến hành thoả thuậnchơi.Cụ gợi ý để trẻ kết hợp được mối quan hệ giưa cỏc vai chơi ,cỏc tập thểchơi nhỏ phục vụ cho chủ đề chơi chung

Sau khi bàn bạc xong cụ cho trẻ tỡm bạn chơi và về gúc chơi

Bước 2: Quỏ trỡnh chơi.

Cụ khụng chơi cựng trẻ mà bao quỏt theo dừi ý đồ chơi của trẻ để giỳp

đỡ kịp thồi khi cần thiết.Tuỳ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể mà cụ lựa chọn cỏchtỏc động cho phự hợp

Đối vơớ chủ đề mới lạ cụ đúng vai trũ là người hướng dẩn trẻ chơi(người điều khiển buổi chơi).Khi trẻ chơi quen dần với chủ đề mối cụ rỳt luinhường lại cho trẻ tự tổ chưc điều khiển buổi chơi

Trong quỏ trỡnh trẻ chơi cụ theo dừi trỏnh tỡnh trạng chuyờn mụm hoỏvai chơi,gúc chơi nhất định, cụ linh hoạt đổi vai chơi ,gúc chơi cho trẻ để trẻ

cú điều kiện đặt mỡnh vào nhiều vị trớ trong xó hội ,phỏt triẻn đầy đủ cỏc mặt,dần hỡnh thành được hành vi xó hội của bản thõn mỡnh

Bước 3: Nhận xột sau khi chơi.

Giỏo viờn đến cỳng trẻ đến cỏc nhúm chơi tự gợi ý nhận xột về mỡnh vềbạn thụng qua việc thể hiện vai chơi,hành động chơi,vào mới quan hệ và sựphới hợp giữa cỏc vai chơi và trỡnh bày ý tưởng,giới thiệu sản phẩm nhúmmỡnh

Giỏo viờn là người tổng kết nhận xột và bổ xung để buổi sau được tốthơn

Sau đú cụ hướng dẫn trẻ cất đồ dựng đồ chơi đỳng nơi quy định

Khi tổ chức hoạt động gúc cho trẻ phải đảm bảo tớnh tớch hợp,lồng gộpnội dung giữa cỏc gúc và giữa cỏc lĩnh vực phỏt triển

Nội dung hoạt động của cỏc gúc được lựa chọn ,xõy dựng dựa trờn đặcđiểm tõm sinh lớ của trẻ,được sắp xếp từ đơn giản đến phức tạp,đa dạng,cú độ

mở, linh hoạt phự hợp với khả năng tiếp thu của trẻ,đảm bảo thiết thực đối vớitrẻ,gắn với cuộc sống thực của trẻ,phự hợp với phương tiện và điều kiện giỏodục và truyền thống văn hoỏ địa phương

- Giáo viên cần cho trẻ sử dụng đồ chơi có nguồn gốc thiên nhiên,đồchơi tự tạo, không độc hại và an toàn cho trẻ để trong quá trình chơi trẻ tựthiết kế và chơi trong góc hoạt động Để nhằm mục dích gắn liền với thực tế

- Giá đựng đồ chơi cần đặt thấp để trẻ lấy tạo sự ấm cúng và tạo cảmgiác an toàn khi chơi

- Cần sắp xếp các góc chơi phù hợp : Góc động xa góc tĩnh Các gócchơi bố trí theo hớng mở nh góc toán , góc khám phá khoa học… để trẻ có cơhội thảo luận nhóm, tích cực giao lu giữa các nhóm Giáo viên gợi mở tạotình huống trong khi trẻ chơi để trẻ có thể thay đổi vai chơi và trẻ đợc trảinghiệm về vai chơi và thao tác chơi

1.4.3 Tích hợp hình thành biểu tợng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ trong hoạt

động góc

- Việc hình thành các biểu tợng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ không chỉ

đ-ợc tổ chức trong cá giờ hoạt động chính mà còn đđ-ợc tích hợp vào các tiết họckhác nh môi trờng xung quanh, văn học, âm nhạc, tạo hình, thể dục.Một trongnhững hoạt động ngoài tiết học đợc thực hiện có hiệu quả đó là :Hoạt độnggóc

- Trong hoạt động góc trẻ tự khám phá, trải nghiệm củng cố kiến thức

cũ

* Về biểu tợng tập hợp - số và phép đếm :

- Tại góc nấu ăn:Trẻ biết xếp tơng ứng 1 thìa với 1 bát , bày ở trên bàn

- Trẻ đếm 1 bàn có mấy ghế

- ở góc xây dựng : Trẻ đếm ngôi nhà đợc xếp bằng mấy khối

- Góc th viện : Trẻ biết đếm số con vật trong tranh

- Góc thiên nhiên: Trẻ biết sắp xếp theo thứ tự sự phát triển của cây vàgắn số tơng ứng :

Ví dụ: 1 hạt , 2.nảy mầm , 3 thành cây

* Về kích thớc và sự đo lờng :

- Trẻ biết : Ngôi nhà to- ngôi nhà nhỏ, biết ngôi nhà cao- ngôi nhà thấp(góc xây dựng ) Búp bê to- nhỏ ở góc bán hàng

- Trẻ biết đợc cây cao -thấp ở góc thiên nhiên

- Trẻ biết cái khăn rộng trải ở bàn to , cái khăn hẹp trải ở bàn nhỏ

- Ô tô có bánh xe bằng hình tròn

- Khăn mặt mùi xoa hình vuông, khăn đỏ hình tam giác ( góc bán hàng)

- Bánh trng có dạng khối vuông, bánh dán có dang khối tròn(cửa hàngbán bánh), hộp bánh có khối hình chữ nhật

* Về định hớng trong không gian

- Trẻ biết sắp xếp hợp lý các vị trí đồ dùng đồ chơi trong các góc

Ví dụ góc bán hàng thì cá lon bia thấp thì đặt ở phía trớc, lon bia cao thì

đặt ở phía sau

- Trẻ đã có kỹ năng xác định tay phải cầm bút để vẽ tay trái thì giữ giấy( góc nghệ thuật )

* Định hớng về thời gian :

- Trẻ xác định đợc các thời gian các buổi trong ngày

Ví dụ : Đã đến tra rồi các bác thợ xây đi đến quán cơm để ăn hoặc đến 5giờ chiều rồi các bác đi đón trẻ

- Việc làm quen với toán trong hoạt động góc đợc trẻ thử nghiệm trongquá trình chơi , đòi hỏi trẻ phải có kiến thứ toán để thử đúng- sai trớc những

đồ chơi hấp dẫn Trẻ đã khám phá biểu tợng toán 1 cách tự nhiên, tích cực vànhớ lâu

- Chính vì vậy giáo viên ần tích hợp các biểu tợng toán theo nhu cầu củatrẻ

1.5 Vài nét về trờng Mầm non Dơng Thành - Xã Dơng Thành- Huyện Phú Bình- Tỉnh Thái Nguyên

* Khái quát về trờng Mầm non Dơng Thành

- Trờng Mầm non Dơng Thành đợc thành lập năm 1965, 46 năm xây dựng và trởng thành, cùng xu thế phát triển của thời đại đến nay trờng đã có một khuôn viên khang trang, rộng rãi và có đủ các phòng cho trẻ hoạt động ,

có đủ các đồ chơi ngoài trời, bếp ăn một chiều , xứng danh là trờng đạt chuẩn Quốc gia mức độ I

* Đội ngũ giáo viên