MỘT VÀI BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRẺ 5 TUỔI

MỘT VÀI BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRẺ 5 TUỔI

PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HUYỆN THUẬN AN

TRƯỜNG MẪU GIÁO HOA CÚC 2

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hoa

Chức danh: phó Hiệu trưởng

Số điện thoại cơ quan: 0650 3 722 120

Năm học: 2010 - 2011

I NHẬN THỨC :

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến công tác giáodục Từ Nghị quyết TW2 khóa VIII đã nêu rõ “ Giáo dục là quốc sách hàng đầu, là

sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân”

Nghị quyết cũng đã định hướng về chiến lược phát triển giáo dục – đào tạotrong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đưa dất nước trở thành một nước côngnghiệp Làm tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, từng bước hội nhậpvới khu vực, với thế giới Khi đất nước đã phát triển đạt tới trình độ cao về khoahọc công nghệ đang tiến tới nền kinh tế tri thức và một xã hội thông tin Đã tiếp tụckhẳng định mục tiêu giáo dục mầm non phù hợp với các điều kiện và yêu cầu củatừng nơi, đảm bảo hầu hết trẻ 5 tuổi được học qua chương trình mẫu giáo 5 tuổi đểchuẩn bị vào lớp một

Trường mẫu giáo là nơi có trách nhiệm tổ chức thực hiện mục tiêu kế hoạchđào tạo những thế hệ trẻ mầm non, trở thành những đứa trẻ khỏe mạnh, nhanhnhẹn, cơ thể phát triển cân đối hài hòa, giàu lòng thương yêu, biết quan tâm nhườngnhịn những người xung quanh, thật thà, lễ phép, mạnh dạn, hồn nhiên, thông minh,ham hiểu biết, yêu thích cái đẹp, quý trọng cái đẹp, nhất là trẻ 5 tuổi, cần được giáodục chăm sóc trẻ có một số kỹ năng sơ đẳng như: quan sát, ghi nhớ, so sánh, phântích, tổng hợp, suy luận, phán đoán để trẻ vào trường phổ thông, trẻ thích được đihọc

Nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ là nhiệm vụ mục tiêu cơ bản nhấtcủa trường mầm non Thực hiện được mục tiêu này là góp phần thực hiện mục tiêugiáo dục mầm non Công tác giáo dục phải được nhân dân ta nhận thức rõ tầm quantrọng của ngành học mầm non Chính vì vậy việc nâng cao công tác chăm sóc giáodục trẻ, đặc biệt quan tâm đến chất lượng trẻ 5 tuổi để trẻ được phát triển toàn diện

về thể chất, tình cảm, trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ là nền móng hình thành nhân cáchtrẻ, làm cơ sở vững chắc cho các bậc học tiếp theo

Vì vậy, đào tạo thế hệ trẻ, thế hệ tương lai của đất nước phải cần có mộtđội ngũ giáo viên tâm huyết với nghề và hiểu biết nghiệp vụ, có phẩm chất ý chívươn lên, đồng thời phải có trí thức về đường lối quan điểm của Đảng

Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ từng độ tuổi là pháp lệnh Nhà nước do

Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành được thực hiện thống nhất trên phạm vi cảnước

Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ là công cụ chủ yếu để Nhà nước lãnhđạo và giám sát hoạt động nuôi dạy trẻ ở trường mầm non, đồng thời cũng làcăn cứ pháp lý để nhà trường và giáo viên cùng tổ chức công tác giáo dục trẻ Những năm gần đây, trẻ em có sự tăng tốc trong sự phát triển thể lực, cómối quan hệ chặt chẽ giữa dinh dưỡng - sức khỏe và phát triển nhận thức - vốnsống Việc hình thành các kỹ năng vận động, sự phối hợp khéo léo giữa các giácquan phụ thuộc vào quá trình rèn luyện của trẻ, môi trường chăm sóc giáo dụctrẻ

Ở lứa tuổi mầm non nói chung, trẻ mẫu giáo từ 3-6 tuổi nói riêng, hoạtđộng vui chơi là hoạt động chủ đạo đối với sự phát triển của trẻ Do nhu cầugiao tiếp của trẻ với người lớn, trẻ với trẻ cùng lứa tuổi, trẻ với môi trườngnhiên thiên và môi trường xã hội đã trở nên mạnh mẽ, trẻ với nguyện vọng được

tự lực- tự chơi, tự khám phá tìm hiểu

Bên cạnh kiểu tư duy trực quan hành động, xuất hiện kiểu tư duy trực quanhình tượng đó là tiền đề phát triển tư duy lô gích, rất cần thiết ở tuổi học đườngsau này

Sự lớn lên và phát triển của trẻ đều phải trải qua những đặc điểm chungnhưng ta nhận thấy rằng trẻ em ngày nay phát triển sớm hơn cả về tâm sinh lý,tình cảm, trí tuệ, các khuynh hướng, nhu cầu, hứng thú, thị hiếu, thẩm mỹ củatrẻ ngày càng trở nên đa dạng phong phú, trẻ phát triển sớm, hiểu biết nhiều, nóinăng mạch lạc hơn

Sự phát triển của trẻ ở lứa tuổi mầm non mang tính tổng thể Vì vậychương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non trước hết phải đảm bảo sự cân đốihài hòa giữa các mặt, chăm sóc sức khỏe, an toàn nuôi dưỡng chăm sóc giáo dụccần đảm bảo tác động đến trẻ, thích hợp, đúng đắn, đúng lúc, phù hợp với từnglứa tuổi của trẻ.

Công tác nâng cao chất lượng các hoạt động của trẻ là nhiệm vụ hàng đầu,

là nhiệm vụ trọng tâm của trường Cần tìm ra một số biện pháp, phương thức đểnâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trong nhà trường nhằm thực hiện tốtmục tiêu của trường đề ra

II./ TÌNH HÌNH:

1 Thuận lợi:

- Trường được sự quan tâm sâu sát của các cấp lãnh đạo Phòng - bộ

phận chuyên trách mầm non, sự hỗ trợ của Chính quyền địa phương

và có sự phối kết hợp tốt với các ban ngành, đoàn thể, các bậc phụhuynh học sinh

- Công tác nâng cao chất lượng giáo dục, nhất là trẻ 5 tuổi ở các trường

mầm non – mẫu giáo là chủ đề năm học, là nhiệm vụ trọng tâm trongmục tiêu phát triển nhà trường trong năm học 2010-2011 và nhữngnăm tiếp theo

2 Khó khăn:

- Trường còn thiếu biên chế giáo viên so với định mức Các giáo viên

có biên chế thâm niên cao nhưng hạn chế sức phấn đấu để đạt chuẩnnghề nghiệp của giáo viên mầm non Có phần hạn chế tính sáng tạo,linh động trong việc đầu tư, tổ chức các hoạt động đa dạng phong phúcho trẻ, để trẻ có điều kiện trãi nghiệm - vận dụng vốn sống, phát huytính tích cực, sáng tạo khi được tham gia các hoạt động theo chươngtrình giáo dục mầm non mới

- Do điều kiện kinh tế ở địa phương gặp nhiều khó khăn Đa số bố mẹ

các cháu là công nhân, nên không có thời gian để phối kết hợp thựchiện các biện pháp giáo dục trẻ cùng với nhà trường, cùng tạo điềukiện, cơ hội cho trẻ được củng cố kiến thức, ôn luyện, rèn các kỹ năngthường xuyên

III./ BIỆN PHÁP:

Cùng với Nhà trường nhận định rõ những mặt mạnh, mặt yếu về thựctrạng của trường, đội ngũ giáo viên Tôi đã mạnh dạn chỉ đạo thực hiện một sốbiện pháp nhằm tháo gỡ những khó khăn hoàn thành nhiệm vụ chăm sóc giáodục trẻ tốt hơn

1/ Xây dựng kế hoạch chỉ đạo để nâng cao chất lượng trẻ 5 tuổi

2/ Chỉ đạo thực hiện chương trình

3/ Thường xuyên bồi dưỡng phương thức soạn giảng, hình thức tổ chức hoạt động, đa dạng phong phú

4/ Thực hiện công tác kiểm tra, rút kinh nghiệm và đề ra hướng khắc phục

Cụ thể như sau:

1/ Xây dựng kế hoạch chỉ đạo để nâng cao chất lượng trẻ 5 tuổi:

Đầu năm họp chung với kế hoạch chuyên môn của trường, dựa vào thếmạnh, tay nghề của đội ngũ giáo viên để xây dựng kế hoạch chỉ đạo nhằm nângcao chất lượng giáo dục trẻ 5 tuổi

Trong cuộc hợp đầu năm, tập thể cán bộ giáo viên cùng nhau đưa raphương hướng thực hiện nhiêm vụ năm học của cá nhân dựa theo công tác đượcphân công, đánh giá những ưu khuyết - điểm của năm trước, phân tích nhữngkhuyết điểm hạn chế, từ đó đề ra những biện pháp cụ thể cần thực hiện và nhấttrí cao là cùng nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục của trường, chú trọngchất lượng giáo dục trẻ 5 tuổi Xây dựng kế hoạch cụ thể theo yêu cầu mục tiêucủa ngành học phù hợp với tình hình thực trạng của trường Nhà trường tổ chức

Hội nghị cán bộ công chức đầu năm, phát động chị em trong tập thể tham giađăng ký thi đua với từng chỉ tiêu cụ thể:

Cụ thể về chất lượng học sinh:

- 98 % cháu đến lớp đều, ăn mặc sạch sẽ

- 85 % trẻ tham gia tích cực các hoạt động, năng động, sáng tạo

- 90 % trẻ thực hiện được các yêu cầu của cô

- 80 % trẻ biết dùng các kỹ năng cơ bản để giải quyết các bài tập, tình

huống cô đưa ra Biết ghi nhận so sánh kết quả

2/ Chỉ đạo thực hiện chương trình:

Chỉ đạo thực hiện chương trình, nắm vững mục tiêu chương trình chămsóc giáo dục mầm non mới, hướng tới phát huy tính tích cực, sáng tạo ở trẻ,phát triển ngôn ngữ, tư duy trẻ, rèn luyện và hình thành một số kỹ năng cơ bản,

kỹ năng sống nơi trẻ: nắm vững nội dung, phương thức giáo dục trẻ đối với từnghoạt động chăm sóc giáo dục cụ thể, kết hợp với kinh nghiệm thực tiển củamình mà có biện pháp chỉ đạo, hướng dẫn, giúp đỡ hỗ trợ giáo viên, nhất lànhững giáo viên gặp khó khăn trong chuyên môn, nhất là trong đầu tư soạngiảng- tổ chức thực hiện các hoạt động đa dạng cho trẻ có cơ hội được trãinghiệm vốn sống và vận dụng kiến thức vào thực tiển, được thử nghiệm, đượcluyện tập và rèn được một số kỹ năng cơ bản cần thiết

Đồng thời xây dựng kế hoạch, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho độingũ giáo viên, giúp giáo viên có khả năng vận dụng sáng tạo các phương phápgiáo dục vào từng đối tượng cụ thể Nhất là những giáo viên lớn tuổi hay theoqui cũ, không có sáng tạo, giáo viên mới ra trường Phải có kế hoạch cụ thể cácnội dung, phương pháp giáo dục trong chương trình, phù hợp với tình hình thực

tế của lớp mình phụ trách, với khả năng của trẻ trong lớp Đảm bảo cho giáoviên thực hiện đúng, đủ và thực hiện có sự linh động sáng tạo ( nội dung hoạtđộng được mở rộng phong phú, hình thức hoạt động đa dạng được tổ chức theo

ý tưởng riêng của từng giáo viên- thu hút, lôi cuốn được trẻ tích cực trong suốt

quá trình hoạt động, đồ dùng dạy học - đồ chơi mang tính động và mở, thờigian hoạt động không cố định tuyệt đối mà có thể gia giảm tùy theo hứng thúcủa trẻ, chú ý đến hoạt động nhóm nhỏ và cá nhân, chú ý phát triển tư duy, suyđoán với những câu gợi ý gợi mở, những tình huống yêu cầu trẻ giải quyết …

3/ Thường xuyên bồi dưỡng phương thức soạn giảng, hình thức tổ chức hoạt động, đa dạng phong phú:

Do trình độ của giáo viên không đều, thường xuyên thăm lớp dự giờ, bồidưỡng phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động cho chị em giáo viên, trao đổikinh nghiệm trong chuyên môn để giáo viên có cơ hội học tập lẫn nhau và giúp

đỡ nhau nâng cao tay nghề Xây dựng đội ngũ giáo viên nồng cốt cho việc nângcao chất lượng thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ Công việc này tôibắt đầu từ tháng 9 đầu năm học, hàng tháng đều triển khai về phương thức đặcthù của từng loại hoạt động, tổ chức thao giảng dạy tốt, rút kinh nghiệm các hoạtđộng

Đầu tư các hoạt động “Khám phá - Rèn kỹ năng sống” cho trẻ phù hợpthực tế qua các hoạt động, hướng dẫn giáo viên tổ chức thực hiện trên các tiếtthao giảng ở trường, thao giảng huyện: cụ thể một vài hoạt động như sau

* Hoạt động “ Làm quen với toán” Chủ đề: Bản thân, nội dung về số lượng, qua đề tài Pha nước tắc trong hoạt động cô cho trẻ quan sát và thực

hiện các thao tác thực như:

- Quan sát bảng công thức, qui trình thực hiện, cho trẻ phát biểu tự do

- Quan sát cô thực hiện đong - đếm lượng nước chính vào ly lớn

- Theo dõi cô cho số lượng đường vào ly

- Quan sát nhận xét, nhận xét sự việc theo khả năng của trẻ, cô có thể gợi

hỏi để trẻ trả lời được theo sự vật đang quan sát ( đường lắng xuống đáy ly)

- Sau đó cô thực hiện thao tác khuấy đều, cho trẻ nhận xét tiếp, xác định

một vài vấn đề: cái gì biến mất, khi biến mất nó đi đâu ( hòa tan trong nước),trạng thái nước hiện tại như thế nào so với lúc ban đầu ( trong hơn - đục hơn )

- Cô vắt lần lượt một nửa quả tắc vào, nhận xét ( hạt nổi, hạt chìm, khuấy

đều, nhận xét chất tan – không tan, xác định số lượng quả tắc…

- Cho trẻ nếm thử, cho biết kết quả mùi vị của nước ?, cảm giác

- Cho trẻ nêu ích lợi của nước tắc đối với sức khỏe, giáo dục dinh dưỡng

- Cho trẻ bắt đầu thực hành, cô nhắc nhở trẻ thực hiện các khâu vệ sinh

trước - trong và sau khi chế biến để an toàn thực phẩm – dinh dưỡng Khi thựchành chú ý đong và đếm số lượng theo đơn vị tính của từng nhóm khác nhau

- Cô bao quát chặt chẽ quá trình thực hiện của trẻ qua từng khâu, để kịp thời

điều chỉnh bổ sung kiến thức chính xác, hướng láy, nhắc nhỡ trẻ thực hiện được,đúng đạt và yêu cầu của cô đề ra Cho từng trẻ được thực hiện tất cả các thaotác mà trước đó đã được quan sát theo dõi cô thực hiện

- Trẻ thực hiện xong qui trình và có được sản phẩm ( ly nước tắc ), gợi ý

trẻ chia - mời mọi người xung quanh và thưởng thức ly nước do chính tay mìnhtạo nên Tuy nhiên để chú ý việc an toàn lao động của trẻ trong hoạt động: côlàm giúp trẻ một vài khâu như: cắt đôi quả tắc (1/2), một phần ba quả chanh(1/3 ) trước khi trẻ tiến hành thực hiện…

- Cần chuẩn bị thêm một số vật liệu để có thể bù vào các hư hỏng do thao

tác của một số trẻ còn lúng túng, vụn về

* Hoạt động “ Làm quen môi trường xung quanh” Chủ đề: Gia đình, nội dung An toàn thực phẩm qua đề tài “ Màu trong thức ăn”

Trong hoạt động trẻ được quan sát các hình ảnh gần gũi sát thực tế, được

so sánh, suy luận, phán đoán tình huống, được thực hiện, và rèn kỹ năng cácthao tác: giả, lượt, dầm, loại bỏ hạt dưa, vắt, nhồi, bóp, nặn bánh, rót chất lõngvào thố, vào bịt, cột, buột miệng bịt bằng thun… Sau khi tự tay tạo ra các loạimàu đẹp từ thiên nhiên trẻ được cô tạo điều kiện cho trẻ so sánh màu của thiênnhiên và màu hóa học trong cùng đơn vị đo đếm về số lượng Sau khi so sánhtrẻ được thực hiện pha chế, ngửi mùi thơm và nếm, thưởng thức một loại thựcphẩm với các màu khác nhau của trẻ và cô vừa tạo nên ( cô chọn làm một thức

ăn, thức uống trong một số loại có thể thực hiện ngay sau đó: pha chế nước quả,sinh tố bịt, cho màu vào bột gạo có đường, có béo, cho trẻ nặn bánh - đem hấpchín, cô đổ rau câu …) Cô có thể tạo điều kiện cho mỗi nhóm thực hiện mộtmón hoặc mỗi nhóm thực hiện một màu trong cùng một món Phần thưởng thứcchú ý giao lưu giữa các nhóm để trẻ được nếm mùi vị của nhiều màu trong món

ăn, thức uống đó Tuy nhiên cô phải chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ “ Bé làm nộitrợ” sạch và các loại thực phẩm cần dùng trong hoạt động phù hợp, vừa taytrẻ, tạo điều kiện tốt cho trẻ tham gia hoạt động hăng say

- Tạo tâm thế nhẹ nhàng- tự nhiên để vào hoạt động Cô cho trẻ vận độngtheo nhạc hoặc tập một bài thể dục theo nhạc Sau đó cho trẻ nêu một số vấn đềliên quan đến cơ thể và sức khỏe sau khi vận động ( vd : sau khi tập thể dụccon cảm thấy như thế nào? Trẻ trả lời tự do theo cảm nhận của trẻ: có trẻ cảmthấy vui, có trẻ cảm thấy mệt, có trẻ cảm thấy khát nước, thấy cơ thể nhẹ - cócảm giác bay bay lên, thấy đói bụng, muốn vận động tiếp, muốn chơi trò chơigần giống như thế, muốn ngồi xuống nghỉ…)

- Cô cho trẻ nêu ích lợi của việc vận động phù hợp đối với sức khỏe, chú

ý đặt các câu hỏi gợi ý để khai thác vốn hiểu biết của trẻ, nếu cần cô bổ sung ýcho đầy đủ hơn

- Cô gợi hỏi trẻ: Trong cuộc sống, theo các con mình chỉ tập thể dục vàvận động như thế thì đã đủ chưa ? Còn cần những yếu tố nào nửa? ( khai thác ởtrẻ: cần phải ăn uống, cần phải ngủ, nghỉ ngơi, cần được vui chơi- giải trí… )

- Việc ăn uống rất quan trọng đối với sự sống Vậy khi ăn uống chúng taphải chọn lựa những đồ ăn - thức uống như thế nào ? để đảm bảo vệ sinh an toànthực phẩm và đầy đủ dinh dưỡng cho sức khỏe ( khai thác vốn sống của trẻ )

- Cho trẻ xem một số hình ảnh trình chiếu ở file powerpoint về thựcphẩm không an toàn được làm từ các loại phẩm màu hóa học độc hại Để trẻ có

sự so sánh về các màu tự nhiên trước - sau khâu chế biến và các màu hóa họctrước - sau khâu chế biến ra thành phẩm Thực phẩm có màu đậm – nổi bật từ

màu hóa học ( tạo ra từ màu bột, màu nước ) thường chứa chất đội, có hại chosức khỏe: bánh, kẹo, mứt, nước uống có ga ( có màu xanh dương, màu hồngđậm, đỏ đậm, màu nâu đen, màu cam đậm) Màu ấy bám ngay vào lưỡi của trẻsau khi vừa uống xong và các hình ảnh ngộ độc thực phẩm, bệnh, khám bệnh Các thực phẩm có màu nhạt - đẹp được tạo từ nguồn gốc tự nhiên chứanhiều vitamin, chất dinh dưỡng, có mùi thơm khi chế biến ( được tạo ra từ cácloại rau củ, hoa quả ) như: Xôi, rau câu, bánh hấp, nước ép trái cây, …

- Cho trẻ xem thực tế một số màu cô tạo từ rau củ hoa quả: màu đỏ củadưa hấu; của quả gấc, màu xanh của lá dứa, màu vàng của quả thơm, màu camcủa quả cam, màu hồng của dâu tây, màu nâu nhạt của quả chanh muối - tắcmuối dầm ra, màu trắng đục của dừa xay… Cho trẻ nêu các thao tác có thể thựchiện trong quá trình tạo ra các màu trên, cô bổ sung các thao tác cần và nhữnglưu ý khi thực hiện thao tác

- Song song đó cho trẻ làm quen một số loài cây lá có thể dùng tạo màu,tạo mùi được dùng chế biến trong thức ăn: lá dứa, quả dưa hấu, dừa xay, quảdâu tây, quả cam, quả thơm, quả gấc…

- Cho trẻ chia nhóm và cùng cô chuẩn bị vị trí các nhóm thực hiện tạomàu từ các loại rau củ quả cô đã chuẩn bị Cho trẻ rửa tay sạch trước khi thựchiện:

Nhóm tạo màu xanh từ lá dứa: bạn cắt lá dứa thì dùng kéo sạch, cắtngang lá khoảng 1cm; bạn khác giã lá, cho lá đã cắt vào cối, dùng chài giãnhuyễn, cho ra chén; bạn khác sẽ cho một ít nước chín vào, khấy đều và lượcmàu vào 1 chén khác qua cái rây loại bỏ xơ

Nhóm tạo màu đỏ từ dưa hấu: bạn dùng muỗn lấy phần dưa đỏ radĩa từ một nửa quả dưa cô vừa bổ ra; các bạn dầm, sẽ xúc dưa vào ly, dùngmuỗn dầm nát đều và cho dưa ra tô; bạn khác sẽ dùng muỗn loại bỏ hạt dưa radĩa nhỏ