Anh cua mot vat tao boi TKPK

Làm th n o để quan sát đ ợc ảnh của vật tạo bởi thấu kính ế à phân kì?. Muốn quan sỏt được ảnh của một vật tạo bởi thấu kớnh phõn kỡ , ta đặt mắt sau thấu kính để đón lấy đường truyền củ

a Thấu kính hội tụ 1 hứng được trờn màn chắn.

b nh o là nh Ả ả ả 2 khụng hứng được trờn màn

chắn.

c nh th t là nh Ả ậ ả 3 có thể cho ảnh thật và có thể

cho ảnh ảo.

d Trục chính của thấu kính là

một 4 đ ờng thẳng vuông góc với mặt thấu kính mà một tia sáng

truyền dọc theo đó sẽ không bị lệch h ớng.

5 chỉ cho ảnh thật, ng ợc chiều với vật.

Kiểm tra bài cũ Hãy ghép các mỗi phần a,b,c ,d với một phần 1,2,3,4,5 để đ ợc một

câu có nội dung đúng.( 3phút)

KiÓm tra bµi cò

HS1: VÏ tiÕp ® êng truyÒn cña tia s¸ng qua thÊu kÝnh ph©n k×.

Cho

d = 8cm

f = 12 cm

Hoạt động cá nhân:( 1 phút)

Quan sát hình 45.1 và nghiên cứu thông tin sách giáo khoa :

-Nêu mục đích của thí nghiệm

-Dụng cụ cần chuẩn bị

-Đề xuất ph ơng án tiến hành thí nghiệm

và màn đều được đặt vuụng gúc

với trục chớnh của một thấu kớnh

phõn kỡ cú tiờu cự khoảng12 cm.

C1 Hãy làm thí nghiệm để chứng tỏ rằng không thể hứng đ ợc ảnh của vật ở trên màn với mọi vị trí của vật Đọc câu C1,C2 ,nêu cách làm thí nghiệm?

C2 Làm th n o để quan sát đ ợc ảnh của vật tạo bởi thấu kính ế à phân kì? ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ng ợc chiều với vật ? To hay nhỏ hơn vật?

Muốn quan sỏt được ảnh của một vật tạo bởi thấu kớnh phõn kỡ ,

ta đặt mắt sau thấu kính để đón lấy đường truyền của chựm tia

lú

C 2 Làm thế nào để quan sát đ ợc ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì? ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ng ợc chiều với vật ?To hay nhỏ hơn vật?

Muốn quan sỏt được ảnh của một vật tạo bởi thấu kớnh phõn kỡ ,

ta đặt mắt sau thấu kính để đón lấy đường truyền của chựm tia

lú

Hoạt động nhóm (5 phút):

-Làm thí nghiệm nh câu C1, C2 -Thảo luận trả lời câu hỏi:

ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ng ợc chiều với vật ?To hay nhỏ hơn vật?

C3 : Dựa vào kiến thức đó học ở bài trước , hóy nờu cỏch

dựng ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì, biết AB vuông gúc với trục chớnh , A nằm trờn trục chớnh

Cách dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính( AB vuông góc

với thấu kính, A nằm trên trục chính.

- Dựng ảnh B’ của B bằng cách vẽ đ ờng truyền của hai tia sáng đặc

biệt đi qua thấu kính.

-Từ B’ hạ vuông góc với trục chính ta có ảnh A’ của A.

-A’B’ là ảnh của AB

Vận dụng : Hãy dựng ảnh A’B’ của vật AB tạo bởi thấu kính phân kì nh hình vẽ.( Biết f= 12 cm , OA = 24 cm)

OF

Khi di chuyển AB luụn vuụng gúc với trục chớnh thỡ tại mọi

vị trớ , tia BI là khụng đổi , cho tia lú IK cũng khụng đổi

 Do đú ,tia BO luụn cắt tia IK kộo dài tại B’ nằm trong

đoạn FI Chớnh vỡ vậy A’B’ luụn ở trong khoảng tiờu cự

Hoạt động nhóm đôi ( 2 phút)

Dựa vào hình vẽ hãy lập luận để chứng tỏ rằng ảnh luôn nằm

trong khoảng tiêu cự ?

K

C5 : Đặt một vật AB trước một thấu kính có tiêu cự f = 12 cm Vật

AB cách thấu kính một khoảng d = 8 cm A nằm trên trục chính Hãy dựng ảnh A’B’ của AB Dựa vào hình vẽ để nêu nhận xét về độ lớn của ảnh so với vật trong hai trường hợp :

- Thấu kính là hội tụ

- Thấu kính là phân kì

a) Giống nhau: Ảnh ảo cùng chiều với v tậ

b) Khác nhau:

+ Đối với thấu kính hội tụ thì ảnh lớn hơn vật và cách

xa thấu kính hơn vật

+ Đối với thấu kính phân kỳ thì ảnh nhỏ hơn vật

và ở gần thấu kính hơn vật

Đưa thấu kính lại gần dòng chữ trên trang sách: + Nếu nhìn qua thấu kính thấy ảnh của dòng chữ cùng chiều, lớn hơn vật thì đó là thấu kính hội tụ + Nếu

nhìn qua thấu kính thấy ảnh của dòng chữ cùng chiều, nhỏ hơn vật thì đó là thấu kính phân kỳ

III VẬN DỤNG

C¸ch nhËn biÕt thÊu kÝnh

C5 : Đặt một vật AB trước một thấu kớnh cú tiờu cự f = 12 cm Vật

AB cỏch thấu kớnh một khoảng d = 8 cm A nằm trờn trục chớnh Hóy dựng ảnh A’B’ của AB Dựa vào hỡnh vẽ để nờu nhận xột về độ lớn của ảnh so với vật trong hai trường hợp :

- Thấu kớnh là hội tụ

- Thấu kớnh là phõn kỡ

C7: Vận dụng kiến thức hình học, hãy tính khoảng cách từ ảnh

đến thấu kính và chiều cao của ảnh trong hai tr ờng hợp ở câu C5 khi vật có chiều cao h = 6 cm

12 ' 1, 5 '8

OF BB OB

I I

44-45.12 :Chỉ ra câu đúng

ảnh của một cây nến tr ớc một thấu kính phân kì

A có thể là ảnh thật và có thể là ảnh ảo

B chỉ có thể là ảnh ảo, cùng chiều , nhỏ hơn cây nến

C chỉ có thể là ảnh ảo, cùng chiều ,lớn hơn cây nến

D chỉ có thể là ảnh ảo, có thể nhỏ hơn hoặc lớn hơn cây nến

44-45.2 Hình vẽ cho biết là trục chính của một thấu kính a,Hãy cho biết S’ là ảnh ảo hay ảnh thật ? Vì sao?

b, Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ hay phân kì?

c, Bằng cách vẽ hãy xác định quang tâm O, tiêu điểm F, F’ của thấu kính

O

a,S’ là ảnh ảo vì S’ nằm cùng phía với S so với trục chính

b, Thấu kính đã cho là thấu kính phân kì

c) – Vì tia tụựi qua quang taõm, tia loự ủi thaỳng Noỏi SS ’ caột truùc chớnh taùi O,

O laứ quang taõm cuỷa thaỏu kớnh, dửùng thaỏu kớnh vuoõng goực vụựi truùc chớnh

taùi O

– Vì tia tụựi song song vụựi truùc chớnh, tia loự coự ủửụứng keựo daứi qua tieõu ủieồm

F’ Veừ tia tụựi SI // vụựi truùc chớnh caột thaỏu kớnh taùi I, noỏi IS’ caột truùc chớnh taùi F, laỏy F’ ủoỏi xửựng vụựi F qua O F, F’ laứ hai tieõu ủieồm cuỷa thaỏu kớnh.

I

•Đối với thấu kính phân kì

-Vật sáng đặt ở mọi vị trí tr ớc thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật và nằm trong khoảng tiêu cự.

-Vật đặt ở rất xa thấu kính,ảnh ảo của vật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự.

Ghi nhớ:

Hướngưdẫnưvềưnhà:

Học thuộc ghi nhớ trong sgk.

Nắm vững cách dựng ảnh của một vật tạo bởi thấu kính

Làm bài tập 44 -45 SBT.

Đọc tr ớc bài 46: Chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành

Tr©n träng c¸m ¬n c¸c ThÇy C« gi¸o vµ c¸c em!