NGHI LUAN VE TAC PHAM TRUYEN ( HOAC ĐOAN TRICH)

Tìm hiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích 1.Văn bản SGK Tr 61.. Nhận xét * Vấn đề nghị luận: Những phẩm chất, đức tính đẹp đẽ đáng yêu của anh thanh niên trong truyệ

Trang 2

* Dàn bài chung:

- Mở bài: Giới thiệu vấn đề t t ởng đạo lí cần bàn luận.

- Thân bài:

+ Giải thích, chứng minh nội dung vấn đề t t ởng, đạo lí.

+ Nhận định, đánh giá vấn đề t t ởng, đạo lí đó trong bối cảnh của cuộc sống riêng, chung.

- Kết bài: Kết luận, tổng kết, nêu nhận thức mới, tỏ ý khuyên bảo hoặc tỏ ý hành động.

Nêu dàn ý chung của một bài văn nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lí.

?

Trang 3

NGH Lu N V TÁC Ị LuẬN VỀ TÁC ẬN VỀ TÁC Ề TÁC

PH M TRUY N ẨM TRUYỆN ỆN ( Ho C ẶC

Trang 4

(Hoặc đoạn trích)

Câu

ND Phần

Nêu VĐNL Nêu luận điểm Cô đúc

luận điểm

I Tìm hiểu bài nghị

luận về tác phẩm

truyện (hoặc đoạn

trích)

1.Văn bản

(SGK Tr 61)

2 Nhận xét

* Vấn đề nghị luận:

Những phẩm chất, đức tính đẹp đẽ đáng yêu của anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ SaPa” của Nguyễn Thành Long.

Trang 5

Dù đ ợc miêu tả nhiều hay ít trực tiếp hay gián tiếp, nhân vật nào của

“Lặng lẽ SaPa” cũng hiện lên với nét cao quý đáng khâm phục.Trong

đó, anh thanh niên làm công tác khí t ợng kiêm vật lý địa cầu – nhân vật chính của tác phẩm - đã để lại cho chúng ta nhiều ấn t ợng khó phai mờ

Câu nêu

VĐNL

Luận điểm 1: Tr ớc tiên, nhân vật anh thanh niên này đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu nghề, ở tinh thần trách nhiệm cao với công việc lắm gian khổ cúa mình

Luận điểm 2: Nh ng anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi “thèm

ng ời”, lòng hiếu khách đến nồng nhiệt, ở sự quan tâm đến ng ời khác một cách chu đáo

Luận điểm 3: Công việc vất vả, có những đóng góp quan trọng cho

đất n ớc nh thế nh ng ng ời thanh niên hiếu khách và sôi nổi ấy lại rất khiêm tốn

Cuộc sống của chúng ta đ ợc làm nên từ bao phấn đấu, hi sinh lớn lao và thầm lặng? Những con ng ời cần mẫn, nhiệt thành nh anh thanh niên ấy thật đáng trân trọng, thật đáng tin yêu

Câu nêu

luận điểm

Câu cô đúc

luận điểm

Trang 6

Mở bài Thân bài Kết bài

Câu

Hệ thống luận điểm rõ ràng,

ngắn gọn.

ND Phần

Nêu VĐNL Nêu luận điểm Cô đúc

luận điểm

Câu 3, 4 (Đoạn I)

Câu 1 (Đoạn II) Câu 2 (Đoạn III) Câu 1 (Đoạn IV)

Câu 3, 4 (Đoạn V)

truyện (hoặc) đoạn

trích.

1.Văn bản

(SGK Tr 61)

2 Nhận xét

Nhận xét đánh giá về nhân vật anh thanh niên

* Vấn đề nghị luận:

Những phẩm chất, đức tính đẹp đẽ đáng yêu của anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ SaPa” của Nguyễn Thành Long.

Trang 7

Câu

Hệ thống luận điểm rõ ràng, ngắn gọn.

ND Phần

Nêu VĐNL

Nêu luận điểm Cô đúc

luận điểm

Nhận xét đánh giá về nhân vật anh thanh niên

trích.

1 Văn bản

(SGK Tr 61)

2 Nhận xét

=> Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) Là trình

bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm cụ thể

=> Cơ sở: Những nhận xét, đánh giá về chuyện phải xuất phát

từ ý nghĩa của cốt truyện, tính cách, số phận của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm.

Trang 8

Câu

ND Phần

luận điểm

Dẫn dắt

-> VĐNL

Cách triển khai

trích.

1.Văn bản

(SGK Tr 61)

2 Nhận xét

Trang 9

Câu hỏi thảo luận nhóm

Xác định hệ thống luận cứ, cách triển khai, các phép lập luận trong mỗi luận điểm phần thân bài?

trích.

1.Văn bản

(SGK Tr 61).

2 Nhận xét

Đáp án

Bắt đầu

210

Hết giờ

Trang 10

Luận điểm 1

Luận cứ

Cách triển khai

Phép lập luận

Nhân vật anh thanh niên đẹp ở lòng yêu đời, yêu nghề, tinh thần trách nhiệm với công việc

+ Cuộc sống cô độc + Công việc vất vả

+ Yêu công việc, suy nghĩ đúng đắn về công việc + Tổ chức cuộc sống ngăn nắp

Diễn dịch

Phân tích, chứng minh

trích.

1.Văn bản

(SGK Tr 61).

2 Nhận xét

Trang 11

(Hoặc đoạn trích) Phiếu học tập

Nhóm:

Diễn dịch

Phân tích, chứng minh

trích.

1.Văn bản

(SGK Tr 61).

2 Nhận xét

Luận cứ

Cách triển khai

Phép lập luận

Anh thanh niên đáng yêu ở nỗi “thèm ng ời”, lòng hiếu khách, sự quan tâm chu đáo với mọi

ng ời

- Mến khách ngay từ phút gặp gỡ ban đầu

- Chu đáo với vợ bác láI xe

- Tiếp đón mọi ng ời niềm nở

Trang 12

Luận cứ

Phép lập luận

Ng ời thanh niên ấy rất khiêm tốn

+ Cho đóng góp của mình là nhỏ bé + Khi hoạ sĩ muốn vẽ chân dung mình thì giới thiệu những ng ời khác đáng vẽ hơn

Phân tích, chứng minh Diễn dịch

Phiếu học tập Nhóm:

trích.

1.Văn bản

(SGK Tr 61).

2 Nhận xét

Trang 13

Câu

ND Phần

luận điểm

Dẫn dắt

-> VĐNL

Diễn dịch (nêu ý khái quát, phân tích, chứng minh)

Dẫn dắt -> Cô

đúc LĐ (tổng hợp)

Cách triển khai

trích.

1.Văn bản

(SGK Tr 61)

2 Nhận xét

Trang 14

Mở bài Thân bài Kết bài

Câu

Hệ thống luận điểm rõ ràng,

ngắn gọn.

ND Phần

Nêu VĐNL Nêu luận điểm Cô đúc

luận điểm

Nhận xét, đánh giá về nhân vật anh thanh niên.

Câu 1 (Đoan II) Câu 2 (Đoạn III) Câu 1 (Đoạn IV)

Lập luận Chặt chẽ, các luận điểm đ ợc phân tích, chứng minh, thuyết

phục

Luận cứ

Bố cục

Xác đáng, sinh động

Chặt chẽ, mạch lạc

Lời văn Chính xác, gợi cảm

trích.

1.Văn bản

(SGK Tr 61)

2 Nhận xét

Diễn dịch

Dẫn dắt

-> VĐNL

Dẫn dắt -> Cô đúc LĐ (tổng hợp)

Trang 15

* Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) Là trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm

cụ thể.

=> Cơ sở:

+ Những nhận xét đánh giá phải xuất phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tính cách, số phận của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm.

=> Yêu cầu:

+ Các nhận xét đánh giá phải rõ ràng, đúng đắn, có luận

cứ và lập luận thuyết phục.

+ Bố cục mạch lạc, lời văn phải chuẩn xác, gợi cảm.

trích.

1 Văn bản

(SGK Tr 61).

2 Nhận xét

Trang 16

* Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) Là trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm

cụ thể.

=> Cơ sở:

+ Những nhận xét đánh giá phải xuất phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tính cách, số phận của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm.

=> Yêu cầu:

+ Các nhận xét đánh giá phải rõ ràng, đúng đắn, có luận

cứ và lập luận thuyết phục.

+ Bố cục mạch lạc, lời văn phải chuẩn xác, gợi cảm.

trích.

1 Văn bản

(SGK Tr 61).

2 Nhận xét

3 Ghi nhớ

Ghi nhớ

Trang 17

trích.

1 Văn bản

(SGK Tr 61).

2 Nhận xét

3 Ghi nhớ

II Luyện tập

Bài tập 1:

(SGK- Tr63)

*Vấn đề nghị luận của đoạn văn: Tình thế lựa chọn nghiệt

ngã của lão Hạc và vẻ đẹp tâm hồn nhân vật này.

+ Câu chứa luận điểm: Từ việc miêu tả hoạt động của các nhân vật, Nam Cao đã gián tiếp đ a ra một tình thế lựa chọn đối với lão Hạc mà các dấu hiệu của nó đã đ ợc chuẩn bị ngay từ đầu

+ Các luận cứ:

* Suy nghĩ nội tâm của lão Hạc để chọn cái sống hay cái chết

* Cuối cùng, lão Hạc l ạ chọn cái chết

* Lão âm thầm chuẩn bị cho cái chết

* Cái chết của lão khiến ng ời ta đau đớn, nhận ra tình phụ tử thiêng liêng và thăm thẳm

* Lão Hạc dùng cái chết để cấy cái sống cho đứa con trai

+ Cách triển khai:

Tập trung phân tích những diễn biến trong nội tâm nhân vật vì đó là quá trình chuẩn bị cho cái chết dữ dội của nhân vật

-> Bằng sự phân tích cụ thể nội tâm, hành động của nhân vật lão Hạc, bài viết làm sáng tỏ nhân cách đáng kính trọng, một tấm lòng hi sinh cao quý.

Trang 18

Trong các đề bài sau, đề bài nào là nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích)?

A. Suy nghĩ về đạo lý của dân tộc: “ Uống nước nhớ nguồn”.

B. Đất nước ta có nhiều tấm gương vượt khó học giỏi.Em hãy trình bày một số tấm gương đó và nêu suy nghĩ của mình.

C. Phân tích truyện ngắn “ Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng.

D. Cảm nhận của em về tình bà cháu trong bài thơ “ Bếp lửa” của Bằng Việt.

I T×m hiÓu bµi nghÞ

luËn vÒ t¸c phÈm

truyÖn (hoÆc) ®o¹n

trÝch.

1 V¨n b¶n

(SGK Tr 61).

2 NhËn xÐt

3 Ghi nhí

II LuyÖn tËp

Bµi tËp 1:

(SGK- Tr63)

Bµi tËp 2

Trang 19

- Học thuộc ghi nhớ

- Xây dựng hệ thống luận điểm, luận cứ cho đề văn nghị luận xác định ở bài tập 2

- Chuẩn bị kĩ Tiết 119: Cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện.

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	1,35 MB