Tiết 41 - CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT (TIẾP)

Thế nào là kích thước của quần thể sinh vật?Kích thước quần thể: là số lượng cá thể hoặc sản lượng hay năng lượng của quần thể.. Kích thước tối đa Kích thước tối thiểu Sơ đồ mô tả hai g

Thế nào là kích thước của quần thể sinh vật?

Thế nào là kích thước của quần thể sinh vật?

Kích thước quần thể: là số lượng cá thể (hoặc sản lượng

hay năng lượng) của quần thể Có 2 trị số kích thước quần thể là kích thước tối thiểu và kích thước tối đa.

- Mỗi quần thể sinh vật có kích thước đặc trưng.

- Ví dụ: QT voi 25 con, QT gà rừng 200 con …

Thế nào là kích thước tối thiểu

và kích thước tối đa? Nêu ví dụ?

Kích thước tối đa

Kích thước tối thiểu

Sơ đồ mô tả hai giá trị kích thước

của quần thể

Kích thước tối thiểu: là số lượng cá

thể ít nhất mà quần thể cần có để

duy trì và phát triển

Kích thước tối đa: là giới hạn lớn

nhất về số lượng mà quần thể có thể

đạt được, phù hợp với khả năng

cung cấp nguồn sống của môi

trường.

Nguyên nhân nào làm quần thể

suy thoái nếu kích thước quần

thể dưới mức tối thiểu?

thể dưới mức tối thiểu?

Kích thước tối

đa

Kích thước tối

thiểu

Sơ đồ mô tả hai giá trị kích thước của quần thể

- Nếu kích thước quần thể xuống dưới

mức tối thiểu, quần thể dễ rơi vào trạng

thái suy giảm dẫn tới diệt vong do:

+ Số lượng cá thể trong quần thể ít, sự hổ

trợ giữa các cá thể bị giảm, quần thể

không có khả năng chống chọi với những

thay đổi của môi trường

+ Khả năng sinh sản suy giảm do cơ hội gặp nhau giữa các cá thể đực với cá thể cái ít

+ Số lượng cá thể quá ít nên sự giao phối gần thường xảy ra, đe dọa

sự tồn tại của quần thể

Ví dụ: quần thể cá mòi chờ, cá cháy, đồi mồi, cá sấu bị khai thác quá mức (dưới kích thước tối thiểu) vì vậy có nguy cơ bị diệt vong

Nếu kích thước quần thể quá

lớn sẽ gây ra hậu quả gì?

lớn sẽ gây ra hậu quả gì?

Kích thước tối đa

Kích thước tối thiểu

Sơ đồ mô tả hai giá trị kích thước

của quần thể

- Kích thước quá lớn dẫn đến 1 số

cá thể di cư khỏi quần thể, mức tử

vong cao

Ví dụ: Kiến, Ruồi, Muỗi… tuy

đông nhưng không nhiều đến mức

phủ kín cả hành tinh.

- Bên cạnh đó môi trường hữu sinh

như: dịch bệnh, vật ăn thịt,…cũng

chi phối, ảnh hưởng rất lớn đến

kích thước của quần thể.

2 Những nhân tố ảnh hưởng tới kích thước của quần thể sinh vật:

Quan sát hình và cho

biết những nhân tố nào

ảnh hưởng tới kích

thước của quần thể?

a Mức độ sinh sản

của quần thể sinh vật

- Là số lượng cá thể của

quần thể được sinh ra

trong đơn vị thời gian.

- Phụ thuộc vào số

lượng trứng (hay con

non) của 1 lứa đẻ, số lứa

đẻ của 1 cá thể, tỉ lệ đực

cái của quần thể….

2 Những nhân tố ảnh hưởng tới kích thước của quần thể sinh vật:

a Mức độ sinh sản

của quần thể sinh vật

b Mức độ tử vong của

quần thể sinh vật

- Là số lượng cá thể của

quần thể bị chết trong 1

đơn vị thời gian.

- Phụ thuộc vào trạng

thái của quần thể, điều

kiện sống của môi

trường: khí hậu, bệnh

tật, lượng thức ăn,…

2 Những nhân tố ảnh hưởng tới kích thước của quần thể sinh vật:

a Mức độ sinh sản

của quần thể sinh vật

b Mức độ tử vong của

quần thể sinh vật

- Là sự xuất cư và nhập

cư của các cá thể.

- Xuất cư là hiện tượng

1 số cá thể rời bỏ quần

thể của mình chuyển

sang sống ở quần thể

bên cạnh hoặc di

chuyển đến nơi ở mới.

c Phát tán cá thể của

quần thể sinh vật

2 Những nhân tố ảnh hưởng tới kích thước của quần thể sinh vật:

a Mức độ sinh sản

của quần thể sinh vật

b Mức độ tử vong của

quần thể sinh vật

- Nhập cư là hiện tượng

1 số cá thể nằm ngoài

quần thể chuyển tới

sống trong quần thể.

c Phát tán cá thể của

quần thể sinh vật

Nguyên nhân vì sao số

lượng cá thể của QTSV

luôn thay đổi và nhiều

QTSV không tăng trưởng

theo tiềm năng sinh học?

- Trong điều kiện môi trường không bị giới hạn (hoàn toàn thuận lợi): Quần thể có tiềm năng sinh học cao, tăng trưởng theo tiềm năng sinh học (đường cong tăng trưởng hình chữ J).

- Trong điều kiện môi trường bị giới hạn (không hoàn toàn thuận lợi): Quần thể tăng trưởng giảm (đường cong tăng trưởng hình chữ S).

VII TĂNG TRƯỞNG CỦA QUẦN THỂ NGƯỜI

Dân số thế giới đã tăng trưởng với tốc độ như thế nào? Tăng mạnh vào thời gian nào? Nhờ những thành tựu nào mà con

người đã đạt mức độ tăng trưởng đó?

VII TĂNG TRƯỞNG CỦA QUẦN THỂ NGƯỜI

- Dân số thế giới tăng trưởng liên tục trong suốt quá trình phát triển lịch sử

- Dân số tăng nhanh là nguyên nhân chủ yếu làm cho chất lượng môi trường giảm sút → ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của con người

VII TĂNG TRƯỞNG CỦA QUẦN THỂ NGƯỜI

- Thế nào là kích thước của quần thể? Nêu những nhân

tố ảnh hưởng đến kích thước của quần thể sinh vật?

- Thế nào là tăng trưởng quần thể? Lấy ví dụ minh họa

2 kiểu tăng trưởng quần thể?

- Đọc phần “em có biết” cuối bài học,

- Đọc bài mới trước khi tới lớp.