ODA & CÁC GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG TÀI CHÍNH ĐỂ TÀI TRỢ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ

Có thể xem viện trợ không hoàn lại như một nguồn thu ngân sách của nhà nước, dược cấp phát lại theo nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.Viện trợ không hoàn lại chiếm 25% tổng

O D A & CÁC GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG TÀI CHÍNH

ĐỂ TÀI TRỢ CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ

Nhóm4 - Lớp ngày 2 – CHKT K19

TỔNG QUAN

 Việt Nam có nền kinh tế đang phát triển, còn nhiều lạc hậu và gặp

nhiều khó khăn cần rất nhiều vốn cho phát triển kinh tế

 Một trong những nguồn vốn quan trọng của Việt Nam trong giai đoạn

này là vốn viện trợ chính thức (ODA) Đây là nguồn vốn phát triển xã hội và đảm bảo cho xã hội phát triển một các bền vững đặc biệt là đối với những nước đang phát triển như Việt Nam

 Vấn đề đặt ra là làm thế nào để huy động và sử dụng nguồn vốn này

một cách có hiệu quả, phục vụ tốt cho mục tiêu phát triển kinh tế

 ODA là nguồn vốn hổ trợ chính thức từ bên ngoài bao gồm các khoản

viện trợ và cho vay với điều kiện ưu đãi ODA được hiểu là nguồn vốn dành cho các nước đang và kém phát triển được các các cơ quan chính thức của chính phủ trung ương và điạ phương hoặc các cơ quan thừa hành của chính phủ, các tổ chức liên chính phủ, các tổ chức phi chính phủ tài trợ Theo cách thức hoàn trả ODA có ba loại:

TỔNG QUAN

 Viện trợ không hoàn lại: Là loại ODA mà bên nước nhận không

phải hoàn lại, nguồn vốn nầy nhằm để thực hiện các dự án ở nước nhận vốn ODA, theo sự thoả thuận trước giữa các bên Có thể xem viện trợ không hoàn lại như một nguồn thu ngân sách của nhà nước, dược cấp phát lại theo nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.Viện trợ không hoàn lại chiếm 25% tổng số ODA trên thế giới

và được ưu tiên cho những dự án về các lãnh vực như y tế, dân số, giáo dục, môi trường

 Viện trợ có hoàn lại (còn gọi là tín dụng ưu đãi): Vốn ODA với một

lãi suất ưu đãi và một thời gian trả nợ thích hợp, tín dụng ưu đãi chiếm một tỉ trọng lớn trong tổng số vốn ODA trên thê giới Nó không được sử dụng cho mục tiêu xã hội, môi trường mà thường được sử dụng cho các dự án về cơ sở hạ tầng thuộc các lãnh vực giao thông vân tải, nông nghiệp, thủy lợi, năng lượng làm nền tảng vững chắc cho ổn định và tăng trưởng kinh tế

TỔNG QUAN

+ Các điều kiện ưu đãi bao gồm:

 · Lãi suất thấp

 · Thời gian trả nợ dài

 · Có khoảng thời gian không trả lãi hoặc trả nợ

 ODA cho vay hỗn hợp: Là loại ODA kết hợp hai dạng trên, bao gồm một phần không hoàn lại và tín dụng ưu đãi

TỔNG QUAN

 Thông qua các dự án phát triển cộng đồng đóng góp trực tiếp vào các tiến bộ của toàn đất nước thông qua các dự án hỗ trợ vào cơ sở, y tế giáo dục, phát triển hạ tầng, công nghệ vào các cải cách hành chính Song, ODA cũng bao gồm các khoản vay cần phải trả vì thế ngoài vịêc thu hút được nhiều nguồn vốn này chúng ta cần phải có cơ chế quản lý và sử dụng nó một cách hiệu quả nhất, tránh tình trạng phụ thuộc quá nhiều vào nước ngoài thông qua các khoản viện trợ

 Mỗi năm Việt Nam nhận được khoản vốn này là tương đối lớn đặc biệt ở các nước phát triển, song nguồn vốn này có được sử dụng và giải ngân thực sự hiệu quả hay không? Có thực sự đảm bảo được phát triển và nâng cao được đời sống của nhân dân hay không? Và xu hướng, giải pháp nào tốt nhất để phát huy hiệu quả hơn nữa việc sử dụng nguồn vốn này?

TỔNG QUAN

 Kinh nghiệm thu hút sử dụng vốn từ bên ngoài của nhiều n

ớc trên thế giới cho thấy không phải lúc nào ODA cũng mang lại hiệu quả tốt ODA có hai mặt, nếu sử dụng khéo

sẽ hỗ trợ thật sự cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hộị Nếu ng ợc lại sẽ dẫn đến hậu quả gánh nặng nợ nần khó trả cho nhiều thế hệ.

 Trong một số tr ờng hợp, viện trợ đã không làm giảm đ ợc tình trạng nghèo khổ, mà trái lại có khi nó còn làm trầm trọng thêm tình trạng này do tệ quan liêu, tham nhũng, cũng nh việc xử lý và phân bổ không hợp lý nguồn viện trợ

ở các n ớc nhận viện trợ

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG ODA

1/ Những thành tựu:

Đánh giá một cách tổng thể, việc thu hút và sử dụng ODA của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đã được thực hiện theo đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là ưu tiên sử dụng nguồn lực này để

hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, góp phần tăng trưởng kinh tế, xoá đói, giảm nghèo

 Nguồn vốn ODA đã bổ sung một phần quan trọng cho ngân sách nhà nước để đầu tư phát triển,

 Những công trình quan trọng được tài trợ bởi ODA đa góp phần cải

thiện cơ bản và phát triển một bước cơ sở hạ tầng kinh tế, trước hết là

giao thông vận tải và năng lượng điện, góp phần khơi dậy nguồn vốn trong nước và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG ODA

 ODA đã góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển nông nghiệp và

nông thôn kết hợp xoá đói giảm nghèo Số liệu các cuộc điều tra mức sống dân cư trong thời gian qua cho thấy tỷ lệ hộ nghèo đã giảm từ mức 58% vào năm 1983 xuống còn 37% năm 1998; 28,9% năm 2002 và dưới 10% năm 2004 Điều này được thể hiện rõ nét thông qua các dự án phát triển nông nghiệp và nông thôn, kết hợp xoá đói giảm nghèo, trong đó nguồn vốn ODA đã giúp nông dân nghèo tiếp cận nguồn vốn vay để tạo ra các ngành nghề phụ, hỗ trợ phát triển công tác khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, phát triển giao thông nông thôn, thuỷ lợi, cung cấp nước sạch, phát triển lưới điện sinh hoạt, trạm y tế, trường học

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG ODA

 Nguồn vốn ODA đã hỗ trợ phát triển các tỉnh và thành phố, nhất là hỗ trợ xoá đói giảm nghèo, phát triển hạ tầng quy mô nhỏ ở các vùng nông thông miền núi; hầu hết các tỉnh và thành phố có các dự án hệ thống cấp nước sinh hoạt, trường học, bệnh viện hệ thống thuỷ lợi, một số dự án thoát nước, phát triển cơ sở hạ tầng quy mô nhỏ

 ODA đóng góp cho sự phát triển cơ sở hạ tầng xã hội, tác động tích cực đến việc cải thiện chỉ số phát triển con người ở Việt Nam Tổng nguồn vốn ODA cho giáo dục và đào tạo đã góp phần cải thiện chất lượng và hiệu quả của lĩnh vực này, tăng cường một bước cơ sở vật chất kỹ thuật cho việc nâng cao chất lượng dạy và học, như các dự án ODA hỗ trợ cải cách giáo dục tiểu học, trung học và đại học, tự án tạo nghề

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG ODA

 ODA đã góp phần tăng cường năng lực và thể chế thông qua các chương trình, dự án hỗ trợ công cuộc cải cách pháp luật, cải cách hành chính và xây dựng chính sách quản lý kinh tế theo lịch trình phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước và lộ trình chủ

động hội nhập kinh tế quốc tế, tăng cường năng lực con người

Thông qua các dự án ODA, hàng ngàn cán bộ Việt Nam được đào tạo

và đào tạo lại; nhiều công nghệ sản xuất, kỹ năng quản lý hiệnđại được chuyển giao

 Quan hệ giữa phía Việt Nam và các nhà tài trợ đã được thiết lập trên

cơ sở quan hệ đối tác, đề cao vai trò làm chủ của bên tiếp nhận ODA thông qua các hoạt động hài hoà và tuân thủ các quy trình và thủ tục ODA

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG ODA

2/ Hạn chế và khó khăn thách thức:

 Chậm trễ trong quá trình giải ngân, làm giảm hiệu quả sử dụng ODA

và làm giảm lòng tin của các nhà tài trợ của ta Nguyên nhân chủ yếu

là quy trình và thủ tục trong nước cũng như của các nhà tài trợ còn phức tạp, lại có sự khác biệt giữa các nhà tài trợ và phía Việt Nam; chậm trễ trong việc di dân tái định cư và giải phóng mặt bằng; công tác đấu thầu; năng lực quản lý và giám sát thực hiện dự án của các Ban quản lý còn hạn chế và bất cập

 Thiếu quy hoạch vận động và sử dụng ODA; các văn bản pháp quy về quản lý và sử dụng ODA còn thiếu tính đồng bộ, nhất quán, minh bạch, nhất là trong các vấn đề liên quan tới quản lý đầu tư và xây dựng; thực thi các văn bản pháp luật về quản lý ODA chưa nghiêm thiếu thông tin ODA nhất là các dự án cụ thể làm mất đi tính thanh bạch của dự án Khung pháp lý cho các nhà tài trợ còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, chưa tiếp cận thực tế, chưa tạo được động lực khuyến

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG ODA

 Công tác theo dõi và đánh giám sát dự án buông lỏng Thiếu một

cơ quan thực sự có năng lực trong việc đánh giá hiệu quả Nhiều

cơ quan chủ quản ở Trung ương và các tỉnh chưa quản lý được các dự án của mình Kỷ luật báo cáo về tình hình thực hiện các chương trình, dự án ODA thực hiện thiếu nghiêm túc Làm cho hiệu quả của các dự án không cao.

 Năng lực cán bộ ở các cấp còn nhiều bất cập và thiếu tính chuyên nghiệp trong quản lý và sử dụng ODA ODA được coi là nguồn thu dồi dào của ngân sách chi tiêu và đầu tư kém hiệu quả

bị chi phối rất nhiều bởi các mục đích ngoài kinh tế.

có thời gian chờ đợi.

• Thuế thu nhập đánh vào các nhà tài trợ thực hiện dự án tại Việt Nam Trong khi các nhà tài trợ không đồng ý khiến cho có sự mâu thuẫn giữa hai bên làm cho tiến đội của các dự án chậm lại

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG ODA

• Cạnh tranh giữa các nước trên thế giới Trong giai đoạn hiện nay các nước đang phát triển thực hiện rất nhiều các biện pháp thu hút ODA phát triển kinh tế vì thế mà ảnh hưởng khả năng cung cấp ODA của thế giới cho Việt Nam

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG ODA

• Khuôn khổ pháp lý cho việc thu hút và sử dụng ODA còn chưa đồng

bộ và tồn tại nhiều thiếu sót: Vốn đối ứng bố trí chưa kịp thời, vấn đề quy hoạch vận động và sử dụng ODA đến thời điểm này vẫn chưa được hoàn chỉnh để định hướng cho các cơ quan, địa phương chủ động thu hút và sử dụng nguồn vốn này

• Thủ tục của các nhà tài trợ còn rườm rà chưa thức sự tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà tài trợ: các chính sách thuế, chính sách sử dụng lao động

• Việc giải phóng mặt bằng chính sách đề bù còn chưa thực sự công bằng, chưa thoả đáng nên diễn ra rất chậm làm cho các dự án không thể đẩy nhanh tiến độ

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG ODA

• Chậm trễ trong công tác đấu thầu và sau đấu thầu: khâu này thường phát sinh nhiều vướng mắc do việc chuẩn bị tài liệu chưa tốt, không đáp ứng được những tiến độ của dự án Có sự khác biệt về giá nên thường xuyên phải điều chỉnh để thống nhất vì thế gây ra những chậm trễ

• Khảo sát thiết kế chất lượng chưa cao các nhà thiết kế và các nhà tài trợ không thống nhất được với nhau Một số trường hợp các nhà tài trợ chấp nhận đầu tư nhưng sau khâu nghiên cứu khả thi các nước này lại rút lại vốn do dự án không khả thi

• Năng lực quản lý còn nhiều hạn chế trong nhiều mặt cả về công tác quản lý và thực hiện dự án

MỘT SỐ GIẢI PHÁP

ưu tiên thu hút và sử dụng ODA để thực hiện các chương trình và dự

án nhằm tăng năng suất nông nghiệp; phát triển hạ tầng nông thôn quy

mô nhỏ thiết yếu cho người nghèo (giao thông nông thôn, cấp nước sinh hoạt, trường học, trạm y tế,

ưu tiên thu hút và sử dụng ODA để tiếp tục phát triển ngành điện, đặc biệt là phát triển lưới điện và trạm phân phối, nhất là phát triển lưới điện nông thô

MỘT SỐ GIẢI PHÁP

Phát triển hệ thống đường cao tốc Bắc Nam, các đường trục chính của các vùng kinh tế; phát triển các tuyến hành lang giao thông trong khuôn khổ hợp tác tiểu vùng Mêkông mở rộng (GMS), xây dựng một

số cảng nước sâu, cảng trung chuyển; xây dựng một số sân bay quốc

tế ở một số tỉnh, thành phố phù hợp với quy hoạch phát triển hệ thống các sân bay của cả nước;

đầu tư phát triển một số cơ sở hạ tầng kỹ thuật bưu chính viễn thông

có ý nghĩa quốc gia, phục vụ nhu cầu khai thác chung của mọi thành phần kinh tế, đảm bảo cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp và lợi ích của người sử dụng; phát triển điện thoại nông thôn

MỘT SỐ GIẢI PHÁP

để hỗ trợ nâng cấp và tăng cường trang thiết bị y tế cho các bệnh viện, cải thiện chất lượng và phổ cập giáo dục; hỗ trợ xây dựng và thực hiện chính sách, phát triển thể chế và tăng cường năng lực quản lý ngành

sử dụng ODA để hỗ trợ thực hiện các mục tiêu của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội về môi trường, bao gồm thực hiện các quy hoạch

về quản lý tài nguyên thiên nhiên bền vững; hỗ trợ thực hiện các mục tiêu quốc tế về môi trường và giảm ô nhiễm; cải thiện môi trường đô thị; tăng cường khả năng phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai

MỘT SỐ GIẢI PHÁP

chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực nghiên cứu và triển

khai: Hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý kinh tế, quản lý xã hội

sau; xây dựng và thực hiện chính sách quản lý kinh tế, cải cách hệ thống tài chính, ngân hàng; đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà nước về kinh tế đi đôi với tăng cường năng lực ở cơ sở; tăng cường năng lực cho các cơ quan dân cử ở các cấp, các cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương và địa phương; tăng cường năng lực toàn diện quản lý các chương trình, dự án đầu tư bằng nguồn vốn nhà nước, kể cả hệ thống theo dõi và đánh giá chương trình, dự án; đẩy mạnh cải cách hành chính công theo hướng chú trọng đến người nghèo; giảm thiểu quan liêu, đẩy lùi tham nhũng, thực hiện quản lý nhà nước dân chủ có sự tham gia của người dân

 Xin chân thành cảm ơn Thầy cùng tập thể lớp đã quan tâm theo dõi