Nghiên cứu ảnh hưởng chế phẩm phân bón hữu cơ Agrodream đến khả năng nhân giống vô tính bằng giâm cành giống Shan Chất Tiền và Phúc Vân Tiên tại Phú Hộ

Chính vì vậy, việc tiến hành đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng chế phẩm phân bón hữu cơ Agrodream đến khả năng nhân giống vô tính bằng giâm cành giống Shan Chất Tiền và Phúc Vân Tiên tại Phú

ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cây chè (Camellia Sinensis (L) Okuntze) là cây công nghiệp dài ngày và được

coi là cây truyền thống từ lâu đời của nhiều quốc gia Châu Á Theo nghiên cứu củanhiều nhà khoa học, chè là thức uống có nhiều giá trị nhất, hiệu quả nhất, tác dụnglâu dài nhất Nước chè có tác dụng rất tốt đối với cơ thể con người Nó có khả năngkích thích hệ thần kinh trung ương, kích thích vỏ đại não làm cho tinh thần minhmẫn, tăng cường sự hoạt động của các cơ trong cơ thể, nâng cao năng lực làm việc vàgiảm được mệt mỏi sau lao động Chè là thức uống lí tưởng có giá trị kinh tế cao vàđược coi là đồ uống của thế kỷ 21

Trong tổng số 20 nước trồng và chế biến chè xuất khẩu thì Việt Nam đangđứng hàng thứ 5 về diện tích và thứ 8 về sản lượng và xuất khẩu Sản phẩm chè ViệtNam có mặt trên 110 quốc gia và vùng lãnh thổ Hiện nay, để nâng cao giá bán củasản phẩm chè Việt Nam, con đường nhanh và hiệu quả là phát triển các giống chèmới có năng suất cao, chất lượng tốt thay thế cho các vườn chè giống cũ kém chấtlượng Tuy nhiên, các giống chè tốt, ngoài đặc điểm có năng suất cao, phẩm chất tốtcần phải có khả năng nhân giống vô tính tốt Bởi vì, chè là cây giao phấn, nếu nhângiống bằng hạt thì thế hệ sau sẽ bị phân ly dẫn đến năng suất và chất lượng giảm Chỉ

có con đường nhân giống vô tính mới có thể giữ nguyên được tính trạng của cây mẹban đầu Trong nhân giống chè bằng phương pháp vô tính, thì phương pháp nhângiống bằng giâm cành là phổ biến nhất, dễ làm, chi phí thấp, hệ số nhân cao

Hai giống chè mới Phúc Vân Tiên và Shan Chất Tiền đang được ngành chè cóchủ trương phát triển rộng trong những năm tới Việc tìm kiếm các giải pháp nhằmtăng khả năng nhân giống vô tính bằng giâm cành, tăng tỷ lệ sống và tỷ lệ xuất vườncủa 2 giống chè này là rất cần thiết Phân bón Agrodream là phân bón có chất lượng,

có đầy đủ và cân đối các nguyên tố dinh dưỡng, đồng thời cây con dễ hấp thụ Vì vậy

ở giai đoạn cây tăng trưởng, bón phân Agrodream sẽ kích thích cây sinh trưởng và

phát triển nhanh Chính vì vậy, việc tiến hành đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng chế phẩm phân bón hữu cơ Agrodream đến khả năng nhân giống vô tính bằng giâm cành giống Shan Chất Tiền và Phúc Vân Tiên tại Phú Hộ” là rất cần thiết.

2 Mục tiêu của đề tài

Đánh giá được ảnh hưởng của chế phẩm phân bón hữu cơ Agrodream đến khảnăng nhân giống vô tính bằng giâm cành của hai giống chè Shan Chất Tiền và PhúcVân Tiên

3 Yêu cầu của đề tài

- Đánh giá được ảnh hưởng của phân bón Agrodream đến sinh trưởng thân, lácủa cây con trong vườn ươm trên hai giống chè Shan Chất Tiền và Phúc Vân Tiên

- Đánh giá được ảnh hưởng của phân bón Agrodream đến tăng trưởng của bộ

rễ cây con trong vườn ươm đối với hai giống chè Shan Chất Tiền và Phúc Vân Tiên

- Đánh giá được tình hình sâu bệnh hại chính trong vườn ươm của hai giốngchè Shan Chất Tiền và Phúc Vân Tiên

PHẦN I TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Tình hình sản xuất, tiêu thụ chè trên thế giới và trong nước

1.1.1 Trên thế giới

Chè được sản xuất ở gần 40 nước trên thế giới với diện tích năm 2006 đạt xấp

xỉ 2.7 triệu ha, tăng 18.8% so với năm 1991 (tốc độ tăng trưởng bình quân 1.16%hàng năm) Một số nước đóng góp vào tốc độ tăng trưởng diện tích chè là TrungQuốc, Việt Nam

Trên thế giới hiện nay có trên 40 nước sản xuất chè, nhưng có khoảng 140 nước dùng chè Mức tiêu thụ chè trên thế giới tăng bình quân 2,9%/năm Sản lượng chè nhập khẩu năm 2004 của toàn thế giới đạt 1,416 triệu tấn, tăng 10% so với năm 2000

1.1.2 Trong nước

Việt Nam nằm trong vùng gió mùa Đông nam Á, cái nôi của cây chè Khí hậu, đất đai rất thích hợp với sinh trưởng cây chè Lượng mưa dồi dào 1700 – 2000 mm/ năm, nhiệt độ 21 – 22 0 C, ẩm độ không khí 80 – 85 % Việt Nam được coi là quê hương của cây chè, song sự hình thành ngành chè được tính từ khi có các đồn điền dongười Pháp xây dựng từ năm 1890

Uống chè là tập quán lâu đời ở Việt Nam, có thể xem như một nét văn hoá củangười Việt Nam.Với dân số hơn 80 triệu người và tập quán uống trà lâu đời, ViệtNam là thị trường còn rất nhiều tiềm năng của ngành chè Cùng với việc mở rộng thịtrường tiêu thụ nội địa, việc phát triển và mở rộng thị trường xuất khẩu chè của ViệtNam là hết sức quan trọng, vừa thúc đẩy, tăng cường mối quan hệ hợp tác với cácnước, vừa đem lại hiệu quả kinh tế cao cho ngành chè

Hiện nay, sản phẩm chè Việt Nam đã có mặt trên 110 quốc gia và vùng lãnhthổ trên thế giới, trong đó thương hiệu “CheViet” đã được đăng ký bảo hộ tại 70 thịtrường quốc gia và khu vực

1.2 Nhân giống chè bằng phương pháp giâm cành

Cơ sở khoa học của phương pháp giâm cành:

Đối với thực vật nói chung, cây chè nói riêng để duy trì nòi giống của mìnhchúng đều phải thông qua cơ quan sinh sản, hoặc chúng có khả năng tái sinh từ các

bộ phận của các cơ quan sinh dưỡng như lá, chồi rễ, thân Nếu đưa các bộ phận củachúng vào môi trường thích hợp nó sẽ phát triển thành rễ, mầm và hình thành câycon

Phương pháp giâm cành chè là sử dụng một bộ phận gồm đoạn thân lá (cơquan dinh dưỡng) để tái sinh ra cây chè mới Phiến lá của hom chè là cơ quan đểquang hợp tạo ra những chất dinh dưỡng nuôi hom và tái sinh cây, lá có vai trò quantrọng trong việc tạo thành cây chè Do đó lá không thể bị dập nát, phải sạch sâu bệnh

Để tạo thành cây chè hoàn chỉnh và sinh trưởng tốt trong vườn ươm, đủ tiêuchuẩn đưa ra trồng trên nương nó phụ thuộc nhiều vào chất lượng hom giống, đấttrong bầu, chế độ chiếu sáng, chế độ chăm sóc và phân bón cho vườn ươm Từ vết cắthom chè sau khi giâm cành xuống đất sẽ hình thành màng mộc thiêm để chống sựxâm nhập của vi sinh vật, dần dần tạo thành mô sẹo và từ đó mọc ra rễ đầu tiên, mầmnách của hom chè cũng được phát triển từng bước cùng với sự phát triển của bộ rễ,đầu tiên là lá vảy ốc mở, sau đó đến các lá cá và lá thật để tạo thành cây chè hoànchỉnh

1.3 Tình hình nghiên cứu trên thế giới và trong nước về giâm cành chè

1.3.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới

1.3.1.1 Tình hình nghiên cứu về kỹ thuật giâm cành chè

Giâm cành chè được xem là một tiến bộ khoa học quan trọng của ngành chè

Ưu điểm của phương pháp là cây con giữ được các đặc tính tốt của cây mẹ, vườn chèđồng đều, rất thuận lợi cho chăm sóc, thu hái, chế biến Hệ số nhân giống cao (1havườn giống cung cấp đủ giống để trồng 60ha)

Giâm cành được nghiên cứu ở Trung Quốc từ năm 1900, ở Ấn Độ năm 1911, ởGruzia năm 1928, ở Nhật Bản năm 1936 và ở Srilanka năm 1938 Hiện nay, hầu hếtcác nước trồng nhiều chè trên thế giới đều áp dụng nhân giống bằng cành vào sảnxuất [9]

1.3.1.2 Tình hình sử dụng phân bón và chế phẩm phân bón trong giâm cành chè

Để hoàn thiện kỹ thuật nhân giống bằng phương pháp giâm cành, các nhà khoahọc đã nghiên cứu về ảnh hưởng của phân bón và chất kích thích sinh trưởng đến khảnăng giâm cành của chè

Về vấn đề bón phân cho cành giâm các tác giả đề xuất công việc này chỉ nên bắtđầu khi các cành giâm đã có rễ và khi bắt đầu giai đoạn luyện cây trước khi mangtrồng Có thể dùng phân Sunphat đạm hoặc phân Urê, phân tổng hợp với lượng 20-30g/m2 tuỳ từng giai đoạn Một số tác giả khác đều thống nhất cho rằng phân N, P, Ktheo tỷ lệ 15:10 :10 bón với lượng 1,5g hỗn hợp này cho một bầu sẽ cho kết quả tốt.Tại Srilanca sau khi hom chè đã nẩy mầm và ra rễ bón 15g hỗn hợp T55 (35 phầnđạm sunphat + 10 phần Kali + 10 phần muối magiê) cho 100 bầu, bón 28g T55 cho

100 bầu chè trước khi trồng hai tháng sẽ cho kết quả tốt

1.3.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

1.3.2.1 Tình hình nghiên cứu về kỹ thuật giâm cành chè

Nhân giống chè bằng phương pháp giâm cành đang được áp dụng phổ biến ởcác nước trồng chè trên thế giới Ở nước ta chè cành cũng đang dần thay thế cácgiống chè hạt năng suất thấp, khả năng thành công của phương pháp này tương đốicao [5] Tuy nhiên để trồng chè bằng cành giâm thành công cần phải lưu ý một số vấn

đề là: tùy theo giống và chất lượng hom giống mà có kỹ thuật tác động phù hợp

1.3.2.2 Tình hình sử dụng phân bón và chế phẩm phân bón trong giâm cành chè

Phương pháp nhân giống vô tính bằng giâm cành hiện nay đang được áp dụngrộng rãi trên thế giới cũng như ở Việt Nam Để nâng cao hiệu quả của phương phápgiâm cành người ta đã sử dụng những dòng tốt để nhân giống, đồng thời tác động cácbiện pháp kỹ thuật để nâng cao điều kiện vườn ươm, sử dụng các hóa chất kích thíchlàm tăng sức sống cho cây con Tuy nhiên, hiện nay chưa có nhiều những công trìnhnghiên cứu về các chế phẩm phân bón hữu cơ có tác dụng kích thích sinh trưởng củacây con trong vườn ươm; hơn nữa các chất kích thích, chế phẩm không đa dạng; chưa

có công trình nghiên cứu nào về ảnh hưởng của chế phẩm Agrodream đến giâm cànhchè, một loại chế phẩm phân bón mới có tác dụng làm tăng năng suất và chất lượngcủa cây chè

PHẦN II NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng nghiên cứu

2.1.1 Các giống chè sử dụng để nghiên cứu

* Giống chè Shan Chất Tiền đã giâm được 3 tháng

* Giống chè Phúc Vân Tiên đã giâm được 3 tháng

2.1.2 Chế phẩm sử dụng

Phân bón Agrodream: là loại phân bón do công ty Cổ phần kỹ thuật môi trường

(ETC) nghiên cứu tạo ra gồm 3 loại: Agro Dream C; Agro Dream D và Agro Dream

M theo công nghệ thủy phân protein bằng enzyme ở nhiệt độ thấp và bổ sung các chất

dinh dưỡng đa lượng bao gồm urê, KOH, H3PO4, rỉ đường

2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu

2.2.1 Địa điểm nghiên cứu

Thí nghiệm được làm tại vườn ươm của Trung tâm nghiên cứu và phát triểnchè - Viện KHKTNLNMN phía Bắc, xã Phú Hộ, thị Xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ

2.2.2 Thời gian nghiên cứu

Từ tháng 12/2008 đến tháng 05/2009

2.2.3 Đặc điểm khu vực nghiên cứu

Thí nghiệm được tiến hành tại viện KHKTNLNMN phía Bắc, đặt tại xã Phú

Hộ - thị xã Phú Thọ - tỉnh Phú Thọ Khu vực này có điều kiện tự nhiên như sau:

Đất đai: Feralit đỏ vàng

Nhiệt độ: Nhiệt độ trung bình trong 4 tháng đầu năm 2009 là 20,3 0C, cao nhất

là tháng 4 (24,1 0C), thấp nhất là tháng 1 (14,9 0C)

Ẩm độ: Ẩm độ trung bình là 87 %, khá đồng đều ở các tháng, đạt ẩm độ cần

thiết cho cây chè sinh trưởng phát triển tốt

Lượng mưa: Lượng mưa trung bình là 591 mm, cao nhất là ở tháng 4 lượng

mưa là 1144 mm, thấp nhất là tháng 2 127 mm

2.3 Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi

2.3.1 Nội dung nghiên cứu

- Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón Agrodream đến khả năng sinh trưởngcủa cây con trong vườn ươm.

- Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón Agrodream đến khả năng sinh trưởngcủa bộ rễ cây con trong vườn ươm

- Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón Agrodream đến khả năng tăng trưởngsinh khối của cây con trong vườn ươm

- Nghiên cứu tình hình sâu, bệnh hại chính trong vườn ươm

2.3.2 Các chỉ tiêu theo dõi

- Chiều cao cây.

- Số lá trên cây

- Đường kính thân

- Số rễ

- Trọng lượng rễ

- Tỷ lệ trên mặt đất so với phần dưới mặt đất

- Sinh khối cây con trong vườn ươm

- Sâu bệnh hại

2.4 Phương pháp nghiên cứu

2.4.1 Phương pháp bố trí thí nghiệm và công thức thí nghiệm

- Thí nghiệm bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh, mỗi giống (Shan ChấtTiền và Phúc Vân Tiên) thực hiện 4 công thức 3 lần nhắc lại Diện tích mỗi công thức

là 3m2 (diện tích 1 lần nhắc của 1 công thức là 1m2)

- Các công thức :

CT1 : Bón NPK theo qui trình + Phun 10 ml Agrodream/ 1lít nước

CT2 : Bón NPK theo qui trình + Phun 15 ml Agrodream/ 1lít nước

CT3 : Bón NPK theo qui trình + Phun 20 ml Agrodream/ 1lít nước

CT4 (đ/c): Bón NPK theo qui trình + Phun lượng nước như các công thứckhác

Trong đó bón NPK theo qui trình :

Lượng bón phân cho vườn ươm (g/m 2 ) Phân bón

+ Bón theo qui trình áp dụng cho hai giống chè nghiên cứu

+ Hòa phân với một lượng nước nhất định vào xô sao cho tan đều, khi bón thìmúc nước phân bón đã hòa vào ô doa đã chứa sẵn nước sạch, khuấy đều Tưới đềutrên mặt luống, sau đó dùng nước để tưới rửa lá

2.4.2 Phương pháp thu thập số liệu

2.4.2.1 Phương pháp theo dõi chiều cao cây, số lá trên cây, đường kính thân

* Thời điểm lấy mẫu: ngay trước khi phun chế phẩm Agrodream lần đầu tiên,

ta tiến hành đo đếm các chỉ tiêu Sau đó cách 15 ngày đo một lần cho đến lúc kết thúcthí nghiệm

* Cách lấy mẫu: lấy mẫu theo phương pháp đường chéo 5 điểm, mỗi điểmđánh dấu 2 bầu để theo dõi

* Cách đo đếm:

+ Chiều cao cây: đo từ nách của hom giâm đến đỉnh sinh trưởng bằng thướcchia mm

+ Số lá trên cây: đếm tất cả các lá có trên cây theo dõi

+ Đường kính thân: dùng thước kẹp panme để đo Giữ nguyên thước kẹp, đọcchỉ số trên thước

2.4.2.2 Phương pháp theo dõi sinh trưởng rễ

* Thời điểm lấy mẫu: khi bắt đầu tiến hành thí nghiệm, sau đó cách 30 ngàythì tiến hành lấy mẫu 1 lần

* Cách lấy mẫu: chọn 03 bầu đại diện cho công thức thí nghiệm, tiến hành tách

bỏ túi bầu P.E trong chậu nước (để không làm đứt rễ), rửa sạch mẫu Dùng dao sắctách toàn bộ rễ ra khỏi thân chính Để riêng từng mẫu vào những túi nilon có ghi rõtừng công thức

* Cách đo đếm:

+ Số rễ: sau khi lấy mẫu ta tiến hành đếm số rễ cấp 1 (rễ mọc ra từ thân chính)

và rễ cấp 2 (rễ mọc ra từ rễ cấp 1)

+ Khối lượng rễ:

Cân tươi: sau khi để mẫu ráo nước, dùng cân chính xác 0,1g để cân chung cho

1 lần nhắc của 1 công thức (03 bầu)

Cân khô: sau khi tiến hành cân khô xong ta tiến hành sấy rễ đến khối lượng

không đổi Dùng cân chính xác 0,1g tiến hành cân nhanh ngay tại nơi sấy, cân mẫunào (1 lần nhắc của 1 công thức là 1 mẫu gồm 03 bầu) thì lấy mẫu đó ra, những mẫukhác vẫn để trong máy sấy

2.4.2.3 Phương pháp theo dõi tỷ lệ trên mặt đất và dưới mặt đất (K)

* Thời điểm lấy mẫu: Giống với theo dõi rễ

* Cách lấy mẫu: cũng giống lấy mẫu rễ song ta không cắt rời rễ, mà tiến hànhtách riêng mẫu (mỗi 1 lần nhắc của 1 công thức gồm 03 bầu là một mẫu) thành haiphần: phần trên mặt đất (tính từ phía trên cùng của cổ rễ tới đỉnh sinh trưởng của cây)

và dưới mặt đất (phần còn lại của mẫu)

* Cách đo đếm: ta cũng tiến hành cân tươi và cân khô (sấy mẫu đến khối lượngkhông đổi) đối với hai phần Khi đó ta xác định tỷ lệ trên mặt đất và dưới mặt đấtnhư sau:

K = khèikhèil îngl îng d íitrªnmÆt mÆt đđÊtÊt

2.4.2.4 Phương pháp theo dõi sinh khối cây con trong vườn ươm

* Thời điểm lấy mẫu: giống với theo dõi rễ

* Cách lấy mẫu: Giống theo dõi rễ nhưng ta để nguyên cây con

* Cách đo đếm: mẫu sau khi lấy về để ráo nước, tiến hành cân tươi và cân khô,cân bằng cân chính xác 0,1g

2.4.2.5 Phương pháp theo dõi sâu bệnh hại

Điều tra (quan sát bằng mắt) sự xuất hiện của một số sâu, bệnh thường gặpthường xuyên theo lần theo dõi chỉ tiêu sinh trưởng chiều cao

2.4.3 Phương pháp xử lý số liệu

Số liệu nghiên cứu sẽ được xử lý bằng phần mềm Excel và phần mềmIRRISTAT

PHẦN III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 3.1 Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón Agrodream đến khả năng sinh trưởng của cây con trong vườn ươm

3.1.1 Ảnh hưởng của liều lượng Agrodream tới chiều cao cây trong vườn ươm

Chiều cao cây là chỉ tiêu quan trọng đánh giá tốc độ phát triển của cây controng vườn ươm Nó cũng là chỉ tiêu đánh giá sức sống của cây, đối với chè giai đoạnvườn ươm thì chiều cao cây chính là yếu tố quyết định cây con có đủ tiêu chuẩn xuấtvườn hay không, nó cũng ảnh hưởng tới sự phát triển của cây con giai đoạn kinhdoanh

Bảng 3.1 Ảnh hưởng của liều lượng Agrodream đến tốc độ tăng trưởng chiều

cao cây giống chè Shan Chất Tiền

(đơn vị: cm/ ngày)n v : cm/ ng y)ị: cm/ ngày) ày)

Sau phun chế phẩm 45 ngày thì tốc độ tăng trưởng chiều cao của CT1 và CT2vẫn đạt 0,07 cm/ngày, cao hơn đối chứng 0,01 cm/ngày, sai khác có ý nghĩa so sánhvới công thức đối chứng CT3 tốc độ tăng trưởng chiều cao cây đạt 0,09 cm/ngày, tốc

độ tăng trưởng này cao hơn giai đoạn theo dõi trước 0,01 cm/ngày, và cao hơn côngthức đối chứng 0,03 cm/ngày, sai khác có ý nghĩa so sánh với công thức đối chứngLSD0.05 = 0,01; CV% = 9,6%)

Sau khi phun chế phẩm 75 ngày thì tốc độ tăng trưởng chiều cao của CT1 vàCT2 vẫn duy trì ở mức 0,07 cm/ngày không có sự sai khác so với đối chứng, còn CT3đạt 0,10 cm/ngày cao hơn công thức đối chứng 0,03 cm/ngày (LSD0.05 = 0,02; CV% =11,2%)

Sau khi phun chế phẩm 105 ngày thì tốc độ tăng trưởng chiều cao ở các côngthức tăng rõ rệt: cao nhất là ở CT3 đạt 0,16 cm/ngày sai khác có ý nghĩa so sánh vớicông thức đối chứng cao hơn đối chứng 0,03 cm/ngày (với LSD0.05 = 0,03) Ở haicông thức CT2 và CT3 tốc độ tăng chiều cao cũng tăng mạnh song sai khác không có

ý nghĩa so sánh với công thức đối chứng

Qua quá trình theo dõi ta nhận thấy khi sử dụng chế phẩm Agrodream ở liềulượng sử dụng là 20ml/1lít nước thì chiều cao tăng mạnh, tốc độ tăng chiều cao lớn,liều lượng sử dụng như ở CT1, CT2 không cho thấy sự sai khác với đối chứng, liềulượng sử dụng như ở hai công thức này không có ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng tăngchiều cao cây của giống Shan Chất Tiền hơn so với không dùng, mặc dù tốc độ tăngchiều cao có thể cao hơn công thức đối chứng với liều liệu sử dụng như ở CT2

3.1.1.2 Đối với giống chè Phúc Vân Tiên

Qua nghiên cứu ảnh hưởng của Agrodream đến chiều cao cây giống Phúc VânTiên, kết quả được ghi nhận ở bảng 3.3:

Bảng 3.3 Ảnh hưởng của liều lượng Agrodream đến tốc độ tăng trưởng

chiều cao cây giống chè Phúc Vân Tiên

(đơn vị: cm/ ngày)n v : cm/ng y)ị: cm/ ngày) ày)

Sau khi phun chế phẩm 75 ngày thì: tốc độ tăng trưởng chiều cao của CT1tăng lên 0,09 cm/ngày cao hơn đối chứng là 0,01 cm/ngày, tuy nhiên nó không saikhác so với đối chứng Còn CT2 tốc độ tăng trưởng chiều cao cây đạt 0,11cm/ngàycao hơn đối chứng (CT4 đạt 0,08 cm/ngày) 0,03 cm/ngày, CT3 tốc độ tăng trưởngchiều cao đạt 0,14 cm/ngày cao hơn đối chứng 0,06 cm/ngày, hai công thức này saikhác có ý nghĩa so sánh với công thức chiều cao

Sau khi phun chế phẩm 105 ngày thì tốc độ tăng chiều cao của giống Phúc VânTiên là khá cao Ở 105 ngày sau khi phun chế phẩm thì tốc độ tăng chiều cao cây ở