Một vài kinh nghiệm về sử dụng phương pháp tích cực trong giờ đọc thêm văn ở nhà trường THPT THẠCH THÀNH 3

Vì những lí do trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Một vài kinh nghiệm trong sử dụng phương pháp tích cực trong giờ Đọc thêm môn ngữ văn ở nhà trường trung học phổ thông” nhằm góp phần

PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lí do chọn đề tài

Trong quá trình dạy học, phương pháp là một bộ phận quan trọng Lựa chọn, sử dụng phương pháp dạy học tốt nhất với từng phân môn sẽ đạt được mục đích của việc dạy học Đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề chúng ta đang quan tâm Việc đổi mới phải đồng bộ: Nội dung, mục đích, hình thức, phương tiện dạy học Trong đó, quan hệ giữa mục tiêu và phương pháp là cơ bản Dạy học phải phù hợp với mục tiêu và nội dung Ngược lại, phương pháp dạy học có ảnh hưởng tích cực tới nội dung và mục đích dạy học Hiện nay, phương pháp dạy học tích cực được coi là một trong những phương pháp tiến bộ

Phân môn Đọc thêm được coi là dạng đặc biệt của Đọc văn Mục đích của giờ Đọc thêm là bổ sung kiến thức cho một thể loại văn học trong một giai đoạn văn học cụ thể Rèn luyện khả năng nghiên cứu độc lập của học sinh Tiết Đọc thêm thường đi kèm cuối giờ của tiết Đọc văn hoặc một tiết 45 phút có thể đọc

từ 2 đến 3 văn bản Nhưng cũng cần lưu ý số lượng văn bản đọc thêm tương đối lớn Cụ thể : khối 10 chương trình cơ bản có 12 văn bản , chương trình nâng cao

19 văn bản; khối 11 chương trình cơ bản có 15 văn bản , chương trình nâng cao

có 19 văn bản; khối 12 chương trình cơ bản 11 văn bản, chương trình nâng cao

có 13 văn bản Thời gian để tìm hiểu về một văn bản tối thiểu là 45 phút Bên cạnh đó văn bản Đọc thêm chiếm lượng thời gian khiêm tốn(15 phút, 20 phút hoặc 25 phút cho một văn bản Rất ít văn bản chiếm thời lượng 45 phút) Hơn nữa, việc Đọc thêm ít liên quan tới đề thi trong các kì thi Học sinh chưa thực sự quan tâm , chưa thấy hết tầm quan trọng của việc bổ sung kiến thức từ các văn bản Đọc thêm ấy Đối với giáo viên, giờ Đọc thêm chưa được đầu tư nghiên cứu

so với giờ Đọc văn vì thế dễ thực hiện qua loa

Với giờ Đọc thêm, giáo viên thường lựa chọn phương pháp thuyết trình tránh mất thời gian Ngược lại, khả năng chủ động của học sinh, tự rèn luyện việc độc lập nghiên cứu khám phá còn rất hạn chế Từ đó dễ nảy sinh tâm lí ỷ lại, cho qua những văn bản Đọc thêm

Vì những lí do trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Một vài kinh nghiệm trong sử dụng phương pháp tích cực trong giờ Đọc thêm môn ngữ văn ở nhà trường trung học phổ thông” nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng

dạy bộ môn

II Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu, hệ thống hoá, cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn của việc đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh

Xây dựng vận dụng quy trình thiết kế phương pháp dạy học tích cực trong giờ Đọc thêm và một số tiết học được thiết kế theo phương pháp trên dành cho học sinh yếu kém

III Phạm vi đề tài

1.Với đề tài này người viết nghiên cứu trong diện hẹp qua một số bài học

cụ thể trong chương trình ngữ Văn 11: Đọc thêm bài: Khóc Dương Khuê (Nguyễn Khuyến); Vịnh khoa thi hương (Trần Tế Xương); Nhớ đồng (Tố Hữu).

2.Thời gian, trong năm học 2012-2013, đối tượng áp dụng ở hai nhóm lớp

có kết quả điểm khảo sát đầu năm học tương đương nhau

IV Giả thiết khoa học

Nếu xây dựng được quy trình thiết kế để xây dựng hệ thống hoạt động phát huy tính tích cực của học sinh yếu kém trong giờ Đọc thêm sẽ góp phần nâng cao chất lượng cho giờ Đọc Văn và dạy học môn văn

V Phương pháp nghiên cứu

1.Từ việc tìm hiểu đặc điểm chung về phương pháp dạy học tích cực trong giờ Đọc thêm, lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên áp dụng cụ thể vào một số tiết học cụ thể trong chương trình ngữ văn 11 cơ bản

2 Từ đó áp dụng cụ thể vào một số bài như: Khóc Dương Khuê ( Nguyễn Khuyến); Vịnh khoa thi hương( Trần Tế Xương); Nhớ đồng ( Tố Hữu).

3 Ngoài ra, người viết đã áp dụng một số phương pháp để làm nổi bật nội dung đề tài như: Phương pháp nghiên cứu lí luận, phương pháp thực nghiệm, phương pháp thống kê toán học, Phương pháp hệ thống

VI Đóng góp của đề tài

Nghiên cứu hệ thống hoá được khái niệm, cơ sở khoa học và thực tiễn về thiết kế giờ đọc thêm theo phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh yếu kém

Xây dựng quy trình tổ chức hoạt động phương pháp tích cực, vận dụng sáng tạo thiết kế một số giờ học

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1 Lý luận chung về tính tích cực của học sinh trong giờ Đọc thêm

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Phương pháp dạy học

Có nhiều định nghĩa khác nhau về phương pháp dạy học, mỗi định nghĩa nhấn mạnh một vài khía cạnh nào đó Tuy nhiên ở mỗi giai đoạn lịch sử có thể hiểu khái niệm trên khác nhau Trong giai đoạn hiện nay toàn ngành giáo dục đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh thì phương pháp dạy học được hiểu là cách thức hoạt động của giáo viên trong việc chỉ đạo tổ chức các hoạt động học tập giúp học sinh chủ động nắm vững kiến thức chiếm lĩnh nội dụng học tập

1.1.2 Phương pháp tích cực

Là cách gọi tắt của phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của người học Phương pháp dạy học tích cực là cách dạy hướng tới việc học tập chủ động chống lại thói quen học tập thụ động Phương pháp này đòi hỏi phát huy tính tích cực của cả người dạy và người học

2 Mục đích, ý nghĩa , yêu cầu của việc sử dụng phương pháp tích cực

2.1 Mục đích

Thành công của giờ Đọc thêm phụ thuộc rất lớn vào hứng thú nhận thức, hứng thú nghiên cứu, so sánh với các văn bản đã học, hướng tới sự tự giác và độc lập sáng tạo trong học tập

2.2 ý nghĩa

* Đối với học sinh :

- Học sinh xác định được động cơ học tập là để thỏa mãn nhu cầu nhận thức

- Phát triển tư duy trừu tượng Đề cao tính độc lập và có quan hệ giao tiếp với bạn bè để công nhận năng lực của mình, phát huy năng lực cá nhân

* Đối với giáo viên :

- Hứng thú với công việc, tạo ra sự mới mẻ trên con đường nhận thức Giờ Đọc thêm ở mỗi lớp học cụ thể, khóa học cụ thể sẽ không lặp lại

2.3 Yêu cầu của phương pháp dạy học tích cực

- Phương pháp dạy học tích cực phải được phối hợp nhịp nhàng với phương pháp dạy học truyền thống

- Phương pháp dạy học tích cực yêu cầu có những phương tiện thiết bị dạy học thuận lợi vì thời gian của một văn bản Đọc thêm rất ngắn nên hình thức tổ chức dạy học phải phù hơp với dạy học cá thể, dạy học hợp tác, thiết bị dạy học hiện đại để rút ngắn thời gian

3 Thực trạng việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong giờ đọc thêm môn ngữ văn ở các nhà trường THPT

Qua thăm dò, số lượng giáo viên có sử dụng phương pháp tích cực trong giờ đọc thêm là rất ít Đa số giáo viên lựa chọn giải pháp cho học sinh về nhà tự nghiên cứu Thời gian ngắn trên lớp học sinh đọc văn bản và tự trả lời theo hệ thống câu hỏi trong SGK

Đối với giờ kiểm tra thường xuyên, giáo viên rất ít kiểm tra đến mảng kiến thức Đọc thêm ( kể cả các lớp học theo chương trình nâng cao)

II CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIỜ ĐỌC THÊM

1 Các phương pháp dạy học tích cực

1.1 Sơ lược về phương pháp tích cực

Phương pháp tích cực vốn có trong các phương pháp dạy học truyền thống áp dụng các phương pháp tích cực Phát triển phương pháp tích cực là phải kế thừa phương pháp truyền thống và vận dụng một số phương pháp dạy học mới

Thực chất chúng ta đã sử dụng phương pháp tích cực trong dạy văn Người thầy thường phát vấn trong giờ học, cho học sinh luyện tập cuối giờ học và một

số hoạt động khác Như thế dạy học tích cực là sử dụng các phương pháp không quá xa lạ với giáo viên, phát triển những mặt tích cực trong hệ thống các phương pháp đã quen thuộc

1.2 Một số phương pháp dạy học tích cực

1.2.1.Vấn đáp tìm tòi

a Lý thuyết

- Vấn đáp (đàm thoại): Là phương pháp trong đó GV đặt ra một hệ thống câu

hỏi để HS tranh luận trả lời Qua hệ thống hỏi đáp HS lĩnh hội được nội dung Phân biệt các câu hỏi vấn đáp sau:

+ Vấn đáp tái hiện: GV đặt câu hỏi với yêu cầu HS nhớ lại kiến thức đã học

dựa vào trí nhớ Loại câu hỏi này thường được sử dụng để liên hệ giữa kiến thức cũ và kiến thức sắp học Hoặc được sử dụng khi cần củng cố kiến thức mới học Đối với tiết Đọc thêm đây chính là câu hỏi đối chiếu so sánh các văn bản trong giờ Đọc văn với các văn bản trong giờ Đọc thêm Muốn so sánh được, giáo viên cần gợi lại những đặc điểm về nội dung, nghệ thuật, của các văn bản trước đó ở cùng một tác giả

VD: tiết 11 đọc thêm bài Khóc Dương Khuê – Nguyễn Khuyến cần có câu

hỏi tái hiện : Cho biết đặc điểm thơ Nguyễn Khuyến ? ( học sinh trả lời) : Thơ trữ tình Nguyễn Khuyến sâu sắc và lắng đọng, thơ trào phúng thâm thúy) GV

dẫn dắt đến đặc điểm trên trong bài Khóc Dương Khuê : Tiếng khóc bạn sâu

sắc…

+ Vấn đáp giải thích minh họa: nhằm làm sáng tỏ một vấn đề nào đó GV lần

lượt đưa ra những câu hỏi kèm theo những VD minh họa để giúp cho HS dễ hiểu, dễ nhớ Phương pháp này được áp dụng có hiệu quả trong một số trường hợp, như khi GV biểu diễn bằng phương diện trực quan

VD: Giải thích minh họa từ ngữ khó, một nội dung phức tạp Trong văn bản

Khóc Dương Khuê có câu: biết thôi, thôi thế thì thôi mới là, GV cần giải thích chữ thôi điệp 3 lần có ý nghĩa khác nhau Biết thôi ( cùng biết ), thôi thế (sự đã

rồi không thể thay đổi được, hai ta cùng hiểu về thời thế, cùng hiểu suy nghĩ của

nhau ), thì thôi ( đành chấp nhận thực trạng xã hội, miễn là cả hai ta giữ được

khí tiết của mình )

+ Vấn đáp tìm tòi: GV tổ chức sự trao đổi ý kiến- kể cả tranh luận - giữa thầy

với cả lớp, có khi giữa trò với trò, thông qua đó HS nắm được tri thức mới Hệ thống câu hỏi được sắp đặt hợp lí nhằm phát hiện, đặt ra và giải quyết một vấn

đề xác định, buộc HS phải liên tục cố gắng, tìm tòi lời giải đáp

Ở phương pháp này hệ thống câu hỏi GV đưa ra giữ vai trò chủ đạo, quyết định chất lượng lĩnh hội kiến thức của HS, kích thích tính tích cực tìm tòi ham muốn hiểu biết của HS Vì thế HS có niềm vui tự khám phá, học được cách thức

đi tìm kiến thức mới, trưởng thành về trình độ tư duy HS càng tự tin vì trong kết luận của thầy cô có ý kiến kết luận của mình

Đối với giờ Đọc thêm, hệ thống câu hỏi vấn đáp tìm tòi là vô cùng quan trọng Bởi vì trả lời cho hệ thống câu hỏi trên, học sinh phải độc lập suy nghĩ và thực hiện ngoài thời gian trên lớp

Vấn đáp tìm tòi là phương pháp đang cần được phát triển rộng rãi Muốn vậy,

GV phải đầu tư vào việc nâng cao chất lượng các câu hỏi, giảm số câu hỏi có yêu cầu thấp về mặt nhận thức ( Chỉ đòi hỏi tái hiện các kiến thức sự kiện ) tăng dần số câu hỏi có yêu cầu cao về mặt nhận thức ( đòi hỏi sự thông hiểu, phân tích, tổng hợp khái quát hóa, hệ thống hóa kiến thức đã học)

VD : tiết 11- Văn bản Vịnh khoa thi hương (Trần Tế Xương) chương trình

Ngữ văn 11 cơ bản , GV soạn hệ thống câu hỏi tìm tòi ( học sinh chỉ trả lời trên lớp các câu 1,2,3, những câu còn lại học sinh tự hoàn chỉnh trong thời gian tự học.)

Câu 1: Bài thơ Vịnh Khoa thi Hương thuộc mảng thơ trào phúng hay trữ tình ?

Câu 2: Đối tượng nào được miêu tả trong bài thơ ?

Câu 3: Nhà thơ đã miêu tả đối tượng ấy bằng cảm hứng gì ?

Câu 4 : Phân tích ý nghĩa trào phúng của việc sử dụng phép đối ngẫu ở các câu thơ 3 - 4 và 5 - 6 ?

Câu 5 : Hãy xác định sắc thái giọng điệu ẩn chứa trong hai câu 7 – 8? Qua giọng điệu của hai câu này cũng như của cả bài thơ, ta có thể hiểu được gì về nỗi lòng tác giả ?

Câu 6 : Phát biểu suy nghĩ của anh ( chị ) về thái độ danh dự và tâm sự lo nước thương đời của nhà thơ được biểu lộ trong tác phẩm?

b Nguyên tắc sử dụng phương pháp vấn đáp trong giờ Đọc thêm

- Các câu hỏi trong giờ đọc văn phải đảm bảo tính hệ thống Có nghĩa là các câu hỏi phải được sắp xếp logíc hướng HS tới đích tìm hiểu giá trị văn bản

- Sử dụng phương pháp trên phải đảm bảo tính hiệu quả Tức là các câu hỏi phải đạt yêu cầu cao về mặt nhận thức

- Phương pháp trên phải đảm bảo tính thực tiễn, phù hợp với trình độ từng đối tượng HS, phù hợp với thời gian cho phép của từng bài học

- Nguyên tắc quan trọng nhất cần quan tâm đến mục đích của giờ Đọc thêm là

mở rộng kiến thức, nâng cao khả năng độc lập nghiên cứu của HS Để phát triển trí thông minh sáng tạo của học sinh cần có nhiều câu hỏi gợi mở, yêu cầu cao

về nhận thức Đồng thời luôn chú ý loại câu hỏi so sánh giữa kiến thức đã có với kiến thức ở bài Đọc thêm

1.2.2 Dạy học giải quyết nêu vấn đề

a.Về mặt lý thuyết

Giáo viên đặt ra những vấn đề có liên quan trực tiếp đến bài học và học sinh giải quyết từng vấn đề một Cuối cùng tổng hợp thành hệ thống kiến thức của mình Phương pháp này dạy cho học sinh có khả năng thích ứng trong mọi hoàn cảnh Không dừng lại ở đó, phương pháp này đòi hỏi học sinh tự biết phát hiện vấn đề, tự giải quyết Như vậy học sinh đã rèn được năng lực, phát hiện những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn, biết giải quyết hợp lý những vấn đề được đặt ra

b Nguyên tắc sử dụng

- Giáo viên tạo tình huống có vấn đề và những vấn đề này phải liên quan trực tiếp đến bài học

- Khi giải quyết vấn đề, học sinh biết giải quyết vấn đề ấy một cách có hệ thống, hướng tới sự khám phá về kiến thức mới so với kiến thức đã có

- Phương pháp dạy học nêu vấn đề phải được kết hợp hài hòa với các phương pháp khác Cụ thể khi tạo tình huống có vấn đề, giáo viên đã đặt ra câu hỏi ( để học sinh khám phá nhận biết nghiên cứu và trả lời Nếu là một vấn đề phức tạp, vấn đề khó thì cần cho học sinh thảo luận nhóm)

C.Các bước xây dựng tình huống trong giờ Đọc thêm

Bước 1: Xác định mục tiêu bài học

đặt vấn đề nêu cách giải quyết, đối chiếu với văn bản

đã học

Nêu vấn đề gợi ý cách giải quyết

Học sinh tự phát hiện vấn đề giải quyết

Bước 3: Xác định các mức độ của vấn đề

Thử nghiệm

bước 4 : Sắp xếp theo trật tự hợp lý

Kiểm tra

Bước 5 : Sử dụng

Ví dụ : Đọc thêm bài thơ Nhớ đồng (Tố Hữu) Thời gian 20 phút

Bước 1 : Xác dịnh mục tiêu bài học

- Giúp học sinh hiểu rõ hơn về phong cách thơ Tố Hữu sau khi đã được tìm

hiểu về văn bản Từ ấy

- Làm rõ hơn nội dung của tập thơ Từ ấy.

- Học sinh biết tự nghiên cứu khám phá văn bản

Bước 2 : Nêu vấn đề cần giải quyết Giáo viên sử dụng phương pháp phát vấn

và tạo dựng tình huống, hướng tới mục tiêu bài học Cụ thể như sau:

Bước 2 : Nêu các vấn đề cần giải quyết

Giáo viên cung cấp thông tin tạo tình huống,hướng tới giá trị văn bản

1 Tập thơ Từ ấy được chia làm mấy phần ?( Học sinh trả lời : Theo phần

tiểu dẫn trong sách giáo khoa, tập thơ Từ ấy chia làm 3 phần: Máu lửa, Xiềng

xích, Giải phóng.)

- Giáo viên bổ sung định hướng : Chúng ta đã làm quen với bài thơ Từ ấy trong phần Máu lửa và bài thơ Nhớ đồng trích từ phần Xiềng xích của tập thơ Bài thơ

được viết tại nhà lao Thừa Thiên khi Tố Hữu bị bắt giam ở đây vào tháng 7 năm

1939

2 Bài thơ Từ ấy thể hiện cảm xúc tâm trạng nào của tác giả? Tâm trạng

ấy có gì khác với tâm trạng trong bài thơ Nhớ đồng? ( Học sinh trả lời: Từ ấy

là tiếng ca reo vui của tâm hồn người thanh niên tìm được lý tưởng cách mạng Bài thơ Nhớ đồng lại là cảm xúc nhớ đồng quê cảnh vật, con người, đồng bào, đồng chí của người chiễn sĩ cộng sản trong những ngày đầu bị bắt giam ở nhà lao Thừa Thiên.)

- Giáo viên định hướng : đọc bài thơ chúng ta thấy nhan đề bài thơ là Nhớ đồng

đã nói rõ cảm xúc ấy Nhớ đồng đâu chỉ là nhớ cảnh đồng quê mà đó là quê

hương, là con người, là thế giới ngoài tù, là giọng ca điệu hò xứ Huế, là người

mẹ già đơn chiếc

3 Bài thơ điệp nhiều lần câu thơ nào? ( Học sinh trả lời) :

Gì sâu bằng những trưa thương nhớ.( câu 1, câu 21)

Gì sâu bằng những trưa hiu quạnh ( câu 11, câu 43)

- Giáo viên khắc sâu: xuyên suốt bài thơ là nỗi nhớ về quê hương, đặc biệt là

âm thanh của tiếng hò Tiếng hò là khúc nhạc dân ca trữ tình đặc trưng của người Huế, là âm thanh của cuộc sống, của linh hồn quê hương

4 Điệp khúc trên mang ý nghĩa gì ? ( Học sinh trả lời : Khắc đậm nỗi nhớ

cảnh quê, người quê )

- Giáo viên yêu cầu học sinh tập nghiên cứu khai thác văn bản: Về nhà các em

sẽ dựng lên những bức tranh cảnh quê tươi đẹp bình yên qua những hình ảnh thơ Cảm nhận về vẻ đẹp của người dân quê nghèo khổ, về quá khứ tuổi thanh niên, những tháng ngày băn khoăn tìm lẽ sống của nhà thơ

- Lưu ý : Giáo viên có thể định hướng (bài thơ có những hình ảnh quen thuộc nào về cảnh, về người, về cuộc đời của nhà thơ, )

5 Từ hai bài thơ Từ ấy và Nhớ đồng em hãy cho biết đặc điểm thơ Tố

Hữu? ( Học sinh có thể trả lời theo cách riêng của mình)

- Giáo viên định hướng :

+ Thơ Tố Hữu là thơ trữ tình chính trị

+ Thơ ông mang tính dân tộc đậm đà

Bước 3 : Xác định mức độ của các vấn đề vừa nêu

- Chú ý đến các vấn đề so sánh đối chiếu, ứng dụng Cụ thể :

+ Câu 1,2 tái hiện kiến thức đã học ngay tiết trước

+ Câu 3,4 định hướng khám phá văn bản

+ Câu 5 đối chiếu so sánh tổng hợp hai văn bản của cùng tác giả để nâng cao vấn đề về tác gia Tố Hữu

Bước 4 : Sắp xếp trật tự các tình huống, câu hỏi theo trật tự như đã trình bày Bước 5 : Sử dụng

2 Đọc văn và Đọc thêm có những điểm khác nhau :

Thời gian dành

cho đọc hiểu một

văn bản

Từ 15 phút đến 45 phút Từ 45 đến 135 phút

Mục đích

- Phần đọc thêm là bổ sung kiến thức mở rộng nâng cao vấn đề cho văn bản Đọc văn trước đó

- Học sinh bước đầu biết nghiên cứu ứng dụng từ một văn bản cùng một tác giả, hoặc cùng một đề tài, cùng một xu hướng văn học,…

- Tìm hiểu những giá trị văn bản đối với những văn bản tiêu biểu cho một giai đoạn văn học, một tác gia văn học, một thể loại,

- Học sinh đọc hiểu có định hướng dẫn dắt của giáo viên trong thời gian trên lớp,

Phương pháp

Giáo viên hướng dẫn và học sinh chủ yếu là tự nghiên cứu ngoài thời gian trên lớp

Sử dụng tất cả các phương pháp tích cực trong thời gian trên lớp

- Vì những đặc trưng riêng trên, giờ Đọc thêm cũng cần được kiểm tra đánh giá

trong các bài kiểm tra chính khóa Ví dụ: Kiểm tra bài thơ Từ ấy cũng cần thêm câu hỏi có liên quan đến bài thơ Nhớ đồng Kiểm tra bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến cũng cần có câu hỏi liên quan đến bài thơ Khóc Dương Khuê.

Cụ thể :

+ Qua một số bài thơ của Tố Hữu trong chương trình Ngữ văn 11 em có suy nghĩ gì về lý tưởng sống của thanh niên?

+ Qua một số bài thơ của Nguyễn Khuyến trong chương trình Ngữ văn 11 em

có nhận xét gì về đặc điểm thơ trữ tình của ông ?

- Như vậy các thao tác trong giờ đọc thêm phải có sự kết hợp hài hòa mới có được thành công nhất định

- Quan tâm đến những văn bản Đọc thêm tức là người thầy đã chú ý đến diện rộng kiến thức, đến khả năng nghiên cứu độc lập của học sinh, khả năng đối chiếu so sánh ở những mảng kiến thức khác nhau

III Thực nghiệm qua tiết học: (Tiết 11 Đọc thêm Khóc Dương Khuê

-Nguyễn Khuyến chương trình Ngữ Văn 11 ban cơ bản)

Khóc Dương Khuê -Nguyễn

Khuyến-A Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

- Giúp học sinh mở rộng nâng cao kiến thức về thơ trữ tình của Nguyễn Khuyến

sau khi đã đọc hiểu văn bản Câu cá mùa thu.

- Học sinh bước đầu biết độc lập tìm hiểu về thơ trữ tình ( về nghệ thuật, nội dung)

2 Kĩ năng

- Đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại

- Rèn kỹ năng phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật trong tác phẩm trữ tình

3 Thái độ

- Có ý thức học tập và rèn luyện để biết cách phân tích, đánh giá một tác phẩm của Nguyễn Khuyến

B Chuẩn bị bài học

1 Giáo viên

1.1 Dự kiến biện pháp tổ chức học sinh hoạt động cảm thụ tác phẩm

- Phương pháp đọc hiểu, đọc diễn cảm, kết hợp phân tích, giảng bình, so sánh, nêu vấn đề bằng hệ thống câu hỏi gợi mở

- Trao đổi thảo luận, kích thích sự sáng tạo của học sinh

- Tích hợp phân môn Làm văn, Tiếng Việt, Đọc văn

1.2 Phương tiện

- SGK, giáo án, đọc tài liệu tham khảo

2 Học sinh

- HS chủ động tìm hiểu bài qua hệ thống câu hỏi SGK Trang 32

C Tiến trình bài giảng

1 Ổn định tổ chức ( 1 phút )

2 Kiểm tra bài cũ ( sử dụng phương pháp vấn đáp tái hiện) (1 phút)

Đọc bài thơ câu cá mùa thu và nêu cảm nhận về vẻ đẹp bức tranh thu qua cái

nhìn của nhà thơ Nguyễn Khuyến?

3.Bài mới :

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt