GIAO AN - NGUYEN THI BANG - LIEN THUY - L THUY - QB

Thí nghiệm + Bố trí thí nghiệm như hình trên + Chiếu chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ QUAN SÁT THÍ NGHIỆM... Thí nghiệm Chùm tia khúc xạ ra khỏi

đơn vị: THCS liên thủy lệ thủy quảng bình– –

KiÓm tra bµi cò

Câu 1: Nªu kÕt luËn vÒ mối quan hÖ gi÷a gãc tíi vµ gãc

khóc x¹ khi tia s¸ng truyÒn tõ kh«ng khÝ vµo các môi

trường trong suốt khác?

C©u 1: Khi tia s¸ng truyÒn tõ kh«ng khÝ sang các môi trường

trong suốt rắn, lỏng khác nhau thì:

+ Gãc khóc x¹ nhá h¬n gãc tíi

+ Gãc tíi t¨ng (gi¶m) gãc khóc x¹ còng t¨ng (gi¶m)

+ Gãc tíi b»ng 0o th× gãc khóc x¹ còng b»ng 0o

Câu 2: Chiếu một tia sáng từ không khí vào thủy tinh với góc tới

bằng 600 thì:

A Góc khúc xạ lớn hơn 600

B Góc khúc xạ bằng 600

C Góc khúc xạ nhỏ hơn 600

Bạn Kiên: Cậu dùng loại kính gì mà hứng ánh sáng mặt trời mà lại đốt cháy được miếng giấy trên sân như vậy?

Bạn Long: Anh tớ bảo đó là thấu kính hội tụ

Bạn Kiên: Thấu kính hội tụ là gì nhỉ?

tiết 46: thấu kính hội tụ

I - đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 Thí nghiệm

+ Bố trí thí nghiệm như hình trên

+ Chiếu chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ

QUAN SÁT THÍ NGHIỆM

tiÕt 46: thÊu kÝnh héi tô

KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM

tiết 46: thấu kính hội tụ

I - đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 Thí nghiệm

Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính là chùm hội tụ

C1: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính

có đặc điểm gì mà người ta gọi nó là thấu kính hội tụ

C2: Hãy chỉ ra tia tới, tia ló trong thí nghiệm ở hình trên

Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới.

Tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló

Chùm tia tới song song theo phương vuông góc với

mặt thấu kính, cho chùm tia ló gặp nhau tại một điểm.

I - đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 Thí nghiệm

2 Hình dạng của thấu kính hội tụ

C3: Tìm hiểu, so sánh độ dày phần rìa so với phần giữa của thấu kính hội

tụ dùng trong thí nghiệm Các loại thấu kính khác nhau nhưng

đều có chung đặc điểm đó là gì?

Thấu kính hội tụ thường

được làm bằng vật liệu như

thế nào?

+ Phần rìa của thấu kính hội tụ mỏng hơn phần giữa

tiết 46: thấu kính hội tụ

+ Thấu kính được làm bằng vật liệu trong suốt

(Thường là thủy tinh hoặc nhựa)

Tiết diện cắt ngang của một số thấu kính hội tụ

Ii trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của

Thấu kính hội tụ

1 Trục chính

C4: Quan sát lại thí nghiệm ở hình 42.2 và cho biết, trong 3 tia sáng tới thấu kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng không bị

đổi hướng? Tìm cách kiểm tra

điều này.

tiết 46: thấu kính hội tụ

I đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 Thí nghiệm

2 Hình dạng của thấu kính hội tụ

Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu kính hội tụ, có một tia cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng.

Tia này trùng với một đường thẳng được gọi là trục chính ( ) của thấu kính.

C5: Quan sát lại thí nghiệm ở hình 42.2 và

cho biết điểm hội tụ F của chùm tia ló nằm trên đường thẳng chứa tia tới nào? Hãy

biểu diễn chùm tia tới và chùm tia ló trong thí nghiệm này trên hình bên

C6: Vẫn thí nghiệm trên, nếu chiếu chùm tia tới vào mặt bên kia của thấu kính thì chùm tia ló có đặc điểm gì?

∆

O F

Một chùm tia tới song song với trục

chính của TKHT cho chùm tia ló

hội tụ tại một điểm F nằm trên trục

chính Điểm đó gọi là tiêu điểm

của thấu kính hội tụ

Tiêu điểm nằm cùng

phía hay khác phía với

chùm tia tới?

* Mỗi thấu kính có 2 tiêu điểm F

và F’ nằm về hai phía của thấu

kính, cách đều quang tâm O

4 Tiêu cự

Of = of ’ = f Nếu tia tới đi qua tiêu điểm thì

tia ló có đặc điểm gì?

tiết 46: thấu kính hội tụ

I đặc điểm của thấu kính hội tụ

Ii trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của Thấu kính hội tụ

1 Trục chính ( )

2 Quang tâm

Trục chính của thấu kính hội tụ đi

qua một điểm O trong thấu kính mà mọi tia

sáng tới điểm này đều truyền thẳng,

không đổi hướng Điểm O gọi là quang tâm

của thấu kính.

3 Tiêu điểm

Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu

điểm gọi là tiêu cự của thấu kính

Nếu tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục

chính

Qua phần này chúng ta cần nắm những vấn đề gì?

* Thế nào là trục chớnh của thấu kớnh?

* Thế nào là quang tõm của thấu kớnh?

F’

F

S

S’ O

tiết 46: thấu kính hội tụ

* Cỏch vẽ tia tới và tia lú:

* Thế nào là tiờu điểm, tiờu cự của thấu kớnh?

* Thấu kính hội tụ thường có phần rìa mỏng hơn phần giữa.

* Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho

chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính

* Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:

+ Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới

+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm

+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính

tiết 46: thấu kính hội tụ

Thấu kính hội tụ có cấu tạo như thế nào?

Chùm tia tới đến thấu kính hội tụ thì cho chùm tia ló như thế nào?

Nêu đặc điểm đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ?

GHI NHớ

Iii - Vận dụng

S’

bạn Kiên nêu ra ở

phần mở bài

C8: Thấu kính hội tụ là thấu kính có phần rìa

mỏng hơn phần giữa Nếu chiếu một chùm

sáng tới song song với trục chính của thấu

kính hội tụ thì chùm tia lósẽ hội tụ tại tiêu điểm

Của thấu kính.

S

O

(1) (2)

(3)

tiết 46: thấu kính hội tụ

Ii trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của Thấu kính hội tụI đặc điểm của thấu kính hội tụ

C7: Trên hình 42.6 có vẽ thấu kính hội

tụ, quang tâm O, trục chính

Hai tiêu điểm F, F’, các tia tới 1, 2, 3

Hãy vẽ tia ló của các tia này

F’

S

F

Bµi tËp

O

Cho mét thÊu kÝnh héi tô

vµ hai tia lã nh­ h×nh

bªn H·y dùng tia tíi t­

¬ng øng víi mçi tia lã

Bµi tËp 2 :

Cho hai tia lã cña hai tia tíi

song song víi trôc chÝnh

nh­ h×nh bªn H·y vÏ thÊu

kÝnh, trôc chÝnh vµ quang

t©m O

tiÕt 46: thÊu kÝnh héi tô

Bµi tËp 1 :